Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28-4 đã lên tiếng đáp trả sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố Iran đang làm Mỹ bẽ mặt trong các cuộc đàm phán nhằm kết thúc xung đột.
“Thủ tướng Đức, ông Friedrich Merz, cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được. Ông ấy không biết mình đang nói gì! Nếu Iran có vũ khí hạt nhân, thế giới này sẽ bị đặt vào tình thế con tin.
Ngay lúc này, tôi đang làm điều gì đó với Iran mà các quốc gia hoặc các tổng thống lẽ ra đã phải làm từ lâu. Không có gì ngạc nhiên khi Đức đang thể hiện rất kém, về cả lĩnh vực kinh tế lẫn những mặt khác!”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Theo Hãng tin Reuters, tuyên bố của ông Trump diễn giải sai quan điểm của ông Merz. Trên thực tế, Thủ tướng Đức đã khẳng định Iran không được phép có vũ khí hạt nhân.
Trước đó, nhà lãnh đạo Đức nói rằng ông không thấy chiến lược rút lui của Mỹ trong xung đột ở Iran. Những phát biểu này cho thấy bất đồng sâu sắc giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu trong tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Theo tin độc quyền của Reuters, hai quan chức Mỹ và một nguồn thạo tin (đề nghị không nêu tên) tiết lộ các cơ quan tình báo Mỹ đang nghiên cứu cách Iran có thể phản ứng nếu Tổng thống Trump tuyên bố chiến thắng đơn phương trong cuộc chiến hiện nay. Giới chức cấp cao đã yêu cầu phân tích vấn đề này cùng nhiều câu hỏi khác.
Mục tiêu là đánh giá hệ quả nếu ông Trump rút lui khỏi cuộc xung đột – điều mà một số quan chức và cố vấn lo ngại có thể khiến Đảng Cộng hòa tổn thất nặng nề trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào cuối năm nay.
Dù chưa có quyết định nào được đưa ra, việc giảm leo thang được cho là sẽ giúp giảm áp lực chính trị cho tổng thống. Tuy nhiên việc này cũng có thể khiến Iran tự tin hơn, từ đó khôi phục các chương trình hạt nhân và tên lửa, đe dọa các đồng minh của Mỹ trong khu vực.
Giới tình báo cũng từng phán đoán phản ứng Iran ngay sau khi xung đột bắt đầu nổ ra hôm 28-2.
Họ cho rằng nếu ông Trump tuyên bố chiến thắng và Mỹ giảm hiện diện quân sự trong khu vực, Iran nhiều khả năng sẽ coi đó là một chiến thắng cho mình. Còn nếu ông Trump tuyên bố Mỹ đã thắng nhưng vẫn duy trì lực lượng lớn tại khu vực, Iran có thể coi đó là một chiến thuật đàm phán, nhưng chưa chắc sẽ dẫn đến kết thúc chiến tranh.
Bà Liz Lyons – giám đốc Văn phòng công vụ của Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) cho biết cơ quan này không nắm được đánh giá được cho là của cộng đồng tình báo như Reuters đưa tin. Văn phòng Giám đốc Tình báo quốc gia từ chối bình luận.
Theo các nguồn tin, Mỹ hiện vẫn đang cân nhắc nhiều phương án quân sự, tuy nhiên việc đổ bộ vào Iran hiện ít khả thi hơn so với vài tuần trước. Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng mô tả áp lực trong nước buộc Tổng thống Mỹ kết thúc xung đột là rất lớn.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết Mỹ vẫn đang tiếp xúc với phía Iran trong các cuộc đàm phán và sẽ “không vội vàng đạt một thỏa thuận tồi”.
“Tổng thống sẽ chỉ tham gia vào một thỏa thuận đặt an ninh quốc gia Mỹ lên hàng đầu, và ông đã khẳng định rõ rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân”, bà nói.
Chính phủ Mỹ ngày 28-4 đã trừng phạt 35 tổ chức và cá nhân vì vai trò trong hệ thống ngân hàng “ngầm” của Iran.
Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho biết những đối tượng bị trừng phạt đã tạo điều kiện cho việc luân chuyển hàng chục tỉ USD liên quan đến hành vi né tránh trừng phạt và cái mà họ gọi là việc Iran tài trợ cho khủng bố.
Mỹ cũng cảnh báo sẽ trừng phạt các ngân hàng giao dịch với các nhà máy lọc dầu độc lập, cỡ nhỏ (teapot) của Trung Quốc – những nơi bị cáo buộc trả phí để hàng hóa đi qua eo biểnHormuz.
OFAC cũng cảnh báo các ngân hàng không nên làm ăn với bất kỳ công ty nào trả tiền cho chính phủ Iran hoặc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran để được đi qua Hormuz.
Trung Quốc khẳng định phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương mà họ cho là “bất hợp pháp”.
Ngày 28-4, Bộ Y tế Lebanon cáo buộc hai đợt không kích liên tiếp của Israel vào một tòa nhà tại thị trấn ở miền nam Lebanon đã khiến 5 người thiệt mạng, trong đó 3 nhân viên cứu hộ đang trên đường thực hiện nhiệm vụ.
Quân đội Israel chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam đã lên án các cuộc không kích là “một tội ác chiến tranh mới và trắng trợn do Israel gây ra”.
Hơn 2.500 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel trên khắp Lebanon kể từ ngày 2-3, khi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tấn công vào các vị trí của Israel, dẫn đến các cuộc tập kích của Tel Aviv.
Lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon đã giúp giảm bớt giao tranh, nhưng Israel và Hezbollah vẫn tiếp tục đụng độ ở miền nam Lebanon, đồng thời cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Cuối tuần qua, một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đã nã 9 phát "đạn trơ" (loại đạn không chứa thuốc nổ) vào buồng máy của một tàu chở hàng treo cờ Iran, khi con tàu này cố lách vòng vây phong tỏa của Mỹ tại khu vực biển Ả Rập, Business Insider đưa tin.
Trong họp báo ngày 24.4, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine đã tiết lộ về lần hiếm hoi Hải quân Mỹ dùng vũ lực với một tàu không có khả năng chiến đấu khi thực hiện phong tỏa ở vùng Vịnh.
Tướng Không quân Caine tiết lộ tàu M/V Touska, một tàu chở hàng treo cờ Iran, đang di chuyển ở khu vực phía bắc biển Ả Rập vào ngày 19.4 để hướng đến cảng thành phố Bandar Abbas của Iran thì bị tàu khu trục USS Spruance của Mỹ chặn lại.
Thủy thủ đoàn trên tàu chiến đã phát ra nhiều cảnh báo đối với con tàu mang cờ Iran, thông báo rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa và yêu cầu con tàu phải quay đầu. Ông Caine nói tàu Touska đã nhiều lần phớt lờ cảnh báo của Hải quân trong 6 tiếng, để rồi tàu Spruance phải bắn 5 phát đạn cảnh cáo. Vị tướng Mỹ nói rằng hành động nổ súng của quân đội “nằm trong những biện pháp leo thang được tính toán kỹ lưỡng và lên kế hoạch từ trước”.
Tuy nhiên, con tàu vẫn kiên quyết không tuân theo chỉ thị của quân đội Mỹ. Vào khoảng 9 giờ ngày 19.4 theo giờ địa phương, sau khi yêu cầu thủy thủ trên tàu Touska rời khỏi buồng máy, tàu khu trục Mỹ “đã bắn 9 phát đạn trơ” từ hải pháo MK 45 cỡ nòng 127 mm vào buồng máy, phá hỏng động cơ của con tàu.
Theo Business Insider, phương án sử dụng đạn trơ vừa giúp Mỹ vô hiệu hóa con tàu, vừa đảm bảo không gây thiệt hại đáng kể và giữ an toàn cho thủy thủ. Vài giờ sau khi bắn hỏng buồng máy, trực thăng chở Thủy quân lục chiến Mỹ tiếp cận tàu Touska, tịch thu con tàu và tạm giữ thủy thủ đoàn.
Truyền thông Iran dẫn tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Iran hôm 21.4 lên án vụ tấn công Touska, coi đây là hành vi Mỹ vi phạm luật pháp quốc tế.
Hạ tầng của Iran đã hứng thiệt hại nặng nề, nhiều lãnh đạo cấp cao nhất cũng thiệt mạng trong hơn 6 tuần xung đột với Mỹ - Israel. Tuy nhiên, tình báo phương Tây đánh giá kế hoạch phòng ngừa được xây dựng trước chiến sự đã giúp Iran giảm thiểu đáng kể tác động từ những đợt tấn công của đối phương.
"Kế hoạch dường như đã phát huy hiệu quả, ngăn ngừa kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nước này bị Mỹ và Israel phá hủy hoàn toàn, đồng thời giúp Iran gây tối đa sát thương trong những đòn trả đũa sau đó", Times of India cho hay.
Đánh giá trên cung cấp bức tranh chi tiết hơn những gì mà Tổng thống Donald Trump và quan chức chính quyền Mỹ mô tả về kết chiến dịch nhằm vào Iran. Hiệu quả từ kế hoạch do Tehran chuẩn bị từ trước cũng cho thấy nước này có thể tận dụng lệnh ngừng bắn để củng cố lực lượng, sẵn sàng cho kịch bản xung đột tái bùng phát.
Theo các quan chức châu Âu và vùng Vịnh, Iran dường như vẫn duy trì được lượng lớn tên lửa tầm xa, cùng hàng nghìn UAV tự sát trong kho vũ khí.
Một số quan chức phương Tây đánh giá Mỹ cần tập kích thêm khoảng 2-3 tuần để làm suy yếu hoàn toàn năng lực quân sự Iran. Số khác cho rằng đây là kịch bản lạc quan, nhận định chiến dịch có thể mất nhiều thời gian hơn mà không bảo đảm xóa sổ hoàn toàn năng lực công nghiệp và hạt nhân Iran.
Lầu Năm Góc đề cập tới phát biểu ngày 16/4 của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rằng Mỹ "biết Iran đang đưa khí tài quân sự đến đâu". Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.
Trong đánh giá gửi quốc hội Mỹ cùng ngày, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) nhận định Tehran vẫn còn hàng nghìn tên lửa và UAV có thể đe dọa lực lượng của Washington cùng đối tác trong khu vực, bất chấp số lượng đã suy giảm vì bị phá hủy và tiêu hao trong giao tranh.
Ngoài bảo toàn kho vũ khí tầm xa, những kế hoạch phòng ngừa còn giúp duy trì bộ máy lãnh đạo của Iran, bất chấp những vụ ám sát nhằm vào quan chức cấp cao, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và Thư ký Hội đồng An ninh Tối cao Ali Larijani.
Sau xung đột 12 ngày tháng 6/2025 với Israel, trong đó Mỹ tham gia hạn chế, giới lãnh đạo Iran đã đưa ra kế hoạch phân tán khả năng ra quyết định trên toàn quốc. Chiến thuật "phòng thủ phân tán" cũng trao cho các chỉ huy quân đội nhiều quyền hơn để ra quyết định độc lập.
Những vụ tấn công của Israel khiến Iran phải thành lập các cơ quan ra quyết định mới, cũng như sắp xếp lại chiến lược lãnh đạo, trong đó có chuẩn bị phương án thay đổi nhân sự trong trường hợp có lãnh đạo và chỉ huy cấp cao bị hạ sát.
Dù vậy, một số quan chức vùng Vịnh và châu Âu đánh giá Iran vẫn có thể chịu thiệt hại kinh tế nặng nề từ những chiến dịch tập kích của Mỹ - Israel, trong đó nguy cơ sẽ lên đến đỉnh điểm vào mùa hè năm nay nếu xung đột tiếp diễn.
Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản (GSDF) ngày 21.4 thông báo 3 thành viên thiệt mạng trong cuộc tập trận ở thao trường do quả đạn pháo xe tăng bất ngờ phát nổ trước khi bắn, theo Kyodo News.
Tai nạn xảy ra vào khoảng 8 giờ 40 trong cuộc tập trận xe tăng tại trường bắn Hijudai ở tỉnh Oita, tây nam Nhật Bản.
Một quả đạn pháo bất ngờ phát nổ khiến kíp xe bị thương vong. Ngoài 3 người thiệt mạng còn có một người bị thương. Bốn nạn nhân được cho là đang điều khiển xe tăng Type 10 hiện đại của Nhật Bản.
GSDF đang điều tra nguyên nhân tai nạn.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cũng thông báo về vụ việc. "Thật sự đáng tiếc khi vụ việc này xảy ra", bà Takaichi viết và gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến người thân của các nạn nhân.
Type 10 là xe tăng thế hệ thứ 4 của Nhật Bản, do hãng Mitsubishi Heavy Industries sản xuất, bàn giao từ năm 2010. Vũ khí chính của xe tăng là pháo nòng trơn 120 mm L44, được nạp đạn tự động ở sau tháp pháo, theo chuyên san Army Recognition.
Vũ khí phụ của xe tăng bao gồm một súng máy 7,62 mm Type-64 đặt đồng trục ở bên trái của dàn vũ khí chính và một súng máy 12,7mm M2 HB gắn trên nóc tháp pháo, có thể điều khiển và bắn từ bên trong tháp pháo. Ở mỗi bên của tháp pháo được trang bị một cụm 4 ống phóng lựu khói điều khiển bằng điện, được kết nối với hệ thống laser cảnh báo.
