Người đi xe máy dừng đèn đỏ bị xe khác húc bay

Tại dự thảo cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh đang được xây dựng, Bộ Tài chính đề xuất loại bỏ hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp đề nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng và nên giữ nguyên các quy định.

Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 6-5, nhiều doanh nghiệp ô tô ủng hộ quan điểm đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhưng cho rằng không nên bỏ toàn bộ điều kiện đối với hoạt động nhập khẩu, sản xuất và lắp ráp ô tô.

Một nhà nhập khẩu ô tô quy mô lớn tại Việt Nam cho rằng ô tô là ngành đặc thù vì liên quan trực tiếp đến an toàn giao thông, môi trường, trách nhiệm bảo hành, triệu hồi và xử lý pin xe điện sau sử dụng.

Do đó có ba điều kiện "cốt lõi" cần giữ lại gồm cam kết bảo hành bảo dưỡng, trách nhiệm triệu hồi và cam kết cung cấp phụ tùng dài hạn. "Nếu không có các điều kiện này, Việt Nam sẽ thành bãi đáp của xe nhập khẩu trôi nổi", vị này nói và cho rằng các cam kết trên phải đến trực tiếp từ hãng xe, bởi "doanh nghiệp nhập khẩu ở Việt Nam có thể đóng cửa bất cứ lúc nào, nhưng hãng xe ở nước ngoài vẫn tồn tại và phải chịu trách nhiệm".

Dẫn trường hợp Hãng xe máy KTM rút khỏi Việt Nam, vị này cho rằng nhiều khách hàng lỡ mua xe của KTM muốn sửa chữa, bảo hành đều chẳng biết tìm ai.

Trong thực tế, doanh nghiệp nhập khẩu muốn bán xe cần có giấy xác nhận chính thức từ hãng về việc được ủy quyền bảo hành, triệu hồi và cung cấp phụ tùng tại Việt Nam. Đây cũng là cách để bảo vệ người tiêu dùng nếu doanh nghiệp trong nước ngừng hoạt động.

Một chuyên gia trong lĩnh vực ô tô cho rằng việc bỏ các thủ tục nhập khẩu là chưa phù hợp khi đây là những thủ tục tiền kiểm quan trọng để xác định doanh nghiệp có đáp ứng đủ điều kiện quy định pháp luật hay không.

"Nếu bỏ thủ tục này và quản lý ở khâu hậu kiểm, nhiều nguy cơ để lọt sản phẩm không đáp ứng các điều kiện, tiềm ẩn rủi ro cho người tiêu dùng", vị này khuyến cáo.

Theo đại diện Công ty CP Tập đoàn Thành Công (TC Group), ô tô là loại hàng hóa có giá trị cao, kỹ thuật và công nghệ phức tạp, có yêu cầu tuân thủ chặt chẽ và tiêu chuẩn bảo vệ môi trường đòi hỏi quy trình bảo hành, bảo dưỡng nghiêm ngặt.

Trong khi đó ô tô là nguồn nguy hiểm cao độ và theo nguyên tắc chung, chủ sở hữu phải bồi thường thiệt hại do ô tô gây ra. "Do vậy việc kiểm soát với ngành này là cần thiết, thay vì dựa hoàn toàn vào hậu kiểm", vị này nói.

Một chuyên gia trong lĩnh vực ô tô cảnh báo nguy cơ xe nhập khẩu không chính thức tràn vào thị trường nếu bỏ quá nhiều điều kiện.

Theo vị này, Việt Nam hoàn toàn có thể mở cửa thị trường nhưng cần giữ hàng rào kỹ thuật để bảo vệ người tiêu dùng. Muốn nhập khẩu phải có giấy cam kết của hãng về bảo hành, triệu hồi và phụ tùng. Nhiều thủ tục hành chính hiện nay có thể cắt giảm để giảm chi phí cho doanh nghiệp nhưng trách nhiệm hậu mãi và an toàn sản phẩm thì không thể buông lỏng.

"Ô tô là tài sản lớn, liên quan trực tiếp đến tính mạng con người, nên câu chuyện này không hề đơn giản", vị này nhấn mạnh.

Ông Võ Minh Lực, Giám đốc điều hành BYD Auto Việt Nam, cũng cho rằng ô tô là sản phẩm đặc thù, cần có điều kiện quản lý. Nếu không, thị trường có thể rơi vào tình trạng "mạnh ai nấy nhập", xe không được hãng chính thức xác nhận, thiếu hệ thống sửa chữa, bảo hành và hậu mãi.

Theo ông Lực, khác với nhiều mặt hàng tiêu dùng thông thường, một chiếc ô tô sau khi bán ra còn gắn với trách nhiệm dài hạn của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và đại lý phân phối. Xe có thể phát sinh lỗi kỹ thuật sau nhiều năm vận hành. "Khi đó, doanh nghiệp phải có năng lực thông báo, triệu hồi, sửa chữa, thay thế linh kiện và chịu trách nhiệm với khách hàng", ông Lực nói.

Đại diện Công ty CP Tập đoàn Trường Hải (Thaco) cũng cho rằng ngành ô tô không chỉ là một ngành kinh doanh thương mại đơn thuần mà là một ngành công nghiệp nền tảng, có tác động lan tỏa đến nhiều ngành phụ trợ. Đây cũng là ngành có khả năng gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe của cộng đồng, sức khỏe và tính mạng của người tiêu dùng nên cần đảm bảo về chất lượng sản phẩm.

Ngoài ra, theo vị này, ô tô có khả năng gây ảnh hưởng đến môi trường khi vừa phát thải trong vận hành, vừa là phế liệu, rác thải khi hết niên hạn sử dụng. Việc phải xử lý các phế liệu, chất thải gây tốn nhiều chi phí trong khi đây cũng là sản phẩm thuộc danh mục cần thu hồi, xử lý và thuộc trách nhiệm của nhà sản xuất.

"Ô tô cũng có vòng đời sử dụng lâu dài nên cần gắn với trách nhiệm bảo đảm chất lượng rất cao với nhà sản xuất, nhằm đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng. Nếu doanh nghiệp không cần đáp ứng điều kiện sẽ rất khó khăn hoặc gần như bất khả thi trong triệu hồi sản phẩm lỗi và người tiêu dùng có thể bị thiệt hại kép, vừa có nguy cơ mất an toàn, vừa không thể yêu cầu bồi thường, sửa chữa", người này khuyến cáo.

Theo đại diện TC Group, việc bãi bỏ các điều kiện kinh doanh có thể tạo ra sự không công bằng giữa doanh nghiệp sản xuất lắp ráp và doanh nghiệp nhập khẩu. Bởi nhiều doanh nghiệp đã đầu tư rất lớn vào hệ thống nhà xưởng, dây chuyền công nghệ, nhân lực, nên việc duy trì sản lượng tối thiểu và tỉ lệ nội địa hóa cũng đang được thực hiện để hưởng các chính sách ưu đãi thuế.

Vì vậy nếu điều kiện kinh doanh bị bãi bỏ hoàn toàn sẽ tạo ra sự thiếu cân bằng trong môi trường cạnh tranh, khi doanh nghiệp vẫn phải duy trì nghĩa vụ đầu tư, vận hành, sản lượng đủ để đáp ứng chương trình ưu đãi thuế, trong khi doanh nghiệp nhập khẩu có thể tham gia thị trường với rào cản thấp hơn. Điều này gây bất lợi cho doanh nghiệp đầu tư lâu dài, tác động tiêu cực đến chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô và quyền lợi người tiêu dùng.

"Khi rào cản kỹ thuật và điều kiện kinh doanh bị gỡ bỏ, xe nhập khẩu tràn vào Việt Nam thiếu kiểm soát, sẽ gia tăng nguy cơ các dòng xe chất lượng kém, không phù hợp với hạ tầng Việt Nam thâm nhập, đe dọa nghiêm trọng tới quyền lợi người tiêu dùng.

Điều này về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến định hướng phát triển bền vững ngành công nghiệp ô tô. Do đó, cần tiếp tục giữ nguyên quy định và duy trì các điều kiện kinh doanh tại luật hiện hành", vị này đề nghị.

Trong khi đó đại diện Thaco cho rằng các quy định được đặt ra phù hợp với tiêu chuẩn, yêu cầu phát triển ngành ô tô của các nước trên thế giới. Những tiêu chuẩn này thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp ô tô, công nghiệp hỗ trợ. Nếu không có các điều kiện trên, các doanh nghiệp không cần đầu tư bài bản và ngành công nghiệp ô tô sẽ mất đi động lực nội địa hóa, trực tiếp ảnh hưởng tới chuỗi sản xuất.

"Chưa kể các điều kiện này đã ngày càng đơn giản hóa để phù hợp với năng lực sản xuất thực tế và được các doanh nghiệp áp dụng ổn định mà không tạo ra rào cản bất hợp lý nào. Việc duy trì các điều kiện này nhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng, bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt", vị này nói.

Đại diện Công ty CP sản xuất và kinh doanh VinFast cũng cho rằng việc cắt giảm một số điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong lĩnh vực ô tô như bỏ điều kiện cấp giấy chứng nhận sản xuất, lắp ráp ô tô... là chưa phù hợp, khó kiểm soát chất lượng của hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô.

"Trong khi đó các quy định về nhà xưởng, dây chuyền công nghệ... là những cơ sở vật chất, kỹ thuật quan trọng thể hiện năng lực của doanh nghiệp, cho thấy sự đầu tư nghiêm túc và dài hạn", vị này khẳng định.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bất chấp những biến động kinh tế cùng giá xăng dầu, nhu cầu mua sắm ô tô mới của người Việt vẫn tiếp tục gia tăng, trong đó xu hướng người Việt chuộng ô tô gầm cao thuộc các dòng như SUV, crossover 5 - 7 chỗ ngày càng rõ nét. Từ nhóm khách hàng hàng cá nhân, gia đình, những người lần đầu mua xe hay lên đời xe cho đến các cá nhân doanh nghiệp mua ô tô kinh doanh dịch vụ đang hướng sự lựa chọn sang các dòng ô tô gầm cao.

Lần đầu mua ô tô cho cả gia đình sử dụng, sau gần một tuần tranh đi xem xe một số mẫu mã và được các tư vấn bán hàng cung cấp thông tin, với tài chính khoảng 750 triệu đồng anh Lê Ngọc Thành, ngụ TP.HCM, cùng vợ đã quyết định xuống tiền cho chiếc Hyundai Creta bản đặc biệt. Lý giải về quyết định này, anh Thành cho biết: "Thị trường ô tô Việt Nam hiện rất đa dạng với nhiều lựa chọn, tuy nhiên ngay từ đầu tôi chỉ nhắm đến các mẫu mã xe gầm cao như SUV, crossover. Bởi, so với xe hatchback hay sedan hay truyền thống, các mẫu xe gầm cao như Hyundai Creta hiện hành sở hữu thiết kế thời trang hiện đại, công nghệ, tính năng thậm chí còn nhỉnh hơn và đặc biệt cho tầm nhìn rộng, vận hành linh hoạt hơn".

Thực tế cho thấy, không chỉ gia đình anh Thành mà nhiều khách hàng lần đầu mua ô tô cũng đang ưu tiên chọn các mẫu mã ô tô gầm cao nhiều hơn. "Đa phần khách mua ô tô lần đầu hiện nay là các bạn trẻ, mới lập gia đình… họ cần một chiếc ô tô vừa đủ để sử dụng đi lại làm việc hay đưa đón con hàng ngày và thỉnh thoảng về quê hay đi du lịch. Vì vậy, đòi hỏi sự đa dụng, linh hoạt và khoang nội thất hành lý rộng. Ở khía cạnh này, các mẫu ô tô gầm cao đang đáp ứng tốt hơn so với các dòng xe sedan", anh L.H.M, nhân viên bán hàng của một đại lý Mitsubishi tại TP.HCM chia sẻ.

Không chỉ nhóm khách trẻ lần đầu mua xe, ngay cả những người đã từng sử dụng ô tô, muốn đổi xe mới cũng có xu hướng chọn ô tô gầm cao như SUV hay crossover nhiều hơn. Theo một số nhân viên tư vấn bán hàng của các đại lý ô tô, đây là nhóm khách hàng đã có kinh nghiệm sử dụng xe và ít nhiều nhận ra ưu nhược điểm của một kiểu dáng, dòng xe. Chính vì vậy, khi đổi hay lên đời xe mới họ thường thích các dòng xe gầm cao, không gian rộng rãi và vận hành mạnh mẽ hơn để có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng cho cả gia đình hay công việc kinh doanh.

Nhượng lại chiếc Mazda3 đời 2021 sau hơn 5 năm sử dụng, để lên đời xe với chiếc Ford Everest anh Nguyễn Văn Kỳ, ngụ ở một chung cư tại phường Cát Lái, TP.HCM cho biết: "Cảm giác sử dụng xe gầm cao, không gian rộng rãi vẫn thoải mái, tiện nghi hơn. Gia đình tôi chỉ 4 người nhưng khi mua xe mới tôi vẫn chọn xe 7 chỗ như Ford Everest. Bởi càng ngày các con càng lớn, cần không gian rộng thoáng hơn và khoang chứa đồ lớn hơn. Bên cạnh đó, cầm lái những chiếc SUV gầm cao cũng thấy thoải mái, an toàn hơn".

Đáng chú ý, không chỉ nhóm khách hàng mua ô tô cá nhân, gia đình… nhiều cá nhân, doanh nghiệp mua ô tô chạy dịch vụ taxi, vận chuyển hành khách cũng đang lần lượt đổi sang các dòng ô tô gầm cao. Bởi so với sẽ cỡ nhỏ hay sedan, các dòng SUV đô thị, crossover hạng B như Toyota Yaris Cross… hiện tại cũng không hề kém cạnh về khả năng tiết kiệm nhiên liệu. Đặc biệt, ô tô điện gầm cao vốn tiết kiệm chi phí sử dụng, hiệu quả kinh tế cao cũng đang được nhiều doanh nghiệp kinh doanh taxi lựa chọn để thay thế sedan máy xăng.

Sức mua ô tô hồi phục cùng với xu hướng người tiêu dùng ngày càng chuộng ô tô gầm cao, tạo động lực thúc đẩy doanh số dòng xe SUV, crossover 5 - 7 chỗ tăng trưởng mạnh trong thời gian gần đây.

Theo số liệu bán hàng từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong quý 1/2026 tổng lượng tiêu thụ ô tô thuộc dòng xe SUV, crossover của các thành viên VAMA đạt hơn 30.200 xe. Trong đó, xe SUV chiếm tới 21.023 xe, crossover chiếm 9.191 xe. So với cùng kỳ năm ngoái, doanh số dòng xe SUV, crossover trong quý 1/2026 tăng hơn 10.300 xe.

Con số này chưa bao gồm lượng xe SUV, crossover của Hyundai và VinFast bán ra thị trường, tuy nhiên đây là quý 1 có mức doanh số cao nhất của dòng SUV, crossover trong khoảng 5 năm trở lại đây. Điều này cho thấy, dòng xe này đang có tốc độ tăng trưởng doanh số khá nhanh, phản ánh đúng xu hướng lựa chọn ô tô của người Việt trong những năm gần đây.

Theo giới kinh doanh ô tô, với những gì diễn ra trên thị trường những năm gần đây cùng sự điều chỉnh về chiến lược sản phẩm của các hãng xe, doanh số ô tô gầm cao thuộc các dòng xe SUV, crossover sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian tới.

Tin Gốc: Thanh Niên

Không còn là những thử nghiệm dè dặt, nhiều tài xế chạy dịch vụ ở Việt Nam giờ đây coi xe điện là "cần câu cơm" chính của mình. Chi phí vận hành rẻ hơn, tốc độ hồi vốn nhanh hơn là những hấp lực của xe điện khiến nhóm khách tiếp xúc ôtô hàng giờ, chạy hàng trăm km mỗi ngày dần bỏ thói quen đã hình thành nhiều năm với xe xăng, dầu.

Di cư sang xe điện

Ưu tiên sự ổn định, vận hành ít hỏng hóc và có giá khi bán lại, anh Thạch Hóa (Hải Phòng), chủ một công ty kinh doanh xe dịch vụ nói rằng trước đây vốn là "tín đồ" của xe xăng Nhật. Dàn xe cho thuê của anh chừng 5-7 chiếc, tùy thời điểm, đều là xe của các thương hiệu xứ mặt trời mọc.

Theo anh Hóa, sau khi trừ chi phí thuê tài xế khoảng 600.000 đồng và tiền nhiên liệu 500.000-600.000 đồng, mỗi đầu xe chạy 300-400 km (2 lượt) mang về lợi nhuận ròng khoảng một triệu đồng/ngày. Sau khoảng 2,5 năm, anh có thể thu hồi vốn cả gốc lẫn lãi cho một một mẫu xe cỡ B chừng 600-700 triệu đồng.

Bước ngoặt đến với người đàn ông sinh năm 1971 sau một chuyến đi chơi tại châu Âu. Anh Hóa thấy xe điện chạy khá nhiều trên đường phố. Sau khi thử nghiệm làm hành khách trên chiếc MPV BYD M6, anh đặt câu hỏi người châu Âu vốn khắt khe và thực dụng trong tiêu dùng đã chọn xe điện, vậy tại sao mình lại không?

Về Việt Nam, Thạch Hóa quyết định mua thử 2 chiếc M6 để chạy dịch vụ. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm chỉ ưu tiên xe Nhật chạy xăng, anh chuyển hướng sang xe điện.

Vẫn bài toán cũ, anh tính toán tiền lăn bánh một chiếc xe M6 của BYD chưa đến 800 triệu đồng. Thay cho tiền xăng là hơn 200.000 đồng tiền sạc điện, lợi nhuận tăng lên khoảng 1,3-1,4 triệu đồng/ngày. Tức sau khoảng 2 năm, anh có thể thu hồi tiền mua xe M6.

Hiện tại, lợi nhuận từ hai chiếc xe điện của anh Hóa đang "gánh" doanh thu cho ba chiếc xe xăng, dầu khác đang chạy cầm chừng hoặc tạm ngưng vì chi phí vận hành cao, không hiệu quả. "Khi giá xăng, dầu tăng liên tục những tháng gần đây, tôi thấy quyết định chuyển sang xe điện mang lại nhiều lợi ích", anh Hóa cho biết.

Tương tự Thạch Hóa, chi phí vận hành rẻ hơn xe xăng cũng là yếu tố khiến anh Đàm Hân (Hà Nội) quyết định chuyển sang xe điện. Anh mua chiếc xe điện đầu tiên là VinFast Limo Green vào cuối 2025 để kinh doanh dịch vụ.

Đàm Hân chạy tuyến Hà Nội - Bắc Giang đều đặn hai cuốc mỗi ngày. Lợi nhuận thu về trung bình khoảng 1,2-1,5 triệu đồng mỗi xe/ngày sau khi trừ chi phí. Nhận thấy cơ hội kinh doanh từ xe điện, đến tháng 3/2026, anh này mua thêm chiếc BYD M6 và thuê thêm tài xế để vận hành.

"Tiền điện rõ ràng là thấp hơn nhiều so với đổ xăng để chạy cùng một quãng đường, rất thích hợp để kinh doanh", anh Hân nói. "Cái tôi quan tâm nữa là xe điện đi xa được cỡ nào so với những gì hãng quảng cáo".

Trong một chuyến đi gần đây, Đàm Hân thử cung đường từ Hà Nội đến Bắc Kạn khoảng 200 km với nhiều đèo núi, khúc cua bằng chiếc BYD M6. Anh cho biết kết thúc quãng đường 206,6 km với 46% pin. Như vậy tỷ lệ thực tế là 4,49 km/1% pin, cao hơn so với hãng công bố là 4 km/1% pin. Với mức tiêu hao điện năng này, anh nói đủ quay đầu về lại thành phố mà không cần sạc thêm.

Sự cởi mở với xe điện

Trường hợp của anh Thạch Hóa hay Đàm Hân thuộc trong số nhiều ví dụ cho thấy xe điện dễ được chấp nhận hơn với giới kinh doanh dịch vụ. Trong khi với người dùng cá nhân, bất tiện về thời gian sạc, chờ sạc hoặc hạ tầng trạm sạc còn thiếu, vẫn là những rào cản khó xóa bỏ ngay lập tức.

"Lợi nhuận kiếm được nhiều hơn thì chủ xe có thể chấp nhận nhược điểm của xe điện như chờ sạc, hoặc mất nhiều thời gian kiếm trạm sạc", ông Võ Quốc Bình, một chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh ôtô tại TP HCM, đánh giá.

Theo ông Bình, nếu chỉ xét về chi phí vận hành, xe điện luôn tối ưu hơn xe xăng khi kinh doanh dịch vụ, đặc biệt ở môi trường quãng ngắn, trạm sạc nhiều như đô thị. Còn với những khách hàng ưu tiên chiến lược dài hạn, kinh doanh các tuyến liên tỉnh, cần sự liên tục, xe xăng hay hybrid vẫn là lựa chọn hợp lý hơn.

Theo các chuyên gia trong ngành, chi phí vận hành thấp hơn đem đến một lợi thế to lớn cho xe điện. Sự xuất hiện của loại phương tiện này đang thay đổi bộ mặt của ngành kinh doanh dịch vụ vận tải, hành khách tại Việt Nam trong khoảng ba năm trở lại đây.

Green SM (thành lập năm 2023), công ty thuộc hệ sinh thái tập đoàn Vingroup, đang vươn lên dẫn đầu mảng gọi xe dịch vụ 4 bánh với thị phần hơn 50% (quý IV/2025) tính theo tổng giá trị giao dịch, vượt qua các ông lớn như Grab, Be, theo công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence. Toàn bộ đội xe của Green SM đều là sản phẩm VinFast. Các mẫu xe bán chạy nhất của thương hiệu này vốn dành cho kinh doanh dịch vụ như Limo Green, Minio Green.

Với BYD, mẫu M6 hướng đến khách gia đình và kinh doanh dịch vụ đang là sản phẩm chủ lực doanh số của hãng Trung. Quốc. Doanh số cộng dồn của BYD M6 đến nay khoảng 2.000 xe.

Tin Gốc: Vnexpress