Cá mờm cơm (cá mờm sữa), hay còn được biết đến với tên gọi cá trỏng mờm, có thân hình nhỏ bé chỉ dài khoảng 3 phân, màu trắng bạc, thịt trong suốt. Đặc điểm nổi bật của loại cá này là phần bụng trắng như hạt cơm, đôi mắt to đen, giúp cá quan sát tốt khi bơi lội.
Cá mờm cơm có phần đầu nhỏ, miệng nhô lên, vảy tròn mỏng dễ rụng, sống chủ yếu thành bầy đàn lớn ở các con sông và kênh rạch vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Tại Việt Nam, cá mờm cơm được tìm thấy nhiều ở sông Vàm Nao, sông Tiền, sông Hậu,… và được khai thác từ tháng 4 đến tháng 8 âm lịch mỗi năm. Loại cá này dễ dàng đánh bắt bằng lưới dày và dài, thường sống theo bầy đàn lớn lên tới hàng ngàn cá thể, tạo nên cảnh tượng sôi động dưới lòng sông.
Cá mờm cơm có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, phù hợp với khẩu vị của nhiều người như:
Rim chua ngọt: Cá được rim với nước mắm, đường, giấm, tạo nên hương vị chua chua ngọt ngọt, thơm ngon, ăn kèm cơm trắng rất bắt cơm.
Rim mỡ hành: Món ăn đơn giản nhưng đậm đà với cá mờm cơm rim cùng mỡ hành, tạo nên hương vị béo ngậy, thơm phức, hấp dẫn cả người lớn và trẻ em.
Chiên giòn: Cá mờm cơm chiên giòn, ăn kèm với nước mắm chua ngọt hoặc tương ớt. Khi ăn, cảm nhận được vị giòn tan, ngọt bùi từ cá, rất thích hợp cho những bữa tiệc nhẹ hay làm món ăn vặt.
Nộm xoài: Cá mờm cơm kết hợp với xoài xanh, rau thơm, lạc rang, tạo nên món nộm xoài giòn giòn, chua chua, ngọt ngọt, là món khai vị hấp dẫn.
Canh chua: Cá mờm cơm nấu canh chua với cà chua, dứa, giá đỗ, rau thơm, tạo nên món canh chua thanh mát, ngọt dịu, rất phù hợp cho những ngày hè oi bức.
Cá mờm cơm được chế biến thành nhiều món ăn bắt mắt, đưa cơm. Ảnh: Quà Huế.
Cá mờm cơm không chỉ ngon mà còn giàu giá trị dinh dưỡng. Theo các chuyên gia, loại cá này chứa hàm lượng canxi cao, giúp tăng cường sức khỏe xương khớp, rất phù hợp cho trẻ em và người già. Cá mờm cơm cũng giàu protein, omega-3, vitamin và khoáng chất, giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, hỗ trợ chức năng não bộ và tăng cường hệ miễn dịch. Thịt cá mềm, không xương cứng, dễ tiêu hóa và có thể xay nhuyễn, thích hợp cho trẻ nhỏ.
Nhờ chứa vitamin A và các dưỡng chất tốt cho mắt, ăn cá mờm cơm có thể giúp cải thiện thị lực và bảo vệ mắt khỏi các bệnh liên quan đến lão hóa.
Bổ sung canxi, tốt cho xương và răng: Cá mờm cơm nổi bật với hàm lượng canxi rất cao, vượt trội hơn so với nhiều loại cá khác. Canxi có vai trò quan trọng trong việc hình thành và duy trì hệ xương chắc khỏe, đặc biệt cần thiết cho trẻ em đang trong giai đoạn phát triển chiều cao. Ở người lớn tuổi, việc bổ sung canxi từ cá mờm cơm giúp ngăn ngừa tình trạng loãng xương, đau nhức khớp và gãy xương do tuổi tác.
Bảo vệ tim mạch, giảm mỡ máu: Một trong những thành phần quý giá của cá mờm cơm chính là axit béo omega-3. Chất này có tác dụng làm giảm lượng cholesterol xấu (LDL) và tăng cholesterol tốt (HDL) trong máu, nhờ đó hỗ trợ tuần hoàn máu và giảm áp lực cho tim. Bổ sung cá mờm cơm vào bữa ăn giúp ngăn ngừa các bệnh lý về tim mạch như xơ vữa động mạch, huyết áp cao hay đột quỵ.
Cải thiện thị lực, bảo vệ đôi mắt: Ngoài canxi và omega-3, cá mờm cơm còn chứa lượng vitamin A và các chất chống oxy hóa dồi dào. Vitamin A vốn nổi tiếng là dưỡng chất quan trọng đối với mắt, giúp duy trì thị lực sáng rõ và ngăn ngừa các bệnh liên quan đến lão hóa như thoái hóa điểm vàng hay khô mắt. Theo lương y Bùi Hồng Minh, vitamin và dưỡng chất trong cá mờm cơm giúp làm chậm quá trình suy giảm thị lực ở người cao tuổi, đồng thời cải thiện sức khỏe mắt ở trẻ nhỏ.
Tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tạo máu: Thịt cá mờm cơm chứa nhiều protein chất lượng cao cùng vitamin B12, sắt và kẽm – những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo hồng cầu. Nhờ đó, cá mờm cơm giúp phòng ngừa thiếu máu, hỗ trợ cơ thể khỏe mạnh và tăng cường sức đề kháng. Khi hệ miễn dịch hoạt động tốt, cơ thể sẽ có khả năng chống lại vi khuẩn, virus và giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng.
Dễ tiêu hóa, phù hợp với nhiều đối tượng: Khác với nhiều loại cá biển có xương cứng, thịt cá mờm cơm mềm, ít xương dăm, dễ ăn và dễ tiêu hóa. Nhờ ưu điểm này, cá mờm cơm trở thành lựa chọn an toàn cho trẻ nhỏ khi mới tập ăn dặm hoặc người cao tuổi có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Cá có thể được chế biến thành nhiều món khác nhau, từ nấu canh, kho, rán cho đến xay nhuyễn, đều giữ được hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng.
Hỗ trợ trí não, cải thiện trí nhớ: Omega-3 trong cá mờm cơm không chỉ tốt cho tim mạch mà còn rất có lợi cho não bộ. Loại axit béo này giúp cải thiện sự truyền dẫn thần kinh, tăng khả năng tập trung và nâng cao trí nhớ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, bổ sung omega-3 đều đặn có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh về suy giảm nhận thức, sa sút trí tuệ hay Alzheimer ở người cao tuổi.
Một tiểu thương chuyên bán thủy hải sản tại An Giang, chia sẻ: “Cá mờm cơm hiện nay rất được ưa chuộng, đặc biệt là khách du lịch và thị trường xuất khẩu như Đài Loan, Hàn Quốc. Giá cá mờm cơm dao động từ 300.000 đến 500.000 đồng/kg, cao hơn nhiều so với các loại cá khác”.
Ngày nay, cá mờm cơm đã vượt qua ranh giới của một món ăn bình dân để trở thành đặc sản được săn đón. Không chỉ là món ăn quen thuộc trong bữa cơm hàng ngày của người dân miền Tây, cá mờm cơm còn được dùng làm quà tặng ý nghĩa, thể hiện sự trân trọng với đặc sản quê hương. Với hương vị thơm ngon, giá trị dinh dưỡng cao, cá mờm cơm đang ngày càng khẳng định vị trí của mình trên bàn ăn không chỉ trong nước mà còn tại các thị trường quốc tế.
Sau nỗi đau mất con, nữ bác sỹ đẻ 2 em bé sinh đôi
Mới đây, bộ ảnh đen trắng gồm 30 bức hình ghi lại khoảnh khắc cuộc sống của một gia đình Trung Quốc thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế.
Tại Giải ảnh Báo chí Thế giới lần thứ 69 (World Press Photo), nhiếp ảnh gia người Trung Quốc Ngô Phương giành giải thưởng ở hạng mục dài hạn với bộ ảnh mang tên "Làm mẹ ở tuổi 60".
Nhân vật chính của bộ ảnh là bà Thịnh Hải Lâm - một nữ bác sỹ ở thành phố Hợp Phì. Câu chuyện phía sau bức hình là hành trình chạm tới cảm xúc của nhiều người.
Năm 2009, khi ở tuổi 59, gia đình bà Lâm xảy ra biến cố lớn. Cô con gái duy nhất - Đình Đình và con rể đều đột ngột qua đời sau vụ tai nạn.
Sau cú sốc mất con, bà Lâm rơi vào trạng thái hoảng loạn, cô độc. Bà quyết định đưa ra điều không ai dám nghĩ tới. Đó là thực hiện thụ tinh ống nghiệm để sinh con lần nữa.
Ngày 25/5/2010, khi đã bước sang tuổi 60, bà Thịnh sinh hạ cặp song sinh mang tên Trí Trí và Tuệ Tuệ sau hành trình mang thai đầy khó khăn. Sự việc nhanh chóng gây chấn động dư luận Trung Quốc ở thời điểm đó, kéo theo nhiều tranh cãi dữ dội.
Khi nghe tin, nhiếp ảnh gia Ngô Phương nhận thấy đây là sự kiện cực kỳ hiếm gặp. Một phụ nữ sinh đôi ở tuổi 60 là điều gần như chưa từng có tiền lệ tại Trung Quốc.
Sau khi tìm hiểu sâu về hoàn cảnh gia đình bà Lâm, nhiếp ảnh gia bắt đầu suy nghĩ và quyết định theo đuổi dự án dài hạn này.
"Tôi nghĩ ngay cả người trẻ hiện nay nuôi một đứa trẻ cũng rất khó khăn, từ thời gian, tiền bạc cho tới sức lực. Vậy hai người già sống bằng lương hưu sẽ nuôi hai đứa trẻ như thế nào", nhiếp ảnh gia băn khoăn.
Trong khi đó, câu chuyện của gia đình bà Lâm khiến dư luận Trung Quốc dậy sóng. Nhiều người cho rằng, việc sinh con khi tuổi đã cao là điều ích kỷ, chỉ mong muốn làm mẹ mà không nghĩ tới tương lai của con cái.
"“Liệu bà ấy có nghĩ tới cảm xúc của những đứa trẻ? Sau này chúng sẽ ra sao? Có trở thành gánh nặng cho xã hội hay không", hàng loạt các câu hỏi đặt ra.
Nhiếp ảnh gia Ngô Phương cho biết, thời điểm đó, bà Lâm chịu sức ép từ dư luận rất nhiều.
Được sự đồng ý của gia đình, từ năm 2010 đến nay, nhiếp ảnh gia Ngô Phương liên tục ghé thăm nhà bà Lâm để ghi lại những câu chuyện bằng bức ảnh.
Trước mỗi chuyến ghé thăm, ông thường gọi điện hỏi han. Trong mắt ông, bà Lâm là người có tính cách cởi mở, hoạt bát, dễ trò chuyện. Giữa họ dần hình thành sự tin tưởng.
“Tôi thường chọn những dịp đặc biệt như sinh nhật các bé để ghé chơi, mua bánh kem hay đồ chơi mang tới. Dần dần, họ xem tôi như người thân trong nhà”, ông kể.
Suốt 16 năm, ông đã chụp khoảng 10.000 đến 20.000 bức ảnh về gia đình. Bộ ảnh đạt giải gồm 30 tấm được lựa chọn từ kho tư liệu khổng lồ này.
Theo ông, điều khiến dự án đặc biệt không chỉ là việc một người phụ nữ 60 tuổi sinh con, mà là quá trình người mẹ với hai con gái cùng lớn lên và già đi song song suốt 16 năm.
Những bức ảnh ghi lại đủ cung bậc cảm xúc đời thường: từ khoảnh khắc hai bé mới sinh nằm trong lồng ấp, lễ đầy tháng, những lần con ốm phải nhập viện, cảnh bà Lâm đi làm xa kiếm tiền rồi trở về ôm con ở sân bay…
Ngô Phương cho rằng nếu xem toàn bộ dự án như một bộ phim, cao trào lớn nhất chính là năm 2022, thời điểm chồng bà Lâm qua đời.
Đó là cú rẽ lớn với cả gia đình.
Chồng bà Thịnh từng là giáo sư Đại học Quốc phòng Khoa học Công nghệ Trung Quốc. Lương hưu của hai vợ chồng hơn 20.000 nhân dân tệ/tháng (khoảng 77 triệu đồng).
Tuy nhiên, chi phí sinh hoạt của gia đình rất lớn.
Sau khi chồng bị đột quỵ rồi qua đời, bà Lâm một mình gánh toàn bộ trách nhiệm chăm sóc hai con gái.
Gia đình từng phải thuê tới 3 bảo mẫu. Ngoài sinh hoạt phí còn có tiền học thêm, học múa và các khoản chi tiêu khác của hai con.
Việc mất chồng không chỉ là cú sốc tinh thần, còn tạo ra áp lực tài chính rất lớn với người vợ. Dù vậy, bà vẫn giữ tinh thần lạc quan. Ngoài khoản lương hưu, bà bắt đầu học cách livestream, làm video trên mạng xã hội, dần trở thành một người sáng tạo nội dung lớn tuổi có tiếng tăm.
Hiện tài khoản của bà thu hút gần một triệu lượt theo dõi tại Trung Quốc. Nhiều người có hoàn cảnh tương tự như cha mẹ mất con độc nhất hay phụ nữ sinh con tuổi cao tìm đến bà để tâm sự, xin lời khuyên.
Sau khi biết tin bộ ảnh đạt giải, nhiếp ảnh gia Ngô Phương lập tức gọi điện báo cho bà Lâm. Người phụ nữ rất vui, nhờ ê-kíp quay một video để chúc mừng.
Trong video, bà nói một câu khiến nhiều người xúc động: "Tôi muốn nâng ly để chúc mừng chính mình". Phía sau câu nói đó là hành trình 16 năm nuôi con đầy nước mắt. Từ việc mất con gái lớn, sinh đôi ở tuổi 60 cho tới khi chồng qua đời, bà một mình nuôi 2 con gái trưởng thành.
Ban giám khảo World Press Photo đánh giá bộ ảnh “khắc họa chân thực một gia đình Trung Quốc bằng góc nhìn tinh tế và giàu cảm xúc, thể hiện tình thân, sự quan tâm cũng như nghị lực sống”.
Hiện hai con gái Trí Trí và Tuệ Tuệ đều bước vào tuổi thiếu nữ. Nhiếp ảnh gia Ngô Phương khẳng định, dự án chưa kết thúc.
Ông hy vọng sẽ tiếp tục ghi lại hành trình của gia đình này trong tương lai: khi hai cô gái vào đại học, đi làm, kết hôn và cả cuộc sống tuổi già của bà Lâm.
"Bà ấy nói muốn sống tới 100 tuổi để nhìn các con trưởng thành, còn tôi hy vọng sẽ có ngày đó", nhiếp ảnh gia trải lòng.
Cuộc thi "Made in Vietnam" do khoa quản trị kinh doanh, Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng phối hợp cùng Đoàn Thanh niên trường tổ chức, thu hút đông đảo sinh viên tham gia. Cuộc thi nhằm tạo dựng sân chơi học thuật, thực tiễn cho học sinh, sinh viên và các cá nhân có đam mê khởi nghiệp sáng tạo.
Cuộc thi hướng đến mục tiêu lan tỏa tình yêu quê hương, đất nước, tôn vinh và bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa; đồng thời phát triển các giải pháp kinh doanh sáng tạo và góp phần đưa sản phẩm mang hồn Việt vươn xa hơn, tiếp cận thị trường trong và ngoài nước.
Thông qua việc xây dựng mô hình kinh doanh và trình bày ý tưởng trước hội đồng chuyên gia, cuộc thi giúp kết nối nhà trường với doanh nghiệp, chuyên gia và hệ sinh thái khởi nghiệp, khuyến khích những ý tưởng vừa sáng tạo, khả thi, vừa đậm dấu ấn bản sắc Việt Nam.
Tại cuộc thi, nhiều ý tưởng khởi nghiệp với các sản phẩm sáng tạo được đánh giá cao. Nhiều đội thi lựa chọn khai thác các chất liệu bản địa, làng nghề truyền thống, đặc sản vùng miền để phát triển thành sản phẩm có tính ứng dụng cao.
Những đặc sản vùng miền như thanh trà Huế, mì Quảng, nước mắm Nam Ô, cao lầu… được các bạn trẻ đóng gói sáng tạo và lồng ghép câu chuyện về văn hóa bản địa qua từng sản phẩm.
Lớn lên tại mảnh đất Huế với đặc sản thanh trà, Hoàng Ánh Ngọc (nhóm trưởng dự án Ngọc thanh trà Huế) mong muốn mang sản vật của quê hương vào sản phẩm khởi nghiệp trong cuộc thi.
Ánh Ngọc và các thành viên trong nhóm đã biến những trái thanh trà thành những viên thạch trắng trong như ngọc. Sản phẩm này giúp những người xa xứ, bạn bè quốc tế có thể thưởng thức trọn vẹn hương thơm và vị ngon đặc trưng của thanh trà Huế.
"Cuộc thi là cơ hội để người trẻ hiểu hơn về giá trị của sản phẩm truyền thống Việt Nam, đồng thời rèn luyện tư duy kinh doanh và kỹ năng làm việc nhóm. Thay vì chỉ học lý thuyết trên giảng đường, các đội thi được trực tiếp nghiên cứu thị trường, xây dựng mô hình kinh doanh và trình bày ý tưởng.
"Made in Vietnam" góp phần nuôi dưỡng tinh thần dám nghĩ, dám làm của sinh viên, đồng thời khơi dậy niềm tự hào với các giá trị văn hóa và sản phẩm Việt Nam", Hoàng Ánh Ngọc nói.
"Made in Vietnam" còn mở ra hành trình để người trẻ thử sức đưa những sản phẩm đậm dấu ấn Việt bước ra thị trường bằng tư duy mới, cách làm mới và khát vọng khởi nghiệp từ chính đặc sản của quê hương.
Cuộc thi thu hút hơn 230 đội thi đến từ nhiều trường đại học. Sau các vòng tuyển chọn và đào tạo chuyên sâu, 36 đội thi xuất sắc bước vào vòng chung kết với những sản phẩm đầy sáng tạo. Ban tổ chức trao 3 giải nhất, 3 giải nhì cho các đội xuất sắc và 1 giải cho đội thi được yêu thích nhất.
Vụ việc xảy ra tại ga tàu hỏa Bhairab hôm 28/4. Gia đình ba người đang di chuyển trên chuyến tàu liên tỉnh Titas từ Brahmanbaria. Khi tàu bắt đầu rời ga, người cha bế con bước xuống nhưng tuột tay, đứa trẻ rơi vào khe hở giữa thân tàu và nền sân ga.
Người cha lập tức nhảy xuống đường ray, ôm lấy con và ép sát cơ thể vào vách bê tông của sân ga. Hai cha con nằm bất động trong lúc 8 toa tàu chạy qua phía trên. Cả hai đều không gặp chấn thương.
Ông Falu Mia, nhân viên tàu Titas, xác nhận sự việc và cho biết gia đình đã cố xuống xe khi tàu đang di chuyển. "Người cha có phản xạ nhanh, ép mình vào vách ngăn sát đường ray để bảo toàn mạng sống cho cả hai", ông Mia nói.
Ngay khi đoàn tàu đi qua, những người có mặt tại sân ga đã kéo hai nạn nhân lên. Một hành khách đưa đứa trẻ đi kiểm tra y tế, trong khi những người khác hỗ trợ người mẹ xuống tàu an toàn. Trưởng đồn cảnh sát đường sắt Bhairab, ông Sayeed Ahmed nói: "Chúng tôi nghĩ hai cha con không thể sống sót. Khi thấy họ đứng dậy sau khi đoàn tàu đi qua, không ai dám tin đó là sự thật".
Giới chức đường sắt không tiết lộ tên các nạn nhân nhưng cho biết gia đình đến từ làng Lohajuri, thị trấn Katiadi, quận Kishoreganj. Đứa trẻ khoảng 1-2 tuổi.
Cấu trúc tại ga Bhairab (Platform 1) có một hốc lõm vào bên dưới sân ga. Đây là khoảng hở an toàn kiến trúc. Người cha đã phát hiện ra hốc này, nhanh chóng nằm đè lên con và ép người dán chặt vào vách tường bê tông thẳng đứng của hốc lõm, giúp họ không bị gầm toa tàu hay bánh lái kim loại va quệt.
Video ghi lại sự việc do những người có mặt tại nhà ga quay lại hiện được chia sẻ trên nhiều nền tảng mạng xã hội.
