Các công ty chứng khoán nhìn chung có chung đánh giá rằng thị trường đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi VN-Index tiến gần vùng đỉnh cũ, trong bối cảnh dòng tiền chưa thực sự lan tỏa.
Theo CTCK Vietcombank (VCBS), diễn biến rung lắc trong phiên gần đây là trạng thái thường thấy khi thị trường tiệm cận kỳ nghỉ lễ và đồng thời kiểm định lại cung cầu tại vùng giá cao. Dòng tiền tiếp tục phân hóa rõ, chủ yếu tập trung vào các nhóm cổ phiếu có câu chuyện riêng hoặc ghi nhận kết quả kinh doanh quý I/2026 tích cực.
VCBS cho rằng nhà đầu tư có thể tận dụng các nhịp điều chỉnh trong phiên để giải ngân thăm dò, ưu tiên những nhóm đã tạo nền giá tốt hoặc bắt đầu bước vào xu hướng tăng như bất động sản, xây dựng và ngân hàng.
Trong khi đó, CTCK Tiên Phong (TPBS) đưa ra góc nhìn thận trọng hơn khi chỉ ra dấu hiệu suy yếu của dòng tiền trong phiên cuối tuần trước, đúng vào thời điểm VN-Index kiểm định vùng kháng cự 1.900-1.920 điểm. Đáng chú ý, chỉ số đã hình thành mô hình nến “nhấn chìm giảm” (Bearish Engulfing), thường được xem là tín hiệu cảnh báo khả năng đảo chiều ngắn hạn.
TPBS cho rằng sau giai đoạn tăng điểm nhờ nhóm vốn hóa lớn, thị trường có thể cần một nhịp điều chỉnh để thiết lập lại vùng cân bằng, với kịch bản VN-Index lùi về vùng 1.687-1.706 điểm. Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư được khuyến nghị hạn chế mua mới, đồng thời duy trì tỷ trọng tiền mặt ở mức trung bình đến cao để giữ sự linh hoạt.
CTCK Phú Hưng (PHS) cũng ghi nhận đà tăng đang chững lại khi VN-Index tiếp cận vùng 1.880 điểm, đi kèm với sự sụt giảm mạnh của thanh khoản – dấu hiệu cho thấy dòng tiền trở nên thận trọng hơn.
PHS lưu ý rủi ro đến từ nhóm cổ phiếu Vingroup sau giai đoạn tăng nhanh, có thể tạo áp lực lên chỉ số nếu thiếu sự nâng đỡ từ các nhóm ngành khác. Đồng thời, chỉ báo RSI đảo chiều từ vùng quá mua cho thấy động lượng tăng đang suy yếu, làm gia tăng khả năng thị trường kiểm định lại vùng 1.800 điểm.
Chiến lược được đề xuất vẫn là nắm giữ, chỉ gia tăng tỷ trọng khi có tín hiệu hồi phục rõ ràng kèm thanh khoản cải thiện, và sẵn sàng giảm tỷ trọng nếu các ngưỡng hỗ trợ bị phá vỡ.
Ở góc nhìn chuyên gia, ông Lê Đức Khánh – Giám đốc phân tích, Chứng khoán VPS cho rằng triển vọng thị trường chứng khoán vẫn tích cực, song cách tiếp cận cần thận trọng và có chọn lọc hơn. Theo ông, cơ hội đầu tư không thiếu, nhưng vấn đề nằm ở việc kiểm soát danh mục và tránh tâm lý mua đuổi trong các nhịp tăng ngắn hạn.
Trong bối cảnh ngắn hạn, thị trường đang ở trạng thái “lửng lơ” khi chỉ còn hai phiên giao dịch trước kỳ nghỉ lễ, trong khi yếu tố quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường. Điều này khiến tâm lý nhà đầu tư nghiêng về phòng thủ.
Ông Khánh cho rằng chiến lược không nên cứng nhắc mà cần linh hoạt theo trạng thái tài khoản: nhà đầu tư đang nắm tỷ trọng cổ phiếu cao, đặc biệt có sử dụng đòn bẩy, nên ưu tiên giảm rủi ro; ngược lại, những người có tỷ trọng tiền mặt lớn có thể tận dụng giai đoạn này để chọn lọc cổ phiếu có nền tảng tốt khi mặt bằng giá chưa tăng nhiều.
Về yếu tố đòn bẩy, từ các báo cáo tài chính quý I/2026 của các công ty chứng khoán, ông Khánh đánh giá áp lực margin hiện chưa phải rủi ro lớn.
Thay vào đó, nhà đầu tư nên tập trung vào các yếu tố nền tảng như triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, diễn biến kinh tế vĩ mô và hiệu quả của các chính sách hỗ trợ. Đây mới là những yếu tố có tính quyết định đến xu hướng thị trường trong trung hạn.
Đối với nhóm ngân hàng, dù ghi nhận những nhịp tăng mạnh rồi nhanh chóng điều chỉnh, ông cho rằng mặt bằng định giá hiện vẫn ở mức tương đối hấp dẫn. Các chính sách điều hành như định hướng giảm lãi suất, hỗ trợ thanh khoản và thúc đẩy tín dụng được kỳ vọng sẽ cải thiện triển vọng ngành, dù cần thêm thời gian để phản ánh rõ vào kết quả kinh doanh.
Đáng chú ý, theo ông Khánh, nhịp tăng gần đây của thị trường chưa mang tính lan tỏa rộng, khi dòng tiền chủ yếu tập trung vào một số nhóm như ngân hàng, xây dựng – vật liệu, đầu tư công và đặc biệt là các cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc “họ Vin”.
Trong khi đó, phần lớn cổ phiếu còn lại vẫn trong trạng thái tích lũy hoặc điều chỉnh, khiến nhiều nhà đầu tư dù thấy chỉ số tăng nhưng hiệu quả đầu tư không tương xứng.
Từ góc nhìn kỹ thuật, ông cho rằng VN-Index có thể cần thêm thời gian để tích lũy và kiểm định lại vùng đỉnh tháng 2 quanh mốc 1.900 điểm. Kịch bản trong tháng 5/2026 nhiều khả năng là dao động đi ngang trong biên độ hẹp, khi các thông tin tích cực và tiêu cực đan xen, khiến dòng tiền chưa đủ mạnh để tạo xu hướng rõ ràng.
Tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đề xuất 2 phương án giảm trừ chi phí y tế, giáo dục - đào tạo vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế.
Phương án 1, người nộp thuế là cá nhân cư trú được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc, bao gồm: các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước không quá 20 triệu đồng/năm; các khoản chi cho giáo dục - đào tạo tại cơ sở giáo dục - đào tạo trong nước không quá 21 triệu đồng/năm.
Phương án 2, các mức trần được giảm trừ tương ứng lần lượt là không quá 23 triệu đồng/năm và không quá 24 triệu đồng/năm.
Nhiều ý kiến cho rằng, đề xuất Bộ Tài chính đưa ra quá thấp, không sát thực tế đời sống.
Tại buổi họp báo thường kỳ quý 1 của Bộ Tài chính chiều 9.4, ông Lưu Đức Huy, Phó cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), cho biết, dự kiến, nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày 1.7.
Về bổ sung khoản giảm trừ đối với chi phí y tế và giáo dục, cơ sở tính toán được xây dựng trên số liệu thống kê năm 2024.
Cụ thể, năm 2024, chi tiêu y tế bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người/năm đối với khám, chữa bệnh ngoại trú và từ 10 - 12 triệu đồng/người/năm đối với điều trị nội trú; chi tiêu cho giáo dục và đào tạo bình quân khoảng 9,6 triệu đồng/người/năm.
Trên cơ sở tỷ lệ người phụ thuộc bình quân khoảng 0,8 người/người nộp thuế, cơ quan soạn thảo ước tính, tổng chi phí liên quan đến y tế và giáo dục cho cả người nộp thuế và người phụ thuộc khoảng 20,4 triệu đồng/năm đối với y tế và 19,2 triệu đồng/năm đối với giáo dục.
Bộ Tài chính tính toán, mức giảm trừ trong phương án 1 tương đương khoảng gấp 2 lần chi tiêu y tế nội trú và khoảng 2,2 lần chi tiêu giáo dục bình quân năm 2024.
Theo ông Huy, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế hiện là 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, thực chất đã tính toán trong đó bao gồm một phần chi phí sinh hoạt cơ bản (có chi cho y tế và giáo dục). Việc bổ sung khoản giảm trừ riêng lần này là hỗ trợ thêm.
"Nếu áp dụng phương án 2, dự kiến số giảm thu ngân sách khoảng gần 7.700 tỉ đồng. Theo tính toán, một cá nhân có thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng và có một người phụ thuộc chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân; thu nhập từ khoảng 28,63 triệu đồng/tháng trở lên mới phát sinh nghĩa vụ thuế và phần thu nhập tăng thêm chỉ chịu thuế suất 5%", ông Huy cho biết.
Theo dự thảo nghị định, để được giảm trừ các khoản chi phí giáo dục - y tế như đề xuất, người nộp thuế phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Riêng đối với chi phí y tế, cần có thêm bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc và không được chi trả từ các nguồn khác như tài trợ, hỗ trợ, ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm chi trả dưới các hình thức khác.
Trả lời câu hỏi về tính khả thi của chính sách, ông Huy khẳng định, việc thực hiện sẽ tuân thủ pháp luật về quản lý thuế. Theo quy định hiện hành, các khoản chi muốn được giảm trừ phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
Hiện nay, với việc áp dụng hóa đơn điện tử, các cơ sở kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở lên bắt buộc phải xuất hóa đơn. Y tế và giáo dục là lĩnh vực ngành nghề kinh doanh có điều kiện, yêu cầu về hóa đơn, chứng từ càng phải được thực hiện nghiêm.
Không có lý do gì người dân đã chi trả chi phí hợp pháp lại không được cấp hóa đơn để làm căn cứ giảm trừ thuế. Trường hợp vi phạm quy định về hóa đơn, các bên liên quan đều có thể bị xử phạt theo quy định.
"Các phương án đang được lấy ý kiến và hoàn thiện. Bộ Tài chính sẽ tổng hợp, tiếp thu để chỉnh lý dự thảo, bảo đảm khi ban hành, chính sách vừa hỗ trợ người dân, vừa khả thi trong thực hiện", ông Huy nói.
Cụ thể người lao động có thể tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung tự nguyện, thông qua thỏa thuận với chủ sử dụng lao động hoặc trực tiếp với doanh nghiệp quản lý quỹ.
Đây là chế độ bổ sung thêm thu nhập khi người lao động về hưu, không phải điều kiện bắt buộc để tuyển dụng, ký kết, gia hạn hợp đồng lao động.
Chủ sử dụng lao động không được phân biệt đối xử, cản trở quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động khi tham gia chế độ này. Như doanh nghiệp không được gắn việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với khen thưởng, đánh giá thi đua hay phúc lợi.
Mỗi người sẽ có một hoặc nhiều tài khoản hưu trí cá nhân, ghi nhận toàn bộ khoản đóng góp, kết quả đầu tư và chi phí liên quan.
Khoản tiền tích lũy được quản lý, đầu tư theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm minh bạch, an toàn, hướng tới gia tăng giá trị tài sản theo thời gian. Đáng chú ý, người lao động và chủ sử dụng lao động thỏa thuận tự nguyện mức đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung.
Điều kiện để người lao động được hưởng phần đóng góp từ doanh nghiệp và kết quả đầu tư phải nêu cụ thể trong thỏa thuận giữa chủ sử dụng lao động và doanh nghiệp. Nếu có yêu cầu về thời gian làm việc tối thiểu thì không quá 5 năm.
Ngoài việc đáp ứng các điều kiện nêu trên, người lao động còn được hưởng quyền lợi khi thuộc các trường hợp như bị tử vong, đang mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS), có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
Tương tự, lao động là công dân nước ngoài không tiếp tục cư trú tại Việt Nam hoặc giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn cũng thuộc diện hưởng quyền lợi.
Quỹ hưu trí bổ sung được phép đầu tư để tăng giá trị thông qua các kênh như trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Kho bạc Nhà nước, công trái xây dựng Tổ quốc, tiền gửi ngân hàng, cổ phiếu niêm yết, trái phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán…
Ví dụ, giá trị đầu tư vào trái phiếu Chính phủ (gồm cả đầu tư trái phiếu Chính phủ qua chứng chỉ quỹ đầu tư chứng khoán) tối thiểu bằng 40% tổng giá trị tài sản ròng của quỹ (đối với quỹ từ 5 tỉ đồng trở lên).
Về cơ chế giám sát, doanh nghiệp quản lý quỹ về bảo hiểm hưu trí bổ sung phải báo cáo định kỳ hằng quý, hằng năm tới Bộ Tài chính. Nếu cần thiết, cơ quan quản lý có quyền yêu cầu ngân hàng giám sát báo cáo bất thường việc giám sát quỹ hưu trí. Để bảo vệ người tham gia, cơ chế giám sát nhiều tầng được quy định rõ như doanh nghiệp quản lý.
Về quy trình, người sử dụng lao động sẽ xây dựng thỏa thuận, lấy ý kiến người lao động, sau đó ký kết với từng cá nhân hoặc chủ tịch Công đoàn sau khi có ý kiến tập thể của người lao động.
Tiếp đó, doanh nghiệp ký hợp đồng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với đơn vị quản lý quỹ hưu trí. Người lao động sẽ được mở một tài khoản hưu trí cá nhân để ghi nhận các khoản đóng góp, bao gồm phần của doanh nghiệp và phần của người lao động (nếu có).
Gần đây, một số ý kiến băn khoăn về đề xuất nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh với cá nhân, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký trong dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025, Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã thông tin để làm rõ nội dung này.
Theo đó, cơ quan thuế nhấn mạnh đây là quy định thu hẹp phạm vi áp dụng so với hiện hành, không phải siết chặt hơn.
Theo Nghị định 49/2025 đang có hiệu lực, với trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, pháp luật không quy định ngưỡng nợ tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.
Do đó, chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể thuộc diện xem xét áp dụng biện pháp này nếu đã được cơ quan thuế thông báo và quá 30 ngày chưa khắc phục.
Dự thảo Nghị định mới lần này đã bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên, tức là loại trừ khỏi diện áp dụng một số lượng rất lớn người nộp thuế có số nợ nhỏ, mang tính kỹ thuật hoặc phát sinh do sai sót hành chính chưa kịp xử lý.
"Như vậy, xét về bản chất pháp lý, đây là bước nới lỏng điều kiện áp dụng, thể hiện sự tiếp thu ý kiến xã hội và tinh thần bảo vệ tốt hơn quyền đi lại hợp pháp của công dân", Cục Thuế khẳng định.
Ngoài ra, theo cơ quan thuế, số liệu cho thấy việc đặt ngưỡng là cần thiết để tránh tác động bất cân xứng vì có hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền thuế nợ dưới 1 triệu đồng, số tiền thuế nợ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế.
Theo Cục Thuế, con số này phản ánh rất rõ một thực tế: Hơn một nửa số đối tượng thuộc diện quản lý đặc biệt chỉ chiếm tỉ trọng nợ thuế rất nhỏ.
Vì vậy, nếu tiếp tục áp dụng cơ chế không có ngưỡng như hiện hành, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể tác động đến số lượng lớn người nộp thuế vì các khoản nợ rất nhỏ, trong khi hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng.
Việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng là giải pháp nhằm bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước áp dụng.
Cục Thuế cũng lưu ý cần hiểu đúng bản chất của trạng thái "không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký". Một số ý kiến chỉ nhìn vào con số 1 triệu đồng để đánh giá mức ngưỡng thấp hay cao.
Thực tế, Cục Thuế cho rằng trường hợp này không đơn thuần là nợ thuế. Người nộp thuế thuộc trạng thái "không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký" là trường hợp đã vi phạm nghĩa vụ duy trì thông tin đăng ký thuế chính xác, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra và thu hồi nợ thuế.
"Đây là hành vi làm gián đoạn kết nối quản lý giữa cơ quan nhà nước với người nộp thuế. Do đó, việc áp dụng biện pháp quản lý đối với nhóm đối tượng này không chỉ dựa trên số tiền nợ, mà còn xuất phát từ yêu cầu bảo đảm tính tuân thủ pháp luật, ngăn ngừa tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh để né tránh nghĩa vụ tài chính với Nhà nước", Cục Thuế nêu.
Nói cách khác, theo cơ quan thuế, ngưỡng 1 triệu đồng không phải là thước đo duy nhất, mà là điều kiện bổ sung trong tổng thể các dấu hiệu vi phạm đã được xác định.
Bên cạnh đó, Cục Thuế cũng khẳng định quy trình áp dụng vẫn bảo đảm đầy đủ cơ hội khắc phục cho người nộp thuế bởi tạm hoãn xuất cảnh không áp dụng ngay khi phát sinh nợ thuế.
Dẫn chứng dự thảo, Cục Thuế cho rằng chỉ sau khi người nộp thuế đã được xác định thuộc trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký; cơ quan thuế đã gửi thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh và quá 30 ngày kể từ ngày thông báo, người nộp thuế vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì biện pháp này mới được xem xét áp dụng.
"Khoảng thời gian 30 ngày là khoảng đệm hợp lý để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu thông tin, thực hiện nộp tiền hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý vướng mắc", Cục Thuế nhấn mạnh và cho biết đã có khoảng 7.100 người nộp thuế chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.
Cục Thuế cũng khẳng định: Điều đó cho thấy cơ chế này vận hành theo hướng cảnh báo, tạo cơ hội khắc phục, sau đó mới áp dụng biện pháp hạn chế, chứ không phải chế tài áp đặt tức thời.
Cục Thuế cũng nhấn mạnh quy định là sự cân bằng giữa kỷ cương quản lý và bảo vệ quyền lợi người dân.
Quản lý thuế hiện đại đòi hỏi vừa nghiêm minh với hành vi không tuân thủ, vừa tránh gây hệ quả bất lợi không cần thiết cho người nộp thuế. Nếu giữ nguyên cơ chế không ngưỡng như Nghị định 49/2025, có thể phát sinh những trường hợp khoản nợ rất nhỏ vẫn dẫn đến áp dụng biện pháp mạnh.
Tuy nhiên, nếu đặt ngưỡng quá cao, nguy cơ phát sinh tâm lý chây ì, lợi dụng kẽ hở để kéo dài tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh.
Do đó, mức 1 triệu đồng là giải pháp dung hòa, vừa loại bỏ được phần lớn các khoản nợ rất nhỏ mang tính kỹ thuật, vừa duy trì hiệu lực răn đe cần thiết với hành vi không tuân thủ.
