Sabastian Sawe từng nghĩ rằng những người ở hãng adidas đang trêu đùa anh. Chiếc hộp đựng đôi giày anh sắp ra mắt tại London, Anh nhẹ đến mức anh tưởng nó rỗng không. Mỗi chiếc nặng chưa đầy 100 gram. Một tấm sợi carbon ẩn hiện. Lớp bọt đệm nhẹ như không khí.
Chỉ có duy nhất một VĐV marathon từng “bay” trên đôi chân nhẹ hơn thế. Đó là Abebe Bikila, huyền thoại người Ethiopia với đôi chân trần đã giành HC vàng Olympic 1960. Khi ấy, Bikila đã chạy với những vết chai sạn trên sỏi đá, băng qua những con phố lát đá sanpietrini (một loại đá cuội) của thành Rome, Italy để thiết lập kỷ lục thế giới 2 giờ 15 phút 16 giây.
Vào thời đại của những huyền thoại đó, ranh giới của hiệu suất được định đoạt bởi tài năng, sức chịu đựng và ý chí sắt đá. Đó là yếu tố con người khiến tất cả phải ngỡ ngàng và cảm phục khi đọc về những người hùng có khả năng chạy bền bỉ và tốc độ, những VĐV gầy gò, chỉ có gân cốt và một trái tim rực cháy.
Gần 7 thập kỷ sau, có thể nói con người đã lại “đặt chân lên Mặt Trăng”. Trí tưởng tượng và khát vọng giờ đây được thắp sáng bởi điều kỳ diệu của công nghệ giày dép, những tiến bộ trong nghiên cứu, và hiểu biết sâu sắc hơn về trao đổi chất và dinh dưỡng.
Có những con số biết nói. Đôi giày chỉ nặng vỏn vẹn 96 gram mỗi chiếc. Lượng carbohydrate tiêu thụ lên tới 115 gram mỗi giờ, đựng trong những chai nhỏ chứa hỗn hợp đường fructose-glucose tỷ lệ 1:0.8. Các VĐV marathon nhận chúng từ trạm tiếp tế, kẹp vào cánh tay có ống bọc khí động học, vừa chạy hàng trăm mét vừa nhấm nháp từng chút một cho đến khi cạn sạch. Thậm chí, họ còn dùng cả bicarbonate để trung hòa lượng lactate sinh ra khi cơ bắp đốt cháy glucose, giúp tái kiểm soát nó như một nguồn năng lượng.
Đó chính là diện mạo mới của những người chạy bộ. Trước đây, VĐV chỉ cần vớ lấy chai nước, uống một ngụm, dội lên đầu rồi vứt chiếc chai còn đầy một nửa xuống đường. Thời đó đã qua rồi.
VĐV giờ đây có cơ bắp, hệ tiêu hóa và hệ mạch máu được rèn luyện đến cực hạn. Họ trở thành những “cỗ máy” có khả năng duy trì quãng đường 42,195 km trong 7.170 giây, với vận tốc 21,185 km/h – tương đương với việc chạy liên tiếp 53 lượt 800m với tốc độ 2 phút 15 giây mỗi lượt, hoặc 105 lượt 400m với 1 phút 8 giây mỗi lượt, không một giây nghỉ ngơi. Nếu không có carbohydrate nạp trực tiếp vào tĩnh mạch hay những đôi giày “nguyên tử”, đây sẽ là một sự điên rồ bất khả thi, ngay cả với những người xuất chúng như Sawe hay Yomif Kejelcha.
Marathon, từ một kỳ tích đơn thuần khiến người ta mơ mộng, giờ đây đã trở thành “tủ kính trưng bày” của ngành công nghiệp chạy bộ và thực phẩm bổ sung, những lĩnh vực đang xoay chuyển cả thế giới.
Kỷ nguyên mới này được hãng Nike mở ra từ 10 năm trước với đôi giày giúp Eliud Kipchoge giành HC vàng tại Olympic Rio 2016. Đi cùng đôi giày, những tấm HC và kỷ lục là sự ra đời của một biểu tượng.
Kipchoge được đưa lên “bệ thờ” của làng marathon. Một “vị thánh” với lối sống thuần khiết, khổ hạnh, kết hợp giữa sự giản dị, những câu triết lý tự lực và chiêm nghiệm, nụ cười thường trực, sự hạnh phúc trong đau đớn, cùng với những công nghệ tiên tiến nhất trong huấn luyện, giày dép và dinh dưỡng. Ông trở thành nhân vật chuyển giao, tiếp nối ngọn lửa từ những kẻ “điên rồ” như Sammy Wanjiru – VĐV Kenya đoản mệnh, người đã thách thức thời tiết, cái nóng, độ ẩm và sự ô nhiễm của Bắc Kinh để giành vàng năm 2008.
Tại kỳ Olympic đó, đối thủ của Wanjiru không có Haile Gebrselassie – một tượng đài khác của marathon thế kỷ 21. VĐV Ethiopia ấy, người thừa kế hiện đại của sự thuần khiết kiểu Bikila, đã từ chối thi đấu vì lo ngại ô nhiễm tại Trung Quốc.
Câu chuyện đời tư của Gebrselassie từng làm say lòng bao người khi ông kể về đôi khuỷu tay biến dạng do thói quen kẹp sách vào nách để chạy bộ nhiều cây số từ nhà đến trường.
Nhưng thời thế đã thay đổi. Ngày nay, “giày và gel” đang định hình lại đường chạy marathon.
Ở lượt trận thứ 2 bảng C Giải U17 nữ châu Á 2026, U17 nữ Hàn Quốc đã đánh bại U17 nữ Đài Bắc Trung Hoa 4-0 trong khi U17 nữ Triều Tiên đè bẹp Philippines 8-0.
Với kết quả này, U17 nữ Triều Tiên và Hàn Quốc sớm giành vé vào tứ kết. Lượt cuối, hai đội sẽ đối đầu với nhau để tranh ngôi nhất bảng.
Điều đáng nói là kết quả bảng C ảnh hưởng trực tiếp đến U17 nữ Việt Nam. Cụ thể, hai đội U17 nữ Đài Bắc Trung Hoa và U17 nữ Philippines đã thua 2 trận đầu tiên và sẽ quyết đấu ở lượt cuối để tranh vị trí thứ ba bảng C.
Như vậy, đội xếp thứ ba bảng C (hoặc là U17 nữ Đài Bắc Trung Hoa hoặc U17 nữ Philippines) chỉ có tối đa 3 điểm.
Trong khi đó, U17 nữ Việt Nam đã có 1 điểm sau 2 trận đấu đầu tiên bảng A. Nếu đánh bại Myanmar ở lượt cuối diễn ra tối nay (7-5), U17 nữ Việt Nam sẽ chắc chắn giành vé đi tiếp.
Khi đó, U17 nữ Việt Nam có trong tay 4 điểm. Điểm số này nếu không đủ giúp U17 nữ Việt Nam giành vị trí nhì bảng A thì cũng giúp thầy trò HLV Masahiko Okiyama đứng trong tốp 2 đội đứng thứ ba có thành tích tốt nhất.
U17 nữ Việt Nam chắc chắn hơn đội xếp thứ ba bảng C (U17 nữ Đài Bắc Trung Hoa hoặc U17 nữ Philippines). Vòng chung kết Giải U17 nữ châu Á 2026 có sự tham dự của 12 đội, chia làm 3 bảng, mỗi bảng 4 đội.
Sau khi kết thúc vòng bảng, 2 đội nhất nhì mỗi bảng sẽ giành vé đi tiếp. Ngoài ra, 2 đội đứng thứ ba có thành tích tốt nhất cũng có vé vào vòng trong.
Mọi thứ đang ủng hộ U17 nữ Việt Nam nhưng thầy trò HLV Masahiko Okiyama vẫn cần điều kiện tiên quyết là thắng U17 nữ Myanmar.
Theo bà Klaveness, giải FIFA Hòa bình được trao cho Tổng thống Trump hồi tháng 12/2025 vi phạm các quy định về tính trung lập chính trị của cơ quan quản lý bóng đá thế giới.
"Giải thưởng FIFA Hòa bình được trao tại buổi lễ bốc thăm World Cup 2026 ở Washington, Mỹ là một sự vi phạm điều lệ của chính FIFA về tính trung lập chính trị, đồng thời cho thấy sự thiếu sót trong quy trình pháp lý nội bộ của tổ chức", báo Anh Times dẫn lời bà Klaveness ngày 27/4. "Chúng tôi muốn giải thưởng này bị bãi bỏ. Chúng tôi không cho rằng việc trao một giải thưởng như vậy nằm trong thẩm quyền của FIFA. Đã có Viện Nobel thực hiện công việc đó một cách độc lập".
Việc trao giải thưởng hòa bình này từng vấp phải làn sóng chế giễu rộng rãi nhắm vào FIFA, đặc biệt trong bối cảnh cuộc chiến sau đó của Mỹ với Iran. Tuy nhiên, cho đến nay, chỉ có NFF là bên duy nhất công khai lên tiếng.
"Điều quan trọng là các liên đoàn thành viên, các liên đoàn châu lục và chính FIFA phải tránh những sự kiện làm mất đi khoảng cách độc lập cần thiết với các nhà lãnh đạo quốc gia", bà Klaveness nói tiếp. "Những giải thưởng kiểu này thường rất mang tính chính trị nếu bạn không có các công cụ, kinh nghiệm và quy trình thực nghiệm tốt để đảm bảo tính độc lập, cũng như một ban giám khảo và các tiêu chí rõ ràng. Đó là một công việc đòi hỏi sự chuyên trách và hết sức nhạy cảm".
Giải thưởng được FIFA công bố vào tháng 11/2025 mà không có sự phê duyệt trước từ Hội đồng FIFA, nhằm "vinh danh những cá nhân có hành động đặc biệt vì hòa bình và đoàn kết nhân loại". Tuy nhiên, thời điểm công bố cùng mối quan hệ thân thiết giữa ông Infantino và ông Trump khiến nhiều người cho rằng đây thực chất là một "giải thưởng an ủi" sau khi Tổng thống Mỹ trượt giải Nobel Hòa bình.
Bà Klaveness xác nhận NFF ủng hộ đơn khiếu nại của nhóm chiến dịch Fair Square gửi tới Ủy ban Đạo đức FIFA liên quan đến giải thưởng này, và sẽ gửi văn bản chính thức đến FIFA yêu cầu cơ quan này xử lý vụ việc một cách minh bạch. "Xét từ góc độ nguồn lực, thẩm quyền và quan trọng nhất là góc độ quản trị, giải thưởng này nên bị bãi bỏ trong tương lai. Chúng tôi đã lên tiếng phản đối việc vi phạm quy tắc trung lập chính trị. Đây là phần mà chúng tôi muốn Ủy ban Đạo đức phải đánh giá", nữ Chủ tịch NFF khẳng định.
Theo báo Anh The Times, FIFA đã không công bố các ứng viên đề cử và người phát ngôn của cơ quan này cũng từ chối cho biết ai là người lựa chọn người chiến thắng. Ủy ban Đạo đức FIFA hiện được yêu cầu điều tra ông Infantino vì "vi phạm lặp đi lặp lại" các quy tắc trung lập chính trị.
Bất chấp những chỉ trích, Infantino vẫn bảo vệ quyết định của ông khi khẳng định trên kênh truyền hình Anh Sky News vào tháng 2/2026 rằng Tổng thống Trump "xứng đáng với giải thưởng một cách khách quan", vì những nỗ lực trong việc giải quyết xung đột và cứu sống hàng nghìn người.
Bà Klaveness vốn thường xuyên chỉ trích FIFA. Tại Doha, Qatar năm 2022, bà từng có bài phát biểu thẳng thắn rằng FIFA còn "một chặng đường dài" để giải quyết các mối quan ngại về nhân quyền, bình đẳng và dân chủ. Dù vậy, bà không có kế hoạch thực hiện một bài phát biểu tương tự tại Đại hội FIFA ở Vancouver, Canada sắp diễn ra.
Không dừng lại ở đó, bà Klaveness còn bày tỏ lo ngại về các vấn đề an ninh tại World Cup 2026, nhất là những địa điểm diễn ra ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh trên đất Mỹ. Các quan chức Mỹ tuyên bố đặc vụ ICE sẽ là một phần của lực lượng bảo vệ giải đấu. Nhưng nữ lãnh đạo 45 tuổi sợ rằng họ có thể nhắm mục tiêu vào các CĐV và sẽ đưa vấn đề này ra trước ban lãnh đạo FIFA tại kỳ Đại hội ở Vancouver. "World Cup cần phải có tính hòa nhập và an toàn cho tất cả mọi người, bất kể sắc tộc, quốc tịch hay xu hướng tình dục", bà tuyên bố.
Theo thông báo chính thức ngày 23/4 của Barca, các xét nghiệm đã xác nhận Lamine Yamal bị chấn thương cơ đùi sau chân trái. Tiền đạo 18 tuổi sẽ áp dụng phác đồ điều trị bảo tồn thay vì can thiệp mạnh. Barca cho biết Yamal chắc chắn sẽ nghỉ hết phần còn lại của mùa giải La Liga, nên vắng mặt ở các trận đấu quan trọng sắp tới, bao gồm El Clasico.
Tuy nhiên, tín hiệu tích cực là cầu thủ này được kỳ vọng kịp hồi phục để góp mặt tại World Cup 2026, nếu tiến trình điều trị diễn ra thuận lợi.
Sau khi đá phạt đền vào lưới Celta Vigo tối 22/4, Yamal lập tức ra dấu xin thay người rồi ngã xuống sân, ôm phía sau đùi trái. Hình ảnh này khiến sân Camp Nou lặng đi, còn ban huấn luyện Barca lập tức thay người. Sau trận đó, HLV Flick nói: "Chúng tôi phải chờ đến khi có chẩn đoán rõ ràng. Yamal cảm thấy có vấn đề và rời sân. Chúng tôi cần biết thời gian cậu ấy sẽ nghỉ".
Chấn thương của Yamal là tổn thất lớn với Barca trong giai đoạn quyết định của mùa giải, dù họ vẫn đang hơn Real Madrid 9 điểm. Cầu thủ sinh năm 2007 đang là nhân tố tấn công quan trọng nhất của đội, nhờ khả năng tạo đột biến và phong độ ghi bàn ổn định. Đồng đội Gavi thừa nhận: "Đây là một cú sốc với chúng tôi, vì cậu ấy rất quan trọng".
Bác sĩ thể thao Pedro Luis Ripoll cảnh báo rằng chấn thương gân kheo luôn tiềm ẩn rủi ro cao. Theo ông, loại chấn thương này có tỷ lệ tái phát lên tới 30%, do đó quá trình hồi phục cần được kiểm soát chặt chẽ.
World Cup 2026 sẽ khởi tranh sau gần 50 ngày nữa. Điều này khiến không chỉ Barca mà cả tuyển Tây Ban Nha lo ngại. Nếu Yamal cần nghỉ dài hạn hoặc gặp biến chứng, khả năng dự World Cup đầu tiên trong sự nghiệp của anh sẽ bị đe dọa. Theo các nhà cái, Yamal đứng thứ năm về cơ hội giành giải Vua phá lưới, sau Kylian Mbappe, Harry Kane, Erling Haaland và Lionel Messi.
Ripoll cho rằng còn quá sớm để khẳng định mức độ nghiêm trọng, nhưng khuyến nghị cần cực kỳ thận trọng trong quá trình điều trị. Theo ông, các HLV đội tuyển thường ưu tiên những cầu thủ đạt thể trạng tốt nhất, thay vì mạo hiểm với những trường hợp vừa trở lại sau chấn thương cơ dễ tái phát. Vì thế, không loại trừ khả năng Yamal dự bị ở trận giao hữu với Peru ngày 8/6, nhưng sẽ kịp tái xuất ở trận ra quân World Cup gặp Cape Verde.
