“Lọc máu liên tục (CRRT) đóng vai trò quan trọng trong điều trị bệnh nhân hồi sức nặng, đặc biệt là bệnh nhân suy thận cấp, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan”, PGS.TS Đỗ Ngọc Sơn, Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai, nói tại chương trình đào tạo Cập nhật xu hướng mới trong lọc máu liên tục (CRRT) và các giải pháp tối ưu hóa điều trị hôm 25/4.
CRRT là kỹ thuật điều trị thay thế thận nhân tạo trong hồi sức cấp cứu, thực hiện chậm rãi, liên tục 24/24 giờ (thường 2-7 ngày). Phương pháp này giúp loại bỏ chất độc, độc tố viêm, và cân bằng nước – điện giải cho bệnh nhân suy thận cấp, suy đa tạng hoặc huyết động không ổn định.
PGS Sơn cho hay tổn thương thận cấp là vấn đề các bác sĩ trăn trở với bệnh nhân hồi sức. Nếu không có chiến lược sớm ngay từ đầu, thận sẽ bị ảnh hưởng, dẫn đến tổn thương mãn tính. Nhiều bệnh nhân khi qua được giai đoạn hồi sức thì phải đối mặt với biến chứng thận mãn.
Trước đây, lọc máu liên tục được chỉ định như một phương pháp để thay thế cho chức năng thận. Ngày nay, lọc máu liên tục được chỉ định cho những nhóm bệnh nhân hồi sức chưa tổn thương thận, hoặc có nguy cơ. Phương pháp này không chỉ giúp thận được “nghỉ ngơi”, còn hỗ trợ, bảo vệ cho các tạng khác như phổi, tim, gan…
Đây là một chiến lược và xu hướng mới hiện nay trong điều trị bệnh nhân hồi sức. Tập trung để ngăn ngừa nguy cơ này, bằng việc phát hiện sớm tình trạng tổn thương thận cấp là rất quan trọng, theo PGS Sơn. Nếu đơn vị hồi sức không có hệ thống lọc máu thì rất khó nói là hồi sức đầy đủ. Rất nhiều người bệnh sẽ mất cơ hội sống nếu thiếu phương tiện này.
Các chuyên gia cũng nhìn nhận với sự phát triển của công nghệ hiện đại, hệ thống lọc máu liên tục ngày nay không chỉ xử lý rối loạn chức năng thận mà còn góp phần kiểm soát dịch, cân bằng toan kiềm, loại bỏ độc chất, đồng thời hỗ trợ tim mạch, hô hấp, gan và thần kinh trong nhiều tình huống bệnh lý phức tạp. Đây được xem là bước tiến quan trọng của hồi sức tích cực khi điều trị không còn tập trung vào một cơ quan riêng lẻ mà hướng tới bảo vệ toàn diện cơ thể người bệnh.
ThS.BSNT Khương Quốc Đại, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết CRRT đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong điều trị người bệnh nặng. Tuy nhiên, việc lựa chọn chiến lược chống đông phù hợp để vừa đảm bảo hiệu quả điều trị, vừa an toàn cho người bệnh vẫn là thách thức lớn trong thực hành lâm sàng hằng ngày. Vì vậy, các chuyên gia đã thảo luận, cập nhật chiến lược chống đông Citrate vùng (RCA) và hệ thống OMNI trong lọc máu liên tục.
Giáo sư Antoine G. Schneider, Trưởng bộ phận Chấn thương thận cấp tính của Hiệp hội Y học Chăm sóc tích cực châu Âu, nhấn mạnh RCA được xem là chiến lược chống đông hiệu quả, giúp kéo dài thời gian sử dụng quả lọc, giảm nguy cơ chảy máu và cải thiện chất lượng điều trị ở nhóm bệnh nhân hồi sức phức tạp. Tích hợp RCA một cách bài bản và an toàn trên các hệ thống hiện đại mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả bác sĩ và bệnh nhân.
Tại sự kiện, các bác sĩ được thực hành chuyên sâu trong kỹ thuật lọc máu và xử trí các tình huống sự cố thường gặp nhằm nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân nặng tại Việt Nam.
Từ Đồng Tháp đến TP HCM hội ngộ các y bác sĩ Bệnh viện Quân y 175 và Tổ chức nhân đạo Operation Walk Chicago (Mỹ) tại tọa đàm về phẫu thuật thay khớp háng chiều 13/4, chị Liễu sải bước nhanh nhẹn trong tà áo dài, nụ cười rạng rỡ thay cho những ngày tuyệt vọng cách đây 7 năm.
Năm 2018, chị mắc Pemphigus - bệnh tự miễn buộc phải điều trị bằng corticoid suốt đời. Việc dùng corticoid liều cao thời gian đầu dẫn đến hoại tử hai bên chỏm xương đùi. Năm 2019, ở tuổi 30, những cơn đau khớp dữ dội khiến chị không thể nhấc nổi bước chân, mọi sinh hoạt phụ thuộc xe lăn. Công việc giảng dạy phải gián đoạn, kinh tế gia đình trông cậy vào chồng.
"Tôi đau đớn, tưởng tương lai đã khép lại và mình trở thành người tàn phế", chị nhớ lại.
Cơ hội đến cuối năm 2023 khi đoàn bác sĩ Operation Walk Chicago về Đồng Tháp mổ từ thiện, giúp chị thay khớp háng phải (bên tổn thương nặng hơn). Năm 2024, qua chương trình hợp tác giữa tổ chức này và Bệnh viện Quân y 175, chị tiếp tục đến TP HCM mổ thay khớp háng bên trái miễn phí.
Sau hai cuộc mổ, chị không còn đau nhức, đi lại bình thường, tự chăm sóc gia đình và trở lại đứng lớp 8 tiếng mỗi ngày. Hiện chị vẫn dùng corticoid liều thấp hơn để kiểm soát bệnh da liễu Pemphigus, nhưng cuộc sống đã sang trang mới.
Chị Liễu là một trong gần 200 bệnh nhân tìm lại khả năng vận động nhờ chương trình thay khớp háng miễn phí do Bệnh viện Quân y 175 phối hợp Operation Walk Chicago thực hiện suốt 5 năm qua. Tại chương trình, nhiều bệnh nhân khác cũng chia sẻ hành trình vượt qua đau đớn, như bà Ngọc Ảnh thoát cảnh mất ngủ, suy sụp vì hoại tử khớp, hay bà Đào Hải, 63 tuổi, người tưởng chừng phải "lết đi cả đời" cũng đã đi lại nhờ thay cùng lúc hai khớp.
Theo BS.CK2 Mỵ Duy Tiến, Chủ nhiệm Khoa Chi dưới, Viện Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175, nguyên nhân hỏng khớp háng rất đa dạng, từ chấn thương, thoái hóa đến hoại tử. Khi tổn thương nặng, thay khớp nhân tạo là giải pháp tối ưu. Hiện nay, bệnh viện ứng dụng công nghệ thiết kế 3D và phẫu thuật ít xâm lấn, giúp giảm mất máu, giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục.
Đặc biệt, phục hồi chức năng sớm đóng vai trò then chốt. Trung tá, BS.CK1 Quách Long Vỹ, Chủ nhiệm khoa Phục hồi chức năng, cho biết theo mô hình ERAS, bệnh nhân có thể tập ngay sau khi tỉnh, 8-12 giờ đã vận động tại giường, sau 24 giờ có thể đi lại, giúp giảm nguy cơ biến chứng.
Đại tá, TS.BS Phan Đình Mừng, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, cho biết bệnh lý khớp háng đang trẻ hóa, nhiều ca gặp ở tuổi 20-30, chủ yếu do hút thuốc, uống rượu, ít vận động và lạm dụng corticoid. Chi phí mổ thay khớp háng 80-100 triệu đồng vẫn là rào cản, vì vậy từ 2019 chương trình đã hỗ trợ gần 200 bệnh nhân, riêng đợt 10-14/4 mổ 37 ca, trong đó có 3 ca phức tạp.
Các bác sĩ lưu ý bệnh nhân Việt Nam sau thay khớp háng cần từ bỏ các thói quen xấu như ngồi xổm, ngồi bệt, vắt chéo chân hay nằm võng để tránh nguy cơ trật khớp.
Ăn táo nguyên quả có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm các yếu tố nguy cơ như cholesterol cao và viêm. Flavonoid trong táo giúp cải thiện chức năng nội mô, tăng sản xuất nitric oxide, từ đó làm giãn mạch, hạ huyết áp.
Táo
Ăn táo nguyên quả có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm các yếu tố nguy cơ như cholesterol cao và viêm. Flavonoid trong táo giúp cải thiện chức năng nội mô, tăng sản xuất nitric oxide, từ đó làm giãn mạch, hạ huyết áp.
Quả họ cam quýt
Cam, bưởi, chanh, quýt chứa hesperidin - một flavonoid có lợi cho tim mạch. Uống nước cam hoặc ăn loại quả này mỗi ngày có thể giảm huyết áp tâm thu ở người tiền tăng huyết áp nhờ cải thiện chức năng nội mô và giảm viêm.
Quả họ cam quýt
Cam, bưởi, chanh, quýt chứa hesperidin - một flavonoid có lợi cho tim mạch. Uống nước cam hoặc ăn loại quả này mỗi ngày có thể giảm huyết áp tâm thu ở người tiền tăng huyết áp nhờ cải thiện chức năng nội mô và giảm viêm.
Chuối
Chuối giàu kali, giúp cơ thể đào thải natri đồng thời giảm áp lực lên thành mạch, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp. Người cao huyết áp có thể kết hợp chuối với yến mạch, các loại hạt để tăng thêm dưỡng chất có lợi cho tim.
Chuối
Chuối giàu kali, giúp cơ thể đào thải natri đồng thời giảm áp lực lên thành mạch, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp. Người cao huyết áp có thể kết hợp chuối với yến mạch, các loại hạt để tăng thêm dưỡng chất có lợi cho tim.
Lựu
Uống nước ép quả lựu có thể hỗ trợ giảm huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu. Nên chọn nước ép nguyên chất, không thêm đường để tối đa hóa lợi ích của loại quả này.
Uống nước ép quả lựu có thể hỗ trợ giảm huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu. Nên chọn nước ép nguyên chất, không thêm đường để tối đa hóa lợi ích của loại quả này.
Kiwi
Ăn kiwi giúp bổ sung hàm lượng kali, vitamin C và chất chống oxy hóa cho cơ thể. Những chất dinh dưỡng này đặc biệt hữu ích cho những người bị tăng huyết áp nhẹ hoặc trung bình.
Kiwi
Ăn kiwi giúp bổ sung hàm lượng kali, vitamin C và chất chống oxy hóa cho cơ thể. Những chất dinh dưỡng này đặc biệt hữu ích cho những người bị tăng huyết áp nhẹ hoặc trung bình.
Ngày 4/5, PGS.TS.BS Phạm Văn Quang, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Chống độc, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết, ba bé trai gồm 7 tuổi (ngụ Lâm Đồng), 9 tuổi (ngụ Tây Ninh) và 5 tuổi (ngụ Hóc Môn, TP HCM), lần lượt nhập viện trong dịp nghỉ lễ.
Các bé đều không biết bơi, gặp nạn khi tắm hồ bơi khi đi du lịch và được phát hiện muộn, lúc đã ngưng tim, ngưng thở. Nhờ được sơ cứu đúng cách tại chỗ, tim đập trở lại, sau đó được chuyển qua bệnh viện địa phương rồi lên tuyến cuối.
Khi vào Nhi đồng 1, cả ba đều thiếu oxy não nặng, suy hô hấp, viêm phổi hít và hôn mê sâu. Bác sĩ phải cho thở máy, dùng thuốc vận mạch, chống phù não, kiểm soát co giật. Hai ca nặng hơn được áp dụng hạ thân nhiệt chỉ huy để bảo vệ não.
Theo phó giáo sư Quang, nhờ được cấp cứu đúng tại hiện trường và chuyển viện trong "thời gian vàng" dưới 6 giờ, tiên lượng sống của các bé khả quan. Tuy nhiên, y bác sĩ vẫn đang nỗ lực hết sức để hạn chế tối đa các di chứng nặng về thần kinh và vận động cho trẻ sau khi hồi phục.
Bác sĩ cảnh báo, số ca trẻ em ngạt nước, đuối nước thường tăng cao vào dịp lễ và mùa hè do thời tiết nắng nóng, nhu cầu du lịch, tắm biển, hồ bơi của các gia đình tăng. Để phòng tránh tai nạn, phụ huynh cần cho trẻ học bơi và trang bị kỹ năng an toàn dưới nước càng sớm càng tốt.
Bố mẹ không rời mắt khỏi trẻ, không nên sử dụng điện thoại làm lơ là việc quan sát trẻ bơi. Nếu chẳng may xảy ra tai nạn, việc sơ cứu ngưng tim ngưng thở ngay tại hiện trường là yếu tố sống còn, quyết định khả năng phục hồi của trẻ trước khi đưa đến bệnh viện.
Nếu trẻ tím tái, ngưng thở, cần lập tức sơ cứu tại chỗ bằng cách ấn ngực ở vị trí nửa dưới xương ức và hà hơi thổi ngạt. Tuyệt đối không thực hiện các biện pháp sai lầm như xốc nước, vác trẻ chạy, lăn lu hay ấn bụng, bởi không có tác dụng mà còn làm mất đi "thời gian vàng" cứu sống não bộ của trẻ.
