Nhật điều 1.500 lính cứu hỏa, quân nhân chữa cháy rừng đang lan rộng

Vanessa Doan, 38 tuổi, sống tại Ottawa từ năm 2019, duy trì thói quen đi siêu thị mỗi tuần một lần và cảm nhận rất rõ áp lực với giá thực phẩm, khi hầu hết nguyên liệu quen thuộc trong bữa cơm gia đình đều tăng.

Chị cho biết giá cà chua tại siêu thị đã tăng gần như gấp đôi, từ 1,99 đô-la Canada (CAD) mỗi pound (khoảng 0,45 kg) lên 3,99 CAD, còn giá bánh mì từ tăng 1,99 CAD lên khoảng 2,5 CAD. Tại siêu thị Costco, một khay trứng 30 quả tăng từ 9 CAD lên 12 CAD.

"Nhà tôi ngày nấu hai bữa chính như ở Việt Nam, bữa sáng cũng ăn ở nhà nên trứng, rau hay thịt tăng giá là cảm nhận thấy ngay. Trước đây mỗi tuần đi siêu thị tốn khoảng 260 CAD, giờ lần nào cũng vượt mức đó", chị nói.

Theo dữ liệu từ cơ quan thống kê quốc gia Canada (Statistics Canada), giá thực phẩm tại nước này đã tăng hơn 30% kể từ năm 2021 và tiếp tục duy trì xu hướng tăng trong đầu năm 2026. Ngân hàng Trung ương Canada cho biết lạm phát vẫn xoay quanh ngưỡng mục tiêu 2%, trong khi chi phí nhà ở và sinh hoạt duy trì ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, việc một số nhà cung cấp thực phẩm gần đây áp thêm phụ phí nhiên liệu do giá năng lượng tăng cao vì ảnh hưởng từ chiến sự Iran được xem là yếu tố mới làm gia tăng áp lực chi tiêu cho từng hộ gia đình.

Maple Leaf Foods cuối tháng 3 gửi thư tới các nhà bán lẻ thông báo sẽ áp phụ phí nhiên liệu từ ngày 6/4, với mức 0,11 CAD/kg đối với thịt chế biến và gia cầm tươi, theo CBC News. Trước đó, Tree of Life cũng thông báo áp phụ phí 10 USD cho mỗi đơn giao hàng từ ngày 22/4, trong khi một số nhà cung cấp khác bắt đầu điều chỉnh chi phí vận chuyển hoặc nâng mức đặt hàng tối thiểu.

Các doanh nghiệp cho biết phụ phí nhiên liệu là biện pháp nhằm bù đắp chi phí vận chuyển tăng cao do giá năng lượng biến động kể từ khi chiến sự Iran bùng phát và eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu khí toàn cầu đi qua, bị phong tỏa.

Giá dầu diesel tại Canada hiện khoảng 2,11 CAD/lít, theo GlobalPetrolPrices, trong khi các nhà cung cấp thực phẩm cho biết chỉ bỏ phụ phí nhiên liệu khi mức này giảm về khoảng 1,2 CAD/lít.

Vanessa Doan cho biết siêu thị gần nhất cách nhà khoảng 10 km, trong khi một số nơi khác có thể xa tới 18-20 km, nên chi phí xăng xe mỗi lần đi chợ cũng tốn kém thêm. Trước khi chiến sự Iran nổ ra, giá xăng tại Canada là 1,61 CAD/lít, nhưng đến cuối tháng 4 đã tăng lên 1,96 CAD/lít.

Những thay đổi này buộc gia đình chị điều chỉnh cách chi tiêu. Nếu trước đây chị mua thực phẩm theo thói quen, giờ mỗi lần đi chợ đều phải cân nhắc, so sánh giá cả và săn khuyến mãi. Chị sử dụng ứng dụng Flipp để kiểm tra siêu thị nào đang giảm giá thịt hoặc rau củ rồi mới quyết định mua.

"Giờ thấy món nào đang khuyến mãi thì mình chọn món đó để nấu, như hôm nào bí đỏ giảm thì mua bí đỏ, có hôm bông cải hay cà rốt rẻ hơn thì mình đổi món theo, chứ không còn mua theo sở thích như trước", chị nói.

Việc ăn ngoài cũng thưa dần. Từ chỗ hai tuần một lần, gia đình chị hiện chỉ đi ăn ngoài một đến hai tháng một lần, chủ yếu trong những dịp đặc biệt.

Trần Minh Long, 25 tuổi, sang Canada du học từ năm 2019, cũng có chung cảm nhận về áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng gần đây. Long sống chung với bạn gái, chia sẻ chi phí và phần lớn thu nhập từ việc đi làm thêm của hai người được dành cho các khoản cố định như tiền thuê nhà, hóa đơn và đi lại.

Khoản chi cho thực phẩm chiếm khoảng 25-30% ngân sách của hai người. "Trước đây mỗi tháng chúng tôi chi khoảng 500 CAD cho thực phẩm, giờ lên 600-700 CAD", Long, người đang làm pha chế tại một cửa hàng đồ uống tại thành phố Regina, tỉnh Saskatchewan, nói.

Do không nhận hỗ trợ từ gia đình, Long và bạn gái phải thay đổi cách mua sắm để đối phó với tình trạng vật giá tăng cao, như tận dụng chương trình tích điểm từ ngân hàng để đổi phiếu giảm giá 10-20 CAD.

Các siêu thị cũng thường bán một số mặt hàng với giá ưu đãi, thấp hơn khoảng 2-3 CAD so với giá niêm yết, cho những người đăng ký thẻ thành viên, hoặc đi kèm chương trình tích điểm để trừ trực tiếp vào hóa đơn sau.

Theo Long, những cách xoay xở này chủ yếu giúp giảm áp lực tài chính ngắn hạn. Gần đây, bạn gái Long phải tạm ngừng làm thêm để tập trung học, khiến phần lớn chi phí sinh hoạt hiện do anh đảm nhận.

"Có những lúc tôi cảm thấy khá chới với vì chi phí tăng mà thu nhập không thể tăng tương ứng. Tôi cũng muốn nhận thêm việc hoặc tăng ca để bù đắp, nhưng du học sinh bị giới hạn số giờ làm mỗi tuần nên không thể cải thiện thu nhập như mong muốn", Long nói.

Nhiều hộ gia đình tại Canada cũng đang phải điều chỉnh chi tiêu trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng kéo dài và áp lực tài chính lan rộng. Khảo sát Chỉ số nợ tiêu dùng do MNP, công ty tư vấn tài chính tại Canada công bố đầu năm 2026, cho thấy 61% người dân Canada gặp khó khăn về tài chính, trong khi 73% đã phải cắt giảm chi tiêu.

Nhà kinh tế học thực phẩm Mike von Massow, Đại học Guelph, nhận định phụ phí nhiên liệu có thể "chỉ là tạm thời", song vẫn góp phần làm gia tăng áp lực chi tiêu với người dân Canada, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt vốn đã ở mức cao.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong không gian thường gắn với mất mát và chia ly, nhóm phụ nữ trẻ đảm nhận công việc đòi hỏi sức bền, kỹ thuật và bản lĩnh tâm lý khi trực tiếp vận hành thiết bị hỏa táng.

Nhóm gồm 5 thành viên, với độ tuổi trung bình là 28, được gọi là "Hoa hồng lửa". Đây là đội nhân viên hỏa táng toàn nữ duy nhất ở Trung Quốc. Họ làm việc trong môi trường nhiệt độ cao, áp lực lớn, tiếp xúc với cái chết mỗi ngày nhưng cho rằng chính công việc này giúp họ hiểu hơn về giá trị của sự sống.

Đội được thành lập năm 2022 với Vân Tiểu Lâm là thành viên đầu tiên. Vân ban đầu theo học chương trình tiếp viên hàng không theo mong muốn của cha mẹ, nhưng sau đó bỏ dở vì nhận ra đây không phải con đường phù hợp. Cái chết của ông nội, người cô không kịp gặp lần cuối, đã khiến Vân thay đổi lựa chọn nghề nghiệp. Cô quyết định học ngành dịch vụ tang lễ, rồi gia nhập nhà tang lễ Bát Bảo Sơn năm 2020.

Vân sau đó trở thành nữ nhân viên hỏa táng đầu tiên tại cơ sở này, được ghi nhận nhờ kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp trước khi cùng các đồng nghiệp nữ khác tạo nên đội Hoa hồng lửa.

Công việc của họ không chỉ là vận hành thiết bị hỏa táng. Mỗi ngày, các thành viên phải kiểm tra, đối chiếu thông tin người đã khuất, ghi chép hồ sơ, chuẩn bị quy trình, vận hành máy móc, thu gom tro cốt và bảo dưỡng thiết bị. Với từng trường hợp, nhân viên phải xây dựng phương án riêng dựa trên tuổi, giới tính, cân nặng, nguyên nhân qua đời và thời gian thi thể được bảo quản lạnh.

Tại Trung Quốc, nhân viên hỏa táng phải có chứng chỉ nghề và vượt qua các kỳ đánh giá chuyên môn. Đây là công việc đòi hỏi sức khỏe, kiến thức kỹ thuật và khả năng kiểm soát cảm xúc. Trong nhiều năm, nghề này chủ yếu do nam giới đảm nhận. Nhiều người cho rằng môi trường làm việc ở nhà tang lễ quá nặng nhọc và gây áp lực tâm lý với phụ nữ.

Nhưng các thành viên Hoa hồng lửa đang chứng minh điều ngược lại. Họ đảm nhận đầy đủ các khâu chuyên môn, làm việc trong điều kiện khắc nghiệt với sự chính xác và bình tĩnh. Bên trong khu vực hỏa táng, nhiệt độ có thể vượt 40 độ C và việc thường xuyên tiếp xúc môi trường nóng khiến làn da Vân xuất hiện nhiều vết sạm khó làm mờ.

Một số công đoạn cũng tiềm ẩn rủi ro. Tro cốt sau hỏa táng vẫn giữ nhiệt cao và có thể cháy xuyên găng tay bảo hộ, đòi hỏi nhân viên phải thao tác cẩn trọng. Một số thiết bị cấy ghép trong cơ thể người đã khuất như máy tạo nhịp tim hoặc vật kim loại cũng có thể phát nổ trong quá trình hỏa táng nếu không được xử lý đúng quy trình.

Dù vậy, đội Hoa hồng lửa coi mình là mắt xích quan trọng giữa người sống và người đã khuất.

Lưu Đức Khiết, thành viên trong nhóm, từng nhớ mãi trường hợp một người cha nhờ cô giữ lại chân giả của con gái sau khi hỏa táng. Bằng sự cẩn thận và chính xác, Lưu đã giúp gia đình nhận lại món đồ nguyên vẹn. Hình ảnh người cha ôm chặt kỷ vật của con khiến Lưu xúc động, đồng thời khiến cô nghĩ nhiều hơn về cha mình và thêm trân trọng gia đình.

Từ năm ngoái, Lưu bắt đầu chủ động tìm kiếm những niềm vui nhỏ sau giờ làm. Cô thử các nhà hàng mới, đi xem ca nhạc vào cuối tuần và dành nhiều thời gian hơn cho bản thân. "Chỉ khi bạn đến gần cái chết, bạn mới thực sự hiểu được ý nghĩa của cuộc sống", Lưu nói.

Công việc cũng làm thay đổi Vân. Cô từng chứng kiến gia đình của một cô gái 17 tuổi, là con một, suy sụp sau khi con qua đời. Trải nghiệm này khiến Vân nghĩ nhiều hơn về gia đình và mong muốn có hai con trong tương lai.

Nhiếp Mông Húc, một thành viên khác trong nhóm, cho biết trước đây cô từng khá phụ thuộc vào cha mẹ và hay xin tiền ngay cả khi đã đi làm. Nhưng sau thời gian làm việc tại nhà tang lễ, cô dần bớt coi trọng vật chất. Nhiếp không còn quá khao khát hàng hiệu hay một căn nhà riêng, mà thấy hài lòng với những niềm vui nhỏ trong đời sống hàng ngày.

Cô cũng thường xuyên gọi điện cho cha mẹ hơn và tranh thủ đưa họ đi du lịch mỗi khi có kỳ nghỉ. Với Nhiếp, công việc khiến cô hiểu rằng thời gian ở bên người thân không phải điều hiển nhiên.

Câu chuyện về Hoa hồng lửa thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người bày tỏ sự khâm phục trước lựa chọn nghề nghiệp của các cô gái trẻ. Một số bình luận cho rằng họ không chỉ đối diện với cái chết mỗi ngày, mà còn hiểu rõ hơn nhiều người cách sống trọn vẹn.

"Không phải phụ nữ không phù hợp với công việc này, mà xã hội đã quá quen với việc quyết định phụ nữ có thể và không thể làm gì. Các cô gái Hoa hồng lửa thực sự đáng ngưỡng mộ", một người bình luận.

Tin Gốc: Vnexpress

Cơ quan tình báo quốc phòng Ukraine (HUR) cho biết lực lượng Nga đã tiến hành một cuộc tập kích hỗn hợp kéo dài nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự và trọng yếu của Ukraine vào trưa, chiều 13.5.

Theo Kyiv Independent, còi báo động không kích đầu tiên vang lên vào khoảng 11:00 sáng 13.5 (giờ địa phương) tại một số khu vực của Ukraine. Sau đó, giới chức ở miền trung, miền tây và miền nam Ukraine báo cáo đã ghi nhận các vụ nổ tại khu dân cư, có thương vong và hoạt động của lực lượng phòng không.

Hệ thống cảnh giới của Ukraine phát tín hiệu có khoảng 200 máy bay không người lái (UAV) hoạt động trong không phận Ukraine. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng Nga có thể đã phóng hơn 800 UAV trong đợt tấn công tối 12.5 và ngày 13.5.

Kênh quan sát chiến sự "Monitor" ở Ukraine đã công bố đồ họa cho thấy các nhóm UAV tầm xa tiến vào không phận Ukraine từ phía Belarus. Một nhóm UAV khác tiến vào Ukraine từ biển Đen và hướng về phía tây đến các tỉnh Ivano-Frankivsk, Chernivtsi và Ternopil.

Tại tỉnh Rivne ở phía tây Ukraine, giới chức thông báo một cuộc tấn công bằng UAV của Nga đã đánh trúng một tòa nhà dân cư, khiến 3 người thiệt mạng và 4 người khác bị thương, theo lời Thống đốc Rivne Oleksandr Koval. Các tỉnh Odessa, Cherkasy cũng ghi nhận thương vong.

Giới chức Ukraine thời gian qua đánh giá lực lượng Nga đang gia tăng tần suất các đợt tấn công UAV vào ban ngày, so với trước đây thường chỉ tập kích vào ban đêm và rạng sáng.

Cũng trong ngày 13.5, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine thông báo đã tấn công các cơ sở năng lượng trên lãnh thổ Nga, bao gồm kho cảng dầu Tamanneftegas ở tỉnh Krasnodar và nhà máy khí đốt ở tỉnh Astrakhan. Các cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại các bể chứa. Một nhà máy lọc dầu ở tỉnh Yaroslavl, nằm ở phía đông bắc Moscow, cũng bị tấn công.

Trong tuyên bố ngày 13.5, Bộ Quốc phòng Nga nói rằng các lực lượng nước này đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông vận tải được quân đội Ukraine sử dụng, các khu vực lắp ráp, lưu trữ và phóng UAV, các khu vực triển khai tạm thời của các lực lượng vũ trang Ukraine tại 147 địa điểm. Moscow cũng tuyên bố đánh chặn 572 UAV Ukraine.

Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 13.5 tuyên bố rằng Moscow sẽ tiếp tục hiện đại hóa lực lượng hạt nhân chiến lược và phát triển các hệ thống tên lửa mà ông cho rằng có khả năng vượt qua tất cả các hệ thống phòng thủ hiện tại và tương lai.

Trước đó, ông Putin ngày 12.5 thông báo về vụ thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Sarmat, với tầm bắn hơn 35.000 km. Tổng thống Nga khẳng định “đây là tên lửa mạnh nhất thế giới, có thể xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ hiện tại và tương lai” và dự kiến được đưa vào biên chế cuối năm nay.

AFP ngày 13.5 dẫn báo cáo từ Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA), có trụ sở tại Mỹ, cho thấy nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga vào Liên minh châu Âu (EU) đã chạm mức cao nhất trong quý 1/2026, mức cao nhất trong cùng kỳ kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát đầu năm 2022.

IEEFA cho biết các chuyến hàng khí đốt của Nga qua đường ống đến EU phần lớn đã dừng lại, tuy nhiên các quốc gia vẫn đang tiếp tục mua LNG của Nga thông qua các tàu chở dầu, với những bên mua hàng đầu gồm Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ.

Theo báo cáo, EU đã nhập khẩu 6,9 tỉ m3 khí đốt của Nga trong 3 tháng đầu năm nay, tăng 16% so với quý 1/2025 và là mức cao nhất kể từ năm 2022.

Xu hướng này tiếp tục diễn ra trong tháng 4, với lượng nhập khẩu tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái, đại diện IEEFA cho biết.

Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia trên toàn thế giới đang nỗ lực tìm kiếm nguồn cung năng lượng để thay thế cho các chuyến hàng bị gián đoạn trong thời gian diễn ra chiến sự ở Trung Đông.

EU đã cam kết chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu khí đốt và dầu mỏ của Nga vào cuối năm 2027. Cũng theo báo cáo, các quốc gia EU ngày càng chuyển hướng sang Mỹ, với lượng LNG nhập khẩu từ Mỹ tăng hơn 3 lần trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025.

Tin Gốc: Thanh Niên