Một bạn đọc thắc mắc: “Tôi năm nay 67 tuổi, có hộ khẩu thường trú tại phường An Lạc, TP.HCM. Tôi đã tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình từ tháng 9-2025 đến tháng 9-2026.
Hiện TP.HCM có chính sách cấp bảo hiểm y tế miễn phí cho người từ 65 đến dưới 75 tuổi, vậy trong thời gian thẻ của tôi còn hiệu lực, tôi có được hoàn trả lại số tiền đã đóng hay không?”.
Ông Nguyễn Quốc Thanh, phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM, trả lời: Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 56 ngày 14-11-2025 của HĐND TP.HCM quy định: “Trường hợp, các đối tượng của Nghị quyết này đang có thẻ Bảo hiểm y tế thì mức hỗ trợ được áp dụng kể từ ngày liền kề hết hạn của thẻ Bảo hiểm y tế”.
Theo quy định nêu trên, trường hợp ông/bà đã tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình từ tháng 9-2025 và thẻ có giá trị sử dụng đến tháng 9-2026 thì chính sách hỗ trợ của thành phố sẽ được áp dụng kể từ thời điểm thẻ bảo hiểm y tế hiện tại hết hạn.
Do đó, ông/bà không thuộc trường hợp được hoàn trả số tiền đã đóng bảo hiểm y tế cho thời gian còn hiệu lực của thẻ; việc hỗ trợ sẽ được thực hiện từ kỳ tham gia tiếp theo sau khi thẻ hiện tại hết hạn.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sơn La hiện có 74 trạm y tế xã, phường, y tế tỉnh còn thiếu khoảng 1.500 cán bộ, bác sĩ y tế cộng đồng.
"Hiện, hạn chế lớn nhất là hạn chế nhân lực y tế, đặc biệt nhân lực chất lượng cao, trong bối cảnh, tỉnh đang rà soát soát lại mạng lưới y tế, và bệnh viện tỉnh sẽ nâng quy mô lên 1.000 giường bệnh", ông Hà Trung Chiến, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Sơn La, cho biết, tại hội nghị tăng cường nhân lực y tế tỉnh Sơn la và ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện y tế giai đoạn 2026 - 2030 đã được UBND tỉnh Sơn La tổ chức ngày 18.4, tại Sơn La.
Theo ông Chiến, trong năm 2025: toàn tỉnh có khoảng 3% người bệnh chuyển tuyến về trung ương, chủ yếu các bệnh lý ung thư xạ trị, chấn thương cột sống phức tạp, một số bệnh về tim mạch...
Do đó, nhân lực, đặc biệt nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho y tế là các nội dung được chú trọng cho y tế địa phương.
Tại hội nghị, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết, bệnh viện sẽ hỗ trợ Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La nâng cao chất lượng y tế cơ sở, đào tạo nhân lực cùng với xây dựng mạng lưới y tế cơ sở. "Y tế cơ sở không tốt thì y tế chuyên sâu xây dựng bao nhiêu cũng thiếu", ông Cơ đánh giá.
Ông Cơ chia sẻ, thực tế Sơn La thiếu hụt cả ngàn nhân lực y tế, do đó, cùng với đào tạo nhân lực cho y tế Sơn Lan, về lâu dài, cần hướng đến thành lập cơ sở đào tạo y tế ngay tại tỉnh để chủ động nhân lực cho Sơn La và khu vực Tây Bắc. Hiện Bạch Mai đang làm thủ tục thành lập Đại học Y dược Bạch Mai, và đội ngũ các chuyên gia hàng đầu, hoàn toàn có thể hỗ trợ Sơn La về nâng cao chất lượng nhân lực y tế
Với Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La, ông Cơ đánh giá, bệnh viện đang triển khai bệnh án điện tử ở mức cơ bản, là bệnh viện không còn giấy tờ; và tương lai phải là ứng dụng dữ liệu thông minh trong chẩn đoán điều trị, chăm sóc sức khỏe người dân.
Ông Cơ khẳng định, hợp tác của Bạch Mai với Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La không chỉ là chuyển giao kỹ thuật, mà là toàn diện, người dân được chăm sóc sức khỏe ngay tại thôn, bản và thụ hưởng dịch vụ y tế kỹ thuật cao.
Đơn cử như, bệnh viện hiện có máy chụp DSA rất tốt, là hệ thống can thiệp hiện đại, nhưng cần khai thác thật hiệu quả để người dân được hưởng thụ thành tựu khoa học kỹ thuật: can thiệp đột quỵ lấy huyết khối sớm, đặt stent điều trị bệnh mạch vành; can thiệp khối u, nút mạch u (lồng ngực, gan, tiền liệt tuyến...) Do đó Bệnh viện Bạch Mai cần giúp để ứng dụng được ngay máy này.
Bạch Mai cũng sẵn sàng hỗ trợ Sơn La ứng dụng công nghệ trong quản trị hệ thống y tế; Sở Y tế tỉnh đồng bộ hóa dữ liệu y tế người dân từ thôn bản... Tất cả thu về một đầu mối, công nghệ đồng bộ trong cả tỉnh, đồng bộ với T.Ư, tránh là những mảnh ghép rời rạc về y tế.
Theo công Cơ, với việc nâng cao chất lượng nhân lực, sử dụng tối đa trang thiết bị, sẽ giúp bệnh nhân giảm chuyển tuyến tăng cơ hội điều trị, cứu sống, giảm chi phí. Đầu tư cho sức khỏe là đầu tư an ninh y tế quốc gia.
Tin Gốc: Thanh Niên

Trong một bài đăng trên trang cá nhân mới đây, bác sĩ chuyên khoa thận Lin Xuanren, Giám đốc Đơn vị Lọc màng bụng tại Bệnh viện Đại học châu Á, thành phố Đài Trung, Đài Loan, chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nam 50 tuổi có lối sống lành mạnh, ăn uống thanh đạm nhưng chức năng thận vẫn suy giảm liên tục.
Trong lúc đang trăn trở tìm nguyên nhân, bác sĩ vô tình ngửi thấy mùi thuốc lá ám trên quần áo của bệnh nhân. Người đàn ông này cho biết nghiện thuốc lá hơn 30 năm, mỗi ngày hút hơn một bao. Đây chính là lý do khiến chức năng thận của ông không ngừng suy giảm.
Theo bác sĩ Lin, hút thuốc lá không chỉ làm tăng nguy cơ ung thư phổi và các bệnh tim mạch mà còn trực tiếp gây tổn thương thận. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Medicine thực hiện trên hơn 10.000 người trưởng thành khẳng định lượng thuốc lá tiêu thụ tỷ lệ nghịch với sức khỏe của thận. Điều này đồng nghĩa với việc hút càng nhiều thì khả năng thải độc của thận càng kém và tốc độ suy thận diễn ra càng nhanh.
Bác sĩ giải thích thuốc lá chứa hàng nghìn hợp chất gây hại cho thận thông qua nhiều cơ chế như làm tổn thương nội mạc mạch máu, gia tăng áp lực oxy hóa, ảnh hưởng đến lưu lượng máu tại thận và đẩy nhanh quá trình xơ hóa cầu thận, từ đó dẫn đến suy giảm chức năng thận. Các nghiên cứu cũng chỉ ra nhóm tuổi 20-39 đặc biệt nhạy cảm với tác hại của thuốc lá khi có tốc độ suy thận nhanh hơn, trong khi đó, những người nghiện thuốc nặng có nguy cơ đối mặt với tình trạng chức năng thận sụt giảm nghiêm trọng và đột ngột.
Bác sĩ Lin khẳng định dù hầu hết tổn thương thận do thuốc lá gây ra là không thể đảo ngược song chưa bao giờ là quá muộn để cai thuốc. Việc dừng hút thuốc ngay lập tức sẽ giúp ngăn chặn các tổn thương tiến triển thêm. Bằng cách bảo tồn phần chức năng thận còn lại, người bệnh có thể hy vọng tránh được kịch bản tồi tệ nhất là phải chạy thận nhân tạo trong tương lai.
Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại bụng 1, cho biết ung thư đại trực tràng thường bắt đầu âm thầm, không có dấu hiệu rõ ràng ở giai đoạn đầu. Đến khi bệnh tiến triển, triệu chứng có thể xuất hiện như đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, đi ngoài ra máu, phân chuyển màu hoặc bị táo bón xen kẽ tiêu chảy. Nếu để muộn, người bệnh có thể gặp biến chứng nguy hiểm như tắc ruột, thủng đại tràng hay xuất huyết tiêu hóa.
Theo thống kê của Tổ chức Ung thư Thế giới (Globocan) năm 2020, Việt Nam có hơn 14.000 ca mắc mới và hơn 7.500 ca tử vong do ung thư đại trực tràng. Đáng lo ngại, bệnh đang có xu hướng gia tăng ở nhóm tuổi 30-40, thậm chí dưới 20 tuổi.
"Trong đó, chế độ ăn không khoa học trở thành yếu tố nguy cơ cao dẫn đến ung thư, thậm chí khiến bệnh tiến triển nhanh hơn", bác sĩ Nam nói.
Đầu tiên, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, ít rau quả là thói quen gây hại sức khỏe, tiếp tay cho ung thư tiêu hóa. Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã đưa thịt đỏ, đặc biệt là thịt chế biến ở nhiệt độ cao như chiên hay nướng vào nhóm 2A, tức là "có thể gây ung thư cho con người".
Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng việc tiêu thụ thịt đỏ hay thịt chế biến sẵn nhiều lần mỗi tuần làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư tiêu hóa. Ví dụ, chỉ cần ăn 100g thịt đỏ mỗi ngày đã có thể tăng nguy cơ ung thư lên 17%. Nếu thêm 50g thịt chế biến sẵn hàng ngày (như xúc xích, thịt xông khói), nguy cơ này sẽ thêm 18%. Các chất bảo quản thường dùng trong thịt chế biến sẵn như nitrat, nitrit khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành hợp chất gây ung thư. Một nghiên cứu từ Singapore cũng cho thấy những thực phẩm chế biến giàu đường và chất béo còn sản sinh ra hợp chất methylglyoxal, tác động đến gene chống khối u và tăng nguy cơ mắc ung thư.
Lạm dụng thức ăn chiên, nướng nhiều lần, sử dụng thực phẩm ôi thiu, quá hạn, hay lạm dụng gia vị không đảm bảo an toàn cũng là những yếu tố nguy hiểm. Nướng đồ ăn trên than hoa, than củi cũng gây độc.
Chế độ ăn mặn cũng là yếu tố nguy cơ. Thực tế, người Việt Nam đang tiêu thụ trung bình 8,1g muối/ngày và 46,5g đường tự do/ngày, cao gần gấp hai lần so với khuyến cáo của WHO về mức tiêu thụ có lợi cho sức khỏe.
Theo Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho biết, Việt Nam là một trong 10 nước có người dân lười vận động nhất thế giới. Nghiên cứu của Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, 30% người Việt trưởng thành thiếu vận động thể lực. Tố chất về thể lực, sức bền và sức mạnh của thanh thanh niên Việt Nam xếp vào mức kém so với tiêu chuẩn.
Tình trạng trẻ hóa người nghiện thuốc lá, nhất là loại thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là nguyên nhân gây bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hút thuốc lá gây nhiều bệnh mạn tính và nan y. Trong khói thuốc lá có khoảng 7.000 chất hóa học, bao gồm 69 chất gây ung thư và là nguyên nhân gây ra 25 nhóm bệnh khác nhau, như 11 loại ung thư, các bệnh về tim mạch, hô hấp, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của cả nam và nữ. Ước tính, cứ hai người hút thuốc lá thì một người sẽ chết sớm, trong đó 1/2 số ca tử vong xảy ra ở tuổi trung niên.
Bên cạnh chế độ ăn uống, các yếu tố khác như tuổi tác, tiền sử viêm ruột mạn tính, xạ trị vùng bụng, hoặc gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng, đa polyp tuyến, cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Khoảng 5% trường hợp liên quan đến đột biến gene như hội chứng Lynch.
Ung thư đại trực tràng có thể liên quan đến một số yếu tố như bệnh viêm ruột (bệnh Crohn, viêm loét đại tràng), yếu tố di truyền từ gia đình.
Bác sĩ khuyến cáo mọi người có thể giảm nguy cơ ung thư bằng những thay đổi nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Ăn nhiều rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thịt đỏ và đặc biệt nói không với thịt chế biến sẵn. Tăng cường vận động và duy trì tập thể dục ít nhất 30 phút/ngày sẽ không chỉ giúp cơ thể khỏe hơn mà còn đẩy lùi nguy cơ ung thư hiệu quả.
Nên sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm polyp tiền ung thư. Nếu cắt bỏ polyp kịp thời, nguy cơ ung thư giảm tới 90%. Theo khuyến cáo Hiệp hội Ung thư Mỹ, người từ 45 tuổi nên sàng lọc dù không có triệu chứng. Với người có yếu tố nguy cơ cao (tiền sử cá nhân ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại trực tràng, gia đình ung thư đại trực tràng, bệnh ruột viêm, tiền sử xạ trị vùng bụng hoặc chậu), cần sàng lọc sớm hơn, thậm chí từ 20-30 tuổi.
Thùy An
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nhung-thoi-quen-tiep-tay-cho-ung-thu-dai-trang-5060258.html

