Trong những ngày cuối tháng 4, tại nhiều khu vực công cộng ở trung tâm thủ đô Washington D.C (Mỹ), người viết lại thường xuyên nhìn thấy lực lượng vệ binh quốc gia.
Thực ra, ở Washington D.C trước nay không thiếu sự có mặt của lực lượng cảnh sát, đặc vụ bảo vệ cho tổng thống, nhưng giờ đây còn có thêm vệ binh quốc gia cũng thường xuyên hiện diện tại thủ đô này.
Điều này bắt đầu từ năm 2025, tức năm đầu tiên khi Tổng thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ 2, Nhà Trắng đã gây nhiều tranh cãi khi điều động vệ binh quốc gia về thủ đô để giữ trị an vì tỷ lệ tội phạm cao. Quyết định này dẫn đến sự chỉ trích của cả chính quyền địa phương lẫn dư luận vì cho rằng tình hình tội phạm không nghiêm trọng như Nhà Trắng đưa ra. Phía chỉ trích cáo buộc chính quyền liên bang dưới thời Tổng thống Trump đang tìm cách tăng cường kiểm soát, làm giảm tính độc lập của địa phương.
Tương tự, Nhà Trắng còn điều động lực lượng đặc vụ của Cơ quan Thực thi di trú và hải quan Mỹ (ICE) đến nhiều tiểu bang để truy bắt những người được cho là nhập cư trái phép. Sự xuất hiện của ICE ở các tiểu bang không chỉ dẫn đến tranh cãi mà thậm chí dẫn đến đụng độ. Hậu quả, đã có 2 người bị ICE nổ súng bắn chết tại thành phố Minneapolis thuộc bang Minnesota hồi tháng 1. Nhiều vụ biểu tình phản đối đã xảy ra. Đến đầu tháng 3 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thay Bộ trưởng An ninh nội địa Kristi Noem – người chịu trách nhiệm chính về hoạt động của ICE trong chiến dịch tại các tiểu bang.
Vấn đề của vệ binh quốc gia và ICE kết hợp chuỗi dài các chính sách gây bất mãn khác như Tổng thống Trump đe dọa sáp nhập Greenland, vụ bê bối Epstein, các chính sách thuế quan gây ra nhiều hệ lụy, một số vụ bê bối khác… đã dần làm xói mòn nền tảng ủng hộ của ông Trump trong nhóm cử tri mà đảng Cộng hòa cần để duy trì quyền kiểm soát quốc hội.
Trước thực tế trên, đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump có thể gặp nhiều thách thức trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới. Theo thông lệ, cứ mỗi 2 năm thì người dân Mỹ lại bầu cử để bầu lại toàn bộ Hạ viện Mỹ (nhiệm kỳ 2 năm) và 1/3 số nghị sĩ ở Thượng viện (nhiệm kỳ 6 năm). Và cứ mỗi 2 lần bầu cử như thế, có một lần là bầu cử tổng thống. Vì thế, cuộc bầu cử quốc hội vào những năm không có bầu cử tổng thống thì được gọi là bầu cử giữa kỳ.
Hiện tại, đảng Cộng hòa đang chiếm đa số ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Trong đó, tại Hạ viện thì phe Cộng hòa chiếm lợi thế mong manh với tỷ lệ số ghế trước phe Dân chủ là 218 – 212. Tại Thượng viện, đảng Cộng hòa có lợi thế lớn hơn khi tỷ lệ này là 53 – 47.
Lần này, việc có quá nhiều chính sách gây tranh cãi và thực tế diễn ra ở nhiều cuộc bầu cử ở một số địa phương vừa qua đều đem đến tín hiệu xấu cho phe Cộng hòa khi đại diện đảng này chịu nhiều thất bại.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) – đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng: “Các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thường được xem như một cuộc trưng cầu dân ý về năng lực của vị tổng thống đương nhiệm, và ông Trump đang là nhà lãnh đạo có tỷ lệ ủng hộ thấp hơn bất kỳ người tiền nhiệm nào trong lịch sử gần đây. Tỷ lệ ủng hộ của ông Joe Biden vào thời điểm này năm 2022 là khoảng 42%; bản thân ông Trump đạt mức gần 41% vào năm 2018; còn ông Barack Obama đạt khoảng 48% vào năm 2010. Trong 3 cuộc bầu cử giữa kỳ vừa nêu, cả ba vị tổng thống đều đã chứng kiến đảng của mình đánh mất quyền kiểm soát Hạ viện nhưng vẫn giữ được Thượng viện”.
Theo các kết quả khảo sát mới nhất, trường hợp tương đồng nhất với vị thế hiện tại của ông Trump – xét theo đà sụt giảm hiện tại – chính là Tổng thống George W. Bush với tỷ lệ ủng hộ 35,6% vào tháng 4.2006. Ông Bush cũng chính là vị tổng thống gần đây nhất đã để mất quyền kiểm soát cả 2 viện quốc hội chỉ trong cùng một kỳ bầu cử.
Trong những thập kỷ gần đây, các chu kỳ bầu cử này thường có xu hướng bất lợi cho đảng đang nắm quyền tại Nhà Trắng; thêm vào đó, phe Cộng hòa chỉ nắm giữ thế đa số mong manh tại Hạ viện trong bối cảnh chính trị vốn đã nghiêng dần về phía Dân chủ. Tuy nhiên, tại Thượng viện thì thách thức cho đảng Dân chủ là không hề nhỏ khi cần bảo vệ 13 ghế hiện có, đồng thời lật ngược tình thế thành công để giành lấy 4 ghế đang do đảng Cộng hòa nắm giữ. Cụ thể hơn, đảng Dân chủ cần phải thắng trong cuộc đua giành ghế thượng nghị sĩ đại diện cho các bang: Bắc Carolina, Maine, Ohio và Alaska.
Song song, đảng Dân chủ phải bảo vệ thành công ghế thượng nghị sĩ ở các bang: Georgia, Michigan và New Hampshire. Trong 3 bang này, Georgia và Michigan là những nơi ông Trump đã giành chiến thắng vào năm 2024.
Dù có nhiều lợi thế, nhưng thách thức cho đảng Dân chủ, theo TS Bremmer, là không nhỏ, bởi một vấn đề then chốt là cần có ứng viên đủ mạnh để giành được sự ủng hộ của cử tri tại các bang “tím” (bang dao động) và bang “đỏ” (bang nghiêng về đảng Cộng hòa). Thách thức này không hề đơn giản trong bối cảnh đảng Dân chủ hiện nay.
Hãng AP hôm nay đưa tin Hungary đã chính thức hoàn trả cho Ukraine lô tiền mặt và vàng trị giá khoảng 82 triệu USD từng bị cơ quan an ninh Budapest (Hungary) tịch thu hồi tháng 3.
Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, toàn bộ tài sản của ngân hàng nhà nước Oschadbank (Ukraine) đã được đưa trở lại an toàn, bao gồm khoảng 40 triệu USD, 35 triệu euro tiền mặt và 9 kg vàng thỏi.
Nhà lãnh đạo Ukraine viết trên mạng xã hội rằng: “Tôi cảm ơn Hungary vì cách tiếp cận mang tính xây dựng và bước đi văn minh này. Cũng cảm ơn đội ngũ Ukraine vì đã đấu tranh bảo vệ lợi ích của nhà nước và người dân chúng tôi".
Số tiền và vàng nói trên bị giới hữu trách Hungary tịch thu khai chặn một đoàn xe bọc thép của Ukraine đang quá cảnh qua lãnh thổ nước này. Khi đó, 7 công dân Ukraine là nhân viên Oschadbank cũng bị Hungary tạm giữ với cáo buộc liên quan đến hoạt động rửa tiền trong vòng 24 giờ trước khi bị trục xuất về nước.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã yêu cầu cơ quan thuế và an ninh mở cuộc điều tra toàn diện nhằm xác định nguồn gốc, điểm đến và mục đích sử dụng của số tài sản này, đồng thời rà soát danh tính 7 nhân viên hộ tống số tiền, vàng nói trên. Ông còn nghi ngờ số tiền có thể được sử dụng để hỗ trợ đối thủ Peter Magyar (đảng Tisza trung hữu).
Phía Ukraine khẳng dịnhđay chỉ là hoạt động chuyển tài sản thông thường giữa các ngân hàng nhà nước. Ukraine phản đối mạnh mẽ động thái của phía Hungary, gọi vụ việc là hành động “tống tiền” và “chiếm giữ trái phép tài sản nhà nước”. Kyiv còn cáo buộc ngược Budapest lợi dụng vụ việc để gây sức ép liên quan các tuyến vận chuyển dầu Nga qua đường ống Druzhba.
Thông tin về việc phía Hungary trả lại tiền và vàng cho Ukraine được đưa ra trong bối cảnh ông Orban đã thất bại trong cuộc bầu cử mới đây và người sắp nhậm chức thủ tướng tiếp theo là ông Magyar. Động thái trả lại tiền, vàng cũng làm dấy lên hy vọng ở Ukraine rằng chính phủ mới tại Hungary sẽ theo đuổi chính sách ít đối đầu hơn với Kyiv.
Phát biểu với các phóng viên hôm 13.4 sau khi có kết quả của cuộc bầu cử Hungary, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho hay Nga đã ghi nhận những tuyên bố gần đây từ ông Magyar bày tỏ sự sẵn sàng tiếp tục đối thoại với Moscow, theo Đài RT.
Ông Peskov nhấn mạnh dù hiện chưa có kế hoạch liên lạc nào giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và ông Magyar, Điện Kremlin hy vọng sẽ thiết lập đối thoại với người được cho sẽ là thủ tướng tương lai của Hungary. Ông còn chỉ ra rằng Moscow và Budapest có một số dự án chung "cần được hoàn thiện cùng nhau".
"Chúng tôi sẵn sàng đối thoại với [lãnh đạo mới của Hungary], chúng tôi sẵn sàng xây dựng mối quan hệ hữu nghị, cùng có lợi", phát ngôn viên Điện Kremlin nhấn mạnh. Ông còn nhấn mạnh liệu điều này có thành công hay không phần lớn phụ thuộc vào lập trường của chính phủ Hungary mới.
Thủ tướng Orban đã thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử hôm 12.4. Trong thời gian tại vị, ông đã theo đuổi một đường lối độc lập, gây ra không ít bất mãn trong Liên minh châu Âu (EU). Ông liên tục phản đối các lệnh cấm vận của EU đối với Nga và viện trợ quân sự cho Ukraine, phủ quyết gói cho vay 90 tỉ euro mà khối này dự kiến dành cho Kyiv. Chính phủ của ông đã ủng hộ mối quan hệ thực dụng với Moscow, đặc biệt là về nguồn cung năng lượng, theo RT.
Dưới thời Thủ tướng Orban, Budapest cũng đã trở thành đồng minh chủ chốt của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong EU. Chủ nhân Nhà Trắng ngày 10.4 cam kết sẽ mang "sức mạnh kinh tế" của Mỹ đến Hungary nếu đảng của ông Orban giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 12.4, theo AFP.
Vài ngày trước ngày bỏ phiếu, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance đã đến thăm Hungary để thể hiện sự ủng hộ của Washington dành cho ông Orban.
Hôm 13.4, ông Vance cho hay ông "buồn" vì Thủ tướng Orban đã thất cử, nhưng ông hứa Washington sẽ hợp tác với người kế nhiệm ông Orban.
"Tôi buồn vì ông ấy đã thua. Tôi chắc chắn rằng chúng tôi sẽ hợp tác rất tốt với thủ tướng tiếp theo của Hungary", ông Vance phát biểu.
Theo Hãng tin AFP, ngày 4-5, giới chức Iran cho biết nước này đã hành quyết ba người với cáo buộc tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ diễn ra từ tháng 12-2025 đến tháng 1-2026.
Trong khoảng thời gian đó, Iran bùng nổ làn sóng biểu tình quy mô lớn, xuất phát từ những bất mãn về khủng hoảng kinh tế và lạm phát phi mã.
Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, Cộng hòa Hồi giáo đã đẩy mạnh việc bắt giữ và hành quyết những người liên quan.
Trang tin Mizan của Cơ quan tư pháp Iran cho biết: "Mehdi Rassouli và Mohammad Reza Miri, các điệp viên Mossad (Cơ quan tình báo Israel) liên quan đến các cuộc bạo loạn tháng 1 ở thành phố Mashhad (đông bắc Iran), chịu trách nhiệm gây leo thang bạo lực và làm chết một thành viên lực lượng an ninh, đã bị treo cổ".
Tòa án buộc tội hai người này "sử dụng bom xăng và vũ khí sắc nhọn, kích động người khác giết người, và trực tiếp tham gia vụ sát hại một nhân viên an ninh".
"Ebrahim Dolatabadi, một trong những kẻ chủ mưu gây ra các cuộc bạo loạn ở Mashhad khiến nhiều thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng, cũng đã bị treo cổ", Mizan cho biết thêm.
Cả ba bản án đã được thi hành.
Iran nhận định làn sóng biểu tình ban đầu diễn ra hòa bình trước khi biến thành "các cuộc bạo loạn do các thế lực nước ngoài kích động".
Chính quyền Iran xác nhận việc hơn 3.000 người thiệt mạng, nhưng cáo buộc Mỹ và Israel dàn dựng "các hành động khủng bố" châm ngòi bạo lực.
Theo Tổ chức Nhân quyền Iran có trụ sở tại Na Uy, Iran đã hành quyết ít nhất 1.500 người trong năm 2025.
