Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất bổ sung nhiều hành vi nguy hiểm cho xã hội vào luật, trong đó có việc gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt quy chuẩn.
Đề xuất của Bộ Công an nhận được nhiều sự ủng hộ. Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn TP.Hải Phòng) nói ô nhiễm tiếng ồn đã và đang trở thành nỗi bức xúc của dư luận, gây ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe con người, là nguồn cơn của không ít mâu thuẫn, thậm chí có những vụ án mạng xuất phát từ việc này. Song chế tài với hành vi gây ô nhiễm tiếng ồn hiện chỉ dừng ở xử phạt hành chính, chưa đủ sức răn đe, nên tình hình ngày càng phức tạp, thậm chí nhiều lần tái diễn, “vô tư vi phạm”.
Theo đại biểu, việc bổ sung chế tài xử lý hình sự với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn là cần thiết. Tuy vậy, cũng cần cơ chế thực hiện sao cho khả thi, tránh việc đưa ra quy định rồi lại “nằm trên giấy”. Bà Nga đề nghị lưu tâm 2 vấn đề.
Thứ nhất là cơ chế xác định tiếng ồn vượt chuẩn. Hiện đã có quy chuẩn về tiếng ồn, nhưng để xác định chính xác vượt bao nhiêu, ở ngưỡng nào thì không hề dễ dàng. Để có thể xác định ngưỡng thì cần thiết bị chuyên dụng của cơ quan chức năng và phải đo tại thời điểm gây ra tiếng ồn, nhưng nhiều trường hợp cơ quan chức năng có mặt thì “tiếng ồn không còn nữa”, chưa kể không phải lúc nào cũng sẵn sàng thiết bị chuyên dụng.
Thứ hai là xác định thiệt hại do vi phạm gây ra. Không giống các loại vi phạm thông thường, ô nhiễm tiếng ồn ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, nhất là tinh thần, thậm chí có trường hợp stress, song lại không xảy ra ngay tại thời điểm có tiếng ồn, cũng chẳng dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường. Vì thế, phải xây dựng cách thức khoa học trong việc tính toán hậu quả từ ô nhiễm tiếng ồn gây ra, để có cơ sở quy kết trách nhiệm.
Cùng với việc bổ sung xử lý hình sự, vị đại biểu cho rằng không thể bỏ qua công tác tuyên truyền. Một mặt nâng cao chế tài, mặt khác phải đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân, doanh nghiệp có ý thức chấp hành, giúp họ biết được đâu là ngưỡng vi phạm.
Góp ý thêm, luật sư Trần Tuấn Anh, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, cho rằng mức xử phạt (theo Nghị định 45/2022) với hành vi gây tiếng ồn hoặc tiếng rung vượt quy chuẩn hiện đã khá nghiêm khắc, cao nhất 160 – 170 triệu đồng. Vấn đề đặt ra là công tác phát hiện, xử lý vi phạm đã triệt để hay chưa. Tình trạng ô nhiễm tiếng ồn đang xảy ra tràn lan, có một phần nguyên nhân đến từ công tác này còn hạn chế nhất định. Do đó, cần tăng cường việc tuyên truyền, kịp thời xử lý nghiêm vi phạm.
Trường hợp bổ sung chế tài hình sự, luật sư Tuấn Anh đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng, nhất là trong việc xây dựng cấu thành tội phạm của hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn. Chẳng hạn, người vi phạm đã bị xử phạt hành chính mà còn cố tình vi phạm, thể hiện sự coi thường pháp luật; hoặc phải có thiệt hại vật chất xảy ra (về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản…).
Theo quy định tại bộ luật Hình sự hiện hành, “lao động phục vụ cộng đồng” không phải là hình phạt độc lập mà chỉ là biện pháp hỗ trợ với người bị phạt cải tạo không giam giữ nhưng không có việc làm. Thời lượng tối đa 4 giờ mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần; được miễn với một số nhóm như phụ nữ mang thai, người khuyết tật nặng.
Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất “lao động công ích” thành một hình phạt bổ sung, buộc người bị kết án phải thực hiện một số công việc lao động phục vụ cộng đồng ngoài thời gian học tập và làm việc chính của người đó mà không được trả lương. Cơ quan soạn thảo cho hay, quy định này đã được nhiều quốc gia áp dụng, giúp đa dạng hình phạt trong hệ thống hình phạt của bộ luật hình sự; có ý nghĩa giáo dục, phục hồi và phòng ngừa tái phạm; khắc phục hạn chế của hình phạt tiền; giảm áp lực cho hệ thống giam giữ và chi phí xã hội của việc chấp hành án tù…
Ủng hộ đề xuất trên, luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, nhìn nhận bản chất của hình phạt là vừa mang tính chất chế tài, chống tội phạm, vừa mang tính giáo dục, phòng ngừa. Phạm tội không có nghĩa cứ phải xử tù hay phạt tiền, mà quan trọng hơn phải giúp người sai phạm nhận thức được hành vi của mình. Do đó, việc bổ sung lao động công ích là hình phạt bổ sung sẽ giúp tăng tính hướng thiện, để người phạm tội ý thức rõ trách nhiệm với cộng đồng, từ đó giảm nguy cơ tái phạm.
Theo luật sư, nên áp dụng hình phạt bổ sung lao động công ích với người phạm tội là người chưa thành niên, người có điều kiện kinh tế khó khăn, phạm tội liên quan đến chức vụ, kinh tế, hôn nhân gia đình…; trong đó rất phù hợp với các trường hợp được hưởng án treo.
“Cùng với án treo, tòa có thể buộc người phạm tội lao động công ích một thời gian nhất định, vừa nâng cao ý thức trách nhiệm cộng đồng của người phạm tội, vừa đảm bảo việc giám sát, quản lý trong thời gian chấp hành án tốt hơn”, luật sư Hùng nhận định.
Song luật sư Hùng cũng đề nghị xây dựng chương trình cải tạo và lao động công ích sao cho phù hợp, thiết thực, có sự giám sát và đánh giá kết quả, tránh hình thức, dễ dãi, “làm cho có”. Các hoạt động lao động công ích phải được lên chương trình cụ thể, kèm theo danh mục công việc phù hợp với độ tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe… Người tham gia lao động công ích phải làm thật, được chấm điểm thật, chứ không thể “đến ghi danh, điểm tên rồi về”.
Ngày 8.5, tin từ Đồn biên phòng cửa khẩu Long Bình (Bộ đội biên phòng tỉnh An Giang) cho biết, đơn vị đang phối hợp cơ quan chức năng tỉnh An Giang điều tra mở rộng vụ vận chuyển vàng lậu từ Campuchia vào Việt Nam, do Nguyễn Văn Khanh (22 tuổi, ở xã Khánh Bình, tỉnh An Giang) thực hiện.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 13 giờ 25 phút ngày 7.5, tại khu vực bờ sông Hậu, thuộc ấp An Hòa, xã Khánh Bình, tổ công tác do Đồn biên phòng cửa khẩu Long Bình chủ trì, phối hợp Đội đặc nhiệm Phòng chống ma túy và tội phạm (thuộc Phòng nghiệp vụ Bộ đội biên phòng tỉnh An Giang) cùng lực lượng Công an tỉnh và Hải quan cửa khẩu Khánh Bình phát hiện nam thanh niên có hành vi nghi vấn vận chuyển hàng lậu từ biên giới Campuchia vào địa bàn nên bắt giữ.
Tiến hành khám xét, lực lượng chức năng phát hiện nam thanh niên cất giấu trong người một thỏi kim loại màu vàng, kích thước 11 cm x 4,5 cm x 0,7 cm.
Qua khai thác nhanh, người này khai tên là Nguyễn Văn Khanh và thừa nhận tang vật là thỏi vàng 24K, do một người đàn ông ở Campuchia thuê vận chuyển từ Campuchia về Việt Nam với tiền công 700.000 đồng.
Kết quả giám định của lực lượng chức năng tỉnh An Giang, thỏi vàng của Khanh vận chuyển là vàng 24K, có trọng lượng gần 1 kg.
Hiện vụ vận chuyển vàng lậu nêu trên được lực lượng biên phòng tỉnh An Giang phối hợp cơ quan chức năng mở rộng điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Chiều 3-5, Công an phường Tam Thắng (TP.HCM) đang phối hợp các cơ quan chức năng liên quan xác minh vụ một người đàn ông đi xe máy bị đánh mạnh vào đầu ngã xuống đường.
Toàn bộ vụ việc được camera hành trình của một ô tô chạy phía sau ghi lại, sau đó chủ xe đăng tải lên mạng xã hội.
Theo hình ảnh trong đoạn clip, vụ việc xảy ra vào khoảng 15h35 ngày 1-5 trên đường Lê Lợi, đoạn giáp ranh giữa phường Tam Thắng và phường Vũng Tàu (TP.HCM).
Thời điểm này, một người đàn ông mặc áo màu cam, chạy xe máy không đội mũ bảo hiểm đi trên đường Lê Lợi, hướng từ đường Lê Hồng Phong ra đường Nguyễn An Ninh.
Khi vừa vượt qua một ô tô đậu ven đường, bất ngờ hai người đi trên một xe máy khác từ phía sau vượt lên áp sát.
Người ngồi sau cầm một vật giống mũ bảo hiểm dùng sức đập mạnh vào đầu người mặc áo màu cam.
Cú đánh mạnh khiến nạn nhân và xe máy loạng choạng rồi ngã xuống đường, còn xe máy kia tăng tốc rời đi.
Khi sự việc xảy ra, một xe máy chạy sát phía sau vội đánh lái né tránh, trong khi một ô tô khác phanh kịp nên không gây tai nạn.
Theo cơ quan chức năng, việc tấn công người đang chạy xe máy trên đường hết sức nguy hiểm, có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Cơ quan chức năng đang khẩn trương xác minh, truy tìm người có liên quan để làm rõ nguyên nhân vụ việc và xử lý theo quy định.
Từ 7h hôm nay, sân nhà văn hóa thôn Tri Lễ, xã Dân Hòa chật kín người, dù hơn 8h việc chi trả tiền đền bù mới bắt đầu. Người dân tập trung từ sớm, cầm sẵn giấy tờ, mắt dõi vào khu vực làm thủ tục.
Đến sớm, nhiều người tranh thủ trò chuyện, nhắc chuyện ngày nhận ruộng từ đầu những năm 1990, chuyện cấy cày, mùa vụ, những năm được mùa nhưng thu nhập vẫn chỉ đủ trang trải, không có tích lũy. Rồi câu chuyện dần chuyển sang hiện tại, người hỏi nhau được đền bù bao nhiêu, người chia sẻ cách chia tiền cho con, người lại băn khoăn không biết nên làm gì khi không còn ruộng.
Bên trong nhà văn hóa, khoảng 15 cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Dân Hòa được phân công làm việc. Các dãy bàn được bố trí để người dân ngồi đối chiếu lại số liệu trước khi ký nhận tiền. Tại cửa, một cán bộ tiếp nhận căn cước công dân, thông báo buổi sáng sẽ giải quyết khoảng 50 trong tổng số 104 hộ, số còn lại chuyển sang buổi chiều.
Những người vừa làm xong thủ tục bước ra sân nhà văn hóa đã lập tức được hỏi han: "Được bao nhiêu?", "Tính làm gì chưa?". Những câu hỏi lặp lại, nhưng câu trả lời phần lớn vẫn chưa rõ ràng.
Chị Nguyễn Thị Xuân, 46 tuổi, nhận khoảng 3 tỷ đồng cho hơn 2.700 m2 đất nông nghiệp. Gia đình có 8 người, số tiền được chia cho các con nên phần vợ chồng giữ lại chỉ hơn một tỷ đồng. Chị nói khoản tiền này lớn hơn bất kỳ số tiền nào từng có, nhưng cũng khiến chị bối rối.
"Tiền nhiều thật, nhưng chưa biết làm gì. Đất giờ không mua nổi, vàng thì lên xuống. Xây nhà thì sợ hết tiền mà không xây cũng không biết để làm gì", chị nói.
Trước đây, nguồn sống của gia đình chị chủ yếu trông vào vài sào ruộng và những công việc làm thuê. Khi đất bị thu hồi, sinh kế gần như mất. Chồng chị làm thợ xây, còn chị ai thuê gì làm nấy. Làng có nghề làm nón, đan lát nhưng thu nhập mỗi ngày chỉ 50.000-100.000 đồng, không đủ tạo sự ổn định.
"Giờ chỉ mong khu đô thị làm lên thì có thêm việc", chị mong mỏi.
Cách đó không xa, bà Nghiêm Thị Ngoãn, 77 tuổi, nhận 3,6 tỷ đồng cho 9 sào ruộng (mỗi sào ruộng Bắc Bộ 360 m2). Số tiền dự kiến được chia cho bốn người con. Cả đời gắn với ruộng đồng, giờ không còn đất canh tác, bà "không biết làm gì ra tiền, sợ tiêu dần rồi hết".
Ở tuổi gần 80, ông Nguyễn Trọng Bình đã trải qua nhiều lần đất bị thu hồi. Từ gần một mẫu ruộng ban đầu, qua các đợt làm đường, xây dựng công trình, diện tích canh tác của gia đình dần thu hẹp, đến nay không còn gì. Trước gia đình ông chủ yếu cấy lúa, chăn nuôi thêm, cũng chỉ đủ ăn. Với 2,5 tỷ đồng vừa nhận, ông dự định chia cho các con, phần còn lại gửi ngân hàng để chi tiêu dần.
"Trước có ruộng, không bao giờ lo đói. Giờ hết ruộng, phải đong gạo, nghĩ cũng xót ruột", ông nói.
Cách Tri Lễ khoảng 10 km, tại thôn Từ Am, xã Tam Hưng, trong sáng nay 98 hộ dân được nhận hơn 200 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ cho gần 200.000 m2 đất thu hồi. Việc chi trả diễn ra trật tự, nhanh chóng, hầu hết gia đình đã có phương án chia cho con cái làm vốn hoặc gửi tiết kiệm.
Những gì diễn ra tại Dân Hòa hay Tam Hưng chỉ là một phần của quá trình chuyển đổi lớn tại khu vực phía nam Hà Nội. Dự án Khu đô thị thể thao Olympic, khởi công cuối năm 2025, có quy mô hơn 9.100 ha, tổng mức đầu tư khoảng 925.000 tỷ đồng, trải dài qua 11 xã, dự kiến phục vụ hơn một triệu dân.
Riêng tại xã Thanh Oai, diện tích thu hồi khoảng 845 ha, liên quan gần 15.000 thửa đất, với tổng kinh phí bồi thường hàng nghìn tỷ đồng. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 6/2026 để kịp tiến độ dự án.
Với người dân ở cả Tri Lễ và Từ Am, mối quan tâm chung vẫn là làm gì để có nguồn thu ổn định sau khi không còn đất sản xuất, nhất là với những lao động trung niên, ít cơ hội chuyển đổi nghề.
Ngân hàng Thế giới khuyến nghị tiền bồi thường khi thu hồi đất cần được coi là nguồn vốn tái thiết sinh kế thay vì chỉ là khoản thu nhập ngắn hạn. Nếu không có kế hoạch sử dụng hợp lý, nhiều hộ có thể giảm thu nhập sau một thời gian, do mất tư liệu sản xuất nhưng không tạo được nguồn thu mới bền vững.
Tổ chức này cũng khuyến nghị cần đi kèm các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, đào tạo kỹ năng và tư vấn tài chính, đồng thời khuyến khích người dân phân bổ nguồn tiền theo hướng dài hạn, như đầu tư sản xuất, kinh doanh nhỏ hoặc tích lũy an toàn.
