Ukraine tố Nga tấn công xuyên đêm

Trong cuộc họp báo ngày 9/5, Tổng thống Vladimir Putin được hỏi về việc các khí tài quân sự không xuất hiện trong lễ Duyệt binh Chiến thắng năm nay. Tổng thống Nga trả lời rằng điều đó không chỉ xuất phát từ lo ngại về an ninh, mà còn do yêu cầu tác chiến.

"Năm nay không phải là năm kỷ niệm chẵn, nhưng vẫn là Ngày Chiến thắng, nên chúng tôi quyết định vẫn tổ chức sự kiện, dù không có màn trình diễn khí tài quân sự. Điều này không chỉ vì vấn đề an ninh, mà chủ yếu là do các lực lượng vũ trang phải tập trung toàn lực vào mục tiêu đánh bại hoàn toàn kẻ thù trong chiến dịch quân sự đặc biệt", ông cho hay.

Tuyên bố của ông được đưa ra chỉ vài giờ sau cuộc duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng nhằm đánh dấu thắng lợi của Liên Xô trước phát xít Đức trong Thế chiến II.

Năm nay, thay vì triển khai các loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, xe tăng và hệ thống tên lửa diễu hành qua Quảng trường Đỏ, Nga đã cho trình chiếu video về những thiết bị quân sự đang hoạt động trên màn hình khổng lồ đối diện Điện Kremlin.

Lễ duyệt binh năm nay cũng có quy mô nhỏ hơn so với các sự kiện trước đây, khi chỉ có các đội hình binh sĩ diễu qua Quảng trường Đỏ mà không có đội hình cơ giới. An ninh ở Moskva được thắt chặt tối đa, đề phòng nguy cơ Ukraine tiến hành tập kích bằng UAV tầm xa.

Tại cuộc họp báo, Tổng thống Putin nói rằng ông không đề xuất, nhưng cũng chưa từng từ chối một cuộc gặp với ông Volodymyr Zelensky. "Nếu ai đó muốn tiến hành cuộc gặp thì cứ tiến hành. Họ cứ đến Moskva, và chúng ta sẽ gặp nhau", ông nói.

Lãnh đạo Nga thêm rằng ông sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ sau khi mọi điều kiện cho một thỏa thuận hòa bình đã được dàn xếp xong.

"Hiện tại, tôi cho rằng cuộc xung đột đang đi đến hồi kết", Tổng thống Nga nói. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng "mọi chuyện vẫn còn rất gian nan".

Khi được hỏi liệu có phải viện trợ quân sự của phương Tây cho Ukraine đã đi quá xa, ông Putin cho rằng phương Tây đã "đẩy cao mức độ đối đầu với Nga và điều đó vẫn tiếp diễn đến tận bây giờ".

"Họ đã chờ đợi suốt nhiều tháng để thấy Nga thất bại, để thấy quốc gia này sụp đổ. Nhưng tính toán đó đã không thành", ông nói. "Và rồi họ cứ sa lầy vào lối mòn để giờ đây không thể thoát ra được".

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tuần trước cho biết ông tin rằng EU có "tiềm năng" đàm phán với Nga, cũng như thảo luận về tương lai cấu trúc an ninh của khu vực.

Khi được hỏi liệu ông có sẵn lòng đối thoại với châu Âu hay không, Tổng thống Putin cho biết cá nhân ông thích đàm phán với cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroeder hơn.

"Với tôi, cựu thủ tướng Cộng hòa Liên bang Đức Schroeder là lựa chọn ưu tiên", ông nói.

Xung đột Nga - Ukraine đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong quan hệ giữa Nga và phương Tây trong hàng chục năm qua.

Điện Kremlin cho biết các cuộc đàm phán hòa bình do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian đang dừng lại. Ông Putin đã nhiều lần khẳng định sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi đạt được mọi mục tiêu đề ra.

Trong bài phát biểu kéo dài 8 phút trong lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, Tổng thống Putin cũng lặp lại thông điệp này.

"Chiến công hiển hách của thế hệ chiến thắng đã truyền cảm hứng cho các binh sĩ đang thực hiện nhiệm vụ trong chiến dịch quân sự đặc biệt", ông nói, đề cập thuật ngữ Nga sử dụng trong xung đột với Ukraine. "Họ đang đối mặt với một lực lượng được toàn bộ khối NATO hỗ trợ và trang bị vũ khí. Dù vậy, họ vẫn tiến về phía trước".

Đến nay, lực lượng Nga vẫn chưa thể kiểm soát toàn bộ vùng Donbass ở miền đông Ukraine, nơi quân đội Kiev đã lùi về thiết lập các phòng tuyến tại những thành phố pháo đài. Dù Moskva hiện kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine, tốc độ tiến quân của họ đã chậm lại trong năm nay.

Sau khi Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau vi phạm các lệnh ngừng bắn đơn phương đã tuyên bố những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày từ 9/5 đến 11/5 và được cả Moskva lẫn Kiev ủng hộ. Hai bên cũng đồng ý trao đổi 1.000 tù binh.

"Tôi muốn thấy cuộc xung đột này chấm dứt. Chiến sự Nga - Ukraine là điều tồi tệ nhất xảy ra từ Thế chiến II xét về thiệt hại nhân mạng. 25.000 binh sĩ trẻ ngã xuống mỗi tháng. Thật điên rồ", ông Trump nói với các phóng viên tại Washington.

Ông nói thêm rằng bản thân "muốn thấy lệnh ngừng bắn được gia hạn lâu dài". Hiện chưa có báo cáo về hành động vi phạm lệnh ngừng bắn từ cả phía Nga và Ukraine.

Tin Gốc: Vnexpress

Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) từ hôm nay, theo thông báo được đưa ra một cách bất ngờ ngày 28/4. Giới chức UAE cho biết quyết định này "phản ánh tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn, cùng sự thay đổi trong định hướng phát triển năng lượng của đất nước".

"Giờ là lúc chúng tôi tập trung nguồn lực vào những ưu tiên liên quan lợi ích quốc gia", hãng thông tấn WAM đưa tin.

Động thái cho thấy việc UAE rời OPEC không đơn thuần là vì kinh tế, mà nước này dường như đang chủ động tách khỏi những ràng buộc cũ để xây dựng vị thế riêng ở Trung Đông, theo Kristin Diwan, chuyên gia tại Viện Các nước Arab vùng Vịnh, trụ sở tại Mỹ.

"Đó là tuyên bố độc lập của UAE", Diwan nhận định. "Abu Dhabi không còn cảm thấy cần gắn bó với những thể chế không phù hợp với lợi ích của họ".

OPEC được thành lập năm 1960 bởi 5 quốc gia gồm Iran, Iraq, Kuwait, Arab Saudi và Venezuela với mục tiêu bảo vệ lợi ích của các thành viên thông qua phối hợp điều tiết sản lượng dầu mỏ. OPEC hiện có 12 thành viên, trong đó UAE gia nhập tổ chức năm 1967.

UAE đã ám chỉ khả năng rời OPEC suốt nhiều năm, từ khi xuất hiện bất đồng với Arab Saudi về cách điều hành chính sách dầu mỏ trước thềm hội nghị thượng đỉnh OPEC+ hồi tháng 11/2020. Rạn nứt bộc lộ rõ ràng hơn trong cuộc họp tiếp theo vào tháng 7/2021.

UAE muốn nâng sản lượng dầu, vốn đã bị OPEC cắt giảm mạnh trong giai đoạn đại dịch Covid-19, trong khi Arab Saudi chủ trương duy trì chính sách này để giữ giá dầu cao. Khác biệt này xuất phát từ việc Arab Saudi cần giá dầu cao để đảm bảo nguồn thu, tài trợ cho các dự án hạ tầng tốn kém. UAE lại có nền kinh tế đa dạng hơn, ít phụ thuộc trực tiếp vào dầu mỏ.

Arne Lohmann Rasmussen, trưởng bộ phận nghiên cứu tại tổ chức tư vấn rủi ro GRM, trụ sở Đan Mạch, cho biết lập luận của UAE khá rõ ràng. Lượng dầu nằm dưới lòng đất có thể không còn nguyên giá trị trong 5-10 năm tới, khi thế giới đẩy nhanh chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Vì thế, khai thác dầu sớm, bán nhiều và giành thị phần khi thị trường còn hấp thụ được là lựa chọn hợp lý hơn.

Abu Dhabi những năm gần đây đã đầu tư để tăng công suất khai thác, với mục tiêu nâng sản lượng từ khoảng 3,4 triệu thùng một ngày lên 5 triệu thùng một ngày vào năm 2027, thậm chí có thể cao hơn về sau. Do đó, một khi rời OPEC, UAE sẽ không còn bị ràng buộc bởi hạn ngạch, có nhiều dư địa hơn để tăng sản lượng nếu muốn, khi chiến sự Iran kết thúc và eo biển Hormuz mở cửa trở lại.

Theo bà Diwan, trong nhiều năm, UAE ở lại OPEC phần nhiều là "vì nể nang vai trò dẫn dắt của Arab Saudi". Nhưng thông báo hôm 28/4 cho thấy "họ sẽ không còn mặc nhiên đi theo sự dẫn dắt của Riyadh nữa".

UAE và Arab Saudi từng là cặp đồng minh quyền lực nhất thế giới Arab, phối hợp chặt chẽ trong nhiều vấn đề, từ cuộc xung đột ở Yemen cho đến kiềm chế ảnh hưởng của Iran. Tuy nhiên, khác biệt chiến lược giữa hai bên ngày càng lộ rõ. Arab Saudi muốn trở thành trung tâm chính trị và kinh tế của khu vực Arab, một cực quyền lực lớn với ảnh hưởng trải rộng từ năng lượng, tài chính tới ngoại giao.

Trong khi đó, UAE lại theo đuổi một mô hình linh hoạt, thực dụng và mang tính toàn cầu hóa hơn. Ở nhiều điểm, tầm nhìn của Abu Dhabi không còn trùng khớp với Riyadh. UAE dần có những tính toán riêng ở Yemen, nội chiến tại Sudan, cũng như cách định hình cấu trúc an ninh vùng Vịnh.

"Những gì chúng ta đang chứng kiến là một UAE hoàn toàn mới", Abdulkhaleq Abdulla, nhà khoa học chính trị có tiếng tại UAE, nói. "Trong tương lai, Abu Dhabi sẽ thể hiện vai trò của mình mạnh mẽ hơn, cả ở khu vực lẫn trên thế giới".

Cuộc xung đột hiện tại giữa Mỹ, Israel với Iran càng thúc đẩy sự tách rời đó. Các đợt tập kích tên lửa và UAV đáp trả từ Iran nhằm vào hạ tầng vùng Vịnh cho thấy sự đoàn kết của khối Arab không mạnh như kỳ vọng.

Khi các nước vùng Vịnh còn cân nhắc cách đối phó Iran, Abu Dhabi đã cắt đứt nhiều mối liên hệ văn hóa và kinh tế lâu năm với Tehran. Arab Saudi lên án Iran nhưng vẫn ủng hộ nỗ lực ngoại giao do Pakistan dẫn dắt. UAE chọn giữ khoảng cách với sáng kiến này, cho thấy Abu Dhabi không hoàn toàn đồng tình với hướng tiếp cận mềm mỏng mà một số đồng minh trong khu vực đang theo đuổi.

"Tất cả các nước vùng Vịnh đều có chính sách riêng nhằm kiềm chế Iran, nhưng mọi nỗ lực đó đều thất bại", Anwar Gargash, một quan chức cấp cao của UAE, phát biểu tại một hội nghị ở Dubai hôm 27/4. "Chúng ta đã thất bại hoàn toàn trong các chính sách của mình".

Ông cho rằng sự đoàn kết của các nước vùng Vịnh "không tương xứng với mức độ nghiêm trọng của thách thức" mà cuộc chiến đặt ra. Trong khi đó, chiếc ô an ninh của Mỹ vẫn tồn tại, nhưng không còn mang cảm giác chắc chắn tuyệt đối như trước.

"Các quốc gia trong khu vực đều phải thích nghi với một thực tế mới là Mỹ không còn là chỗ dựa như trước", bà Diwan nhận định. "Điều đó buộc mỗi nước phải tự tìm con đường riêng".

Điều đó lý giải vì sao UAE ưu tiên các quan hệ song phương có giá trị thực tế, từ Mỹ đến Israel, đồng thời lạnh nhạt với những khuôn khổ khu vực mà họ cho là kém hiệu quả.

UAE tháng 9/2020 ký Hiệp định Abraham, do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian, trở thành quốc gia Arab đầu tiên tại Trung Đông bình thường hóa quan hệ với Israel trong hơn 25 năm. Abu Dhabi coi quan hệ với Tel Aviv là đòn bẩy để tăng ảnh hưởng tại khu vực và là kênh đặc biệt để tiếp cận Washington.

"Không loại trừ khả năng việc UAE rời OPEC là một thỏa thuận ngầm nào đó giữa nước này với Mỹ và Israel, trong đó Abu Dhabi giáng đòn vào OPEC để được Washington và Tel Aviv bảo vệ", Ellen Wald, chuyên gia tại Hội đồng Đại Tây Dương, nói với Middle East Eye. "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu có một thỏa thuận quốc phòng nào đó giữa các bên được công bố trong tương lai gần".

Giới chức cùng các nhà bình luận thân chính phủ UAE gần đây liên tục đề cập những bước đi tiếp theo mà Abu Dhabi có thể thực hiện nếu theo đuổi hướng đi độc lập hơn. Một số ý kiến cho rằng UAE cũng đang cân nhắc rút khỏi Liên đoàn Arab, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh hoặc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, những khuôn khổ đa phương tại khu vực.

Ông Abdulla không loại trừ khả năng UAE sớm có động thái với Liên đoàn Arab, có thể là đóng băng tư cách thành viên, ngừng tài trợ cho tổ chức này, hoặc thậm chí rút lui hoàn toàn.

"UAE cuối cùng đã hành động và nhiều khả năng là vì chiến sự Iran. Đây là thời điểm mở ra cơ hội cho những quyết định mang tính bước ngoặt", Bernard Haykel, giáo sư về vùng Cận Đông tại Đại học Princeton, Mỹ, nhận định.

Tareq al-Otaiba, nhà nghiên cứu người UAE tại Trung tâm Belfer, Đại học Harvard, đã dự đoán được việc nước này rút khỏi OPEC trong một bài luận công bố tuần trước.

"Cuộc xung đột đã cho thấy ai mới là người bạn thực sự", ông al-Otaiba viết. "Điều quan trọng hơn là thế giới Arab sẽ thay đổi ra sao khi UAE quyết định tách khỏi lối đi chung và theo đuổi con đường riêng của mình".

Tin Gốc: Vnexpress

Tàu vũ trụ Orion chở theo 4 phi hành gia chuẩn bị bay vòng qua mặt trăng trong ngày 6.4, đưa họ quan sát phía xa của chị Hằng. Đây là chuyến bay vào quỹ đạo mặt trăng có người đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ tính từ chương trình Apollo của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA).

Tuy nhiên, trong khi con tàu đang chuẩn bị đạt cột mốc lịch sử, buồng vệ sinh trên tàu lại gặp sự cố.

Theo AP ngày 5.4, bồn cầu trên tàu đã hoạt động không ổn định từ khi khởi hành vào ngày 1.4 (giờ Mỹ). Bồn cầu này từng được thử nghiệm trên Trạm Không gian quốc tế (ISS) nhiều năm về trước.

Bồn cầu đã gặp sự cố từ hôm khởi hành và được khắc phục. Tuy nhiên, thiết bị hiện lại bị trục trặc và trung tâm chỉ huy mặt đất đã hướng dẫn các phi hành gia tạm thời sử dụng túi đựng chất thải.

Kỹ sư nghi ngờ băng đá đã làm tắc đường ống, khiến nước tiểu không thể được dội xuống hoàn toàn. Bồn cầu vẫn có thể được dùng để đại tiện. Theo CNN, bồn cầu này sẽ tách riêng nước thải để xả ra ngoài không gian trong khi trữ chất thải lại để đổ bỏ khi trở về trái đất.

Bà Debbie Korth, phó quản lý chương trình tàu Orion của NASA, cho biết các phi hành gia trên tàu đã thông báo về mùi hôi bốc ra từ buồng vệ sinh, khu vực nằm sâu dưới sàn tàu, có cửa và rèm che để giữ sự riêng tư.

"Bồn cầu và buồng vệ sinh trên không gian luôn là thách thức", bà Korth nói và cho biết bồn cầu trên tàu con thoi thời Apollo cũng thường bị tắc.

Ông John Honeycutt, trưởng đội quản lý sứ mệnh Artemis 2, gọi sự quan tâm cho nhà vệ sinh không gian là điều hiển nhiên. Ông khẳng định bồn cầu vẫn đang trong tình trạng tốt nhưng ông muốn nó hoạt động hoàn hảo. "Họ vẫn ổn. Họ được huấn luyện để xử lý những tình huống này", ông Honeycutt nói về các phi hành gia.

Artemis 2 dự kiến sẽ là sứ mệnh có người du hành xa nhất vào vũ trụ, hơn 400.000 km tính từ trái đất. Tàu Orion sẽ bay vòng qua mặt trăng và trở về trái đất trong sứ mệnh kéo dài 10 ngày mà không dừng lại hay đi vào quỹ đạo chị Hằng.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/bon-cau-lai-bi-tac-phi-hanh-gia-nasa-bao-co-mui-tren-tau-185260405091104861.htm