Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, Chuẩn tướng Reza Talaei-Nik, ngày 25/4 tuyên bố một phần đáng kể năng lực tên lửa của nước này vẫn chưa được sử dụng, đồng thời nhấn mạnh khả năng tự sản xuất hơn 1.000 loại vũ khí trên khắp cả nước.
Ông Talaei-Nik cũng nhấn mạnh năng lực phòng thủ và đáp trả ở mức cao nhất của Iran, trong bối cảnh Mỹ và Israel chưa kết thúc chiến dịch quân sự tại Trung Đông.
Ông lưu ý rằng, trong suốt cuộc xung đột, lực lượng vũ trang Iran đã duy trì ưu thế trên không phận.
Quan chức này ca ngợi rằng các loại vũ khí đang được sản xuất trên khắp Iran đều có dây chuyền sản xuất hoàn toàn trong nước. Ông cũng cho biết “khoảng 9.000 công ty đang hợp tác với lực lượng vũ trang và Bộ Quốc phòng Iran” để sản xuất vũ khí.
“Năng lực này là kết quả của hơn 25 năm đầu tư và chuẩn bị trong ngành công nghiệp quốc phòng, đến mức ngay cả khi một số cơ sở bị hư hại, quá trình sản xuất và hỗ trợ vẫn tiếp tục trên khắp đất nước”, ông nói thêm.
Ông Talaei-Nik cho biết eo biển Hormuz chiến lược, nơi Iran đã đóng cửa đối với mọi hoạt động lưu thông để đáp trả việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, “đã trở thành đòn bẩy kiểm soát để hiện thực hóa những yêu cầu của Iran”.
Ông tuyên bố rằng, bằng cách kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, lực lượng vũ trang Iran cho đến nay đã nhiều lần buộc lực lượng đối phương phải rút lui ở vịnh Oman. Eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, việc kiểm soát eo biển này dẫn đến những tác động nghiêm trọng tới tình hình năng lượng.
Phó Tổng thống Iran Esmail Saghab Esfahani ngày 24/4 tuyên bố, sau khi thất bại trong việc đạt được mục tiêu ở Iran bằng biện pháp quân sự, Mỹ đang cố gắng đạt được các mục tiêu này trên bàn đàm phán, nhưng Tehran không có ý định nhượng bộ.
“Đối phương đã thất bại trong việc đạt được bất kỳ mục tiêu nào của họ… Trong hoàn cảnh như vậy, việc họ yêu cầu đàm phán là điều hoàn toàn dễ hiểu. Đối phương tự cho họ là một siêu cường và đã tham gia vào một cuộc chiến không mang lại kết quả. Họ dự định kết thúc các hoạt động quân sự trong 3-4 ngày, nhưng lại rơi vào thế bế tắc. Giờ đây, họ đang cố gắng đạt được trên bàn đàm phán những gì họ không thể đạt được trên chiến trường”, ông Esfahani nói.
Tuyên bố cứng rắn của các quan chức Iran được đưa ra trong bối cảnh Mỹ điều thêm tàu sân bay thứ 3 đến Trung Đông.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận hơn 200 máy bay và trực thăng của Mỹ, cùng với 15.000 thủy thủ và lính thủy quân lục chiến, đã đến Trung Đông theo 3 nhóm tác chiến tàu sân bay.
“Lần đầu tiên sau nhiều thập niên, 3 tàu sân bay cùng hoạt động ở Trung Đông. Cùng với các phi đội không quân trên tàu, USS Abraham Lincoln (CVN 72), USS Gerald R. Ford (CVN 78) và USS George H.W. Bush (CVN 77) bao gồm hơn 200 máy bay và 15.000 thủy thủ và lính thủy quân lục chiến”, CENTCOM viết trên mạng xã hội.
Nhiều nguồn tin nói với truyền thông Mỹ tuần này rằng, Washington có thể đang triển khai kế hoạch cho các cuộc tấn công mới vào hàng loạt mục tiêu của Iran ở eo biển Hormuz, trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn hiện tại đổ vỡ.
Sáng 24-4, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly đã chủ trì Chương trình hữu nghị đặc biệt tại Hoàng thành Thăng Long, quần thể di tích gắn với lịch sử kinh thành Thăng Long Hà Nội, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hye Kyung từ ngày 21 đến 24-4.
Chủ đề của chương trình là: "Thăng Long: Linh khí ngàn năm, chiều sâu văn hiến" nhằm tôn vinh chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa của Thăng Long - Hà Nội, đồng thời truyền tải thông điệp về sự tiếp nối của truyền thống, sự giao thoa hài hòa giữa quá khứ và hiện tại, cũng như tinh thần hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam với các quốc gia trên thế giới.
Tại Hoàng thành Thăng Long, chào đón đoàn là tiếng trống hội vang lên mở đầu nghi lễ, gợi nhắc truyền thống lễ nhạc cung đình vốn là biểu tượng của sự trang nghiêm và thịnh vượng. Cùng với đó, tiết mục múa rồng truyền thống mang ý nghĩa cầu chúc may mắn, biểu trưng cho hòa bình và thịnh trị, thường xuất hiện trong các dịp lễ trọng đại của quốc gia.
Trong không khí gần gũi và thân tình, thắm tình hữu nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân đã di chuyển tới Cổng thành Đoan Môn.
Đây là một trong những cổng thành chính dẫn lối vào Cấm thành Thăng Long - nơi ở và sinh hoạt của 52 vị tiên đế và hoàng gia trong liên tục 800 năm.
Tiếp đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân tham quan Phòng trưng bày "Lịch sử Thăng Long - Hà Nội nghìn năm từ lòng đất" và Phòng trưng bày "Báu vật Hoàng cung Thăng Long", là nơi trưng bày một số hiện vật được công nhận "Bảo vật quốc gia".
Tại không gian chính điện Kính Thiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân đã nghe giới thiệu ý nghĩa của địa điểm từng là nơi vua và các quan đại thần luận bàn việc nước, thiết triều, tiếp đón sứ giả nước ngoài và cử hành các nghi lễ quan trọng của triều đình trong 800 năm tại kinh đô Thăng Long.
Trong bầu không khí văn hóa truyền thống, với không gian trà lễ mang tính thanh nhã, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân cùng thưởng trà, trao đổi thân mật, xem chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống.
Mở màn với tiết mục Hát xoan, là loại hình nghệ thuật cổ truyền có nguồn gốc từ vùng Phú Thọ, gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - những vị vua đầu tiên của Việt Nam.
Tiếp đó là tiết mục Nhã nhạc cung đình Việt Nam, là loại hình âm nhạc cung đình được hình thành và phát triển qua nhiều triều đại phong kiến Việt Nam. Việc tái hiện không gian lễ nghi trình diễn nhạc cung đình xưa thể hiện chiều sâu văn hóa và truyền thống lễ nhạc của Việt Nam, tạo sự tương đồng với truyền thống âm nhạc cung đình của nhiều quốc gia.
Tiết mục Chầu văn Huế, với giai điệu linh hoạt, tiết tấu khi khoan thai, khi dồn dập, tạo nên không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và thể hiện chiều sâu văn hóa tâm linh của người Việt Nam.
Màn kết của chương trình nghệ thuật là tiết mục Múa Lục cúng hoa đăng, một điệu múa cổ mang tính nghi lễ, thể hiện sự thành kính và ước nguyện quốc thái dân an.
Lục cúng hoa đăng tạo điểm kết trang trọng, gửi thông điệp về hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững, thể hiện vẻ đẹp tinh tế của nghệ thuật truyền thống Việt Nam.
Chương trình hữu nghị đặc biệt tại Hoàng thành Thăng Long thể hiện sự trân trọng đối với các giá trị lịch sử của dân tộc Việt Nam. Đây đồng thời là cơ hội giới thiệu chiều sâu lịch sử và văn hóa Việt Nam thông qua việc tái hiện không khí ngoại giao cung đình xưa, thể hiện truyền thống hiếu khách và hòa hiếu của dân tộc Việt Nam.
Đất hiếm là nhóm nguyên tố kim loại cần thiết cho việc chế tạo sản phẩm dân dụng lẫn thiết bị quân sự. Một vài gram có thể đủ dùng để chế tạo tivi hoặc máy tính xách tay nhưng cần đến hàng trăm gram để chế tạo một quả tên lửa Tomahawk hoặc Patriot.
Theo AFP ngày 13.5, Mỹ đang nỗ lực thiết lập chuỗi cung ứng đất hiếm nhằm tái nạp kho vũ khí giữa xung đột Iran. Viện Chính sách công Payne tại Trường đại học Mỏ Colorado (Mỹ) ước tính lực lượng Mỹ đã phóng hàng ngàn quả tên lửa xuống các mục tiêu Iran từ ngày 28.2, ngày bắt đầu xung đột.
Bên cạnh đó, Lầu Năm Góc đang ráo riết thúc đẩy các công ty như MP Materials hay REalloys đẩy nhanh tiến độ thiết lập chuỗi cung ứng đất hiếm độc lập vì chỉ còn chưa đầy 8 tháng nữa là đến thời điểm lệnh cấm sử dụng đất hiếm Trung Quốc trong toàn bộ hệ thống quốc phòng Mỹ có hiệu lực.
Theo giáo sư Roderick Eggert tại Trường đại học Mỏ Colorado, sẽ mất thời gian để các đối thủ gia tăng năng lực đủ để giảm đáng kể thị phần của các nhà sản xuất đất hiếm Trung Quốc, nước đang kiểm soát khoảng 90% năng lực xử lý đất hiếm toàn cầu.
Chuyên gia Mahnaz Khan, Phó chủ tịch Viện nghiên cứu Đẩy nhanh chính sách Silverado (Mỹ) đánh giá xung đột Trung Đông đang chỉ ra loại khoáng sản nào là cần thiết cũng như những điểm yếu trong chuỗi cung ứng. Bà cho rằng việc thiếu hụt nguồn cung có thể làm gia tăng sức ép lên năng lực tái sản xuất vũ khí của Mỹ vì đất hiếm được sử dụng trong mọi thứ, từ máy bay không người lái (UAV), tên lửa đánh chặn, cho đến tên lửa dẫn đường, máy bay chiến đấu.
Hồi cuối tháng 4, Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) dự báo việc khôi phục kho vũ khí đang cạn dần và bổ sung đến mức mong muốn sẽ cần nhiều năm.
Trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump (2017-2021) và nhiệm kỳ của Tổng thống Joe Biden (2021-2025), thị phần sản xuất đất hiếm của Mỹ đã tăng từ 3% lên 13% tổng sản xuất toàn cầu nhờ việc trợ giá và ưu đãi thuế.
Tuy nhiên, cho đến năm 2025, chỉ có một mỏ đất hiếm lớn hoạt động đó là mỏ tại Mountain Pass ở bang California, do MP Materials vận hành. Chính phủ Mỹ nắm 15% cổ phần công ty này.
Vào tháng 7.2025, công ty Ramaco Resources mở mỏ đất hiếm đầu tiên trong hơn 70 năm tại bang Wyoming nhưng đến nay chưa khai thác. Có 9 dự án khác đang được phát triển tại các bang Montana, Wyoming và Nebraska.
Bên cạnh việc khai thác, Mỹ cũng đang tập trung vào mảng tái chế để bổ trợ cho chuỗi cung ứng. Ngoài ra, chính quyền ông Trump cũng hướng đến hợp tác với nước ngoài như việc hỗ trợ công ty USA Rare Earth (chính phủ Mỹ năm 10% cổ phần) mua lại nhà sản xuất Serra Verde của Brazil.
Trong vài tháng qua, Mỹ cũng đã đạt thỏa thuận với các quốc gia sản xuất khác như Úc, Cộng hòa Dân chủ Congo, Rwanda và Thái Lan.
Khai thác là bước đầu tiên trong quá trình sản xuất đất hiếm. Sau khi khai thác, nguyên liệu thô còn phải qua bước tinh chế và tách chiết các nguyên tố ra riêng trước khi chế biến.
Tách chiết là bước giúp Trung Quốc thống trị lĩnh vực đất hiếm. Tính đến năm 2025, Trung Quốc kiểm soát 91% sản lượng tách chiết toàn cầu, theo Cơ quan Năng lượng quốc tế.
Tổng giám đốc điều hành MP Materials James Litinsky cho biết công ty sẽ lập tức triển khai hoạt động tách chiết đất hiếm tại Mountain Pass. Vào tháng 1, công ty Energy Fuels (Mỹ) nắm quyền kiểm soát công ty ASM của Úc và lên kế hoạch xây cơ sở tách chiết mới tại Mỹ.
USA Rare Earth cũng đã đầu tư vào công ty đất hiếm Carester của Pháp và đang hợp tác hoàn thiện quy trình tách chiết.
Ở cuối chuỗi cung ứng, các công ty Vulcan Elements và eVAC Magnetics từ năm ngoái đã bắt đầu chế tạo nam châm vĩnh cửu, thành phần cực quan trọng của các hệ thống vũ khí hiện đại. "Chúng tôi không chỉ bán nam châm. Chúng tôi mang lại một chuỗi cung ứng an toàn, độc lập khỏi Trung Quốc. Ưu tiên của chúng tôi là đảm bảo Mỹ và đồng minh có thể tiếp cận với nam châm mà họ cần cho an ninh quốc gia và sức chống chịu kinh tế", CEO Vulcan Elements John Maslin nói.
Ông Maslin cho rằng việc Mỹ có thể hoàn toàn tự chủ về đất hiếm, từ khai thác cho đến bán nam châm vĩnh cửu, không còn là viễn cảnh xa vời. "Ngành công nghiệp phải đổi mới và nhảy cóc, không chỉ sao chép Trung Quốc", ông Maslin nói.
Chuyến thăm của đoàn các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ tài chính và công nghệ quản lý quy định kéo dài từ 14 – 16.4, theo đó mang đến cơ hội để đoàn doanh nghiệp Úc tìm hiểu sâu về xu hướng chuyển đổi số của các ngân hàng, hành lang pháp lý và cơ hội thị trường tại Việt Nam, đồng thời giới thiệu năng lực và tìm kiếm cơ hội hợp tác với các đối tác chủ chốt.
Chương trình khởi động tại TP.HCM vào ngày 14.4 bao gồm hội thảo chuyên đề phối hợp tổ chức cùng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM. Trong đó, công nghệ quản lý quy định là hoạt động quản lý những quy trình pháp lý trong ngành tài chính thông qua công nghệ.
Nội dung của hội thảo tập trung vào giai đoạn chuyển đổi tiếp theo của ngành ngân hàng, từ chính sách vĩ mô đến các nhu cầu kỹ thuật như an ninh mạng, tuân thủ (bao gồm phòng chống rửa tiền và gian lận danh tính), quản trị rủi ro, hạ tầng thanh toán và tài sản số.
Bà Emma McDonald, Tham tán Thương mại và Đầu tư Cấp cao Chính phủ Úc tại Việt Nam và Campuchia, cho biết: "Chương trình giao lưu, kết nối trong lĩnh vực công nghệ tài chính và công nghệ quản lý quy định giữa Úc và Việt Nam hướng đến việc thúc đẩy các kết nối và trao đổi trực tiếp ngay tại thị trường".
Theo bà tham tán, phía Úc tin tưởng rằng những hoạt động kết nối này sẽ tạo ra thêm nhiều quan hệ hợp tác thương mại với Việt Nam, góp phần xây dựng một hệ sinh thái tài chính vững mạnh, đáng tin cậy và có tính kết nối toàn cầu - kết hợp hài hòa giữa đặc trưng của Việt Nam và các giải pháp công nghệ từ Úc."
Chương trình sẽ tiếp tục vào ngày mai với các chuyến thăm và làm việc với các ngân hàng và trung tâm đổi mới sáng tạo tại TP. HCM, sau đó là các hoạt động tương tự và phiên thảo luận bàn tròn tại Hà Nội vào ngày 16.4.
