Hơn 500 nghìn thí sinh chưa đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT

Thạc sĩ giáo dục Lương Dũng Nhân, Giám đốc đào tạo Hệ thống giáo dục ATY, nhà tham vấn tâm lý, chia sẻ với PV Báo Thanh Niên những góc nhìn của anh về vụ nhóm học sinh lớp 5 viết giấy nhục mạ bạn. "Tôi đồng ý với cách người mẹ của bé M. gọi tên đây là "bạo lực tinh thần có tổ chức". Nhưng điều khiến tôi trăn trở không kém, là cách các bên đang xử lý lại đang vô tình tạo thêm những tổn thương mới cho chính những đứa trẻ mà chúng ta đều muốn bảo vệ", ông chia sẻ.

Như vậy, đâu là cách để nhà trường, những phụ huynh trong câu chuyện có thể cùng ngồi lại và chọn một hướng đi đúng đắn hơn?

"Nguyên tắc đầu tiên, và không thể nhân nhượng: phẩm giá ở đây là của cả bé M. (nạn nhân) lẫn 8 em đã viết giấy. Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng đây là điểm then chốt của khoa học giáo dục và tâm lý trẻ em hiện đại", thạc sĩ giáo dục Lương Dũng Nhân nói.

Ông phân tích cụ thể hơn: "Các em 10-11 tuổi đang ở giai đoạn tiền vị thành niên, vùng vỏ não trước trán (prefrontal cortex), bộ phận chịu trách nhiệm ra quyết định, kiểm soát xung động và lường trước hậu quả, vẫn chưa phát triển đầy đủ, và sẽ tiếp tục trưởng thành đến giữa độ tuổi hai mươi. Các em "học từ TikTok, Facebook mà không hiểu hết ý nghĩa" như chính hiệu trưởng mô tả. Có em chọn hùa theo vì sợ bị cô lập khỏi nhóm bạn, đó là áp lực đồng đẳng (peer pressure) rất mạnh ở lứa tuổi này. Điều này không phải lời biện minh cho hành vi sai. Đây là căn cứ khoa học thần kinh để chúng ta chọn cách can thiệp phù hợp với não bộ đang phát triển của trẻ, không áp dụng mức xử lý dành cho người trưởng thành có đầy đủ năng lực nhận thức và tự chủ".

Đồng thời, ông nhấn mạnh, trong tâm lý học học đường hiện đại, xử lý bạo lực học đường không đặt câu hỏi "ai đúng, ai sai" lên đầu, mà đặt câu hỏi: làm sao để phục hồi phẩm giá nạn nhân, ngăn tái diễn, và giúp người gây hại thực sự sửa đổi từ bên trong - đây mới là tinh thần cốt lõi của công lý phục hồi (restorative justice).

Thạc sĩ giáo dục Lương Dũng Nhân, Giám đốc đào tạo Hệ thống giáo dục ATY, nhà tham vấn tâm lý, nhìn nhận đây cũng là ông lo ngại nhất trong tiến trình xử lý vụ việc nhóm học sinh viết giấy nhục bạn. Có 4 biểu hiện mà người lớn vô tình lặp lại chính cơ chế gây xấu hổ trước nhiều người (public shaming) mà họ đang phê phán ở các em. Một là, thông báo của nhà trường trên cổng thông tin điện tử ban đầu công khai tên bé M. nạn nhân, trong khi tên 8 em viết giấy nhục mạ bạn được giữ kín. Dù với thiện chí bảo vệ danh tính em vi phạm, việc này lại gây tái thương tổn cho chính nạn nhân.

Hai là, theo ông Lương Dũng Nhân, yêu cầu 8 em xin lỗi lặp lại nhiều lần trước mặt ban giám hiệu và phụ huynh là một hình thức gây xấu hổ trước nhiều người (public shaming). Nghiên cứu về kỷ luật phục hồi tại trường học - đặc biệt từ công trình của John Braithwaite và Eliza Ahmed về "quản lý xấu hổ" - cho thấy một ranh giới rất mong manh: xấu hổ mang tính hòa nhập (giúp đứa trẻ hiểu hành vi sai, sửa chữa, và trở lại cộng đồng) khác hoàn toàn với xấu hổ mang tính loại trừ (gắn nhãn lên nhân cách đứa trẻ, khiến em xa rời cộng đồng và có nguy cơ lặp lại hành vi lệch chuẩn với hình thức tinh vi hơn). Xin lỗi lặp đi lặp lại trước đám đông - dù là riêng tư theo quan niệm của phụ huynh nạn nhân - thường rơi vào loại thứ hai.

"Ba là, đưa vụ việc lên mạng xã hội, dù với mục đích cảnh tỉnh cộng đồng, đang khiến tất cả đứa trẻ liên quan - bao gồm cả nạn nhân - bị phơi bày trên không gian số. Các em sẽ lên lớp 6 cùng nhau rồi trưởng thành với dấu vết kỹ thuật số này theo suốt chặng đường phía trước. Bốn là, phụ huynh 8 em dùng văn bản pháp lý để "bảo vệ con" cũng có nguy cơ trở thành một dạng phòng thủ tránh né trách nhiệm, khiến chính con mình bỏ lỡ cơ hội quan trọng nhất trong đời: học cách đối diện với hậu quả của hành vi và sửa sai bằng hành động cụ thể. Cả 4 hành động trên đều xuất phát từ thiện chí. Nhưng trong giáo dục và tâm lý, thiện chí không đủ. Chúng ta cần kiến thức khoa học và năng lực tự điều hòa của người trưởng thành để không bị cảm xúc cuốn đi", thạc sĩ giáo dục, nhà tham vấn tâm lý nhấn mạnh.

Ông Lương Dũng Nhân cho biết, can thiệp bạo lực học đường hiệu quả, theo khung hệ thống hỗ trợ đa tầng (Multi-Tiered System of Supports, MTSS) được StopBullying.gov, cơ quan phòng chống bắt nạt của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ, khuyến nghị, gồm 3 tầng đồng thời tiếp cận 3 đối tượng quan trọng: nạn nhân, người gây hại, và những người chứng kiến.

Thứ nhất, tầng phổ quát. Sau vụ việc này, Trường tiểu học Phan Chu Trinh cần rà soát và tăng cường chương trình giáo dục kỹ năng xã hội - cảm xúc (Social-Emotional Learning, SEL) cho toàn trường, hiểu biết về bắt nạt, và đặc biệt là đào tạo vai trò người chứng kiến có trách nhiệm (upstander training). Đáng lưu ý, 4 trong 8 em không trực tiếp viết nhưng thấy sai mà không báo thầy cô. Các em chính là "bystander" - đây là điểm can thiệp then chốt để phòng ngừa bạo lực học đường ngay từ gốc.

Thứ hai, tầng nhóm liên quan (targeted tier): Cần tổ chức các buổi vòng tròn phục hồi cho 8 em, bé M. và một số bạn chứng kiến, do chuyên gia tâm lý học đường điều phối. Đây không phải phiên xử án, mà là không gian an toàn được hướng dẫn để các em lắng nghe cảm giác của nạn nhân, nhận biết hậu quả thực tế của hành vi và cùng đề xuất cách sửa chữa cụ thể. Nghiên cứu tại Mỹ, Úc và châu Âu đã cho thấy phương pháp này giảm tỷ lệ tái phạm đáng kể so với kỷ luật trừng phạt truyền thống, đồng thời phát triển năng lực đồng cảm và giải quyết xung đột ở các em.

Thứ ba, tầng cá nhân sâu (intensive tier): Bé M. cần được tham vấn tâm lý cá nhân để xử lý tổn thương và tái thiết cảm giác an toàn. Em đã nói với mẹ "không muốn đi học", đây là dấu hiệu không thể xem nhẹ. Bất kỳ em nào trong 8 em tham gia bắt nạt có dấu hiệu khó khăn sâu hơn (rối loạn điều hòa cảm xúc, chấn thương gia đình, từng là nạn nhân bị bắt nạt trước đó) cũng cần can thiệp chuyên sâu riêng.

Can thiệp ba tầng cần thời gian vài tháng với sự đồng hành của chuyên gia, không phải vài buổi họp rồi khép lại. Khoảnh khắc xin lỗi, nếu có, chỉ là một bước nhỏ trong cả tiến trình ấy.

Ông Lương Dũng Nhân nêu quan điểm: "Nhà trường cần mời chuyên gia tâm lý học đường đồng hành cả 3 tầng can thiệp, minh bạch tiến trình với phụ huynh các bên trong không gian riêng. Nhà trường cần xem đây là cơ hội để nâng cấp toàn bộ hệ thống phòng chống bắt nạt học đường chứ không chỉ xử lý riêng vụ việc này".

"Với phụ huynh bé M., tôi thật sự hiểu và đồng cảm với nỗi đau, sự bức xúc của một người mẹ khi nhìn con tổn thương. Nhưng ưu tiên cao nhất lúc này là phục hồi tâm lý của con, không phải tìm kiếm sự công nhận hay ủng hộ từ cộng đồng mạng - vì điều đó có thể khiến chính con tiếp tục bị phơi bày. Tôi mong chị dừng đăng tải trên mạng xã hội, dành thời gian hiện diện trọn vẹn bên con, cho con cảm giác an toàn nơi gia đình, và làm việc với chuyên gia tâm lý trẻ em. Với phụ huynh 8 em viết giấy làm tổn thương bạn, xin đừng để văn bản pháp lý trở thành bức tường ngăn con học bài học quan trọng nhất trong đời. Con các anh chị cần được dạy rằng sai lầm không định nghĩa con người, nhưng cách con sửa sai sẽ định nghĩa con trở thành ai. Hãy đồng hành con nhận trách nhiệm và sửa sai bằng hành động cụ thể. Đặc biệt, hãy rà soát lại môi trường mạng xã hội của con - nơi các em đã "học" những ngôn từ độc hại mà chính các em cũng chưa hiểu hết", ông Nhân chia sẻ.

Theo cập nhật của phóng viên Báo Thanh Niên, từ khuya qua 22.4, bản thông báo vụ việc xảy ra ở lớp 5/4 trên Cổng thông tin điện tử Trường tiểu học Phan Chu Trinh, phường Phú Thạnh, TP.HCM đã được cập nhật, tên bé M. đã được viết tắt. Trường thừa nhận "do sơ sót trong việc công khai thông tin của học sinh nên nhà trường điều chỉnh thông báo số 141/TB-THPCT (đã ghi tắt thông tin học sinh)". Vụ việc vẫn đang được nhà trường, phụ huynh các bên và các cơ quan chức năng phối hợp xử lý.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hôm nay (30.4), Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận, TP.HCM có thông báo tới phụ huynh học sinh nhà trường liên quan vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại trường. Theo thông báo của nhà trường do hiệu trưởng Lê Thị Ngọc Nga ký, UBND phường Tân Thuận đã ban hành thông cáo báo chí chính thức "liên quan đến sự việc nghi ngờ về an toàn thực phẩm tại trường trong những ngày qua".

Thông báo của nhà trường có nội dung: "Vụ việc đang được các cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh và làm rõ theo quy định của pháp luật. Nhà trường đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong quá trình xử lý và báo cáo kịp thời đến các cấp lãnh đạo. Nhà trường kính mong quý cha mẹ học sinh luôn đồng hành cùng nhà trường: Bình tĩnh theo dõi thông tin từ nguồn chính thống của cơ quan có chức năng chuyên môn, bản tin của nhà trường; Không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng; Cùng nhà trường chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng. Nhà trường sẽ tiếp tục cập nhật ngay khi có thông tin mới".

Thông cáo báo chí chính thức của UBND phường Tân Thuận, TP.HCM về vụ việc xảy ra tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, cho biết: "UBND phường Tân Thuận trân trọng thông tin đến các cơ quan báo chí, quý phụ huynh và nhân dân về việc ghi nhận một số trường hợp học sinh có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm. Theo thông tin ban đầu, vào chiều tối 24.4.2026, một số học sinh của trường xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, nôn ói, mệt mỏi và đã được gia đình đưa đến cơ sở y tế để thăm khám, theo dõi. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, UBND phường Tân Thuận đã chỉ đạo nhà trường khẩn trương báo cáo, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan tiến hành kiểm tra, xác minh nguyên nhân vụ việc. Các biện pháp rà soát, tăng cường đảm bảo an toàn thực phẩm trên địa bàn, các bữa ăn của trẻ và các nguồn thực phẩm liên quan, đang được triển khai đồng bộ".

"Đến chiều 28.4.2026, ghi nhận tổng số 46 trường hợp học sinh có triệu chứng nghi ngờ ngộ độc đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế. Trong đó 29 trường hợp đang điều trị, có 2 trong 29 trường hợp trên là bệnh nhi có bệnh nên nhập viện cấp cứu và 17 trường hợp ngoại trú, tình hình sức khỏe của các học sinh đã ổn định và đang được tiếp tục điều trị, theo dõi. Các đơn vị liên quan đang tiếp tục làm rõ nguyên nhân và sẽ có thông tin chính thức ngay khi có kết quả. UBND phường Tân Thuận đề nghị quý phụ huynh bình tĩnh, theo dõi sức khỏe của trẻ và phối hợp cung cấp thông tin khi cần thiết. Mọi thông tin chính thức sẽ được cập nhật kịp thời qua các kênh thông tin của địa phương. UBND phường Tân Thuận sẽ tiếp tục chỉ đạo sát sao, đảm bảo an toàn sức khỏe cho học sinh và ổn định tình hình trên địa bàn", thông cáo báo chí nêu rõ.

Như Báo Thanh Niên phản ánh, anh Tâm (tên nhân vật đã được thay đổi), phụ huynh bé lớp 1, Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận, TP.HCM cho biết chiều thứ sáu tuần trước (ngày 24.4), trước kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương, con anh đi học về bị mệt, sốt, gia đình nghĩ là con bị mệt thông thường. Về sau, khi phụ huynh trao đổi, nói chuyện với nhau trong nhóm phụ huynh thì mới biết nhiều bé trong lớp bị sốt, ói, mệt, đau bụng, nhiều bé phải nhập viện thăm khám, điều trị.

Thông tin đăng tải công khai trên trang web Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm cho biết thực đơn ăn bán trú của trường hôm 24.4 có trứng vịt hấp thịt heo, cá ba sa phi lê chiên nước mắm, bầu xào tỏi, canh rong biển đậu hũ nấu thịt; món xế là sữa chua uống; tráng miệng là bánh gạo.

Suất ăn bán trú của học sinh Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm do một công ty cung cấp.

Ngày 28 và 29.4, học sinh Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm học tập trung tại trường vào buổi sáng, buổi chiều học trực tuyến tại nhà, buổi trưa không tổ chức ăn bán trú.

Liên quan vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, ngay sau khi tiếp nhận thông tin vụ việc, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã ban hành quyết định thành lập đoàn điều tra, xử lý vụ việc; trực tiếp phối hợp chính quyền địa phương, ngành y tế và nhà trường triển khai các biện pháp xử lý theo quy định.

Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc và sẽ thông tin chính thức khi có kết quả.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành dự thảo thông tư quy định điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam để lấy ý kiến góp ý.

So với quy định hiện hành, dự thảo có nhiều điều chỉnh đáng chú ý. Trong đó xác định công nhận văn bằng là dịch vụ công. Việc công nhận văn bằng phản ánh trung thực kết quả học tập của người học theo hệ thống giáo dục, hệ thống văn bằng của nước cấp bằng.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thông tư hiện hành chưa bao quát hết các trường hợp văn bằng của nước ngoài, chưa cụ thể hóa điều kiện công nhận đối với văn bằng theo từng phương thức đào tạo và trên cơ sở thực tế.

Do đó tại dự thảo, về điều kiện công nhận văn bằng do nước ngoài cấp, bên cạnh các điều kiện chung, còn có các điều kiện cụ thể theo phương thức đào tạo như học trực tiếp tại nước ngoài, liên kết đào tạo tại nước ngoài, liên kết đào tạo tại Việt Nam, học trực tuyến, trực tiếp kết hợp trực tuyến, học từ xa, học qua phát thanh - truyền hình.

Với bằng tiến sĩ do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp cho người học theo phương thức đào tạo trực tiếp nếu phải thực hiện nghiên cứu thực địa tại nước khác, để được công nhận, bên cạnh các điều kiện chung, người học phải có thời gian lưu trú, học tập, nghiên cứu tại cơ sở đào tạo theo quy định của cơ quan có thẩm quyền về giáo dục của nước nơi thực hiện hoạt động đào tạo.

Theo quy định đào tạo tiến sĩ tại Việt Nam, tiến sĩ của Việt Nam nghiên cứu sinh phải thực hiện tối thiểu 80% thời gian nghiên cứu và 20% môn học, nên yêu cầu tối thiểu đối với chương trình tiến sĩ phải có thời gian tại nước sở tại.

Tuy nhiên Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết thực tế cho thấy nhiều chương trình tiến sĩ học rất ít ngày tại nước sở tại mặc dù trường xác nhận là hình thức chính quy tại trường, nên cần có quy định tối thiểu có học tập, nghiên cứu tại nước sở tại để tránh việc lạm dụng của các cơ sở nước ngoài như Philippines, Malaysia chỉ yêu cầu ngắn ngày tại trường.

Về thẩm quyền công nhận văn bằng của giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, dự thảo đưa ra hai phương án.

Phương án 1: Sửa đổi quy định hiện hành theo hướng phân cấp cho người đứng đầu đơn vị cung cấp dịch vụ công về công nhận văn bằng.

Phương án 2: Giữ quy định hiện hành, theo đó thủ trưởng đơn vị có chức năng giúp Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý nhà nước về công tác văn bằng, chứng chỉ có thẩm quyền công nhận văn bằng của giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Trong đó phương án 1 được thiết kế theo nguyên tắc cơ quan nào thực hiện thủ tục công nhận văn bằng thì cơ quan đó có thẩm quyền công nhận văn bằng, ký cấp giấy công nhận văn bằng; cơ quan quản lý nhà nước không làm thay đơn vị sự nghiệp cung ứng dịch vụ công.

Xem chi tiết dự thảo tại đây.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ