Filatex, thuộc nhóm nhà sản xuất sợi polyester lớn hàng đầu Ấn Độ, đang đối diện giá các nguyên liệu nguồn gốc dầu mỏ như axit terephthalic tinh khiết (PTA) và monoethylene glycol (MEG) tăng gần 30%, theo CEO Madhu Sudhan Bhageria.
Tương tự, Avichal Arya, Giám đốc điều hành Bindal Silk Mills, nhà cung cấp vải polyester nhuộm và in cho các nhà bán lẻ bao gồm H&M, Indite (sở hữu Zara), Target, Walmart và IKEA, cho biết cuộc khủng hoảng năng lượng đã “đẩy mạnh” chi phí hóa chất và thuốc nhuộm lên cao.
Được làm từ các dẫn xuất dầu mỏ, polyester chiếm 59% sản lượng sợi trong ngành dệt may toàn cầu. Vải dệt từ sợi polyester ứng dụng nhiều trong phân khúc thời trang nhanh nhờ dễ kéo sợi, nhuộm và chi phí rẻ hơn các nguyên liệu khác như cotton. Nó dùng trong mọi thứ, từ quần short chạy bộ đến váy.
Tuy nhiên, đầu vào sản xuất polyester chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự khan hiếm các sản phẩm dầu mỏ tinh chế do gián đoạn eo biển Hormuz. Tại Surat (Ấn Độ), Radheshyam Textile đã ngừng hoạt động một nửa trong số 200 khung dệt polyester, kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu cuối tháng 2.
Công ty này đã ngừng mua sợi polyester mới, vì nếu không sẽ phải tăng giá bán lên khoảng 15%, mức khách hàng không thể chấp nhận. “Trước chiến sự, sản lượng hàng ngày của chúng tôi là 10.000 m, nhưng giờ còn 3.500 đến 4.000 m”, Chủ công ty, cho biết.
Chi phí tăng cao khiến các nhà máy dệt nhuộm ở Surat phải đóng cửa hai ngày một tuần, tăng từ một ngày trước đây, theo Kailash Hakim, Chủ tịch Liên đoàn Hiệp hội Thương nhân Dệt may Surat. “Nếu tình hình tiếp diễn, tình trạng thiếu nguyên liệu thô sẽ bắt đầu xảy ra và các nhà máy phải đóng cửa”, ông cảnh báo.
Dữ liệu từ Wood Mackenzie cho biết giá sợi polyester staple (sợi PSF) ở Ấn Độ đã tăng từ 100 rupee vào cuối tháng 2 lên 126,5 rupee mỗi kg sau một tháng. Giá giảm nhẹ sau khi chính phủ Ấn Độ giảm thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu thô hóa dầu, nhưng vẫn giữ ở mức 120 rupee mỗi kg, tính đến ngày 9/4.
Tại Trung Quốc, nhà sản xuất polyester lớn nhất thế giới, giá cũng đã tăng mạnh. Trong khi, ở Bangladesh, các nhà máy chủ yếu sản xuất quần áo từ vải cotton nhưng vẫn đối mặt với giá chỉ may polyester và chi phí hậu cần cao hơn. Dẫn lý do này, nhà sản xuất chỉ Coats Bangladesh đã thông báo tăng giá 15,5% từ ngày 15/4.
“Người mua đang thận trọng và cân nhắc rủi ro kỹ hơn trước khi đặt hàng, có thể ảnh hưởng đến sản lượng”, ông Mohammad Hatem, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất và xuất khẩu hàng dệt kim Bangladesh, cho biết. Theo ông, nếu tình hình kéo dài thêm một tháng, sản lượng quần áo sẽ giảm vì giá tăng kéo giảm nhu cầu.
Đến nay, các thương hiệu thời trang nhanh và bán lẻ quần áo vẫn ổn định được giá bán lẻ, nhờ lượng hàng tích trữ từ trước. Nhà bán lẻ Primark (Anh) cho biết hàng tồn kho xuân/hè và phần lớn hàng thu/đông sẽ không bị ảnh hưởng.
“Nếu mua nguyên liệu thô liên quan đến năng lượng ngay lúc này, chúng tôi sẽ thấy lạm phát đáng kể, chỉ là chúng tôi không làm vậy”, George Weston, Giám đốc điều hành Associated British Foods – công ty mẹ Primark, giải thích.
Nguồn tin của Reuters cho biết H&M dự kiến sẽ hấp thụ mức giá sản xuất tăng từ các nhà cung cấp Bangladesh trong những tuần tới, thay vì tăng giá bán. Trong tuyên bố chính thức, công ty nói không ghi nhận gián đoạn lớn nào đối với sản xuất tại Bangladesh và chưa thấy “bất kỳ số lượng yêu cầu đáng kể nào từ các nhà cung cấp để điều chỉnh đơn đặt hàng liên quan đến chi phí năng lượng”.
Ngày 7/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông "vẫn kiên nhẫn đợi EU thực hiện phần cam kết của mình trong thỏa thuận thương mại lịch sử" hai bên đạt được tháng 7 năm ngoái.
"EU đã cam kết giảm các loại thuế nhập khẩu của họ về 0. Tôi cho họ thời hạn đến ngày Quốc khánh của Mỹ, nếu không, thuế nhập khẩu với họ sẽ ngay lập tức nhảy lên các mức cao hơn nhiều", ông viết. Thông báo này được đưa ra sau khi ông có "một cuộc điện đàm tuyệt vời" với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen.
Cuối tuần trước, ông Trump cho biết sẽ nâng thuế nhập khẩu với ôtô của Liên minh châu ÂU (EU), từ 15% lên 25%, vì khối này không tuân thủ thỏa thuận thương mại. Theo thỏa thuận, EU cần giảm thuế về 0% với hàng hóa công nghiệp Mỹ, và áp hạn ngạch miễn thuế với một số nông sản và hải sản Mỹ. Tuy nhiên, tiến trình thông qua luật để thực thi thỏa thuận này tại Nghị viện châu Âu (EP) đang diễn ra chậm chạp.
Trong một bài đăng trên X, bà Von der Leyen cũng cho biết đã thảo luận với ông Trump về thỏa thuận thương mại và Iran. "Chúng tôi vẫn cam kết thực thi đầy đủ các nghĩa vụ của mình. Quá trình hướng tới giảm thuế trước tháng 7 tiến triển tốt", bà viết.
Chủ tịch Ủy ban Thương mại thuộc EP Bernd Lange cho biết các nghị sĩ và chính phủ EU đang đạt tiến triển trong việc hoàn tất thỏa thuận xóa bỏ thuế nhập khẩu với hàng hóa Mỹ. Tuy nhiên, ông nói "vẫn còn một chặng đường nữa" do còn bất đồng liên quan các biện pháp bảo vệ mà một số nước trong khối yêu cầu.
Một số nghị sĩ EU muốn bổ sung các biện pháp bảo vệ cứng rắn hơn, gồm đình chỉ thỏa thuận nếu Mỹ không tuân thủ, chỉ giảm thuế khi Mỹ có động thái tương ứng và chấm dứt hoàn toàn các ưu đãi thuế của EU vào ngày 31/3/2028.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết thời hạn để EU thực thi thỏa thuận "đã qua từ lâu", ám chỉ Mỹ có thể thực hiện các biện pháp khác ngoài tăng thuế ôtô nếu EU không tuân thủ. "Ôtô chỉ là một phần thôi. Còn nhiều vấn đề khác mà Mỹ vẫn hoàn toàn tuân thủ, trái ngược với châu Âu nhiều tháng qua", ông Greer trả lời trên Bloomberg Television.
Tiếp đà tăng mạnh, trong phiên sáng 12/5, giá bạc tăng thẳng đứng hơn 5 triệu đồng mỗi kg so với chốt ngày 11/5, giá bán ra tiến sát 88 triệu đồng/kg. Giá hiện cao nhất một tháng qua song so với đỉnh tháng 3 (gần 99 triệu đồng/kg bán ra), giá mỗi kg bạc đã giảm hơn 10 triệu đồng.
Giá bạc trong nước tăng mạnh theo đà tăng của giá bạc thế giới. Giá bạc thế giới giao ngay đang ở mốc 86,06 USD/ounce, tăng 0,08 USD/ounce so với chốt phiên trước đó, cũng là vùng giá cao nhất trong một tháng trở lại đây.
Theo các chuyên gia, biến động của bạc có xu hướng cùng chiều với vàng nhưng mức độ nhạy cảm cao hơn đáng kể. Nguyên nhân đến từ quy mô thị trường nhỏ hơn, khiến giá dễ phản ứng mạnh trước các biến động dòng tiền.
Chưa kể, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, xu hướng thắt chặt nguồn cung bạc vật chất, cùng với nhu cầu gia tăng từ các ngành công nghiệp như năng lượng tái tạo và xe điện đang tạo lực đẩy đáng kể cho giá.
Bên cạnh nhu cầu tích trữ gia tăng, nhu cầu bạc trong công nghiệp tiếp tục được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ trong năm nay khi cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo, các trung tâm dữ liệu siêu quy mô, mạng lưới truyền tải điện và xe điện tiếp tục được thúc đẩy đầu tư.
Theo The Silver Institute, thị trường bạc đã trải qua 5 năm liên tục thiếu hụt nguồn cung và được dự báo tiếp tục thâm hụt trong năm nay. Tổng mức thâm hụt lũy kế được dự báo lên đến hơn 23.700 tấn, tương đương hơn 90% tổng sản lượng khai thác bạc toàn cầu.
Ở trong nước, nhu cầu đầu tư bạc vẫn duy trì ở mức cao. Hiện, đã có thương hiệu lớn thứ 5 tham gia thị trường bạc. Kim loại quý này cũng được đẩy mạnh bán trên kênh giao dịch trực tuyến, cho phép khách hàng nhận hàng tại cửa hàng hoặc giao tận nơi. Xu hướng này góp phần giảm áp lực giao dịch trực tiếp trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh.
Trong báo cáo mới nhất của Bank of America, đội ngũ chuyên gia kim loại của ngân hàng này đang dự báo giá bạc có thể đạt từ 135-309 USD/ounce trước cuối năm 2026.
Dù dự báo tăng, song các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên tiếp cận bạc theo chiến lược trung và dài hạn, thay vì lướt sóng. Trong bối cảnh giá biến động khó lường, việc tích lũy dài hạn được xem là phù hợp hơn, nhằm hạn chế rủi ro từ những biến động ngắn hạn của thị trường.
Nhân dịp nghỉ lễ ngắn ngày, nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã tung ra loạt chương trình ưu đãi nhằm tăng sức mua. Trong khi đó, đối với nhiều người tiêu dùng, dù không còn thắt chặt chi tiêu song tâm lý vẫn thận trọng.
Bà Hồ Thị Hồng Đào - Giám đốc marketing Saigon Co.op - cho biết dịp 30-4 năm nay trùng với "tháng sinh nhật" của hệ thống Co.opmart, nên các chương trình khuyến mãi được đẩy mạnh hơn.
Theo bà, đây là một trong những đợt khuyến mãi lớn nhất trong năm. Cụ thể, hệ thống triển khai giảm giá đến 50% cho nhiều nhóm hàng thiết yếu, gồm thực phẩm tươi sống, đồ dùng gia đình và sản phẩm chăm sóc cá nhân.
Trong đó, thực phẩm tươi sống, trái cây và nước giải khát là những mặt hàng được chú trọng do nhu cầu tăng cao trong thời tiết nắng nóng dịp lễ.
Riêng nhóm hàng tươi sống được áp dụng giảm giá theo tuần, tùy mặt hàng có thể giảm từ 30-40%. Lượng hàng dự trữ cũng được siêu thị nâng gần gấp đôi so với ngày thường nhằm đáp ứng sức mua. Bên cạnh đó, các sản phẩm phục vụ nhu cầu tụ họp gia đình, chế biến tại nhà tiếp tục được đẩy mạnh.
Ghi nhận từ dữ liệu nội bộ, từ đầu năm đến nay sức mua tại hệ thống tăng ở mức hai chữ số. Saigon Co.op ước tăng trưởng khoảng 15% trong quý 1 so với cùng kỳ và đặt kế hoạch doanh thu cả năm hơn 10%, đạt khoảng 35.000 tỉ đồng, mức cao kỷ lục từ trước đến nay.
Bên cạnh đó, theo thông tin đăng tải trên fanpage trung tâm thương mại Parc Mall (phường Chánh Hưng), khách có hóa đơn từ 50.000 đồng được tặng vé chụp photobooth; từ 2,5 triệu đồng nhận túi tote; và từ 5,5 triệu đồng (cộng dồn) có thể tham gia bốc thăm trúng thưởng.
Khảo sát nhanh với người tiêu dùng, xu hướng "gom" ngân sách cho những nhu cầu thực tế chiếm phần lớn.
Chị Hoàng Hải Anh (32 tuổi, TP.HCM) cho biết gia đình được nghỉ lễ tới hết ngày 27-4, vì thế chị ưu tiên những kế hoạch mua sắm hoặc trải nghiệm ngay trong thành phố.
"Chúng tôi cũng chỉ mua sắm thêm các mặt hàng thiết yếu như đường, gạo, sữa... vì vẫn chưa phải mùa giảm sâu của những thương hiệu áo quần hay đồ điện tử", chị nói, đồng thời cho hay kế hoạch tài chính trong thời gian gần đây cần tính toán lại do vật giá leo thang.
Trong khi đó, anh Wang Xinyi (29 tuổi, đang làm việc tại TP.HCM) cho biết tâm lý được nghỉ lễ kích thích anh mua sắm nhiều hơn, đặc biệt với các sản phẩm phục vụ đời sống thiết yếu.
Anh cho hay cũng có kế hoạch nghỉ dưỡng gần thành phố dịp nghỉ lễ Quốc khánh sắp tới, như Hồ Tràm hay Vũng Tàu...
Ghi nhận thêm tại các trung tâm thương mại vào dịp nghỉ lễ, lượng khách đông đột biến từ tối 24-4. Một số dòng sản phẩm được điều chỉnh tăng 20-50% so với giai đoạn trước, nhất là các thiết kế thuộc mùa mới hoặc phiên bản giới hạn.
Bãi xe kín chỗ, khu ẩm thực đông đúc, các khu vui chơi trẻ em và không gian tương tác luôn nhộn nhịp.
Khác với mô hình mua sắm thuần túy trước đây, trung tâm thương mại hiện được xem như một "điểm đến giải trí tổng hợp" trong kỳ nghỉ ngắn.
Đặc biệt, lượng khách tăng cao tại các cửa hàng trải nghiệm của các ngành hàng mỹ phẩm cao cấp, túi ví...
Nhân viên cửa hàng tại trung tâm thương mại Saigon Center cho biết lượng khách tăng rất cao (gấp đôi tới gấp ba) so với những ngày cuối tuần trước dù cho cửa hàng này không chạy chương trình khuyến mãi giảm sâu.
Song song, các cửa hàng cũng chạy các chương trình live-stream giảm giá trên Shopee Live hoặc TikTok Shop. Vì thế, lượng khách tới một phần cũng để trải nghiệm thêm trước khi có ý định mua sắm.
Chị Alicia Lim (22 tuổi, khách du lịch Singapore) cho rằng chính mô hình "một điểm đến - nhiều trải nghiệm" giúp các trung tâm thương mại duy trì sức hút, kể cả khi người tiêu dùng không có nhu cầu mua sắm lớn.
"Một số nhãn hàng quốc tế nhưng khi mua tại Việt Nam lại rẻ hơn sau khi hoàn thuế cũng như chương trình khuyến mãi trong dịp lễ này nên tôi vẫn xuống tiền", chị nói.
