Hãng thông tấn IRNA chiều 24.4 đưa tin Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ bắt đầu chuyến công du gồm nước Pakistan, Oman và Nga trong ngày. Ông Araghchi sẽ sang Islamabad, Muscat và Moscow với mục đích là tham vấn song phương và thảo luận về những diễn biến thời sự trong khu vực cũng như tình hình xung đột Iran và Mỹ – Israel.
Theo CNN, ông Araghchi dự kiến đối thoại với các đại diện Pakistan mà không phải là đại diện Mỹ. Phía Pakistan kỳ vọng cuộc gặp sẽ dẫn đến vòng đàm phán giữa hai nước tham chiến.
Chuyến thăm diễn ra giữa lúc các quan chức Pakistan đang cố gắng kết nối Mỹ và Iran cho vòng đàm phán trực tiếp thứ hai. Hồi đầu tuần này, phái đoàn Mỹ được cho là đã dự tính lên đường sang Islamabad nhưng sau cùng hoãn lại do Iran từ chối tham gia đàm phán dưới sự đe dọa.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn thời gian ngừng bắn để các bên tìm kiếm một thỏa thuận lâu dài. Hôm 23.4, ông Trump nói không vội trong việc chốt thỏa thuận, giữa lúc Mỹ đang phong tỏa các cảng biển Iran còn Tehran đóng cửa eo biển Hormuz.
Cũng trong ngày 24.4, các lãnh đạo Lầu Năm Góc có cuộc họp báo cung cấp thông tin về tình hình xung đột với Iran. Tại sự kiện, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nói rằng việc phong tỏa các cảng biển Iran đang mở rộng ra toàn cầu. Ông tuyên bố sẽ không ai được phép di chuyển từ eo biển Hormuz đến bất cứ đâu trên thế giới nếu không có sự cho phép của Hải quân Mỹ.
Ông nói rằng thêm một tàu sân bay sẽ tham gia phong tỏa trong những ngày tới. Trước đó, quân đội Mỹ xác nhận tàu sân bay USS George H.W. Bush đã đến Ấn Độ Dương vào ngày 23.4. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang hoạt động tại biển Ả Rập trong khi tàu USS Gerald R. Ford đang hoạt động tại biển Đỏ.
Mặt khác, ông Hegseth ca ngợi việc bắt giữ các tàu trong tuần này tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương – những tàu đã rời khỏi cảng Iran trước khi lệnh phong tỏa có hiệu lực.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine nói rằng quân đội Mỹ đã bắn 5 phát cảnh cáo và 9 phát pháo để vô hiệu hóa tàu hàng Touska treo cờ Iran vào hôm cuối tuần do tàu này không tuân thủ yêu cầu quay đầu. Con tàu bị bắn trúng buồng động cơ và lực lượng Mỹ sau đó lên tàu để kiểm soát.
Phát biểu trước cuộc họp Hội đồng Chính trị châu Âu (EPC) ở Armenia hôm nay, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho rằng Mỹ đã cảm thấy "thất vọng" với phản ứng của các nước châu Âu trong xung đột Trung Đông. "Giới lãnh đạo châu Âu đã lắng nghe và hiểu rõ thông điệp đó", ông nói.
Lãnh đạo NATO khẳng định các nước thành viên châu Âu đang tăng cường nỗ lực để giúp châu lục đóng vai trò lớn hơn, cũng như giúp NATO trở nên mạnh mẽ hơn.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích một số nước NATO chưa hỗ trợ đủ cho Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Giới chức Mỹ hôm 1/5 công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ đồn trú khỏi Đức, dấu hiệu nữa cho thấy sự không hài lòng của ông Trump đối với đồng minh tại châu Âu.
Tây Ban Nha, thành viên NATO, đã tuyên bố không cho phép sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ nước này cho chiến dịch tấn công Iran. Dù vậy, ông Rutte cho biết những nước như Montenegro, Croatia, Romania, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Italy, Anh, Pháp và Đức đang đáp ứng đề nghị của Mỹ về sử dụng căn cứ và cung cấp hỗ trợ hậu cần.
"Họ đang đảm bảo rằng tất cả thỏa thuận song phương về căn cứ quân sự đều được thực hiện", Tổng thư ký NATO cho biết.
Ông Rutte thêm rằng ngày càng nhiều quốc gia châu Âu bố trí phương tiện như tàu quét mìn gần eo biển Hormuz để chuẩn bị cho "giai đoạn tiếp theo". Một số nước cũng sẵn sàng tham gia sứ mệnh đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz sau khi xung đột kết thúc.
Cũng tại sự kiện, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho rằng động thái rút binh sĩ Mỹ khỏi châu Âu đã được đề cập trong thời gian dài, nhưng khẳng định thời điểm Washington công bố quyết định "vẫn gây bất ngờ".
"Tôi nghĩ điều đó cho thấy chúng ta cần củng cố trụ cột châu Âu trong NATO và làm nhiều hơn nữa", bà Kallas nói, nhấn mạnh rằng binh sĩ Mỹ triển khai ở châu Âu không chỉ nhằm bảo vệ châu lục này mà còn cả những lợi ích của Washington.
Các nước châu Âu đang tăng cường chi tiêu quốc phòng do lo ngại về nguy cơ xung đột Ukraine lan rộng và cam kết của Mỹ đối với NATO.
"Châu Âu cần tự nắm lấy vận mệnh bản thân, tăng chi tiêu quốc phòng, an ninh và xây dựng các giải pháp chung của riêng mình", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố.
Chủ tịch Uỷ ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cũng cho rằng châu lục phải tăng cường năng lực quân sự để có thể tự bảo vệ bản thân.
Quân đội Anh ngày 22.4 cho hay 3 tàu hàng vừa bị tấn công tại eo biển Hormuz, khiến nỗ lực đưa Mỹ và Iran đến bàn đàm phán trở nên phức tạp. Hãng Reuters dẫn thông báo của Trung tâm điều hành thương mại hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), tổ chức thuộc quân đội Anh, cho biết Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tấn công một tàu container vào sáng 22.4, gây thiệt hại buồng lái nhưng không có thương vong. Tàu này mang cờ Liberia, bị trúng đạn tại vùng biển phía đông bắc Oman. Trang Nour News đưa tin IRGC chỉ khai hỏa sau khi tàu "phớt lờ những cảnh báo của lực lượng vũ trang Iran". Hãng Fars mô tả cuộc tấn công của Iran nhằm "thực thi một cách hợp pháp việc kiểm soát eo biển Hormuz".
Cùng ngày, tàu hàng thứ 2 bị tấn công tại khu vực cách bờ biển phía tây Iran khoảng 8 hải lý. Sau vụ tấn công, tàu hàng mang cờ Panama này đã dừng lại, nhưng chưa ghi nhận thiệt hại. Theo giới thạo tin, tàu hàng thứ 3 bị tấn công khi đang di chuyển ra khỏi eo biển Hormuz. Tàu này mang cờ Liberia, không bị hư hại và đã dừng lại trên biển.
Trước khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời do Pakistan làm trung gian hết hạn vào ngày 22.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định gia hạn vô thời hạn để có thêm thời gian đàm phán, dù ông cho rằng Iran "đang sụp đổ về tài chính" do Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz. "Họ muốn mở cửa eo biển Hormuz ngay vì đang khát tiền. Họ đang mất 500 triệu USD/ngày. Quân đội và cảnh sát Iran phàn nàn rằng họ không được trả lương. Báo động!", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Iran chưa bình luận về động thái này. Đài CNN ngày 22.4 dẫn lời Đại diện thường trực của Iran tại LHQ Amir Saeid Iravani cho biết đàm phán sẽ được tổ chức tại thủ đô của Pakistan một khi Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng Iran.
Trong khi đó, Tổng thống Trump lại cho rằng việc dỡ phong tỏa các cảng của Iran sẽ làm giảm triển vọng đạt thỏa thuận hòa bình. "Họ nói họ muốn đóng cửa eo biển Hormuz vì thực tế tôi đã phong tỏa hoàn toàn. Do đó, họ thuần túy chỉ muốn giữ thể diện", ông Trump viết trên Truth Social. Tổng thống Mỹ cho biết có nhiều người liên hệ ông và nói rằng Iran muốn mở cửa eo biển ngay lập tức. Tuy nhiên, ông cho hay nếu làm thế, sẽ không bao giờ có một thỏa thuận với Iran, trừ khi "chúng ta cho nổ tung phần còn lại của đất nước, bao gồm giới lãnh đạo của họ".
Kênh LBCI ngày 1/5 đăng video có hình thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem cùng thành viên nhóm vũ trang được mô phỏng thành những con chim giao tranh với các con lợn màu xanh lá, tượng trưng cho lực lượng Israel, như trong trò chơi điện tử nổi tiếng Angry Birds.
Động thái khiến kênh truyền hình Lebanon hứng chỉ trích dữ đội. Trên mạng xã hội, những người ủng hộ Hezbollah lên án hành động mà họ cho là chế giễu ông Qassem, giáo sĩ Hồi giáo dòng Shitte. Một số phản ứng bằng cách chia sẻ hình ảnh công kích nhắm vào Beshara Rai, lãnh tụ Công giáo tại Lebanon.
Hezbollah ngày 2/5 cho rằng video của LBCI chứa "lời lẽ xúc phạm, rẻ tiền, kéo diễn ngôn chính trị xuống mức đáng ghê tởm". Nhóm kêu gọi người ủng hộ "không sa vào cuộc tranh cãi dàn dựng bởi các thế lực chống đối lực lượng kháng chiến".
LBCI đã xóa video trong ngày 2/5, sau khi bị cơ quan tư pháp Lebanon triệu tập.
Tổng thống Joseph Aoun ngày 2/5 lên án "mọi hành vi công kích nhằm vào các lãnh đạo Hồi giáo và Công giáo, cũng như các thủ lĩnh tinh thần có ảnh hưởng tại Lebanon". Ông kêu gọi công chúng kiềm chế, cho rằng những hành vi xúc phạm cá nhân có thể kéo theo hệ lụy tiêu cực.
Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri, đồng minh của Hezbollah, cũng lên án "các chiến dịch lăng mạ, công kích nhằm vào những biểu tượng tôn giáo và quốc gia, bất kể xuất phát từ đâu hay được thực hiện dưới hình thức nào, dù trên truyền thông hay trên không gian mạng".
LBCI được thành lập vào thập niên 1980 bởi Lebanese Forces, đảng Công giáo đối lập với Hezbollah. Tuy nhiên, LBCI đã tách khỏi Lebanese Forces từ nhiều năm trước và xây dựng hình ảnh là cơ quan truyền thông độc lập.
Lebanon ngày 2/3 bị kéo vào xung đột tại Trung Đông, sau khi Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa Mỹ - Israel hạ sát lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Tel Aviv đã điều quân vào Lebanon và tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn ở quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến hơn 2.600 người thiệt mạng, theo giới chức Lebanon. Hezbollah và Israel vẫn xảy ra giao tranh, dù hai bên đã đạt lệnh ngừng bắn từ ngày 17/4.
