Trong cuộc trao đổi về an ninh mạng doanh nghiệp và giáo dục tại TP.HCM với Báo Thanh Niên, Eugene Kaspersky – CEO của Kaspersky cho rằng bài toán nhân lực của ngành này không bắt đầu từ phần mềm hay công cụ, mà từ nền tảng tư duy. Theo ông, khi các mối đe dọa trên không gian mạng liên tục thay đổi và AI ngày càng được cả bên phòng thủ lẫn bên tấn công khai thác, người trẻ muốn đi đường dài với an ninh mạng cần chuẩn bị từ rất sớm những năng lực cốt lõi, trong đó toán học là nền tảng quan trọng nhất.
Ông nhìn nhận nhận thức về an ninh mạng của người dùng hiện nay đã tốt hơn trước, bởi sau hơn 30 năm sống cùng internet, phần lớn đã hiểu công nghệ số vừa mang lại tiện ích, vừa kéo theo rủi ro. Tuy vậy, các mối đe dọa mạng không đứng yên. Mỗi năm lại xuất hiện thêm những phương thức tấn công mới, từ các kịch bản nhắm vào hệ thống công nghiệp đến việc lợi dụng AI và deepfake để tăng hiệu quả lừa đảo. Theo ông Eugene, điều này khiến việc học hỏi trong lĩnh vực an ninh mạng không thể dừng lại ở kiến thức nền hay kinh nghiệm cũ.
Khi được hỏi nên dạy gì từ sớm cho học sinh nếu muốn chuẩn bị cho lĩnh vực an ninh mạng, CEO Eugene Kaspersky đưa ra câu trả lời trực diện: hãy học toán. Theo ông, toán học không chỉ là một môn học mà là công cụ giúp hình thành cấu trúc tư duy, khả năng suy luận logic và cách tiếp cận vấn đề có hệ thống.
Từ góc nhìn này, toán học không chỉ phục vụ riêng cho kỹ sư hay nhà nghiên cứu, mà còn tạo nền cho nhiều hướng nghề nghiệp khác nhau. Riêng với an ninh mạng, đây là lớp kiến thức giúp người học có thể đi sâu hơn vào công nghệ, từ phân tích dữ liệu, xây dựng thuật toán đến phát triển các hệ thống AI. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, thị trường không chỉ cần người biết sử dụng công cụ mà cần thêm những người có thể tham gia xây dựng chúng.
Thông điệp này cũng cho thấy cách nhìn khá rõ của ông về giáo dục an ninh mạng. Thay vì chạy theo các kỹ năng ngắn hạn hay những công cụ đang phổ biến, người học cần xây một nền tư duy đủ chắc để thích nghi với sự thay đổi của công nghệ. Nếu có được tư duy toán học, người trẻ sẽ có lợi thế lớn hơn khi bước vào những lĩnh vực đòi hỏi phân tích sâu như AI hay bảo mật.
Ngoài nền tảng toán học, ông Eugene cho rằng người làm an ninh mạng trong giai đoạn mới phải chấp nhận một thực tế: đây là nghề học liên tục. Theo ông, an ninh mạng không phải một dự án có điểm kết thúc mà là một quá trình. Các mối đe dọa thay đổi theo từng năm, nên nhân lực trong ngành cũng phải liên tục cập nhật kiến thức, kỹ năng và cách ứng phó.
An ninh mạng không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Trong nhiều vụ tấn công thành công, yếu tố con người vẫn là mắt xích quan trọng, bên cạnh các lỗ hổng kỹ thuật. Những hình thức lừa đảo dựa trên kỹ nghệ xã hội, liên kết độc hại hay deepfake cho thấy chỉ một thao tác sai của người dùng cũng có thể mở đường cho kẻ tấn công. Vì vậy, theo ông, đào tạo nhận thức bảo mật phải đi cùng đào tạo chuyên môn.
Ở cấp độ nghề nghiệp, nhân lực an ninh mạng hiện nay còn phải có khả năng điều tra và phân tích. Đây là lĩnh vực vừa cần người phát triển công nghệ mới, vừa cần người có thể lần theo dấu vết, hiểu động cơ của đối tượng tấn công và dự đoán bước đi tiếp theo. Nói cách khác, ngành này không chỉ cần những người biết xây dựng hệ thống, mà còn cần những người có thể “đọc” cách đối phương hành động trên không gian mạng.
Từ những nhận định đó, thông điệp ông gửi tới học sinh, sinh viên khá rõ: muốn theo đuổi an ninh mạng trong thời AI, không thể chỉ học để dùng công cụ. Điều quan trọng hơn là rèn tư duy logic, giữ thói quen học liên tục và chuẩn bị cho một lĩnh vực luôn vận động, nơi kiến thức kỹ thuật phải đi cùng khả năng phân tích con người và bối cảnh tấn công.
"Images 2.0 mang đến chi tiết và độ chính xác chưa từng có trong việc tạo hình ảnh", OpenAI cho biết trên blog ngày 21/4. "Không chỉ hình dung bối cảnh ảnh phức tạp, nó còn hiện thực hóa tầm nhìn của người dùng hiệu quả nhưng vẫn tuân theo hướng dẫn, bảo toàn các chi tiết được yêu cầu".
Theo công ty, ChatGPT với Images 2.0 có thể hiển thị chi tiết nhỏ vốn "làm khó" mô hình AI tạo ảnh, như văn bản nhỏ, biểu tượng, yếu tố giao diện người dùng, bố cục dày đặc cũng như các ràng buộc về phong cách. Tất cả ảnh tạo ra đều ở độ phân giải đến 2K.
Lần đầu tiên, OpenAI cũng tích hợp khả năng suy luận vào mô hình tạo ảnh khi Images 2.0 có "khả năng tư duy", cho phép tìm kiếm trên web, tạo ra nhiều hình ảnh từ một yêu cầu duy nhất, tự động kiểm tra trước khi hiển thị. Nhờ đó, công cụ có thể tạo banner, menu cho quán ăn... với nhiều kích thước khác nhau, cũng như truyện tranh nhiều khung hình. Chế độ này mất nhiều thời gian xử lý hơn so với thông thường, nhưng cho độ chính xác cao hơn.
AI mới cũng có khả năng hiển thị văn bản không phải chữ La-tinh với các ngôn ngữ như tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Hindi và tiếng Bengali. Kiến thức của mô hình được cập nhật đến tháng 12/2025. Công ty của Sam Altman không nêu chi tiết mô hình AI đứng sau Images 2.0.
ChatGPT Images 2.0 hỗ trợ dải tỷ lệ khung hình rộng từ 3:1 đến 1:3, có thể thiết lập trực tiếp qua câu lệnh. Tuy nhiên, công cụ cũng gặp một số khó khăn khi mô phỏng chi tiết ẩn, góc nghiêng lạ hoặc cấu trúc vật lý phức tạp. Các biểu đồ chứa thông tin dày đặc cũng dễ sai sót. OpenAI cho biết đã áp dụng biện pháp an toàn để ngăn người dùng tạo nội dung độc hại.
Thử nghiệm thực tế với tiếng Việt cho thấy, so với bản cũ Image 1.5 cuối năm ngoái, ChatGPT với Images 2.0 cho khả năng tạo ảnh nhanh và chính xác. Chữ tiếng Việt hiển thị gần như không gặp các lỗi liên quan đến chính tả hay hiển thị sai, kể cả với văn bản dài.
Theo TechCrunch, thuật toán tạo ảnh bằng AI thường gặp khó khăn trong nhận diện ngôn ngữ, bởi chúng sử dụng mô hình khuếch tán. "Các mô hình khuếch tán chủ yếu tái tạo lại đầu vào nội dung. Chúng có thể giả định rằng chữ viết trên hình ảnh chỉ là một phần rất nhỏ, vì thế bộ tạo hình ảnh sẽ học các mẫu bao phủ nhiều pixel hơn thay vì hiển thị chính xác", Asmelash Teka Hadgu, người sáng lập kiêm CEO của Lesan AI, giải thích.
Cuối năm ngoái, Google cũng ra mắt công cụ Nano Banana Pro nâng cấp khả năng tạo chữ chính xác, hỗ trợ làm đồ họa, sơ đồ, điều mà các mô hình AI khác chưa làm được khi đó. Công cụ có thể được ứng dụng cho những đồ họa như infographic, biển quảng cáo, sơ đồ minh họa, bản ghi chú, công thức nấu ăn...
Theo PhoneArena, điểm mấu chốt ở công nghệ pin mới chính là không có cực dương. Mặc dù công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn nguyên mẫu và chưa thể sản xuất hàng loạt, tuy nhiên nó hứa hẹn mang lại nhiều tiềm năng cho smartphone tương lai.
Vậy công nghệ pin không có cực dương là gì? Liệu chúng có thể xuất hiện trong smartphone ra mắt trong tương lai hay không?
Trước khi đi sâu vào công nghệ pin mới, chúng ta cần hiểu rõ pin là thiết bị lưu trữ năng lượng thông qua quá trình điện hóa, bao gồm ba thành phần chính: cực dương, cực âm và chất điện giải. Khi sạc, nguồn điện di chuyển các hạt mang điện từ cực âm qua chất điện giải đến cực dương, nơi năng lượng được lưu trữ. Khi sử dụng, các hạt này di chuyển ngược lại để cung cấp năng lượng cho thiết bị.
Đối với công nghệ pin không có cực dương, đây là công nghệ được phát triển bởi tập đoàn ô tô Volkswagen, sử dụng một bộ thu dòng điện thay vì cực dương truyền thống. Lá kim loại mỏng này hoạt động như cực dương trong quá trình sạc và "biến mất" khi xả.
Còn được gọi là pin "anode tạm thời", công nghệ pin này mang đến nhiều ưu điểm. Đầu tiên, dung lượng pin được tăng cường cho phép tích lũy nhiều hạt mang điện hơn, với mật độ năng lượng đạt khoảng 1.270 Wh/L, gần gấp đôi so với pin lithium-ion hiện tại. Thứ hai, quy trình sản xuất đơn giản hơn giúp giảm chi phí và làm cho pin nhẹ hơn.
Tuy nhiên, công nghệ pin này vẫn gặp phải một số thách thức. Quá trình tạo ra và phân hủy cực dương không hiệu quả dẫn đến cặn lithium tích tụ trên bộ thu dòng điện và làm giảm dung lượng hiệu dụng và có thể gây hư hại cho pin.
Theo các chuyên gia, công nghệ pin không có cực dương hiện vẫn còn ở giai đoạn sơ khai và có thể mất ít nhất 5 năm nữa mới có thể sản xuất hàng loạt. Trong thời gian chờ đợi công nghệ pin mới xuất hiện, nhiều giải pháp thay thế cho pin lithium-ion đang được nghiên cứu nhằm hướng đến tương lai smartphone có thể hoạt động cả tuần mới phải sạc lại.
Dù được đặt ngay ngắn trên bàn làm việc, lọt thỏm trên giá sách hay nằm cạnh kệ TV, chiếc router Wi-Fi vẫn luôn biết cách gây chú ý bằng một dàn đèn liên tục nhấp nháy. Nhiều người dùng thường phớt lờ chúng hoặc đôi khi cảm thấy hoang mang không biết mạng nhà mình có đang gặp sự cố hay không.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia công nghệ, những tín hiệu chớp tắt này hoàn toàn không phải ngẫu nhiên. Đó chính là 'ngôn ngữ' riêng mà router sử dụng để báo cáo toàn bộ tình trạng sức khỏe của hệ thống mạng.
Thực tế, mỗi nhà sản xuất đều thiết kế thiết bị của họ với các thông số kỹ thuật và hệ thống lập trình riêng biệt. Do đó, không có một bộ quy chuẩn nhấp nháy nào áp dụng chính xác cho 100% các loại router trên thị trường. Để có thông tin chuẩn xác nhất, tài liệu hướng dẫn sử dụng đi kèm thiết bị luôn là 'kim chỉ nam' đáng tin cậy.
Mặc dù vậy, thế giới thiết bị mạng vẫn chia sẻ một số quy tắc chung ngầm định. Điển hình như khi vừa khởi động, thiết bị thường sẽ có các nhịp nháy chậm và đều đặn, biểu thị cho quá trình bắt tay giao tiếp và thiết lập kết nối internet thông qua modem. Khi kết nối thành công, nhịp nháy mang tính chu kỳ này sẽ dừng lại, nhường chỗ cho các tín hiệu phản ánh lưu lượng thực tế.
Trong thế giới thiết bị điện tử, màu xanh lá cây luôn mang lại cảm giác an tâm và router cũng không ngoại lệ. Một chiếc đèn xanh lá nhấp nháy liên tục cho thấy hệ thống đang hoạt động trơn tru và dữ liệu mạng đang được luân chuyển - chẳng hạn như khi bạn đang tải một tựa game nặng hay cày phim độ phân giải cao.
Tùy thuộc vào từng dòng máy, màu sắc đèn sẽ có những thông điệp khác nhau:
Bên cạnh màu sắc, nhịp độ chớp tắt cũng là một chỉ dấu quan trọng. Nếu nháy chậm hoặc sáng rồi ngắt quãng, router đang bận rộn xử lý các tác vụ ngầm như kết nối mạng. Ngược lại, nếu đèn chớp tắt liên hồi với tốc độ cao, đó là dấu hiệu cho thấy dữ liệu đang được truyền tải (download/upload) ở cường độ lớn.
Bằng cách hiểu rõ những tín hiệu này, bạn không chỉ dễ dàng giám sát xem có ai đang kết nối lén lút vào mạng nhà mình hay không, mà còn có thể nhanh chóng khoanh vùng sự cố mỗi khi mạng chập chờn thay vì vội vã rút phích cắm khởi động lại.
