Tại buổi họp báo kinh tế và xã hội TP.HCM chiều 23-4, đại diện Công an TP đã chia sẻ về 4 trụ cột quan trọng đang được triển khai đồng bộ nhằm xây dựng một hệ sinh thái công dân số toàn diện “Nhân văn – Hiện đại – An toàn”.
Thượng tá Hồ Thị Lãnh – Phó trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an TP.HCM – cho biết trong tiến trình thực hiện đề án 06 và nghị quyết số 57, Công an TP xác định mục tiêu cốt lõi không chỉ là những con số khô khan, mà là quyền lợi thực tế của mỗi người dân.
Nói về 4 trụ cột mà Công an TP.HCM đang tập trung triển khai, thượng tá Hồ Thị Lãnh cho biết đầu tiên là sứ mệnh “tìm lại danh tính” cho những nhân khẩu đặc biệt.
“Với tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau, Công an TP.HCM đã chủ động “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để rà soát hơn 3.000 trường hợp đặc thù. Kết quả, đã trao tặng “tấm giấy thông hành cuộc đời” cho hơn 1.800 người qua giấy khai sinh và hơn 1.100 thẻ căn cước. Đây chính là nền tảng nghĩa tình để những công dân yếu thế này lần đầu tiên được tiếp cận y tế, an sinh xã hội một cách chính thống”, bà Lãnh cho hay.
Trụ cột thứ hai và thứ ba, theo thượng tá Hồ Thị Lãnh là bước chuẩn bị cho thế hệ công dân số tương lai thông qua việc cấp căn cước cho trẻ em và học sinh.
Hiện Công an TP.HCM đang dồn lực triển khai cấp thẻ căn cước kèm tài khoản định danh điện tử mức 2 cho trẻ từ 6 – 14 tuổi.
Việc này không đơn thuần là thay đổi hình thức giấy tờ, mà là một cuộc cách mạng về thủ tục: Giấy khai sinh, thẻ bảo hiểm y tế giấy sẽ dần được thay thế bằng dữ liệu số trên VNeID.
Đặc biệt, đối với các em học sinh sinh năm 2008 và 2011, Công an TP.HCM đang ưu tiên tối đa lực lượng tại 59 điểm cấp thẻ để đảm bảo 100% các em có căn cước trước kỳ thi tốt nghiệp năm 2026. Đây là tấm vé quan trọng giúp các em xác thực danh tính nhanh chóng, không làm gián đoạn việc học tập và thi cử.
Cuối cùng, để bảo vệ vững chắc danh tính số đó, chính là chiến dịch “Kích hoạt SIM chính chủ”.
Nếu thẻ căn cước là định danh cá nhân trong đời thực, thì số điện thoại chính chủ là “chìa khóa” để bước vào không gian số an toàn. Phối hợp cùng các nhà mạng lớn, Công an TP đang quyết liệt làm sạch dữ liệu thuê bao, đối soát trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Mục tiêu là loại bỏ SIM rác – nguồn cơn của các cuộc gọi lừa đảo, tin nhắn rác – để bảo vệ tài sản và uy tín của người dân.
Công an TP.HCM sẽ phối hợp với các nhà mạng bố trí nhân sự hỗ trợ trực tiếp tại công an cấp xã để người dân có thể chuẩn hóa thông tin SIM ngay khi đi làm thủ tục hành chính, đảm bảo thuận tiện nhất.
“Bốn nội dung trên là những mảnh ghép không thể tách rời: Chúng ta bắt đầu từ việc xác lập quyền con người (nhân khẩu đặc biệt), tiến tới hiện đại hóa giấy tờ cho thế hệ trẻ (cấp thẻ cho trẻ em/học sinh) và cuối cùng là bảo vệ môi trường giao tiếp của họ (SIM chính chủ).
Công an TP.HCM mong muốn mỗi người dân hãy cùng đồng hành, chủ động đăng ký định danh và chuẩn hóa thông tin cá nhân. Sự chung tay của quý vị chính là chìa khóa để xây dựng một TP.HCM chuyển đổi số thành công, an toàn và bền vững”, thượng tá Hồ Thị Lãnh chia sẻ.
Đại diện Công an TP.HCM cũng đề nghị người dân sắp xếp thời gian, từ nay đến ngày 15-6 để chuẩn bị, thực hiện hoàn thiện các thủ tục liên quan như trên.
Sáng 11-4, thông tin từ Công an phường Vinh Hưng, Nghệ An cho biết đơn vị này đang vào cuộc xác minh vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật xảy ra giữa tài xế taxi và hành khách ở khu vực đường Nguyễn Trãi, phường Vinh Hưng.
Công an phường Vinh Hưng đang lấy lời khai các bên liên quan, nhân chứng và xác minh.
Chiều tối 10-4, trên các trang mạng xã hội xuất hiện clip phản ánh vụ việc nam tài xế taxi có hành vi dùng gạch tấn công hành khách trước một cửa hàng điện máy trên đường Nguyễn Trãi.
Theo thông tin đăng tải, hai vợ chồng đi taxi có xảy ra mâu thuẫn, cãi vã với tài xế. Trong đoạn video, nam tài xế và một người phụ nữ tiếp tục nói qua lại, trong khi người đàn ông đi cùng chị dùng điện thoại quay lại.
Tài xế cầm gạch tấn công cả người phụ nữ nhưng nam hành khách đã đứng che chắn phía trước và bị trúng cú đánh vào ngực. Nhiều người dùng mạng xã hội bày tỏ sự bất bình trước hành vi của tài xế, đồng thời đề nghị hãng xe và cơ quan chức năng xử lý nghiêm đối với tài xế này.
Theo trình bày của chị N.T.C.H. (28 tuổi, ngụ xã Đức Châu, Nghệ An) - người phụ nữ xuất hiện trong đoạn video, khoảng 14h chiều 10-4, chị liên hệ tổng đài taxi gọi xe để đi từ đường Hoàng Phan Thái đến địa chỉ tại đường Hà Huy Tập, đều thuộc phường Vinh Phú, Nghệ An.
Trong quá trình đi, do là người từ nơi khác đến không thông thuộc địa hình nên chị H. có hỏi lại tài xế đã đi đến đâu, đồng thời nhắc cho đến đúng địa điểm.
Tuy nhiên do tài xế tỏ thái độ và chửi bới bằng từ ngữ rất khó nghe nên chị H. yêu cầu dừng xe để gọi điện phản ánh với hãng về thái độ của tài xế.
Lúc này nam tài xế lao vào tát nhưng chị H. né được và chạy vào phía trong. Anh L. - chồng chị H. - can ngăn, đồng thời dùng điện thoại ghi hình vụ việc. Nam tài xế chạy lại gốc cây gần đó, nhặt hai viên gạch quay lại tấn công anh L.
Công an xã Quảng Oai, Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Cao Văn Linh, 57 tuổi, trú tại xã Quảng Oai, và con rể là Lê Đình Quang, 34 tuổi, trú tại Ba Đình, để điều tra về tội Gây rối trật tự công cộng.
Hai bị can liên quan vụ nam thanh niên cởi trần, nằm trên nắp capo ô tô đang di chuyển trên đường, gây xôn xao mạng xã hội những ngày qua.
Theo kết quả điều tra ban đầu, khoảng 8h ngày 29/4, ông Linh điều khiển ô tô biển số 29A-316.22 trên quốc lộ 32, hướng đi Trung Hà. Thời điểm này, Lê Đình Quang nằm ngửa trên nắp capo, phía trước kính chắn gió, tay cầm điện thoại.
Cơ quan chức năng xác định chiếc ô tô đứng tên ông Linh. Trước đó, ông cho gia đình con rể sử dụng xe để đưa đón hai cháu đi học hằng ngày. Sau khi phát sinh mâu thuẫn, ông Linh yêu cầu lấy lại xe, không cho Quang tiếp tục sử dụng.
Sáng 29/4, khi ông Linh lái ô tô chở hai cháu đi học, Quang không đồng ý nên trèo lên, nằm trên mặt kính chắn gió phía trước để ngăn cản. Dù vậy, ông Linh vẫn tiếp tục điều khiển xe tham gia giao thông.
Sự việc được người đi đường ghi lại. Sau đó, Đội CSGT đường bộ số 9, Phòng CSGT Công an Hà Nội, phối hợp Công an xã Quảng Oai vào cuộc xác minh, làm rõ.
Tôi mới đọc báo được biết có một trại tạm giam mới tổ chức cho phạm nhân đăng ký kết hôn. Hiện nay bạn trai tôi đang thi hành án tù tại Trại tạm giam Bình Điền.
Nay chúng tôi đều có nguyện vọng muốn đăng ký kết hôn. Vậy thưa luật sư, không biết chúng tôi có được đăng ký kết hôn không và thủ tục như thế nào? Bạn đọc Minh H. (thành phố Huế).
Theo quy định pháp luật hiện hành, người đang chấp hành hình phạt tù không thuộc trường hợp bị tước hoặc bị cấm quyền kết hôn. Do đó nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, quyền kết hôn của bạn trai bạn đang chấp hành án phạt tù không bị tước bỏ và không bị cấm.
Theo Luật Hộ tịch không quy định việc đăng ký kết hôn giữa một bên là người tự do, một bên là người đang thi hành án tù, mà chỉ quy định 2 trường hợp đăng ký kết hôn gồm:
- Đăng ký kết hôn thông thường: 2 bên nam, nữ đến UBND cấp xã đề nghị được đăng ký kết hôn với nhau (theo Điều 18 Luật Hộ tịch).
- Đăng ký kết hôn lưu động: UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký kết hôn ngoài trụ sở của UBND cấp xã trong trường hợp: 2 bên nam, nữ cùng thường trú trên địa bàn cấp xã mà 1 hoặc cả 2 bên nam, nữ là người khuyết tật, ốm bệnh không thể đi đăng ký kết hôn được (theo Điều 24 Thông tư 04/2020/TT - BTP).
- Các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế (theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT - BTP).
Như vậy, theo quy định nêu trên, dù thực hiện đăng ký kết hôn theo hình thức nào, đều phải tuân thủ hai nguyên tắc cơ bản: (i) bảo đảm đầy đủ các điều kiện kết hôn theo Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình; và (ii) khi đăng ký kết hôn, cả hai bên nam, nữ phải trực tiếp có mặt, không được ủy quyền cho người khác.
Đồng thời, theo khoản 17 Điều 3 Luật Thi hành án hình sự quy định về việc "trích xuất là việc thực hiện quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của luật này đưa phạm nhân, người bị kết án tử hình ra khỏi nơi quản lý và chuyển giao cho cơ quan, người có thẩm quyền để phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, khám bệnh, chữa bệnh, quản lý giam giữ, giáo dục cải tạo trong thời hạn nhất định".
Vì vậy nếu cả bạn và bạn trai đã đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn nhưng 1 người là công dân tự do, 1 người đang thi hành án tù thì không thể đăng ký kết hôn thông thường được.
Do đó trong trường hợp này, chỉ có thể xem xét xem có thể đăng ký kết hôn lưu động theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT-BTP quy định "các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế".
Do đó khi cả hai có mong muốn đăng ký kết hôn mà một trong hai người đang chấp hành án tù, người có nguyện vọng và đủ các điều kiện có thể làm đơn đề nghị UBND cấp xã nơi cư trú (của một trong hai bên), trại giam, viện kiểm sát hỗ trợ tạo điều kiện và phối hợp để thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại nơi bạn trai bạn đang bị giam giữ.
Sau khi nhận đơn và xem xét, nếu đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn lưu động, ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thực hiện đăng ký kết hôn lưu động.
Đồng thời ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bố trí thời gian, kinh phí và nhân lực để tổ chức thực hiện. Công chức tư pháp - hộ tịch được giao nhiệm vụ có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ tờ khai, giấy tờ hộ tịch và các điều kiện cần thiết; phối hợp cùng người có yêu cầu để vào trại giam thực hiện việc đăng ký kết hôn lưu động theo quy định tại Điều 26 Thông tư 04/2020/TT-BTP.
