Cơ quan Vũ trụ Có người lái Trung Quốc (CMSA) công bố thông tin mới hôm 22/4 và gọi đây là thành tựu mang tính bước ngoặt trong hợp tác quốc tế trên Thiên Cung, trạm vũ trụ do Trung Quốc xây dựng năm 2021.
Hai ứng viên, Muhammad Zeeshan Ali và Khurram Daud, sẽ sớm đến Trung Quốc với tư cách phi hành gia dự bị để huấn luyện. Sau khi hoàn thành mọi khóa huấn luyện và đánh giá, một trong hai sẽ tham gia nhiệm vụ không gian với vai trò chuyên gia tải trọng, trở thành phi hành gia nước ngoài đầu tiên trên trạm Thiên Cung.
Trước đó, vào tháng 2/2025, Trung Quốc và Pakistan đã ký thỏa thuận hợp tác về việc đưa một phi hành gia Pakistan lên trạm, chính thức khởi động quá trình tuyển chọn. Muhammad Zeeshan Ali và Khurram Daud trở thành những cái tên cuối cùng sau ba vòng sàng lọc nghiêm ngặt.
Theo CMSA, việc tuyển chọn và đào tạo phi hành gia Pakistan là cột mốc quan trọng trong chương trình vũ trụ Trung Quốc, đồng thời là một ví dụ thành công khác về quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, vốn diễn ra từ lâu.
Ngày 16/7/1990, vệ tinh liên lạc kỹ thuật số đầu tiên do Pakistan tự phát triển và sản xuất, Badr-1, phóng lên quỹ đạo Trái Đất thấp bằng tên lửa Trường Chinh 2E của Trung Quốc. Ngày 3/5/2024, tàu vũ trụ Hằng Nga 6 phóng lên từ tỉnh Hải Nam, mang theo vệ tinh CubeSat của Pakistan, giúp nước này có chuyến bay qua sát Mặt Trăng đầu tiên.
CMSA cho biết, cột mốc mới thể hiện thái độ cởi mở và sẵn sàng chia sẻ thành tựu phát triển hàng không vũ trụ với cộng đồng quốc tế. Cơ quan này nhấn mạnh, việc sử dụng không gian một cách hòa bình vì lợi ích của nhân loại luôn là khát vọng và sứ mệnh gốc rễ trong quá trình phát triển chương trình vũ trụ của Trung Quốc. CMSA khẳng định sẽ luôn chào đón các quốc gia trên thế giới tham gia hợp tác trong những nhiệm vụ như thí nghiệm khoa học, thử nghiệm công nghệ, tuyển chọn và đào tạo phi hành gia lên trạm Thiên Cung.
Trạm Thiên Cung hiện là nền tảng nghiên cứu dài hạn và lớn nhất có người sinh sống trong chương trình vũ trụ của Trung Quốc. Phần đầu tiên của trạm, module lõi Thiên Hòa, bay lên không gian tháng 4/2021. Hai tháng sau, tàu Thần Châu 12 chở ba phi hành gia lên Thiên Cung, đánh dấu lần đầu tiên người Trung Quốc bước vào trạm vũ trụ riêng của nước này. Năm 2022, module phòng thí nghiệm Vấn Thiên và Mộng Thiên phóng lên không gian, ghép nối với Thiên Hòa, tạo thành cấu trúc chữ T cơ bản của trạm vũ trụ. Từ đó đến nay, trạm luôn đón các phi hành đoàn luân phiên tới thực hiện nhiệm vụ khoa học và có thể mở rộng thêm trong tương lai.
Đoàn thám hiểm Seascape Alaska 5 từ Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) phát hiện khối cầu vàng bí ẩn trong một chuyến lặn sâu ở vùng biển Alaska năm 2023. Khối cầu mềm, nhẵn, rộng khoảng 10 cm và bám chặt vào tảng đá dưới đáy biển sâu 3.200 m. Sử dụng thiết bị hút, phương tiện điều khiển từ xa đưa vật thể lên tàu Okeanos Explorer để nghiên cứu thêm.
Tuy nhiên, ngay cả khi kiểm tra trực tiếp, đoàn thám hiểm vẫn không thể nhận diện khối cầu vàng. Họ đặt ra nhiều giả thuyết như đây là quả trứng, bọt biển, hoặc thảm vi sinh vật.
Trong phân tích mới, Allen Collins, nhà động vật học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Smithsonian, cùng đồng nghiệp tiến hành phân tích kỹ khối cầu, giải mã bí ẩn đã tồn tại nhiều năm. Nghiên cứu mới, xuất bản trên cơ sở dữ liệu bioRxiv tháng này, hé lộ đây là chất do sinh vật biển sâu giống hải quỳ Relicanthus daphneae tiết ra.
"Đầu tiên chúng tôi tìm kiếm cấu tạo giải phẫu tổng thể, xem nó có miệng hay cơ bắp không. Những đặc điểm như vậy sẽ giúp hé lộ đây là một loại động vật cụ thể nào đó. Nhưng chúng tôi không tìm thấy bất cứ thứ gì trong số này", Collins nói với Live Science hôm 27/4.
Nhóm nghiên cứu sau đó đặt khối cầu vàng dưới kính hiển vi và phát hiện những tế bào châm đặc trưng của lớp Hexacorallia thuộc ngành Cnidaria, ngành gồm hơn 11.000 loài động vật không xương sống thủy sinh như sứa, thủy tức, hải quỳ, san hô. Tiếp theo, họ tiến hành xét nghiệm gene và phát hiện ADN từ loài R. daphneae cùng nhiều vi sinh vật. Theo Estefanía Rodríguez, phụ trách động vật không xương sống biển tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ ở New York, thành viên nhóm nghiên cứu, khối cầu vàng là cấu trúc biểu bì mà sinh vật giống hải quỳ tiết ra bên dưới cơ thể để bám chắc vào đá.
Theo Collins, R. daphneae có lẽ tiết ra một lớp biểu bì để bám vào đá nhưng sau đó tách ra để di chuyển đến vị trí tốt hơn, tiếp tục bám vào đó bằng cách tạo ra lớp biểu bì mới. Đó là lý do tại sao khối cầu vàng bị bỏ lại ở nơi mà đoàn thám hiểm Seascape Alaska 5 đi qua.
Jon Copley, nhà sinh thái biển từ Đại học Southampton cho biết, R. daphneae thường được tìm thấy gần các miệng phun thủy nhiệt ở Thái Bình Dương, Nam Đại Dương, Ấn Độ Dương, nhưng có thể do giới khoa học thường xuyên khảo sát chúng hơn những môi trường biển sâu khác. Ông nghi ngờ loài vật kỳ lạ này có thể phân bố rộng hơn và nghiên cứu mới sẽ giúp hiểu thêm về phạm vi phân bố của chúng.
"Đây là lý do chúng tôi tiếp tục thám hiểm - để giải mã những bí ẩn dưới biển sâu và hiểu rõ hơn cách đại dương cũng như các nguồn tài nguyên của nó có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng cường an ninh quốc gia, duy trì sự bền vững của hành tinh", William Mowitt, quyền giám đốc Chương trình Thám hiểm Đại dương của NOAA, chia sẻ với Science Alert.
"Images 2.0 mang đến chi tiết và độ chính xác chưa từng có trong việc tạo hình ảnh", OpenAI cho biết trên blog ngày 21/4. "Không chỉ hình dung bối cảnh ảnh phức tạp, nó còn hiện thực hóa tầm nhìn của người dùng hiệu quả nhưng vẫn tuân theo hướng dẫn, bảo toàn các chi tiết được yêu cầu".
Theo công ty, ChatGPT với Images 2.0 có thể hiển thị chi tiết nhỏ vốn "làm khó" mô hình AI tạo ảnh, như văn bản nhỏ, biểu tượng, yếu tố giao diện người dùng, bố cục dày đặc cũng như các ràng buộc về phong cách. Tất cả ảnh tạo ra đều ở độ phân giải đến 2K.
Lần đầu tiên, OpenAI cũng tích hợp khả năng suy luận vào mô hình tạo ảnh khi Images 2.0 có "khả năng tư duy", cho phép tìm kiếm trên web, tạo ra nhiều hình ảnh từ một yêu cầu duy nhất, tự động kiểm tra trước khi hiển thị. Nhờ đó, công cụ có thể tạo banner, menu cho quán ăn... với nhiều kích thước khác nhau, cũng như truyện tranh nhiều khung hình. Chế độ này mất nhiều thời gian xử lý hơn so với thông thường, nhưng cho độ chính xác cao hơn.
AI mới cũng có khả năng hiển thị văn bản không phải chữ La-tinh với các ngôn ngữ như tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Hindi và tiếng Bengali. Kiến thức của mô hình được cập nhật đến tháng 12/2025. Công ty của Sam Altman không nêu chi tiết mô hình AI đứng sau Images 2.0.
ChatGPT Images 2.0 hỗ trợ dải tỷ lệ khung hình rộng từ 3:1 đến 1:3, có thể thiết lập trực tiếp qua câu lệnh. Tuy nhiên, công cụ cũng gặp một số khó khăn khi mô phỏng chi tiết ẩn, góc nghiêng lạ hoặc cấu trúc vật lý phức tạp. Các biểu đồ chứa thông tin dày đặc cũng dễ sai sót. OpenAI cho biết đã áp dụng biện pháp an toàn để ngăn người dùng tạo nội dung độc hại.
Thử nghiệm thực tế với tiếng Việt cho thấy, so với bản cũ Image 1.5 cuối năm ngoái, ChatGPT với Images 2.0 cho khả năng tạo ảnh nhanh và chính xác. Chữ tiếng Việt hiển thị gần như không gặp các lỗi liên quan đến chính tả hay hiển thị sai, kể cả với văn bản dài.
Theo TechCrunch, thuật toán tạo ảnh bằng AI thường gặp khó khăn trong nhận diện ngôn ngữ, bởi chúng sử dụng mô hình khuếch tán. "Các mô hình khuếch tán chủ yếu tái tạo lại đầu vào nội dung. Chúng có thể giả định rằng chữ viết trên hình ảnh chỉ là một phần rất nhỏ, vì thế bộ tạo hình ảnh sẽ học các mẫu bao phủ nhiều pixel hơn thay vì hiển thị chính xác", Asmelash Teka Hadgu, người sáng lập kiêm CEO của Lesan AI, giải thích.
Cuối năm ngoái, Google cũng ra mắt công cụ Nano Banana Pro nâng cấp khả năng tạo chữ chính xác, hỗ trợ làm đồ họa, sơ đồ, điều mà các mô hình AI khác chưa làm được khi đó. Công cụ có thể được ứng dụng cho những đồ họa như infographic, biển quảng cáo, sơ đồ minh họa, bản ghi chú, công thức nấu ăn...
Theo Hãng tin AFP, chính quyền thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc) sẽ chính thức áp dụng loạt quy định giới hạn việc mua bán và sử dụng máy bay không người lái (drone) từ ngày 1-5.
Các quy định mới bao gồm cấm hành vi mua bán drone trên toàn địa bàn thủ đô, đồng thời cấm các sàn thương mại điện tử vận chuyển drone đến Bắc Kinh. Việc mang drone hoặc 17 loại linh kiện quan trọng của dòng thiết bị này vào thành phố cũng bị cấm.
Riêng những chủ sở hữu đã hoàn tất đăng ký tên thật cho thiết bị với cơ quan chức năng trước ngày 1-5 vẫn được phép đưa drone ra vào thủ đô. Người dùng hiện tại sẽ có ba tháng kể từ khi quy định có hiệu lực để đăng ký thiết bị với cơ quan công an địa phương.
Về hoạt động bay, mọi chuyến bay drone đều phải có giấy phép trước. Hành vi bay trái phép có thể đối diện mức xử phạt lên đến 10.000 NDT (khoảng 1.463 USD), kèm tịch thu thiết bị.
Quy định mới cũng siết chặt giới hạn lưu giữ drone. Cụ thể mỗi cá nhân, tổ chức chỉ được giữ tối đa 3 drone tại một địa điểm bên trong đường vành đai 6 của Bắc Kinh.
Một số trường hợp đặc biệt có thể được cấp ngoại lệ, gồm các mục đích chống khủng bố, nông nghiệp, giáo dục và thể thao. Các trường đại học, viện nghiên cứu và đơn vị thực thi an ninh công cộng cũng có thể được miễn trừ, song vẫn phải xin phép công an.
Loạt quy định trên được chính quyền thành phố Bắc Kinh thông qua từ cuối tháng 3, nhằm đảm bảo an ninh công cộng và an toàn không phận tầm thấp.
Quy định mới của Bắc Kinh được thông qua trong bối cảnh cả nước Trung Quốc cũng đang siết chặt các biện pháp quản lý drone.
Các luật và quy định có hiệu lực trong năm 2026 đặt ra mức phạt tạm giam hành chính lên đến 15 ngày đối với hành vi bay drone trái phép, đồng thời bắt buộc drone phải liên tục truyền dữ liệu nhận dạng, vị trí, tốc độ và trạng thái về cho cơ quan quản lý trong suốt thời gian bay.
Dù lệnh cấm mua bán phải đến 1-5 mới có hiệu lực, người dùng ở Bắc Kinh đã khó có thể tìm mua thiết bị mới từ những ngày cuối tháng 4. Theo ghi nhận của AFP ngày 28-4, nhiều cửa hàng tại thủ đô đã sớm ngừng việc trưng bày drone.
Một nhân viên tại cửa hàng DJI - nhà cung cấp drone số một thế giới - ở trung tâm Bắc Kinh cho biết các thiết bị tồn kho đang được đóng gói để chuyển đi các thành phố khác.
Trên sàn thương mại điện tử Taobao, người dùng có địa chỉ giao hàng tại Bắc Kinh cũng không thể thanh toán nếu có drone trong giỏ hàng.
