Thạc sĩ giáo dục Lương Dũng Nhân, Giám đốc đào tạo Hệ thống giáo dục ATY, nhà tham vấn tâm lý, chia sẻ với PV Báo Thanh Niên những góc nhìn của anh về vụ nhóm học sinh lớp 5 viết giấy nhục mạ bạn. “Tôi đồng ý với cách người mẹ của bé M. gọi tên đây là “bạo lực tinh thần có tổ chức”. Nhưng điều khiến tôi trăn trở không kém, là cách các bên đang xử lý lại đang vô tình tạo thêm những tổn thương mới cho chính những đứa trẻ mà chúng ta đều muốn bảo vệ”, ông chia sẻ.
Như vậy, đâu là cách để nhà trường, những phụ huynh trong câu chuyện có thể cùng ngồi lại và chọn một hướng đi đúng đắn hơn?
“Nguyên tắc đầu tiên, và không thể nhân nhượng: phẩm giá ở đây là của cả bé M. (nạn nhân) lẫn 8 em đã viết giấy. Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng đây là điểm then chốt của khoa học giáo dục và tâm lý trẻ em hiện đại”, thạc sĩ giáo dục Lương Dũng Nhân nói.
Ông phân tích cụ thể hơn: “Các em 10-11 tuổi đang ở giai đoạn tiền vị thành niên, vùng vỏ não trước trán (prefrontal cortex), bộ phận chịu trách nhiệm ra quyết định, kiểm soát xung động và lường trước hậu quả, vẫn chưa phát triển đầy đủ, và sẽ tiếp tục trưởng thành đến giữa độ tuổi hai mươi. Các em “học từ TikTok, Facebook mà không hiểu hết ý nghĩa” như chính hiệu trưởng mô tả. Có em chọn hùa theo vì sợ bị cô lập khỏi nhóm bạn, đó là áp lực đồng đẳng (peer pressure) rất mạnh ở lứa tuổi này. Điều này không phải lời biện minh cho hành vi sai. Đây là căn cứ khoa học thần kinh để chúng ta chọn cách can thiệp phù hợp với não bộ đang phát triển của trẻ, không áp dụng mức xử lý dành cho người trưởng thành có đầy đủ năng lực nhận thức và tự chủ”.
Đồng thời, ông nhấn mạnh, trong tâm lý học học đường hiện đại, xử lý bạo lực học đường không đặt câu hỏi “ai đúng, ai sai” lên đầu, mà đặt câu hỏi: làm sao để phục hồi phẩm giá nạn nhân, ngăn tái diễn, và giúp người gây hại thực sự sửa đổi từ bên trong – đây mới là tinh thần cốt lõi của công lý phục hồi (restorative justice).
Thạc sĩ giáo dục Lương Dũng Nhân, Giám đốc đào tạo Hệ thống giáo dục ATY, nhà tham vấn tâm lý, nhìn nhận đây cũng là ông lo ngại nhất trong tiến trình xử lý vụ việc nhóm học sinh viết giấy nhục bạn. Có 4 biểu hiện mà người lớn vô tình lặp lại chính cơ chế gây xấu hổ trước nhiều người (public shaming) mà họ đang phê phán ở các em. Một là, thông báo của nhà trường trên cổng thông tin điện tử ban đầu công khai tên bé M. nạn nhân, trong khi tên 8 em viết giấy nhục mạ bạn được giữ kín. Dù với thiện chí bảo vệ danh tính em vi phạm, việc này lại gây tái thương tổn cho chính nạn nhân.
Hai là, theo ông Lương Dũng Nhân, yêu cầu 8 em xin lỗi lặp lại nhiều lần trước mặt ban giám hiệu và phụ huynh là một hình thức gây xấu hổ trước nhiều người (public shaming). Nghiên cứu về kỷ luật phục hồi tại trường học – đặc biệt từ công trình của John Braithwaite và Eliza Ahmed về “quản lý xấu hổ” – cho thấy một ranh giới rất mong manh: xấu hổ mang tính hòa nhập (giúp đứa trẻ hiểu hành vi sai, sửa chữa, và trở lại cộng đồng) khác hoàn toàn với xấu hổ mang tính loại trừ (gắn nhãn lên nhân cách đứa trẻ, khiến em xa rời cộng đồng và có nguy cơ lặp lại hành vi lệch chuẩn với hình thức tinh vi hơn). Xin lỗi lặp đi lặp lại trước đám đông – dù là riêng tư theo quan niệm của phụ huynh nạn nhân – thường rơi vào loại thứ hai.
“Ba là, đưa vụ việc lên mạng xã hội, dù với mục đích cảnh tỉnh cộng đồng, đang khiến tất cả đứa trẻ liên quan – bao gồm cả nạn nhân – bị phơi bày trên không gian số. Các em sẽ lên lớp 6 cùng nhau rồi trưởng thành với dấu vết kỹ thuật số này theo suốt chặng đường phía trước. Bốn là, phụ huynh 8 em dùng văn bản pháp lý để “bảo vệ con” cũng có nguy cơ trở thành một dạng phòng thủ tránh né trách nhiệm, khiến chính con mình bỏ lỡ cơ hội quan trọng nhất trong đời: học cách đối diện với hậu quả của hành vi và sửa sai bằng hành động cụ thể. Cả 4 hành động trên đều xuất phát từ thiện chí. Nhưng trong giáo dục và tâm lý, thiện chí không đủ. Chúng ta cần kiến thức khoa học và năng lực tự điều hòa của người trưởng thành để không bị cảm xúc cuốn đi”, thạc sĩ giáo dục, nhà tham vấn tâm lý nhấn mạnh.
Ông Lương Dũng Nhân cho biết, can thiệp bạo lực học đường hiệu quả, theo khung hệ thống hỗ trợ đa tầng (Multi-Tiered System of Supports, MTSS) được StopBullying.gov, cơ quan phòng chống bắt nạt của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ, khuyến nghị, gồm 3 tầng đồng thời tiếp cận 3 đối tượng quan trọng: nạn nhân, người gây hại, và những người chứng kiến.
Thứ nhất, tầng phổ quát. Sau vụ việc này, Trường tiểu học Phan Chu Trinh cần rà soát và tăng cường chương trình giáo dục kỹ năng xã hội – cảm xúc (Social-Emotional Learning, SEL) cho toàn trường, hiểu biết về bắt nạt, và đặc biệt là đào tạo vai trò người chứng kiến có trách nhiệm (upstander training). Đáng lưu ý, 4 trong 8 em không trực tiếp viết nhưng thấy sai mà không báo thầy cô. Các em chính là “bystander” – đây là điểm can thiệp then chốt để phòng ngừa bạo lực học đường ngay từ gốc.
Thứ hai, tầng nhóm liên quan (targeted tier): Cần tổ chức các buổi vòng tròn phục hồi cho 8 em, bé M. và một số bạn chứng kiến, do chuyên gia tâm lý học đường điều phối. Đây không phải phiên xử án, mà là không gian an toàn được hướng dẫn để các em lắng nghe cảm giác của nạn nhân, nhận biết hậu quả thực tế của hành vi và cùng đề xuất cách sửa chữa cụ thể. Nghiên cứu tại Mỹ, Úc và châu Âu đã cho thấy phương pháp này giảm tỷ lệ tái phạm đáng kể so với kỷ luật trừng phạt truyền thống, đồng thời phát triển năng lực đồng cảm và giải quyết xung đột ở các em.
Thứ ba, tầng cá nhân sâu (intensive tier): Bé M. cần được tham vấn tâm lý cá nhân để xử lý tổn thương và tái thiết cảm giác an toàn. Em đã nói với mẹ “không muốn đi học”, đây là dấu hiệu không thể xem nhẹ. Bất kỳ em nào trong 8 em tham gia bắt nạt có dấu hiệu khó khăn sâu hơn (rối loạn điều hòa cảm xúc, chấn thương gia đình, từng là nạn nhân bị bắt nạt trước đó) cũng cần can thiệp chuyên sâu riêng.
Can thiệp ba tầng cần thời gian vài tháng với sự đồng hành của chuyên gia, không phải vài buổi họp rồi khép lại. Khoảnh khắc xin lỗi, nếu có, chỉ là một bước nhỏ trong cả tiến trình ấy.
Ông Lương Dũng Nhân nêu quan điểm: “Nhà trường cần mời chuyên gia tâm lý học đường đồng hành cả 3 tầng can thiệp, minh bạch tiến trình với phụ huynh các bên trong không gian riêng. Nhà trường cần xem đây là cơ hội để nâng cấp toàn bộ hệ thống phòng chống bắt nạt học đường chứ không chỉ xử lý riêng vụ việc này”.
“Với phụ huynh bé M., tôi thật sự hiểu và đồng cảm với nỗi đau, sự bức xúc của một người mẹ khi nhìn con tổn thương. Nhưng ưu tiên cao nhất lúc này là phục hồi tâm lý của con, không phải tìm kiếm sự công nhận hay ủng hộ từ cộng đồng mạng – vì điều đó có thể khiến chính con tiếp tục bị phơi bày. Tôi mong chị dừng đăng tải trên mạng xã hội, dành thời gian hiện diện trọn vẹn bên con, cho con cảm giác an toàn nơi gia đình, và làm việc với chuyên gia tâm lý trẻ em. Với phụ huynh 8 em viết giấy làm tổn thương bạn, xin đừng để văn bản pháp lý trở thành bức tường ngăn con học bài học quan trọng nhất trong đời. Con các anh chị cần được dạy rằng sai lầm không định nghĩa con người, nhưng cách con sửa sai sẽ định nghĩa con trở thành ai. Hãy đồng hành con nhận trách nhiệm và sửa sai bằng hành động cụ thể. Đặc biệt, hãy rà soát lại môi trường mạng xã hội của con – nơi các em đã “học” những ngôn từ độc hại mà chính các em cũng chưa hiểu hết”, ông Nhân chia sẻ.
Theo cập nhật của phóng viên Báo Thanh Niên, từ khuya qua 22.4, bản thông báo vụ việc xảy ra ở lớp 5/4 trên Cổng thông tin điện tử Trường tiểu học Phan Chu Trinh, phường Phú Thạnh, TP.HCM đã được cập nhật, tên bé M. đã được viết tắt. Trường thừa nhận “do sơ sót trong việc công khai thông tin của học sinh nên nhà trường điều chỉnh thông báo số 141/TB-THPCT (đã ghi tắt thông tin học sinh)”. Vụ việc vẫn đang được nhà trường, phụ huynh các bên và các cơ quan chức năng phối hợp xử lý.
Ngày 11.5, Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa cho biết kỳ tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 toàn tỉnh có 26.608 học sinh đăng ký dự tuyển theo thống kê nguyện vọng lần 2, trong khi tổng chỉ tiêu toàn tỉnh chỉ là 19.570 học sinh với 447 lớp.
Có 24.712 học sinh đăng ký nguyện vọng 1 trực tiếp tại trường, trong đó 495 em thuộc diện tuyển thẳng. Ngoài ra, có 1.896 học sinh đăng ký dự tuyển vào Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, phường Nam Nha Trang và Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, phường Đông Hải, với nguyện vọng 1 trở về trường THPT công lập đại trà nếu không trúng tuyển trường chuyên.
So với đợt đăng ký lần 1, tổng số hồ sơ giảm 618. Theo Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa, nguyên nhân là do học sinh dân tộc thiểu số đăng ký vào trường phổ thông dân tộc nội trú thay đổi lựa chọn, một số học sinh thuộc diện tuyển thẳng, một số học sinh xác nhận theo học nghề.
Nhiều trường ghi nhận lượng hồ sơ giảm so với đợt 1: THPT Chu Văn An (phường Bảo An) giảm nhiều nhất với 288 hồ sơ, tiếp đến là THPT Lý Tự Trọng (phường Nha Trang) giảm 100, THPT Phạm Văn Đồng (phường Nha Trang) giảm 78, THPT Nguyễn Văn Trỗi (phường Nha Trang) giảm 23, THPT Hoàng Hoa Thám (xã Diên Khánh) giảm 27.
Hai trường chuyên cũng ghi nhận lượng hồ sơ giảm nhẹ. Trong đó, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, phường Nam Nha Trang, giảm 16; Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, phường Đông Hải, giảm 30. Dù vậy, số lượng đăng ký tại các trường này vẫn ở mức cao.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Khánh Hòa dự kiến diễn ra ngày 28 và 29.5, kết quả tuyển sinh công bố trước ngày 30.6.
Thông tin được chia sẻ tại lễ phát động Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Bảo Sơn năm 2026, diễn ra sáng 9-5 tại Hà Nội.
Giải thưởng Bảo Sơn năm nay với chủ đề "Trí tuệ Việt - Bứt phá vì tương lai bền vững". Mức tiền thưởng được nâng lên 140.000 USD (tương đương hơn 3,6 tỉ đồng) cho một công trình nghiên cứu xuất sắc nhất của mỗi lĩnh vực, tăng 20.000 USD so với năm ngoái.
5 lĩnh vực được xét chọn trao giải gồm: khoa học tự nhiên; khoa học xã hội, khoa học nhân văn; khoa học kỹ thuật và công nghệ; khoa học y - dược; khoa học nông nghiệp.
Ngoài tiền thưởng, Quỹ Hỗ trợ giáo dục và đào tạo Bảo Sơn cam kết hỗ trợ kinh phí phát triển để các công trình đoạt giải tiếp tục mở rộng ứng dụng, nâng cao chất lượng và hướng tới chuẩn mực quốc tế.
Ban tổ chức giải thưởng sẽ tiếp nhận hồ sơ dự thi từ ngày 10-5 đến 30-12-2026. Thời gian thẩm định và chấm giải từ ngày 5-1 đến 15-4-2027.
Tại lễ phát động, GS.TS Mai Trọng Nhuận - Chủ tịch hội đồng xét chọn Giải thưởng Bảo Sơn - nhấn mạnh các công trình nghiên cứu tham dự xét chọn giải thưởng phải thực sự là những viên ngọc sáng, đáp ứng được tiêu chuẩn cốt lõi. Ông lưu ý ba tiêu chí sau:
Thứ nhất, công trình nghiên cứu dự thi phải có tính đột phá cao về khoa học công nghệ và ứng dụng thực sự, phải là những phát hiện mới, mang lại nhận thức và cách tiếp cận mới trong khoa học và công nghệ và kỹ thuật. Đặc biệt, công trình đã được ứng dụng hiệu quả trong thực tế tối thiểu 3 năm.
Thứ hai, về sức lan tỏa, kiến tạo, công trình phải có tác động thay đổi quan trọng trong đời sống sản xuất, tiên phong trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, giải quyết vấn đề then chốt về cải tiến và đổi mới công nghệ trong phát triển đất nước.
Thứ ba, hướng đến phát triển bền vững, phải đem lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần đặc biệt trong thúc đẩy cơ cấu sản xuất, đồng thời ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu toàn cầu, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Năm 2024, Giải thưởng Bảo Sơn đã trao thưởng cho bốn công trình tiêu biểu thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, công nghệ - kỹ thuật, khoa học sức khỏe, văn học và nghệ thuật đã được vinh danh, gây tiếng vang lớn trong giới khoa học, nghệ thuật và cộng đồng.
Trong đó lần đầu giải thưởng trao giải cho người nước ngoài - đó là công trình Lịch sử chính sách dân tộc của những người Cộng sản Việt Nam - thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của GS.TS Furuta Motoo - Hiệu trưởng Trường đại học Việt - Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Chiều nay, Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (P. Sài Gòn, TP.HCM) phát đi thông báo khẩn về việc giả mạo liên quan đến công tác tuyển sinh, cập nhật dữ liệu học sinh lớp 5.
Theo đó, vào sáng cùng ngày, Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm ghi nhận một số phản ánh từ phụ huynh học sinh về việc nhận được các cuộc gọi từ số điện thoại lạ, tự xưng là đại diện các cơ quan, ban ngành (cụ thể như công an phường, ban giám hiệu nhà trường) liên hệ trao đổi về một số nội dung như: Yêu cầu cung cấp hồ sơ học sinh, mang hồ sơ đến trường hoặc cung cấp thông tin liên quan đến việc làm căn cước công dân cho học sinh.
Bà Đỗ Ngọc Chi, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm, khẳng định hiện tại nhà trường không có bất kỳ thông báo nào yêu cầu phụ huynh học sinh thực hiện các nội dung nêu trên qua điện thoại hoặc thông qua các số liên lạc không chính thức.
Để đảm bảo an toàn thông tin, nhà trường kính đề nghị phụ huynh học sinh không làm theo hướng dẫn từ các cuộc gọi lạ; không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, mã hồ sơ, hình ảnh giấy tờ của học sinh, phụ huynh; không đến làm việc theo yêu cầu khi chưa có thông báo chính thức từ nhà trường hoặc cơ quan chức năng.
Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm cảnh báo thêm khi nhận được cuộc gọi tương tự, vui lòng báo ngay cho giáo viên chủ nhiệm để nhà trường kịp thời nắm bắt và xử lý thông tin. Mọi thông báo chính thức của nhà trường sẽ được chuyển tải thông qua: Giáo viên chủ nhiệm lớp; thông báo trực tiếp từ nhà trường. Phụ huynh học sinh cần nâng cao tinh thần cảnh giác, phối hợp cùng nhà trường nhằm phòng tránh các hành vi giả mạo, lừa đảo.
Cũng trong chiều nay, Trường THPT Ernst Thälmann (P.Bến Thành, TP.HCM) phát đi cảnh báo trên cổng thông tin điện tử và fanpage của trường về việc cảnh giác các hành vi mạo danh lãnh đạo, cán bộ, giáo viên hoặc nhân viên nhà trường liên quan đến giao dịch, thanh toán và vay mượn.
Trong cảnh báo của nhà trường nêu rõ, trong thời gian gần đây, nhà trường ghi nhận có dấu hiệu một số cá nhân, tổ chức lợi dụng danh nghĩa lãnh đạo, cán bộ, giáo viên hoặc nhân viên nhà trường để thực hiện các hành vi như đặt hàng, giao hàng, yêu cầu thanh toán, vay mượn tiền hoặc liên hệ thu các khoản không chính thức.
Để đảm bảo an toàn và tránh các trường hợp bị lợi dụng, nhà trường đề nghị toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh nâng cao cảnh giác:
Nhà trường khẳng định không chịu trách nhiệm đối với các giao dịch, khoản vay mượn, chuyển khoản, thanh toán hoặc đơn hàng phát sinh từ hành vi mạo danh, giả danh cá nhân, tổ chức liên quan đến nhà trường. Khi phát hiện các trường hợp nghi vấn, đề nghị báo ngay cho ban giám hiệu hoặc bộ phận văn phòng để được xác minh và xử lý kịp thời.
Trước đó, vào tháng 2 vừa qua, Sở GD-ĐT TP.HCM phát cảnh báo tình trạng lừa đảo phụ huynh học sinh trong thời gian thực hiện việc rà soát, cập nhật thông tin phục vụ cho tuyển sinh đầu cấp lớp 1, lớp 6.
Sở GD-ĐT TP.HCM ghi nhận tình trạng một số đối tượng mạo danh cán bộ tuyển sinh của sở, cán bộ phụ trách tuyển sinh các trường học và đội ngũ hỗ trợ tuyển sinh để liên hệ với phụ huynh nhằm thu thập thông tin cá nhân hoặc cung cấp thông tin sai lệch về tuyển sinh đầu cấp.
Chính vì vậy, để bảo vệ quyền lợi của phụ huynh và học sinh, Sở GD-ĐT thông tin về phương thức liên lạc và khẳng định Sở GD-ĐT, trường học và đội hỗ trợ tuyển sinh không chủ động gọi điện trao đổi về tuyển sinh với phụ huynh.
Nguồn thông tin chính thức sẽ công bố trên cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp tại địa chỉ https://tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn hoặc cổng thông tin điện tử của các trường học, và văn bản chính của nhà trường.
Từ đó, Sở GD-ĐT cảnh báo phụ huynh không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc đóng phí không chính thức khi có người gọi điện. Mọi thắc mắc phụ huynh học sinh liên hệ trực tiếp với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm.
Hiện nay công tác rà soát, cập nhật dữ liệu học sinh tham gia tuyển sinh đầu cấp lớp 1, lớp 6 đã hoàn tất. Dữ liệu đã được Sở GD-ĐT tổng hợp và chuyển về phường, xã để chuẩn bị cho công tác phân bổ học sinh vào các trường tiểu học, THCS năm học 2026-2027.
