“Mức phạt tối thiểu nên gấp 10 lần mức hiện tại, để người bán lẻ chùn bước vì lợi nhuận từ buôn bán thuốc lá lậu không thể bù đắp rủi ro bị kiểm tra, xử phạt thường xuyên”, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, đề xuất tại tọa đàm Phòng chống thuốc lá lậu – Thực trạng và hành lang pháp lý trong tình hình mới, do Báo Công an nhân dân tổ chức hôm 22/4.
Dẫn số liệu của Bộ Tài chính, bà Hải cho hay thuốc lá lậu làm thất thu ngân sách nhà nước từ 5.000 đến 6.000 tỷ đồng mỗi năm. Trong khi đó, ngành sản xuất thuốc lá hợp pháp trong nước bị thu hẹp thị trường, giảm doanh thu và giảm khả năng cạnh tranh. Theo bà, mức xử phạt hiện nay đối với hành vi buôn bán thuốc lá nhập lậu từ 1 đến 3 triệu đồng, tương đương khoảng 30.000 đồng/bao trong một số trường hợp, là quá thấp và chưa đủ sức răn đe.
Từ thực tiễn đó, bà Hải kiến nghị cần nhanh chóng sửa đổi Nghị định 98/2020 và ban hành mức xử phạt cao hơn. Bà cũng cho rằng chính sách mới cần có hiệu lực ngay trong năm 2026, tốt nhất từ giữa năm, nhằm đưa thị trường vào quỹ đạo trước khi lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá bắt đầu được thực thi từ ngày 1/1/2027.
Cùng quan điểm, ông Lê Đức Tuấn, Phó Trưởng phòng Tham mưu nghiệp vụ, Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan, cho rằng cần tăng mạnh mức xử phạt hành chính đối với hành vi buôn bán thuốc lá lậu và đưa vào thực thi sớm, trước khi chính sách tăng thuế thuốc lá có hiệu lực từ đầu năm 2027. Theo ông, đây là biện pháp tác động trực tiếp đến hành vi người bán, từ đó giảm đáng kể nguồn cung thuốc lá lậu trên thị trường nội địa.
Thực tế, công tác chống buôn lậu thuốc lá hiện vẫn còn nhiều tồn tại. Ông Đặng Văn Dũng, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, cho hay đối tượng vi phạm ngày càng manh động, tinh vi. Hoạt động trên không gian mạng nổi lên mạnh hơn, trong khi thể chế và các quy định pháp luật xử lý hành vi buôn lậu, vận chuyển, mua bán trái phép thuốc lá chưa đầy đủ, chưa đồng bộ và chưa theo kịp thực tiễn.
Từ năm 2014 đến 2025, lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ, xử lý hơn 79.400 vụ vi phạm liên quan buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán trái phép thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Cơ quan chức năng thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu các loại, hơn 388 tấn lá thuốc lá và hơn 2 triệu đơn vị thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng dự thảo Chỉ thị mới thay thế Chỉ thị 30, dự kiến trình Thủ tướng trong tháng 5/2026. Nội dung quan trọng của Chỉ thị mới là tăng mạnh chế tài xử lý vi phạm, nhất là hành vi buôn bán thuốc lá nhập lậu, gắn với trách nhiệm người đứng đầu chính quyền với công tác chống buôn lậu trên địa bàn.
Ở góc độ doanh nghiệp ngành thuốc lá hợp pháp, ông Nguyễn Chí Nhân, Tổng Thư ký Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, cho rằng điều đáng lo ngại hiện nay là hàng lậu tiếp tục len lỏi vào nội địa, gây thất thu ngân sách, làm méo mó cạnh tranh và ảnh hưởng nghiêm trọng tới doanh nghiệp chân chính.
Ông cho rằng cần nâng mức xử phạt đối với các hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá nhập lậu theo hướng nghiêm khắc hơn, tương xứng với tính chất vi phạm và lợi nhuận bất hợp pháp mà các đối tượng thu được. Đồng thời, áp dụng nghiêm các biện pháp bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, đình chỉ kinh doanh hoặc thu hồi giấy phép theo quy định.
“Cần giám sát chặt chẽ khâu bán lẻ, bởi nếu các điểm bán không dám bày bán, không dám kinh doanh hàng lậu vì chế tài nghiêm khắc, thì đầu ra của hàng lậu sẽ bị chặn lại”, ông Nhân kiến nghị.
Ngoài ra, các chuyên gia cũng cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng xử lý hình sự với khối lượng, giá trị hoặc số thu lợi bất chính thấp hơn mức hiện nay, đồng thời nâng mức xử phạt hành chính để tăng sức răn đe.
Dưới đây là khuyến nghị của các chuyên gia dinh dưỡng về số lượng chuối nên ăn mỗi ngày để tốt cho sức khỏe, theo trang Verywell Health.
Cô Alexandra Rosenstock, chuyên gia dinh dưỡng đang làm việc tại Hệ thống Bệnh viện Weill Cornell Medicine và NewYork-Presbyterian (Mỹ), cho biết: Chuối là nguồn năng lượng tốt và chứa chất xơ đặc biệt có lợi cho đường ruột. Nhưng điều quan trọng là phải ăn chuối một cách điều độ, đặc biệt là những người có một số vấn đề sức khỏe nhất định.
Quá nhiều kali. Chuyên gia Rosenstock cho biết một quả chuối chứa khoảng 400 mg kali. Người bị suy giảm chức năng thận có nguy cơ bị tăng kali máu nếu ăn quá nhiều chuối. Tăng kali máu có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng, một số trong đó có thể đe dọa đến tính mạng, bao gồm rối loạn nhịp tim, tê liệt và yếu cơ.
Tăng đường huyết đột biến. Cô Rosenstock khuyên người bệnh tiểu đường có thể cần ăn chuối kèm với nguồn đạm hoặc chất béo tốt. Nếu không, carbohydrate và đường trong chuối có thể dẫn đến tăng đường huyết đột biến.
Khó chịu đường tiêu hóa. Tiến sĩ dinh dưỡng lâm sàng Samantha Dieras, Giám đốc dịch vụ dinh dưỡng ngoại trú tại Hệ thống Bệnh viện Mount Sinai (Mỹ), khuyến cáo: Ăn quá nhiều chuối có thể dẫn đến các vấn đề về đường tiêu hóa, như đầy hơi, chướng bụng và tiêu chảy.
Chuối có thể gây ra các triệu chứng khó chịu về đường tiêu hóa vì giàu chất xơ, lại chứa hàm lượng cao các loại đường khó tiêu hóa FODMAP và polyol có thể lên men. Một số người không thể tiêu hóa hiệu quả các FODMAP này, có thể gây ra các vấn đề về đường tiêu hóa.
Hàm lượng chất xơ cao trong chuối có thể không an toàn cho người có vấn đề về đường tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích hoặc những người theo chế độ ăn ít chất xơ.
Chuối chứa kali, có thể giúp kiểm soát huyết áp, chất chống oxy hóa và chất xơ, những chất bạn nên tiêu thụ hàng ngày với lượng vừa phải.
Chuyên gia Rosenstock cho biết: Không chỉ chất xơ tốt cho đường ruột, chuối chưa chín còn chứa tinh bột kháng giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột.
Chuyên gia Rosenstock khuyên:
Người khỏe mạnh không có vấn đề về thận có thể ăn tối đa 2 - 3 quả chuối mỗi ngày một cách an toàn, theo Verywell Health.
Người mắc bệnh thận nên hạn chế ăn chuối để ngăn ngừa nồng độ kali cao.
Đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết 141 ca đang theo dõi ngoại trú và 43 em điều trị ở các cơ sở y tế. Như vậy, số ca tăng 36 so với hôm 10/4.
Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp nhận nhiều nhất với 50 ca, trong đó 22 em đã xuất viện, 28 em còn điều trị. Các em đến viện với các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm như sốt, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 36 ca, hiện 13 ca còn nằm viện điều trị, tình trạng sức khỏe ổn định, 23 em về theo dõi tại nhà.
Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh tiếp nhận 84 trường hợp, chủ yếu tình trạng ổn định và điều trị ngoại trú, hai ca đang theo dõi tại viện.
Trạm Y tế phường Bình Quới tiếp nhận 13 ca nhẹ nên cấp thuốc và cho về theo dõi tại nhà. Một trẻ điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tân Định, đã xuất viện.
Kết quả xét nghiệm ban đầu tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định trên 10 mẫu phân được lấy ghi nhận 7 mẫu dương tính với Salmonella - tác nhân liên quan nhiều vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn. Các đơn vị chuyên môn, trong đó có Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) đang tiếp tục phối hợp lấy thêm mẫu, định type vi khuẩn nhằm xác định chính xác tác nhân gây bệnh và nguồn lây.
Sở An toàn Thực phẩm TP HCM bước đầu ghi nhận bữa ăn nghi ngờ gây ngộ độc cho 148 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây là bữa trưa 7/4 có cơm trắng, gà kho gừng, canh bắp cải, dưa leo xào, mận tráng miệng và bữa xế với bánh flan.
Ngành y tế yêu cầu các bệnh viện chuẩn bị đầy đủ thuốc men, nhân lực để tiếp nhận và điều trị học sinh; đồng thời phối hợp xét nghiệm nhằm vừa điều trị hiệu quả, vừa tìm nguyên nhân vụ việc. Bác sĩ theo dõi sát diễn tiến của từng ca, kịp thời hội chẩn hoặc chuyển viện nếu bệnh nặng.
Cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi các học sinh còn lại và điều tra nguồn gốc thực phẩm để ngăn ngừa sự cố tương tự.
Đó là chia sẻ của ông Tô Đức - Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - tại Hội thảo chuyên đề về chính sách bảo trợ xã hội và thích ứng với già hóa dân số.
Hội thảo do Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế), Ngân hàng Thế giới, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam, Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc, Cơ quan Phát triển quốc tế Úc và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức ngày 9-4.
Theo ông Tô Đức, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh.
Hiện người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 16% dân số và dự báo đến năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn "dân số già".
Đáng chú ý, thời gian chuyển từ "già hóa" sang "dân số già" của Việt Nam chỉ khoảng 20-25 năm, ngắn hơn nhiều so với các quốc gia phát triển, ông Đức cho hay.
Khoảng 70% người cao tuổi sống ở khu vực nông thôn, nhiều người không có lương hưu hoặc thu nhập ổn định.
Tỉ lệ người cao tuổi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn ngày càng tăng, trong khi mô hình gia đình truyền thống dần bị thu hẹp.
"Già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn mở ra nhiều cơ hội, đặc biệt trong phát triển "kinh tế bạc", phát triển thị trường dịch vụ chăm sóc, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cần thiết phải có chính sách phù hợp", ông Đức nêu.
Về lâu dài, ông Tô Đức cho rằng cần có định hướng sửa Luật Người cao tuổi. Trong đó có việc phát triển các hình thức chăm sóc chuyên nghiệp, thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn, phát triển "kinh tế bạc", phát triển đội ngũ nhân viên chăm sóc chuyên nghiệp...
Ông cũng bày tỏ cần xây dựng đề án phát triển mạng lưới các cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc cho người cao tuổi và Luật Trợ giúp xã hội với các chính sách trợ giúp xã hội, hình thức chăm sóc xã hội và công tác xã hội chuyên nghiệp.
Theo TS Feng Wemeng - Phó giám đốc Viện Hành chính công và Nhân sự, Trung tâm Nghiên cứu Phát triển của Hội đồng Nhà nước Trung Quốc, từ năm 2024, Văn phòng Quốc vụ viện Trung Quốc công bố báo cáo thể hiện quan điểm về việc phát triển nền "kinh tế bạc" bao gồm nhiều hoạt động kinh tế như phát triển kỹ năng, chuẩn hóa ngành, cung cấp dịch vụ cho người cao tuổi…
Từ kinh nghiệm của Trung Quốc, TS Feng Wemeng khuyến nghị Nhà nước cần định nghĩa, xây dựng khung pháp lý cấp quốc gia hoàn thiện, cụ thể hóa các dự án thực tiễn… Ví dụ có hệ thống chăm sóc người cao tuổi ứng dụng công nghệ thông minh, thí điểm chăm sóc y tế, đại học dành cho người cao tuổi…
Nền "kinh tế bạc" gồm nhiều hoạt động kinh tế, trong đó có cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cho người cao tuổi và chuẩn bị cho giai đoạn già hóa dân số. Lĩnh vực này cần bao quát phạm vi rộng, với chuỗi giá trị công nghiệp kéo dài, mô hình kinh doanh đa dạng và tiềm năng lớn.
Về lợi ích kinh tế, theo TS Feng Wemeng, đến tháng 1-2024, các ngành trong nền kinh tế bạc đạt doanh thu 7.000 tỉ nhân dân tệ, chiếm khoảng 6% GDP. Các ngành phát triển nhiều sản phẩm dịch vụ như quần áo, thực phẩm, nhà ở đi lại, giải trí, nghỉ dưỡng, chăm sóc y tế, phục hồi chức năng…
Trong khi đó ông Nguyễn Ngọc Toản - Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - cho biết thực tế, chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng còn thấp, chi trả trợ cấp xã hội không dùng tiền mặt còn khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn thiếu…
Về lâu dài, ông cho rằng cần phổ cập trợ cấp tiền mặt đối với trẻ em 1.000 ngày đầu đời, hạ độ tuổi nhận trợ cấp hưu trí, trợ cấp với người thu nhập thấp, không bảo đảm mức sống tối thiểu…
Với hơn 20% dân số Việt Nam có nhu cầu chăm sóc xã hội, bà Phạm Thị Hải Hà - Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - cho rằng Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo về chính sách, khuyến khích tư nhân đầu tư vào dưỡng lão và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
Tăng cường các gói hỗ trợ về đất đai, thuế và vốn vay ưu đãi để thu hút doanh nghiệp, tổ chức xã hội cung ứng dịch vụ công. Ví dụ ưu tiên ngân sách xây mới, cải tạo và nâng cấp cơ sở công lập giai đoạn 2026-2030, đặc biệt cơ sở cai nghiện và chăm sóc đối tượng đặc biệt.
