Kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa biến chứng như tim mạch, đột quỵ, suy thận hay tổn thương thần kinh. Tuy nhiên, việc kiểm soát ở nhóm này cần linh hoạt hơn do cơ thể đã suy giảm chức năng và thường có nhiều bệnh lý đi kèm.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA), khi tuổi càng lớn, cơ thể giảm độ nhạy insulin, tuyến tụy hoạt động kém hiệu quả hơn và khối cơ giảm dần. Những thay đổi này khiến đường huyết dễ tăng cao, đặc biệt sau bữa ăn.
Tiến sĩ Robert Gabbay, Giám đốc khoa học của ADA, cho biết việc kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi không chỉ nhằm đạt con số lý tưởng mà còn phải đảm bảo an toàn, tránh hạ đường huyết quá mức.
Chế độ ăn đóng vai trò then chốt. Người lớn tuổi nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt để làm chậm hấp thu đường. Đồng thời, hạn chế đường đơn và tinh bột tinh chế như bánh kẹo, nước ngọt.
Bà Erin Palinski-Wade, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết việc kết hợp tinh bột với protein và chất béo lành mạnh có thể giúp ổn định đường huyết sau ăn và giảm nguy cơ tăng đường huyết đột ngột, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health.
Thay vì ăn 3 bữa lớn, người cao tuổi nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Cách này giúp duy trì đường huyết ổn định hơn và hạn chế tình trạng tăng – giảm thất thường.
Hoạt động thể chất giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn. Người lớn tuổi có thể lựa chọn các hình thức nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc yoga. Theo khuyến nghị của các chuyên gia, chỉ cần khoảng 30 phút vận động mỗi ngày cũng mang lại lợi ích rõ rệt.
Việc theo dõi đường huyết tại nhà giúp phát hiện sớm bất thường. Người bệnh cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ khi dùng thuốc hoặc insulin, tránh tự ý điều chỉnh liều.
Tiến sĩ Anne Peters, chuyên gia nội tiết tại Trường Y Keck (Đại học Nam California, Mỹ), nhấn mạnh rằng người cao tuổi đặc biệt cần cảnh giác với hạ đường huyết vì triệu chứng có thể không điển hình nhưng lại rất nguy hiểm.
Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và kiểm soát tốt các bệnh như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu sẽ giúp ổn định đường huyết hiệu quả hơn.
Người lớn tuổi nên đi khám nếu có các dấu hiệu như khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài. Việc phát hiện sớm giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng.
Kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi cần sự kết hợp giữa dinh dưỡng hợp lý, vận động, theo dõi thường xuyên và tuân thủ điều trị. Chủ động chăm sóc sức khỏe sẽ giúp người lớn tuổi sống khỏe và hạn chế rủi ro lâu dài.
Trước đó, khoảng 19 giờ 45 phút ngày 6.5, nữ công nhân T.L.S (33 tuổi) nhập viện tại Trung tâm Y tế Phú Quốc. Người nhà cho biết, trong lúc làm việc tại một công trình ở Phú Quốc, chị S. bị ngã giàn giáo, tiếp đất trong tư thế ngồi.
Qua thăm khám, bác sĩ xác định chị S. mất hoàn toàn cảm giác ngang mức chi phối L1, mất hoàn toàn vận động 2 chi dưới, sức cơ 0/5... Theo hình ảnh, bệnh nhân bị vỡ thân L1, gãy cuống, mỏm gai L1, trượt D12 ra trước gây chèn ép cột sống ngang mức, phân loại C, Gãy D12 phân loại A2. Chẩn đoán chấn thương cột sống thắt lưng vỡ thân đốt sống L1.
Các bác sĩ đưa ra hướng điều trị là phẫu thuật giải ép, cố định cột sống thắt lưng. Do đây là kỹ thuật khó, các bác sĩ của Trung tâm Y tế Phú Quốc chưa từng thực hiện nên lãnh đạo trung tâm quyết định nhờ sự hỗ trợ của Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM).
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết sau khi tiếp nhận đề nghị hỗ trợ khẩn từ Trung tâm Y tế Phú Quốc, Ban giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy đã nhanh chóng chỉ đạo Khoa Ngoại Thần kinh phối hợp triển khai hỗ trợ chuyên gia nhằm kịp thời xử trí cho người bệnh.
Các bác sĩ xác định đây là trường hợp chấn thương cột sống nặng do tai nạn lao động, nguy cơ gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động, cũng như chất lượng sống của bệnh nhân nếu không được can thiệp phù hợp.
Trong quá trình hội chẩn và phẫu thuật, ê kíp của 2 đơn vị đã phối hợp rất chặt chẽ, đánh giá kỹ tình trạng tổn thương, lựa chọn phương án phẫu thuật tối ưu và triển khai xử trí đúng thời điểm.
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo cùng cộng sự đáp máy bay xuống Phú Quốc lúc 19 giờ ngày 7.5, sau đó tiến hành phẫu thuật ngay cho bệnh nhân.
Đến hơn 21 giờ cùng ngày, ca phẫu thuật hoàn thành, bước đầu đạt kết quả tích cực về mặt giải ép thần kinh và cố định cột sống. Hiện tại, tình trạng bệnh nhân ổn định, các dấu hiệu thần kinh được theo dõi sát và tiên lượng phục hồi khả quan.
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo đánh giá cao năng lực chuyên môn, tinh thần chủ động và trách nhiệm của đội ngũ y bác sĩ Trung tâm Y tế Phú Quốc trong công tác tiếp nhận, hồi sức ban đầu và phối hợp điều trị. Sự phối hợp hiệu quả giữa tuyến cuối và y tế địa phương có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao cơ hội cứu chữa và phục hồi cho người bệnh, đặc biệt ở các trường hợp ngoại thần kinh cấp cứu.
"Thông qua trường hợp này, chúng tôi cũng mong muốn nhấn mạnh ý nghĩa của việc phát triển mạng lưới hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp điều trị giữa các cơ sở y tế. Đây là một trong những định hướng mà Bệnh viện Chợ Rẫy luôn ưu tiên nhằm nâng cao chất lượng điều trị cho người dân ở các địa phương", tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo nói.
Bên cạnh đó, bác sĩ Bảo cũng khuyến cáo các đơn vị sử dụng lao động và người lao động cần tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn lao động, đặc biệt trong môi trường làm việc có nguy cơ cao, nhằm hạn chế tối đa các tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra như trường hợp ngã giàn giáo nên trên.
Tại lễ phát động chiến dịch Vì một kỷ nguyên cao khỏe diễn ra ở Hà Nội hôm 12/5, TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, cho biết nam giới nước ta hiện đạt 168,1 cm và nữ giới cao 156,2 cm.
Bảng thống kê của mạng lưới NCD Risk Factor Collaboration xếp người Việt đứng thứ 153 trên tổng số 201 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thanh niên Việt Nam hiện còn thấp hơn khoảng 3 cm so với mức trung bình 171 cm của nam giới toàn cầu.
Kết quả Tổng điều tra Dinh dưỡng Quốc gia 2019-2020 chỉ ra thế hệ trẻ đã cao thêm 3,7 cm đối với nam và 2,6 cm đối với nữ so với 10 năm trước. Chuyên gia đánh giá tốc độ tăng trưởng này đạt mức nhanh nhất từ trước đến nay, tương đương "thời kỳ vàng" 1955-1995 của Nhật Bản. Nhờ đó, nước ta vượt qua Indonesia cùng Philippines để vươn lên vị trí thứ 4 Đông Nam Á, bám sát Singapore, Malaysia và Thái Lan.
"Dẫu vậy mức tăng này vẫn chậm và chưa đáp ứng kỳ vọng", ông Sơn nói.
Bác sĩ chỉ ra khẩu phần ăn thiếu vi chất, lối sống thiếu khoa học và mức độ hoạt động thể lực thấp ở lứa tuổi học đường đang kìm hãm sự phát triển của trẻ. Bốn yếu tố quyết định tầm vóc bao gồm di truyền chiếm 23%, dinh dưỡng chiếm 32%, phần còn lại thuộc về rèn luyện và giấc ngủ.
Trên bình diện quốc gia, tầm vóc khiêm tốn của người dân bộc lộ rõ những lỗ hổng trong chế độ dinh dưỡng, môi trường sống và chiến lược phát triển thể chất học đường. Dữ liệu y tế chỉ ra tình trạng thiếu hụt vi chất và khẩu phần ăn mất cân đối vẫn tồn tại dai dẳng trong cộng đồng. Ngành giáo dục hiện chưa phổ biến đồng đều kiến thức dinh dưỡng khoa học đến mạng lưới trường học các cấp. Các cơ sở giáo dục chưa xây dựng thành công thói quen rèn luyện thể lực thường xuyên và bền vững cho học sinh. Cùng lúc đó, sự biến đổi phức tạp của môi trường sống và mô hình bệnh tật đang sinh ra hàng loạt yếu tố nguy cơ kìm hãm đà tăng trưởng của thế hệ trẻ.
Nhìn từ góc độ vĩ mô, chỉ số chiều cao thấp đe dọa trực tiếp đến mục tiêu nâng tầm thể lực nòi giống, tạo ra rào cản lớn cho quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Tình trạng này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải khẩn trương thực thi chiến lược can thiệp ba mũi nhọn bao gồm dinh dưỡng, vận động và nghiên cứu ứng dụng nhằm bứt phá giới hạn thể chất cho các thế hệ tương lai. Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 giúp thanh thiếu niên 1-18 tuổi tăng thêm tối thiểu 1,5 cm.
Bác sĩ Sơn khuyến cáo cha mẹ cần đặc biệt chú trọng ba giai đoạn vàng là 1.000 ngày đầu đời, tiền học đường và dậy thì. Ông gợi ý phụ huynh áp dụng đều đặn công thức MAXD mỗi ngày nhằm tối ưu hóa vóc dáng cho con. Theo đó, chữ M đại diện cho một tiếng tập luyện kéo dãn, nhảy bật nhằm kích hoạt sụn tăng trưởng; chữ A chỉ việc ăn đủ dưỡng chất để kiến tạo hệ xương; chữ X nhắc nhở xây giấc ngủ sâu giúp cơ thể phục hồi; chữ D yêu cầu duy trì lượng vitamin D giúp cơ thể hấp thu tốt canxi.
Ngày 11-4, ông Nguyễn Đức Tuy - Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi - cho biết UBND tỉnh có tờ trình hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe tiền hôn nhân và Thường trực HĐND tỉnh thống nhất chủ trương.
Trên cơ sở đó UBND tỉnh sẽ xây dựng dự thảo quy định cụ thể về mức hỗ trợ cho từng nhóm đối tượng để trình HĐND tỉnh xem xét, ban hành trong thời gian tới.
Theo ông Tuy, chính sách trên được xây dựng đồng bộ cùng hai nghị quyết khác, gồm hỗ trợ phương tiện tránh thai và chi phí kế hoạch hóa gia đình. Đây là các nội dung cụ thể hóa Luật Dân số 2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-7 tới.
Điểm đáng chú ý của chính sách là khuyến khích nam, nữ chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn. Việc hỗ trợ kinh phí sẽ căn cứ vào điều kiện ngân sách và thực tế của địa phương, đồng thời bám sát các quy định chung của Trung ương.
Luật Dân số 2025 cũng đặt ra định hướng mở rộng các hoạt động sàng lọc trước sinh và sơ sinh, nhằm phát hiện sớm các bệnh bẩm sinh và di truyền.
Kinh phí thực hiện được huy động từ nhiều nguồn như ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế… Trong đó chính quyền địa phương có quyền chủ động bổ sung chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế.
Việc Quảng Ngãi sớm thống nhất chủ trương hỗ trợ khám sức khỏe tiền hôn nhân được xem là bước đi chủ động trong bối cảnh luật mới sắp có hiệu lực.
Với quy mô dân số khoảng 2,1 triệu người, xếp thứ 22 cả nước, nhu cầu nâng cao chất lượng dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản tại địa phương là rất lớn.
Theo ngành y tế, khám sức khỏe tiền hôn nhân thường được thực hiện trước khi cưới từ 1 đến 6 tháng, bao gồm kiểm tra sức khỏe tổng quát và sức khỏe sinh sản cho cả nam và nữ.
Nội dung khám tập trung vào phát hiện các bệnh di truyền, bệnh truyền nhiễm, đánh giá khả năng sinh sản, đồng thời tư vấn tâm lý và kiến thức về đời sống hôn nhân.
Việc triển khai chính sách hỗ trợ không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí cho người dân, mà còn góp phần thay đổi nhận thức, hướng tới việc khám sức khỏe tiền hôn nhân trở thành thói quen phổ biến.
Đây được xem là giải pháp căn cơ để phòng ngừa rủi ro sức khỏe cho thế hệ tương lai, giảm áp lực cho hệ thống y tế và an sinh xã hội về lâu dài.
