“Ngay khi Mỹ chấm dứt lệnh phong tỏa đường biển, tôi nghĩ vòng đàm phán tiếp theo sẽ được tổ chức ở Islamabad”, Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani nói với phóng viên tại trụ sở của tổ chức này ở New York ngày 21/4.
Trước đó, Mỹ và Iran lên kế hoạch tổ chức đàm phán ở Islamabad, Pakistan vào ngày 22/4. Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm nay cho hay phái đoàn nước này đã thông báo với phía Mỹ thông qua bên trung gian Pakistan rằng họ sẽ không tới Islamabad vì nhiều lý do, trong đó có việc Mỹ duy trì hành động thù địch khi tiếp tục phong tỏa cảng biển Iran.
Khi được hỏi về khả năng hai bên leo thang quân sự sau khi lệnh ngừng bắn kết thúc, Đại sứ Iravani cho biết Iran đã chuẩn bị cho cả hai kịch bản. “Nếu họ muốn tiếp tục giao tranh, Iran đã sẵn sàng. Tuy nhiên, chúng ta nên tạo cơ hội cho giải pháp ngoại giao. Chúng tôi vẫn hy vọng như vậy”, ông nói thêm.
Trong thư gửi Hội đồng Bảo an và Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, ông Iravani kêu gọi Liên Hợp Quốc lên án việc Mỹ bắt tàu chở hàng Touska của Iran, đồng thời yêu cầu Washington thả tàu.
“Hành vi như vậy mang đậm bản chất cướp biển và là sự leo thang nguy hiểm, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh và an toàn của các tuyến đường vận chuyển quan trọng. Hơn nữa, động thái bất hợp pháp này cấu thành hành vi vi phạm rõ ràng và nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn ngày 8/4, đồng thời bị coi là mang tính gây hấn”, Đại sứ Iran cho hay.
Hải quân Mỹ cuối tuần qua đổ quân kiểm soát tàu chở hàng Touska ở biển Oman. Tổng thống Donald Trump nói con tàu mang cờ Iran này thuộc diện trừng phạt của Mỹ.
Tổng thống Trump hôm 21/4 thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi Tehran đưa ra đề xuất chấm dứt xung đột vĩnh viễn. Tuy nhiên, ông cho biết Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sau đó cũng cho biết hải quân Mỹ sẽ duy trì lệnh phong tỏa. “Chỉ trong vài ngày tới, các kho dầu tại đảo Kharg sẽ đầy ắp và các giếng dầu vốn đã mong manh của Iran sẽ phải ngừng hoạt động. Việc siết chặt thương mại đường biển của Iran trực tiếp đánh vào nguồn thu chủ yếu của nước này”, ông Bessent nói.
Đảo Kharg được coi là “huyết mạch dầu mỏ” và mắt xích sống còn của Iran. Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo. Bộ trưởng Bessent cho rằng lệnh phong tỏa của Mỹ khiến dầu tại hòn đảo này không thể xuất đi được và Iran phải ngừng khai thác.
Ông Bessent mô tả đây là chiến dịch “Cơn thịnh nộ Kinh tế”, cho hay Bộ Tài chính Mỹ sẽ tiếp tục gây sức ép tối đa nhằm làm suy yếu một cách có hệ thống nguồn thu từ dầu mỏ của Iran. Ông cũng cảnh báo bất kỳ cá nhân hay tàu thuyền nào tham gia giao dịch, vận chuyển dầu Iran đều có nguy cơ bị Mỹ áp lệnh trừng phạt.
Mahdi Mohammadi, trợ lý của Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, cho rằng tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn từ Tổng thống Trump là “động thái câu giờ cho đòn đánh bất ngờ” và cho rằng giờ là lúc Iran cần giành thế chủ động.
Trong khi đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cảm ơn ông Trump, khẳng định Islamabad sẽ tiếp tục thúc đẩy các bên tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông. “Tôi chân thành hy vọng cả hai phía sẽ tiếp tục thực thi lệnh ngừng bắn, đạt được thỏa thuận hòa bình toàn diện trong vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad và chấm dứt vĩnh viễn xung đột”, lãnh đạo Pakistan cho biết.
Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30.4 đưa ra tuyên bố mới về cuộc xung đột với Mỹ, với giọng điệu thách thức vẫn giữ nguyên kể từ khi lên nắm quyền sau cái chết của cha ông, cố Lãnh tụ Ali Khamenei trong các cuộc không kích mở màn cuộc chiến.
Theo AP, ông Khamenei nói rằng nơi duy nhất người Mỹ thuộc về ở vịnh Ba Tư là "dưới đáy biển" và rằng một "chương mới" đang được viết nên trong lịch sử khu vực.
Những lời lẽ trong tuyên bố của ông Khamenei cho thấy các vấn đề hạt nhân và chương trình tên lửa đạn đạo của Iran sẽ không bị đánh đổi. Tại các vòng đàm phán, Mỹ đã yêu cầu Iran từ bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa nhưng Tehran cự tuyệt.
"Chín mươi triệu người Iran tự hào và đáng kính trong và ngoài nước coi tất cả các năng lực dựa trên bản sắc, tinh thần, con người, khoa học, công nghiệp và công nghệ của Iran, từ công nghệ nano và công nghệ sinh học đến năng lực hạt nhân và tên lửa, là tài sản quốc gia, và sẽ bảo vệ chúng giống như cách họ bảo vệ vùng biển, đất liền và không phận của đất nước", ông Khamenei nói.
Lãnh tụ tối cao Iran gọi Mỹ là "kẻ thù lớn nhất" và kêu gọi người Mỹ không nên can thiệp vào vịnh Ba Tư.
Vị lãnh đạo cho rằng Mỹ đã phải chịu một thất bại nhục nhã và tuyên bố Iran đang nắm quyền kiểm soát tại eo biển Hormuz, đáp lại cảnh báo từ Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng lệnh phong tỏa biển có thể được kéo dài trong nhiều tháng tới.
"Mọi nỗ lực áp đặt lệnh phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và chắc chắn sẽ thất bại", Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố cùng ngày, cảnh báo rằng việc phong tỏa của Mỹ sẽ "gây gián đoạn cho sự ổn định lâu dài ở vịnh Ba Tư", theo AFP.
Những phát biểu của các lãnh đạo Iran được đưa ra trong bối cảnh ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này đang bị siết chặt bởi lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ.
Song song đó, nền kinh tế thế giới cũng đang chịu áp lực khi Iran duy trì sự kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 1/5 lượng dầu thô toàn cầu. Giá dầu thô Brent trong ngày 30.4 được giao dịch ở mức cao nhất là 126 USD/thùng.
Cú sốc đối với nguồn cung và giá dầu đang gây áp lực lên ông Trump, người đã đưa ra một kế hoạch mới để mở lại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, trong phát biểu của mình, ông Khamenei ngụ ý rằng Iran sẽ duy trì quyền kiểm soát đối với tuyến đường thủy này. Iran được cho là đã thu phí 2 triệu USD/tàu khi đi qua eo biển này.
Ông nói rằng việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz sẽ làm cho vùng Vịnh an ninh hơn, và rằng "các quy tắc pháp lý và cách quản lý mới" của Tehran đối với eo biển sẽ mang lại lợi ích cho tất cả các quốc gia trong khu vực.
"Trong hơn 20 giờ tồi tệ, Nga đã tấn công Dnipro bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) theo từng đợt", Oleksandr Ganzha, lãnh đạo chính quyền quân sự tỉnh Dnipropetrovsk, ngày 25/4 cho biết. Dnipro là thủ phủ vùng Dnipropetrovsk.
Thị trưởng Dnipro Borys Filatov mô tả đây là cuộc tấn công "lớn nhất từ trước đến nay" nhằm vào thành phố này. Nhà cửa, doanh nghiệp và hạ tầng năng lượng được cho là đã bị đánh trúng.
Theo hình ảnh do Ukraine công bố, lực lượng cứu hộ cứu nạn đã dành hàng giờ bên trong các đống đổ nát dù đòn tập kích vẫn đang tiếp diễn, để dọn dẹp cũng như tìm kiếm những người sống sót và thi thể. Giới chức cho biết một tòa chung cư đã bị tấn công hai lần vào những thời điểm khác nhau.
Cuộc tập kích quy mô lớn vào Dnipro đã khiến 8 người thiệt mạng và 49 trường hợp bị thương, trong đó có phó thị trưởng thành phố, người được ông Filatov mô tả là "suýt mất mạng". 10 người khác đã bị thương trên toàn tỉnh Dnipropetrovsk.
Nga còn nhắm mục tiêu khu vực do Ukraine kiểm soát ở vùng Zaporizhzhia lân cận khiến một người thiệt mạng và 4 người bị thương bên trong một xe buýt mini dân sự, theo Ivan Fedorov, lãnh đạo chính quyền quân sự do Ukraine thành lập ở tỉnh này.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng tổng cộng 47 tên lửa và 619 UAV trong đêm, thêm rằng phần lớn đã bị đánh chặn. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kêu gọi phản ứng mạnh hơn từ cộng đồng quốc tế trước các cuộc tấn công của Nga.
"Điều quan trọng là thế giới không tiếp tục im lặng về điều đang xảy ra, cũng như cuộc chiến do Nga tiến hành ở châu Âu không bị xung đột tại Iran làm lu mờ", ông nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng các nước sẽ "thực hiện kịp thời" những cam kết giúp Ukraine tăng cường năng lực phòng không.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã "tiến hành một cuộc tập kích quy mô lớn" nhằm vào các mục tiêu quân sự ở lãnh thổ đối phương trong 24 giờ trước đó.
Alexander Khinshtein, lãnh đạo tỉnh Kursk giáp Ukraine, cho biết các cuộc tấn công bằng UAV của đối phương đã khiến một người bị thương ở vùng này. Theo Vyacheslav Gladkov, tỉnh trưởng Belgorod, một phụ nữ thiệt mạng và một người đàn ông bị thương nặng sau khi UAV đánh trúng một ôtô.
Ba người đã thiệt mạng sau khi một ngôi làng tại khu vực do Nga kiểm soát ở tỉnh Lugansk bị UAV tấn công, theo Leonid Pasechnik, lãnh đạo do Moskva bổ nhiệm tại vùng này.
Nga gần đây thay đổi chiến thuật, chuyển từ chủ yếu không kích vào ban đêm sang các cuộc tấn công kéo dài hơn và diễn ra theo nhiều đợt, bắt đầu từ đêm khuya và kéo dài tới ban ngày. Ukraine cũng đẩy mạnh các cuộc tập kích đáp trả nhằm vào lãnh thổ đối phương trong những tháng gần đây, nhắm vào hạ tầng năng lượng, dân sự và các mục tiêu khác, theo hãng thông tấn AFP.
"Một trong những điều chính quyền này đã làm được mà tôi tự hào nhất đó là chúng tôi đã nói với châu Âu rằng các vị có thể mua vũ khí nếu muốn, nhưng Mỹ sẽ không mua vũ khí và gửi chúng cho Ukraine nữa", ông Vance nói, theo trang The Kyiv Independent.
Trái với chính quyền tiền nhiệm, Nhà Trắng dưới thời ông Trump chấm dứt gần như toàn bộ viện trợ mới cho Ukraine và để châu Âu chi trả việc viện trợ quân sự cho nước này. Các nước châu Âu đã mua nhiều vũ khí do Mỹ sản xuất để chuyển cho Ukraine trong năm 2025. Tuy nhiên, Kyiv đã thông báo về việc chậm giao hàng, thiếu vũ khí phòng không và dự báo sẽ còn thiếu thốn hơn khi xung đột Mỹ - Iran làm nguồn cung bị giới hạn.
Trả lời Đài ZDF của Đức nhân chuyến thăm Berlin hôm 14.4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các nhà đàm phán hòa bình của Mỹ "không có thời gian cho Ukraine" vì xung đột tại Iran, đồng thời phàn nàn về việc gián đoạn chuyển giao vũ khí Mỹ. Liên minh 50 nước hỗ trợ Ukraine ngày 15.4 có cuộc họp tại Berlin. Theo The Hill, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth lại tiếp tục không tham gia cuộc họp này. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Anh sẽ công bố viện trợ 120.000 máy bay không người lái cho Ukraine và dự kiến chuyển giao ngay trong tháng này. Cùng ngày, Bộ Tài chính Anh dự kiến công bố giải ngân 752 triệu bảng Anh trong một gói vay cho Ukraine.
