NÓNG: Ông Trump gia hạn ngừng bắn, vài giờ trước khi hết hạn

Lực lượng an ninh tại bữa tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng đã mất gần nửa phút để sơ tán Tổng thống Donald Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania trong vụ nổ súng đêm 25/4 ở khách sạn Washington Hilton.

"Đội an ninh của Phó tổng thống di chuyển rất nhanh, mất vài giây là họ đã túm vào áo để đỡ ông ấy đứng dậy thật nhanh và đưa ra ngoài. Đội chống đột kích sau đó mới tiến vào. Họ mất 10 giây để vây quanh Tổng thống, rồi 20 giây sau mới đưa ông rời đi. Mọi thứ trông có vẻ hỗn loạn. Có lúc ông nằm rạp xuống đất", người dẫn chương trình Norah O'Donnell mô tả lại trong chương trình 60 Minutes của đài CBS phát sóng đêm 26/4.

Lãnh đạo Mỹ lý giải rằng sự chậm trễ một phần đến từ việc ông muốn tự mình đánh giá tình huống. "Tôi muốn xem chuyện gì đang xảy ra nên chính tôi đã gây ra chút khó khăn với họ", Tổng thống Trump nói, cho biết thêm rằng ông đã trực tiếp yêu cầu các đặc vụ "chờ một chút" để ông quan sát.

Tổng thống Mỹ nói rằng ban đầu ông chưa nhận ra mức độ nghiêm trọng của sự việc, do những âm thanh trong phòng tiệc đôi khi cũng có thể gây nhầm lẫn. Ông đã tưởng tiếng súng nổ là tiếng khay rơi. Khi nhận thấy đây thật sự là một tình huống nguy hiểm, ông bắt đầu di chuyển cùng lực lượng an ninh.

Giải thích về khoảnh khắc dường như "ngã xuống đất", Tổng thống Trump kể rằng ban đồng ông vẫn muốn đứng thẳng và di chuyển nhanh ra khỏi hội trường, chỉ hơi cúi đầu nhẹ. Tuy nhiên, các đặc vụ đột nhiên ra lệnh "nằm rạp xuống" và cảnh báo nguy hiểm, do đó ông cùng bà Melania nhanh chóng hợp tác làm theo.

"Khi các mật vụ bảo 'nằm xuống' tức là có rắc rối. Là Tổng thống, dĩ nhiên tôi phải nghe theo chỉ dẫn của họ. Lúc đó chúng tôi đã di chuyển được một nửa đoạn đường rồi, gần đến khúc cuối. Đó cũng là khu vực hơi 'hở sườn', có thể bị nhìn thấy từ nhiều góc trong phòng dạ tiệc", ông Trump cho biết.

Lãnh đạo Mỹ kể rằng ông không cảm thấy lo lắng khi vụ nổ súng xảy ra, một phần vì ông "đã trải qua những tình huống tương tự vài lần rồi". Ông nói thế giới đang ngày càng trở nên điên rồ, đồng thời cho rằng những bình luận cực đoan từ giới chính trị gia đảng Dân chủ đã thúc đẩy các vụ tấn công nhắm vào ông.

Nghi phạm Cole Allen đã lao qua một chốt kiểm soát an ninh bên ngoài sự kiện, mang theo súng shotgun, súng ngắn và dao. Allen bị khống chế và bắt giữ sau khi đấu súng với lực lượng an ninh.

Ông Trump nhận xét tốc độ của nghi phạm "đáng kinh ngạc", nói đùa rằng người này nên thi đấu chuyên nghiệp trong giải bóng bầu dục quốc gia.

Tổng thống Mỹ sau đó bình luận rằng dù sự kiện bố trí hệ thống an ninh dày đặc, những kẻ tấn công "có thể không bình thường nhưng không ngu ngốc" và biết cách tìm kẽ hở. Ông ca ngợi lực lượng thực thi pháp luật phản ứng kịp thời, rút súng ngay khi thấy nghi phạm chạy đến và lập tức vô hiệu hóa mối đe dọa.

Cuộc phỏng vấn có thời điểm trở nên căng thẳng khi O'Donnell đề cập đến bức thư "tuyên bố mục đích" của nghi phạm, trong đó có những lời lẽ nhắm vào các quan chức chính quyền và ám chỉ bản thân đang chống lại "một tội phạm ấu dâm, cưỡng hiếp và phản bội".

Ông Trump phản ứng gay gắt, cho rằng những lời lẽ này nhắm vào mình là bịa đặt, đồng thời chỉ trích việc O'Donnell đọc lại những nội dung từ "một kẻ bệnh hoạn" trên truyền hình là hành động đáng hổ thẹn.

Khoảng 2.500 người đã tham dự buổi tiệc tối, sự kiện thường niên nhằm tôn vinh Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ về tự do ngôn luận, tự do báo chí. Tổng thống Trump trước đây nhiều lần từ chối tham dự nhưng đã nhận lời trong năm nay.

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục tổ chức tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng và không muốn "một kẻ điên" khiến sự kiện ý nghĩa bị hủy bỏ. Ông cho biết có thể tổ chức lại sự kiện trong vòng 30 ngày tới.

Allen từng làm việc tại một công ty luyện thi, có nền tảng học vấn về kỹ thuật và khoa học máy tính. Em gái của Allen nói với điều tra viên rằng nghi phạm thường sử dụng ngôn ngữ mang tính cực đoan và từng nhắc đến việc "làm điều gì đó" để giải quyết những bất cập mà anh ta nhận thấy trong xã hội. Allen dự kiến trình diện thẩm phán liên bang ở Washington ngày 27/4.

Tin Gốc: Vnexpress

Giới chính khách tại Washington đang đưa ra những lập trường khác nhau liên quan vấn đề pháp lý trong việc Mỹ kéo dài xung đột với Iran. Cụ thể, phe Dân chủ cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ phạm luật nếu tiếp tục cuộc chiến mà không được quốc hội phê duyệt, dựa theo Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh. Trong khi đó, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho rằng hạn chót theo nghị quyết trên có thể thay đổi trong thời gian ngừng bắn.

Trong ngày 30.4, thượng viện Mỹ đã không thông qua nghị quyết do đảng Dân chủ đề xuất nhằm hạn chế quyền hạn chiến tranh của Tổng thống Trump, đánh dấu thêm một nỗ lực bất thành của phe Dân chủ trong việc chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, CBS News đưa tin.

Các tranh cãi pháp lý xoay quanh Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh năm 1973. Đây là một luật liên bang, nêu rõ trong trường hợp tổng thống Mỹ đưa quân đội tham gia xung đột mà không được quốc hội phê duyệt, chính phủ sẽ không được triển khai quân tham gia các hành động thù địch quá 60 ngày kể từ khi thông báo quốc hội.

Thời hạn 60 ngày được tính kể từ khi tổng thống gửi thông báo chính thức cho quốc hội. Ông Trump đã thông báo vào ngày 2.3, đồng nghĩa hạn chót 60 ngày sẽ kết thúc từ 0 giờ ngày 1.5 theo giờ địa phương. Ngoài ra, chủ nhân Nhà Trắng có thể gia hạn thêm 30 ngày để hoàn tất rút quân.

Như vậy, đảng Dân chủ cho rằng việc chính phủ tiếp tục cuộc xung đột sau ngày 1.5 có thể vi phạm luật. Tuy nhiên, trong phiên điều trần trước Ủy ban quân vụ thượng viện Mỹ hôm 30.4, ông Hegseth nói rằng “đồng hồ 60 ngày đã tạm dừng” trong thời gian Mỹ - Iran ngừng bắn ngày 8.4.

Các chuyên gia cho rằng phát ngôn của ông Hegseth nhằm nêu lập trường rằng việc tính 60 ngày theo Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh đã tạm dừng kể từ ngày 8.4.

Tương tự, Reuters ngày 1.5 dẫn lời một quan chức chính quyền ông Trump nói rằng “các hành động thù địch” đã chấm dứt kể từ lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, đảng Dân chủ đã lập tức bác bỏ luận điểm trên.

“Lệnh ngừng bắn đồng nghĩa các bên dừng ném bom. Nó không mang nghĩa chấm dứt hành động thù địch. Nếu chúng ta vẫn sử dụng quân đội Mỹ để phong tỏa Iran, đó vẫn là hành động thù địch”, Axios ngày 1.5 dẫn lời thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine ở bang Virginia nói.

“Câu trả lời của ông Hegseth cho thấy họ biết rõ vấn đề thời hạn 60 ngày và đang tìm lý lẽ để biện minh”, ông Kaine nêu thêm.

Giới quan sát cho rằng mốc thời gian 1.5 khó có thể làm thay đổi các kế hoạch quân sự của ông Trump. Trong buổi phỏng vấn với Đài Newsmax ngày 30.4, ông Trump tuyên bố “đã giành chiến thắng trước Iran”, song vẫn muốn đạt kết quả quyết định là đảm bảo Tehran không thể phát triển vũ khí hạt nhân.

Đài Al Jazeera dẫn lời ông Trump nói rằng “Mỹ có thể sẽ cần phải khởi động lại cuộc chiến với Iran”. Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lên án việc quân đội Mỹ bao vây các cảng Iran là tình trạng “gia tăng các hành động quân sự và không thể chấp nhận”.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hãng thông tấn AFP dẫn nguồn tin quân sự cho biết lực lượng phòng không Iraq tối 28/4 phát hiện thiết bị bay không người lái (drone) đang bay trên Vùng Xanh tại thủ đô Baghdad. "Các hệ thống phòng không đã khai hỏa nhằm vào mục tiêu", nguồn tin cho hay, thêm rằng drone không bị bắn rơi.

Mảnh đạn từ nỗ lực đánh chặn drone đã khiến một người bị thương. Chưa rõ chủng loại cũng như lực lượng vận hành drone. Phóng viên AFP trước đó nghe thấy tiếng súng và những vụ nổ nhỏ tại khu vực.

Các nguồn tin an ninh nói với hãng thông tấn Reuters rằng lực lượng an ninh Iraq đã khai hỏa nhằm vào drone bay trên Vùng Xanh, nhận định đây có thể là phương tiện trinh sát. Họ cho biết drone đã thoát ly thành công, chưa có thông tin về thiệt hại vật chất hay thương vong.

Giới chức Mỹ và Iraq chưa bình luận về thông tin.

Vùng Xanh rộng khoảng 10 km2, là khu vực được bảo vệ cẩn mật ở thủ đô Baghdad. Đây là nơi tập trung các trụ sở quan trọng của chính quyền Iraq và nhiều cơ sở ngoại giao, trong đó có đại sứ quán Mỹ.

Đây là lần đầu xảy ra sự việc như vậy ở Baghdad kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực hôm 8/4. Sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Iraq đã nhắm mục tiêu hạ tầng Mỹ, trong đó có đại sứ quán ở Baghdad và những cơ sở khác.

Đòn tập kích hôm 14/3 nhằm vào đại sứ quán Mỹ tại Baghdad đã phá hủy hoàn toàn radar cảnh giới Giraffe 1X, thiết bị chuyên đối phó máy bay không người lái (UAV) và có giá hơn 2 triệu USD. Lực lượng Mỹ sau đó lắp đặt radar thay thế và phải trang bị lồng chống drone để tăng khả năng phòng vệ.

Washington cũng tập kích các vị trí và căn cứ của những nhóm dân quân Iraq để trả đũa, khiến hàng chục tay súng thiệt mạng.

Tin Gốc: Vnexpress