Omega-3 là nhóm chất béo gồm ba dạng chính là EPA, DHA (chủ yếu từ cá) và ALA (từ thực vật). Đây là những thành phần quan trọng của màng tế bào, đồng thời tham gia điều hòa nhiều hoạt động trong cơ thể như lưu thông máu, phản ứng viêm và chức năng thần kinh. Bổ sung đủ omega-3 có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và hỗ trợ sức khỏe não bộ.
Do cơ thể không thể tự sản xuất nên việc bổ sung qua thực phẩm hàng ngày là cần thiết. Dưới đây là những thực phẩm giàu omega-3 quen thuộc.
Cá thu
Cá thu là một trong những nguồn chứa omega-3 dồi dào nhất, đặc biệt giàu EPA và DHA. Loại cá này còn cung cấp lượng lớn vitamin B12, selen, hỗ trợ hệ thần kinh, chống oxy hóa. Cá thu có thể chế biến đơn giản như nướng, kho hoặc áp chảo, phù hợp với khẩu vị người Việt.
Cá hồi
Cá hồi từ lâu được xem là thực phẩm tốt cho tim mạch và não bộ. Ngoài omega-3, cá hồi còn chứa protein chất lượng cao, vitamin D cùng nhiều khoáng chất cần thiết. Ăn cá hồi đều đặn có thể giảm viêm, hỗ trợ trí nhớ đồng thời cải thiện sức khỏe tổng thể.
Cá mòi
Cá mòi đóng hộp tiện lợi, có thể ăn cả xương, giúp bổ sung thêm canxi. Đây là loại cá nhỏ nhưng giàu omega-3, cung cấp cả vitamin D và B12. Cá mòi có thể dùng trực tiếp hoặc chế biến cùng salad, bánh mì.
Cá trích
Cá trích là loại cá béo có hàm lượng omega-3 cao, đồng thời giàu chất chống oxy hóa, khoáng chất. Ăn loại cá này thường xuyên hỗ trợ tim mạch, giảm viêm. Cá trích có thể được chế biến theo nhiều cách như nướng, chiên hoặc làm gỏi.
Hàu
Hàu không chỉ chứa omega-3 mà còn rất giàu kẽm, vitamin B12 và các khoáng chất thiết yếu. Đây là thực phẩm tốt cho hệ miễn dịch, sức khỏe tổng thể. Có thể ăn sống hàu, nướng hoặc chế biến thành nhiều món ăn quen thuộc.
Hạt chia
Hạt chia là nguồn omega-3 thực vật (ALA) phổ biến, đồng thời giàu chất xơ, protein. Khi ngâm nước, hạt chia tạo thành dạng gel giúp hỗ trợ tiêu hóa. Để ăn hạt chia, bạn có thể thêm vào sữa chua, sinh tố hoặc các món tráng miệng.
Hạt lanh
Hạt lanh chứa hàm lượng ALA cao, rất phù hợp với người ăn chay. Tuy nhiên, lớp vỏ cứng khiến cơ thể khó hấp thu, vì vậy nên xay nhỏ trước khi sử dụng. Trộn vào cháo, sữa hoặc bánh để tận dụng lợi ích dinh dưỡng của hạt này.
Quả óc chó
Quả óc chó hạt giàu omega-3 và chất chống oxy hóa, đặc biệt tốt cho não bộ. Hình dáng giống não bộ của loại hạt này thường được liên tưởng đến lợi ích tăng cường trí nhớ. Hạt óc chó ăn trực tiếp hoặc kết hợp trong các món ăn nhẹ như salad, sữa chua đều bổ dưỡng.
Đậu nành
Đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành như đậu phụ, sữa đậu nành cung cấp một lượng omega-3 nhất định. Đây còn là nguồn protein thực vật quan trọng, phù hợp với chế độ ăn lành mạnh. Đậu nành dễ chế biến và phổ biến trong bữa ăn hàng ngày.
EPA và DHA từ cá là dạng omega-3 cơ thể hấp thu tốt nhất, trong khi ALA từ thực vật cần chuyển hóa nên hiệu quả thấp hơn. Vì vậy, nên kết hợp cả nguồn động vật và thực vật để đảm bảo nhu cầu. Trong trường hợp không ăn cá, có thể cân nhắc bổ sung từ tảo biển – nguồn omega-3 thực vật chứa trực tiếp EPA và DHA.
Ngày 16-4, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết vừa điều trị một trường hợp bệnh nhi ngộ độc hóa chất nặng.
Bệnh nhi P.T.N. (2 tuổi) nhập viện trong tình trạng nôn ói nhiều, đi cầu phân lỏng màu xanh nhạt lẫn máu đỏ tươi. Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận trước đó bé nuốt phải tinh thể màu xanh do anh trai mang từ trường về sau buổi học thực hành.
Các bác sĩ xác định đây là tinh thể đồng sunfat (CuSO₄), hóa chất thường sử dụng trong các thí nghiệm khoa học.
Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết khi nhập viện, trẻ li bì, môi tím tái, mạch quay bắt nhẹ, thở gắng sức, SpO₂ thấp. Bệnh nhi được truyền dịch, thở oxy và chuyển đến khoa hồi sức nhi để tiếp tục điều trị.
Trong quá trình điều trị, tình trạng bệnh nhi diễn tiến nặng với suy chức năng đa cơ quan do độc tính của hóa chất.
Trẻ được điều trị hồi sức tích cực, gồm đặt nội khí quản thở máy, dùng thuốc vận mạch, truyền dịch, sử dụng thuốc tăng thải đồng qua nước tiểu, điều chỉnh rối loạn điện giải, toan kiềm và theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Do diễn tiến nặng, bệnh nhi được chỉ định lọc máu liên tục nhằm hỗ trợ chức năng các cơ quan và kiểm soát các rối loạn nghiêm trọng.
Sau hơn 2 tuần điều trị hồi sức tích cực, tình trạng bệnh nhi dần cải thiện, qua giai đoạn nguy hiểm.
BS Võ Tấn Ngà, khoa cấp cứu - hồi sức tích cực và chống độc, cho biết đồng sunfat là hợp chất có màu xanh lam, dễ khiến trẻ nhỏ tò mò.
Khi nuốt phải, chất này có thể gây ngộ độc qua nhiều cơ chế, trong đó có tình trạng methemoglobinemia, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu đến các mô.
Ngoài ra, ngộ độc đồng sunfat còn có thể gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, nôn ói dữ dội, tan máu cấp, tổn thương gan, suy thận cấp và rối loạn chuyển hóa nặng. Trường hợp nặng có thể dẫn đến suy chức năng đa cơ quan, cần điều trị hồi sức tích cực.
Các bác sĩ lưu ý những hóa chất phục vụ học tập khi được mang về nhà nếu không được bảo quản an toàn có thể trở thành nguy cơ đối với trẻ nhỏ.
Trẻ nhỏ có thói quen cầm nắm và đưa đồ vật vào miệng, vì vậy phụ huynh cần kiểm tra các vật dụng trẻ mang từ trường về, không để hóa chất trong tầm với, bảo quản ở nơi an toàn và có nhãn cảnh báo rõ ràng.
Khi nghi ngờ trẻ nuốt phải hóa chất cần đưa đến cơ sở y tế sớm, không tự ý gây nôn, không cho uống các dung dịch trung hòa khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời mang theo mẫu hoặc bao bì hóa chất để hỗ trợ chẩn đoán.
Theo các bác sĩ, sự giám sát của gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc phòng tránh những tai nạn đáng tiếc cho trẻ nhỏ.
Năm 2025, TP.HCM có hơn 34 triệu lượt đến khám chữa bệnh được quỹ bảo hiểm y tế chi trả trên 32.700 tỉ đồng. Trong đó có hơn chục bệnh nhân được quỹ bảo hiểm y tế chi trả trên 1 tỉ đồng, trên 100 bệnh nhân được quỹ bảo hiểm y tế chi trả từ vài trăm triệu đồng lên đến 1 tỉ đồng.
Tổng số tiền mà Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả cho nhóm "bệnh nhân chi phí cao" (nhóm 1% bệnh nhân chiếm tỉ trọng chi phí lớn nhất) thường chiếm từ 15% đến 20% tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế của toàn thành phố.
Nhiều bệnh nhân tại TP.HCM đã được hưởng quyền lợi "không cùng chi trả" sau khi tham gia bảo hiểm y tế 5 năm liên tục, và có số tiền cùng chi trả vượt quá 6 tháng lương cơ sở trong năm.
Nhóm bệnh có chi phí điều trị lớn, được Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả nhiều nhất là bệnh ung thư với gần 1,2 triệu lượt, quỹ bảo hiểm y tế chi trả gần 4.860 tỉ đồng, bảo hiểm xã hội thanh toán từ các loại thuốc hóa trị, xạ trị truyền thống đến các loại thuốc điều trị đích (targeted therapy) và thuốc miễn dịch đắt tiền.
Một số loại thuốc điều trị đích có giá hàng chục triệu đồng mỗi liều vẫn được bảo hiểm y tế hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ.
Tiếp theo là nhóm bệnh mãn tính như cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch, phổi tắc nghẽn mãn tính, hen với hơn 10 triệu lượt quỹ bảo hiểm y tế chi trả hơn 6.000 tỉ đồng.
Kế đến là nhóm bệnh suy thận mãn với 270.000 lượt, quỹ bảo hiểm y tế chi trả 1.268 tỉ đồng, bao gồm chi phí chạy thận nhân tạo chu kỳ, lọc màng bụng và các loại thuốc kích tạo hồng cầu. Các nhóm bệnh trên là nhóm bệnh có chi phí duy trì suốt đời và tốn kém.
Ngoài ra là các bệnh can thiệp tim mạch. Các ca phẫu thuật tim phức tạp, can thiệp đặt stent, hoặc thay van tim có chi phí vật tư y tế lên tới hàng trăm triệu đồng/ca đều nằm trong phạm vi chi trả.
Và các bệnh nhân bị bệnh về máu, đặc biệt những bệnh nhân thiếu yếu tố đông máu (Hemophilia) được quỹ bảo hiểm y tế chi trả ở mức cao. Cụ thể, năm 2025 Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả 1 trường hợp mắc bệnh thiếu yếu tố đông máu (Hemophilia) với số tiền chi trả là hơn 6,3 tỉ đồng.
Một trào lưu mới mang tên "bài tập treo cổ" nhằm mô phỏng liệu pháp kéo giãn cột sống cổ tại bệnh viện đang nổi lên trong giới trẻ Trung Quốc, theo SCMP ngày 7/4. Phương pháp này đòi hỏi người tập phải treo cổ lên cành cây để kéo giãn cơ thể, nhằm chữa trị chứng thoái hóa cột sống cổ.
Số liệu từ Sách trắng về Sức khỏe Cột sống cổ Trung Quốc năm 2024 cho thấy quốc gia này có hơn 200 triệu người đang gặp các vấn đề về cột sống cổ, trong đó nhóm bệnh nhân dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ hơn 40%.
Trào lưu tập luyện mới này vốn phổ biến ở người cao tuổi từ lâu nhưng nay đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng khi ngày càng có nhiều người trẻ bắt chước làm theo. Tại các công viên, hình ảnh người già treo mình trên cây bằng dây đai cổ, chân không chạm đất và đung đưa như quả lắc rất phổ biến. Họ tin rằng bài tập có tác dụng tương tự liệu pháp kéo giãn cột sống trong y khoa, giúp giảm đau cổ và chữa bệnh hiệu quả.
Một người đàn ông họ Tôn, 57 tuổi, ở thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, kể từng khổ sở vì nhiều bệnh về cột sống cổ nhưng nhờ thiết bị kéo giãn tự chế mà ông đã đỡ bệnh và giảm đau nhức cổ vai gáy. Tuy nhiên, một sự việc đau lòng xảy ra vào tháng 5/2024 khi một người đàn ông ở Trùng Khánh tử vong do ngạt thở trong lúc tập bài tập này.
Trong một cuộc phỏng vấn với Đài phát thanh Nhân dân Trung ương (CNR) năm 2024, giáo sư Hứa Võ Cơ, chuyên gia đầu ngành về cột sống tại Bệnh viện Trung y tỉnh Hồ Nam, cho hay liệu pháp kéo giãn cột sống cổ là phương pháp chữa bệnh trong y học cổ truyền Trung Quốc.
Đây là một bài tập vật lý trị liệu bài bản nhằm chữa trị các bệnh lý về đốt sống cổ. Giáo sư giải thích thêm "treo cổ" thực chất là mô phỏng liệu pháp kéo giãn lâm sàng để điều trị thoái hóa cột sống cổ thể rễ thần kinh. Cơ chế chính của nó là dùng ngoại lực làm giãn khoảng cách giữa các đốt sống, từ đó giảm áp lực nội đĩa đệm và giải phóng các dây thần kinh hoặc tủy sống đang bị chèn ép. Đồng thời, phương pháp cũng giúp thư giãn cơ cổ, tăng cường lưu thông máu và tiêu viêm, giúp giảm đau rõ rệt.
Tuy nhiên, ông khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý bắt chước các bài tập treo cổ trên mạng, tránh nguy cơ chấn thương nghiêm trọng. Theo Lichi News, liệu pháp kéo giãn cột sống cổ đúng cách phải được thực hiện dưới sự giám sát của nhân viên y tế, với các thông số về góc độ, trọng lượng và thời gian được kiểm soát chính xác.
Thông thường, lực kéo chỉ duy trì ở mức 10% đến 15% trọng lượng cơ thể người bệnh. Bệnh nhân phải giữ nguyên tư thế trong suốt quá trình kéo giãn và các thông số kỹ thuật sẽ được bác sĩ điều chỉnh riêng sao cho phù hợp với tình trạng bệnh của mỗi người.
Ngược lại, cái gọi là bài tập "treo cổ" bắt vùng cổ phải chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể, kết hợp với các động tác đung đưa hay vặn xoắn, dễ gây trật khớp cổ đột ngột, thậm chí là gãy xương. Các chuyên gia cảnh báo cột sống cổ là một trong những bộ phận dễ bị tổn thương nhất trên cơ thể người bởi đây là nơi tập trung các dây thần kinh và mạch máu trọng yếu.
"Việc treo mình với trọng lượng lớn trong trạng thái không được kiểm soát rất dễ gây áp lực lên mạch máu và dây thần kinh. Ở mức độ nhẹ, người tập có thể bị chóng mặt, buồn nôn, trong khi mức độ nặng có thể dẫn đến tổn thương tủy sống, thậm chí liệt tứ chi", Thẩm Á, chuyên gia trị liệu cấp cao của Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Không quân Chiến khu Đông Bộ, cho biết.
Các chuyên gia y tế cho hay thay vì đánh cược sức khỏe với trò "treo cổ" mạo hiểm, người dân nên bắt đầu từ những thói quen hàng ngày như điều chỉnh tư thế ngồi và hạn chế tối đa việc cúi đầu quá lâu. Ngoài ra, họ cũng có thể áp dụng cách chườm nóng và massage để giảm cơn đau. Việc lựa chọn một chiếc gối phù hợp và đảm bảo giấc ngủ ngon cũng quan trọng không kém trong việc bảo vệ cột sống cổ.
