Kiểm tra hộp thư đến, tôi lại thở dài. Dòng chữ quen thuộc hiện lên: “Cảm ơn bạn đã quan tâm đến vị trí tuyển dụng… tuy nhiên hiện tại chúng tôi nhận thấy năng lực của bạn chưa thực sự phù hợp”. Tôi không còn nhớ nổi đây là lần thứ bao nhiêu mình nhận mail từ chối, có lẽ hơn 20 lần. Mỗi lần như vậy, tôi chỉ biết lặng lẽ đóng màn hình, cố nuốt xuống cảm giác nghèn nghẹn nơi cổ họng. Tôi 23 tuổi, tốt nghiệp loại giỏi ngành truyền thông marketing tại một trường đại học nổi tiếng ở Hà Nội. Bốn năm đại học, tôi luôn nằm trong nhóm sinh viên có điểm số cao. Tôi từng tự tin rằng chỉ cần cầm tấm bằng giỏi trên tay, con đường phía trước sẽ rộng mở. Tôi đã mơ về một công việc đúng chuyên ngành, mức lương không dưới 10 triệu đồng/tháng, một căn phòng trọ nhỏ nhưng ấm áp, mỗi tháng có thể gửi về quê cho bố mẹ vài triệu đồng như một lời cảm ơn.
Thực tế không giống như những gì tôi tưởng tượng. Ra trường, tôi không có nhiều kinh nghiệm thực tế. Tôi chỉ được nhận vào vị trí thực tập sinh copywriter. Lúc ấy, tôi vẫn tự an ủi mình rằng ai cũng phải bắt đầu từ con số không. Tôi lao vào công việc, viết ngày viết đêm, chỉnh sửa từng câu chữ, cố gắng chứng minh rằng mình xứng đáng được giữ lại. Sau một thời gian, tôi được chuyển sang chế độ thử việc ba tháng. Đó là khoảng thời gian tôi sống trong tâm trạng hồi hộp thường trực. Mỗi bản kế hoạch truyền thông, mỗi bài nội dung gửi đi, tôi đều thấp thỏm chờ phản hồi.
Chật vật lắm, tôi mới được ký hợp đồng chính thức. Đến khi thỏa thuận lương, tôi như bị dội một gáo nước lạnh: 9 triệu đồng/tháng. Chín triệu đồng ở Hà Nội không phải con số nhỏ, nhưng cũng chẳng đủ để sống thoải mái. Tiền thuê trọ, tiền ăn, tiền điện nước, xăng xe… tất cả ngốn gần hết. Tôi phải tính toán từng bữa ăn, hạn chế mua sắm, thậm chí nhiều tháng không dám về quê vì sợ tốn thêm chi phí. Lời hứa “mỗi tháng gửi bố mẹ vài triệu đồng” dần trở nên xa vời. Tôi chỉ đủ để lo cho bản thân, đôi khi còn phải vay mượn bạn bè khi chi tiêu phát sinh. Dù vậy, tôi vẫn cố gắng. Tôi nghĩ chỉ cần tích lũy thêm kinh nghiệm, tương lai sẽ sáng sủa hơn.
Giữa năm 2025, khi tôi vừa bắt đầu quen nhịp công việc, công ty bất ngờ thông báo cắt giảm nhân sự vì khó khăn tài chính. Những nhân viên mới thiếu kinh nghiệm như tôi nằm trong danh sách đầu tiên. Tôi cầm quyết định thôi việc mà tay run lên, mọi cố gắng suốt gần một năm dường như tan biến. Tôi trở lại vạch xuất phát. Tháng 10 năm ngoái tôi bắt đầu “rải” CV khắp nơi. Tôi chỉnh sửa hồ sơ, bổ sung dự án từng làm, viết lại thư xin việc thật chỉn chu. Tôi ứng tuyển vào hơn 20 công ty, từ agency nhỏ đến doanh nghiệp lớn. Có nơi phỏng vấn một vòng rồi im lặng, có nơi bặt vô âm tín ngay từ khi gửi hồ sơ, số còn lại gửi email từ chối với lý do quen thuộc: “năng lực không phù hợp”. Không ai nói rõ tôi thiếu điều gì. Tôi bắt đầu hoài nghi bản thân. Phải chăng tấm bằng giỏi chỉ đẹp trên giấy? Phải chăng kỹ năng của tôi chưa đủ? Hay vì thị trường lao động đang quá cạnh tranh?
Gần nửa năm thất nghiệp, số tiền tích cóp ít ỏi dần vơi. Tiền trọ, tiền sinh hoạt khiến tôi lo lắng từng ngày. Cuối cùng, tôi buộc phải trả phòng, thu dọn hành lý trở về quê sống cùng bố mẹ, lựa chọn mà trước đây tôi từng thề sẽ không bao giờ quay lại khi chưa thành công. Ngày tôi về, bố mẹ không nói gì nhiều, sau đó là những câu trách móc: “Học hành bao năm mà không kiếm nổi việc làm à”, “Con nhà người ta ra trường là có chỗ làm ổn định rồi”. Tôi hiểu bố mẹ lo lắng nhưng mỗi lời nói như một nhát cắt vào lòng tự trọng của tôi.
Áp lực đồng trang lứa càng khiến tôi ngột ngạt. Bạn bè cùng khóa đã có công việc ổn định, người khoe được tăng lương, người chuẩn bị mua xe, có người sắp kết hôn. Còn tôi, 23 tuổi, thất nghiệp, sống dựa vào bố mẹ. Nhiều đêm, tôi nằm quay mặt vào tường, nước mắt ướt gối. Tôi tự hỏi: “Mình có vô dụng thật không”? Tôi từng rất tự tin. Giờ đây, tôi không dám mở điện thoại vì sợ nhìn thấy thành công của người khác. Tôi sợ những câu hỏi thăm họ hàng: “Cháu làm ở đâu rồi”. Tôi sợ cả chính mình trong gương, ánh mắt thiếu sức sống và đầy hoang mang. Sau nhiều tháng suy nghĩ, tôi nhận ra mình chỉ còn ba con đường.
Con đường thứ nhất ở lại quê, sống cùng bố mẹ và làm việc bán hàng. Ở quê, chi phí sinh hoạt thấp hơn, tôi không phải lo tiền trọ. Làm bán hàng tuy không đúng chuyên ngành nhưng ít nhất tôi có thu nhập và bớt áp lực. Tuy nhiên, sâu thẳm trong lòng, tôi sợ mình sẽ mãi dậm chân tại chỗ. Tôi sợ 5 năm, 10 năm nữa nhìn lại, mình vẫn chỉ là cô cử nhân marketing làm việc không liên quan đến ngành học.
Con đường thứ hai là khởi nghiệp. Tôi từng nghĩ đến việc mở một cửa hàng online nhỏ, bán sản phẩm mình yêu thích, tự làm marketing cho chính mình. Nghe có vẻ hấp dẫn, được làm chủ, được sáng tạo, thế nhưng khởi nghiệp đồng nghĩa với rủi ro. Tôi không có nhiều vốn, cũng chưa đủ kinh nghiệm quản lý. Nếu thất bại, tôi sẽ mất gì? Không chỉ là tiền mà còn là niềm tin ít ỏi còn sót lại.
Con đường thứ ba là quay lại thành phố, tiếp tục tìm việc và học thêm tiếng Anh, nâng cao kỹ năng. Đây có lẽ là con đường khó khăn nhất. Nó đòi hỏi tôi phải đối diện thêm nhiều lần từ chối, nhiều tháng chật vật. Đó cũng là con đường duy nhất giúp tôi tiến gần hơn đến mục tiêu ban đầu. Tôi đứng giữa ba ngã rẽ, lòng đầy do dự. Có những ngày tôi muốn buông xuôi, chấp nhận một công việc ổn định ở quê cho xong. Có những ngày tôi lại thấy ngọn lửa trong lòng bùng lên, muốn chứng minh rằng mình không hề kém cỏi. Tôi nhớ lại những đêm thức trắng làm bài tập nhóm, những lần thuyết trình đạt điểm cao, những lời khen của giảng viên. Tôi không tin tất cả chỉ là ảo ảnh. Có lẽ vấn đề không nằm ở việc tôi vô dụng mà ở việc tôi chưa đủ kiên nhẫn với chính mình.
Thị trường lao động khắc nghiệt, doanh nghiệp cần người có kinh nghiệm ngay lập tức, trong khi sinh viên mới ra trường như tôi lại cần cơ hội để tích lũy. Khoảng trống ấy khiến nhiều người trẻ chông chênh. Tôi không còn muốn đổ lỗi cho hoàn cảnh, cũng không muốn tự dằn vặt mình thêm nữa. Tôi đang học cách chấp nhận rằng thất nghiệp ở tuổi 23 không phải là dấu chấm hết. Nó có thể là một đoạn lùi để chuẩn bị cho bước tiến dài hơn. Tôi vẫn chưa biết mình sẽ chọn con đường nào. Có thể tôi sẽ quay lại thành phố, vừa làm thêm vừa học tiếng Anh. Có thể tôi sẽ thử kinh doanh nhỏ để kiểm chứng khả năng của bản thân. Hoặc có thể tôi sẽ bắt đầu từ một công việc rất bình thường ở quê nhưng không ngừng học hỏi. Điều duy nhất tôi biết là mình không muốn bỏ cuộc.
Tấm bằng giỏi có thể chưa đủ để đảm bảo một công việc tốt nhưng nó là minh chứng rằng tôi từng nỗ lực. Nếu tôi từng cố gắng được trong bốn năm đại học, cũng có thể cố gắng thêm một lần nữa. Ở tuổi 23, tôi chưa thành công, từng bị từ chối hơn 20 lần, từng bị sa thải, từng khóc vì cảm thấy mình vô dụng. Có điều, tôi tin hành trình trưởng thành không bao giờ bằng phẳng. Nếu ai đó đang giống tôi, thất nghiệp, hoang mang, tự ti, xin hãy nhớ rằng chúng ta không đơn độc. Có thể hôm nay chúng ta chưa tìm được chỗ đứng nhưng chỉ cần còn tiếp tục bước đi, chúng ta vẫn còn cơ hội. Dù mệt mỏi đến đâu, tôi vẫn sẽ mở hộp thư mỗi sáng. Biết đâu một ngày nào đó, thay vì dòng chữ từ chối, tôi sẽ nhận được một email bắt đầu bằng câu: “Chúc mừng bạn…”.
Chồng hơn tôi một tuổi, cả hai đều ở độ tuổi ngoài 30. Chúng tôi yêu và cưới nhau được 10 năm, hiện có hai con trai, một bé học tiểu học và một bé học mẫu giáo. Gia đình đang sống ở nước ngoài. Vợ chồng đều đi làm, thu nhập ổn định, trong đó thu nhập của anh cao hơn tôi. Những năm đầu yêu nhau cho đến trước khi có bé thứ hai, vợ chồng tôi luôn quấn quýt, mặn nồng. Chúng tôi không tránh khỏi những lúc cãi vã như bao gia đình khác, nhưng nhìn chung cả hai vẫn cảm thấy được yêu thương đúng với nhu cầu của bản thân, vì thế tôi luôn thấy hạnh phúc. Sau đó công việc của chồng bận rộn hơn, đúng lúc tôi mang thai bé thứ hai và gia đình chuyển sang nhà mới. Từ thời điểm ấy đến nay, tôi thấy cảm giác được yêu trong mình giảm đi rất nhiều.
Tôi là kiểu người muốn được yêu thương, thích được quan tâm và cũng chủ động thể hiện tình cảm. Với tôi, tình yêu không chỉ là chuyện chăn gối mà còn là sự quan tâm qua lời nói, tin nhắn, những cái ôm, nụ hôn hay nắm tay. Trước đây những điều đó không có vấn đề gì, từ sau khi chuyển nhà và mang thai bé thứ hai, chồng không còn chủ động thể hiện tình cảm như trước nữa. Tất nhiên tôi hiểu sau thời gian dài sống cùng nhau, cảm xúc có thể nhạt bớt là điều bình thường. Tôi đã nhiều lần góp ý khéo léo, anh cũng thay đổi đôi chút nhưng rồi mọi thứ lại dần quay về như cũ. Chuyện chăn gối cũng giảm hẳn, hiện tại khoảng một tuần một lần, có khi hai đến ba tuần vợ chồng mới gần gũi.
Sau nhiều lần nói chuyện thẳng thắn về nhu cầu tình cảm, anh bảo do công việc bận rộn, căng thẳng nên giảm ham muốn. Mỗi lần nói chuyện xong, anh cũng cố gắng cải thiện nhưng không đáng kể. Duy chỉ có việc hôn môi là anh nhất quyết tránh né, nếu có thì chỉ chạm môi qua loa, kể cả lúc gần gũi anh cũng không muốn hôn sâu. Khi tôi hỏi, anh bảo cảm thấy miệng cả hai có mùi, dù tôi không thấy vậy và nói không để ý, anh vẫn kiên quyết không hôn môi. Tôi cố gắng hiểu và chấp nhận. Khoảng ba tháng trước, tôi phát hiện anh đặt mật khẩu riêng cho cuộc trò chuyện với một người nam giới trên chat, đồng thời có thêm một tài khoản Facebook phụ để nói chuyện với một người đàn ông khác.
Sau khi tôi làm căng và hỏi rõ, anh nói cả hai người đó đều là bisexual. Người trên chat đã quen khoảng 4-5 năm nay, gần trùng với thời điểm tôi mang thai bé thứ hai và chuyển nhà. Anh nói quen qua việc thấy người kia đăng thông tin kết bạn ở phần bình luận trên trang web đen. Tôi không tin lắm vì từng vào trang đó và không thấy khu vực bình luận như anh nói. Anh khẳng định chỉ nói chuyện chứ chưa từng gặp mặt, hai bên có chia sẻ ảnh cho nhau. Khi tôi muốn xem cuộc trò chuyện, anh nói nội dung không "sạch sẽ", người kia từng gợi ý đến nhà tôi chơi và làm chuyện ba người nhưng anh không đồng ý, chỉ dừng ở mức nói chuyện và gửi ảnh. Tôi đòi xem nhưng anh đã xóa toàn bộ đoạn chat.
Người trên Facebook thì tôi thấy tài khoản được lập gần một năm trước. Ban đầu anh nói lập để theo dõi thông tin tuyển dụng. Đến khi tôi hỏi kỹ vì không thấy theo dõi trang việc làm nào thì mới biết anh dùng để nhắn tin với người kia. Anh nói tình cờ gặp người đó ở quán ăn gần công ty hiện tại, nơi anh mới làm khoảng hai năm nay. Ban đầu chỉ nói chuyện công việc, sau đó chuyển sang chủ đề tình dục nhưng không gửi ảnh như người trên chat. Anh thường xóa tin nhắn ngay sau khi chat nên tôi chỉ vô tình đọc được một đoạn và cảm thấy rất bất thường.
Tôi từng hỏi anh có phải bisexual không, có muốn quan hệ với nam giới không? Anh nói cũng không biết, chỉ thích nhìn cơ thể đẹp của họ và ước mình được như vậy. Bằng trực giác, tôi cảm thấy không chỉ đơn giản như thế. Tôi nghĩ anh thực sự có xu hướng bisexual nhưng không muốn thừa nhận với vợ. Hiện tại anh vẫn quan tâm con cái và gia đình như bình thường. Anh cũng xóa chat và Facebook phụ trước mặt tôi. Tôi còn bắt anh thề trên tính mạng gia đình rằng chưa từng gặp hai người kia và chưa từng làm chuyện đó ngoài đời. Dù vậy, niềm tin trong tôi đã sụp đổ rất nhiều.
Sau sự việc ấy, có thời gian tôi không chịu nổi, thường xuyên khóc. Thậm chí có lần anh còn trách ngược tôi vì đã xem trộm điện thoại của anh. Sau đó tôi cố gắng kiềm chế hơn, nghĩ nếu muốn tiếp tục sống ổn thì phải nhìn về phía trước, không thể ngày nào cũng khơi lại vết thương để tự làm khổ mình. Tôi cũng nghĩ nếu anh đã muốn quay về với gia đình mà tôi cứ liên tục nhắc lại chuyện cũ thì cả hai sẽ không thể sống vui vẻ được. Dù cố nghĩ như vậy nhưng mỗi lần anh lạnh nhạt, không còn thể hiện tình cảm như trước, tôi lại thấy cô đơn và ám ảnh bởi những chuyện đã xảy ra. Tôi luôn cảm thấy anh không còn mặn mà với mình, không hẳn vì công việc bận mà vì tình cảm dành cho tôi đã thay đổi, ở bên tôi chỉ còn là trách nhiệm.
Trước đây, khi muốn gần gũi chồng, tôi luôn chủ động ôm, hôn, thể hiện tình cảm. Khi đó tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng anh là người ít bộc lộ cảm xúc, tôi chủ động cũng không sao. Từ sau sự việc kia, mỗi lần muốn chủ động tôi lại cảm thấy tủi thân và nhục nhã, như thể người ta chỉ còn rất ít tình cảm nhưng mình vẫn cố níu kéo. Thực sự tôi chưa đủ dũng khí để ly hôn nhưng cảm giác không được yêu một cách trọn vẹn luôn khiến tôi day dứt và đau khổ. Thà anh thành thật nói rằng tình cảm dành cho tôi đã vơi đi thì có lẽ tôi còn dễ chấp nhận hơn. Tôi cũng luôn băn khoăn liệu anh có tham gia vào một cộng đồng bisexual nào đó hay không, vì thấy khó tin chuyện chỉ tình cờ gặp gỡ như anh kể. Liệu mọi chuyện có thực sự chỉ dừng ở việc nhắn tin, chia sẻ ảnh như anh nói, hay còn có những cuộc chat sex khác nữa? Những suy nghĩ đó cứ ám ảnh tâm trí tôi.
Bây giờ, mỗi khi anh lạnh nhạt, tôi không biết đó là vì công việc quá áp lực hay vì tình cảm dành cho tôi đã không còn đủ đầy nữa. Tôi cũng cảm thấy cô đơn khi anh xem mọi chuyện như đã qua và quay lại cuộc sống bình thường, trong khi tôi vẫn đầy tổn thương và hoang mang mà không biết chia sẻ cùng ai. Điều khiến tôi đau lòng nhất là anh không hề có ý muốn chữa lành cho vợ, cũng không quan tâm liệu tôi còn bị tổn thương vì chuyện đó hay không. Tôi cảm thấy cô độc trong chính cuộc hôn nhân của mình.
Có ai từng ở trong hoàn cảnh giống tôi chưa? Mọi người có thể cho tôi lời khuyên, làm sao tiếp tục sống hạnh phúc và bớt bị ám ảnh bởi chuyện này không? Có lối thoát nào để tôi nhẹ lòng hơn không? Việc một người đàn ông chat sex với đàn ông khác có phải chuyện bình thường không? Nếu ly hôn, tôi vẫn có thể tự lo cho con, dù cuộc sống sẽ không đủ đầy như hiện tại, thế nhưng có đáng để ly hôn hay không nếu mọi thứ thực sự chỉ dừng ở việc nhắn tin như anh nói? Tôi rất rối bời nên câu chữ có thể chưa thật mạch lạc. Mong mọi người cho lời khuyên chân thành để tôi có thể tiếp tục bước đi trong cuộc hôn nhân này.
Tôi và chồng quen nhau bốn năm, cưới được hơn bốn năm. Khi quen nhau, chúng tôi không "ăn cơm trước kẻng". Tôi từng phát hiện người yêu tìm kiếm gái gọi và sốc rồi chia tay. Anh bảo vì quen nhau không được quan hệ tình dục và trong lúc đang cãi vã với tôi, anh đã lên mạng tìm kiếm nhưng chưa đi quá giới hạn và quỳ lạy van xin tôi tha thứ. Thế là tôi mủi lòng cho qua.
Đến tận bây giờ, sau khi sinh con và con đã hơn một tuổi, tôi vẫn đáp ứng nhu cầu của chồng. Vậy mà tôi phát hiện chồng lại đi kiếm gái với nhu cầu nhiệt tình, sạch sẽ. Tôi rất sốc và buồn đau. Nhìn con nhỏ rồi hình dung cảnh lớn lên trong gia đình không hạnh phúc mà tim tôi như vỡ vụn. Lúc mới cưới, có lần tôi bị lây bệnh xã hội, hắn nói do đi massage ở nơi không đảm bảo vệ sinh. Lúc ấy tôi tin tưởng vì nghĩ mới cưới thì không tới mức thiếu thốn để tìm kiếm bên ngoài. Bây giờ tôi không biết xử lý ra sao? Thật sự thương con và thương cả mình.
Với nhà tôi, thu nhập gần như đủ chi tiêu sinh hoạt, học phí cho con và tiền trả góp ngân hàng cho căn nhà mới mua. Mỗi tháng lĩnh lương, tôi đều phân chia các khoản chính và luôn để lại khoảng 5-10% thu nhập vào tích sản, dự phòng. Khoản dự phòng sẽ được trích một cách nghiêm ngặt hàng tháng. Nếu tháng đó phát sinh thì phải tự cân đối các khoản còn lại để bù. Nếu tháng nào có thêm phần thu nhập từ công việc ngoài, khoản đó tự động được đẩy vào dự phòng mà không dùng chi tiêu sinh hoạt hàng tháng.
Các món khác: Bảo hiểm, du lịch, học tập hay kế hoạch khác, tôi tạo tiết kiệm gửi góp trên app ngân hàng, tiền có thể được trừ theo ngày hoặc tuần tùy mục tiêu. Việc gửi góp tiết kiệm giúp tôi chủ động khoản cần thanh toán mà trừ hàng ngày sẽ không làm hao hụt chi phí sinh hoạt của gia đình. Nên ghi các khoản chính cần chi cho cả gia đình mỗi tháng và chia các mục cần thiết bao gồm cả việc dự phòng tích sản như món cần "chi" một cách kỷ luật.
Nhà tôi không dư dả, thậm chí nhiều tháng phát sinh việc gia đình sẽ hụt thu chi nhưng phần dự phòng sẽ luôn cố định như một mục bắt buộc. Từ hồi biết tới tiết kiệm gửi góp, tôi có thể chủ động hơn cho các khoản cố định hàng năm với mỗi ngày trích định kỳ tài khoản.
