Trong bối cảnh chuyển đối số diễn ra nhanh chóng, có rất nhiều người dân không thể theo kịp tóc độ phát triển của công nghệ, nhất là những người lớn tuổi, ở nông thôn hoặc những người ít tiếp xúc với công nghệ. Nhiều người sử dụng chữ ký số nhưng không có ý thức bảo mật và không hiểu hết các tính năng của nó.
Để cân bằng giữa tốc độ cải cách và khả năng tiếp cận của người dân, có ba vấn đề cần lưu ý.
Trước hết, cần làm rõ giá trị pháp lý của giấy tờ ký số và giúp người dân phân biệt rõ ràng các hình thức khác nhau.
Theo Luật Giao dịch điện tử 2023, chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay trên văn bản giấy, miễn là đáp ứng các điều kiện về tính toàn vẹn, xác thực và không bị phủ nhận.
Đa số người dân vẫn chưa hiểu rõ ràng các khái niệm về file giấy tờ ký số, file scan màu bản ký tay, chữ ký kỹ thuật số thực sự hay hình ảnh (visual) của chữ ký số được chèn vào văn bản…
Sự nhầm lẫn này có thể dẫn đến nhiều tranh chấp pháp lý. Một bên cho rằng “tôi đã ký rồi” nhưng thực chất chỉ là bản scan hoặc hình ảnh minh họa. Cơ quan chức năng cần chủ động giải thích rõ ràng qua các hướng dẫn đơn giản, infographic hoặc video ngắn trên Cổng dịch vụ công quốc gia.
Thứ hai, người dân cần có kiến thức cơ bản về kỹ thuật số của file ký số. Một file ký số hợp lệ không phải là một tấm ảnh có chữ ký đẹp, mà là một tập tin chứa nhiều lớp thông tin bảo mật.
Như dấu thời gian (ghi nhận chính xác thời điểm ký). Nếu thiếu, văn bản có nguy cơ bị giả mạo thời gian. Ví dụ, một hợp đồng có thể được “ký lại” sau khi sự kiện đã xảy ra, dẫn đến vô hiệu hóa toàn bộ giao dịch.
Hay trạng thái chứng thư số, tức phải kiểm tra xem chứng thư còn hiệu lực hay đã bị thu hồi. Nếu ký khi chứng thư đã thu hồi, chữ ký số sẽ mất giá trị pháp lý…
Khi người dân chưa nắm rõ các yếu tố này, họ dễ bị hiểu sai: “Tôi thấy chữ ký đẹp là được rồi”. Sau đó sẽ là tranh chấp, mất quyền lợi, tài sản qua các giao dịch đất đai, công chứng hoặc hợp đồng điện tử.
Các ứng dụng ký số cần có tính năng kiểm tra tự động đơn giản, hiển thị kết quả bằng ngôn ngữ đời thường như “chữ ký hợp lệ – có dấu thời gian – chứng thư còn hiệu lực”.
Cuối cùng, bảo mật chữ ký số là vấn đề then chốt. Việc bảo mật không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn là ý thức và thói quen sử dụng của người dân. Người dân phải biết coi trọng và bảo vệ chữ ký số như tài khoản ngân hàng hay giấy tờ tùy thân.
Không chỉ người dân bình thường mà cả những người thường dùng công nghệ cũng ít có ý thức bảo mật. Như trong lĩnh vực công chứng, công chứng viên giao hẳn USB token (chứa chữ ký số) và mật khẩu cho nhân viên văn phòng để tiện việc.
Một số ứng dụng chữ ký số hiện nay chỉ yêu cầu đăng nhập một lần và bấm nút “ký” là xong. Điều này quá rủi ro.
Nếu mật khẩu bị lộ sẽ dẫn đến chữ ký bị giả mạo để ký kết giao dịch, chuyển nhượng tài sản trái gây thiệt hại lớn và tranh chấp kéo dài.
Trong công chứng điện tử, chữ ký số của công chứng viên mang tính “chứng thực nhà nước”.
Nếu chữ ký số của công chứng viên bị người khác sử dụng cũng sẽ gây hậu quả khó lường. Hồ sơ công chứng bị vô hiệu, mất lòng tin của người dân vào công chứng, đó là chưa kể tài sản bị công chứng sai sẽ lại có thêm một giao dịch khác…
Vì vậy, các cơ quan chức năng cần nâng cao ý thức bảo mật cho người dân chứ không chỉ dừng ở nâng cấp công nghệ. Các ứng dụng ký số bắt buộc có xác thực cá nhân như yêu cầu nhập mã PIN riêng, hoặc xác nhận khuôn mặt mỗi lần ký.
Trước những thách thức nhà nước cần những giải pháp thiết thực và khả thi.
Trước hết, phổ thông kiến thức số cho người dân. Bên cạnh đó, việc thiết kế giao diện ứng dụng ký số phải lấy người dân làm trung tâm: nút bấm rõ ràng, hướng dẫn từng bước, và thông báo rủi ro bằng ngôn ngữ đơn giản.
Thứ ba, nhà nước bổ sung quy định bắt buộc minh bạch thông tin kỹ thuật trong mọi văn bản điện tử và trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ khi xảy ra sự cố.
Khuyến khích các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ đào tạo miễn phí, có hệ thống hỗ trợ 24/7 cho người dân.
Xây dựng chính phủ số là hành trình hướng tới một xã hội số bao trùm, nơi mọi người dân đều là “công dân số” thực thụ. Những tiến bộ trong số hóa doanh nghiệp, công chứng và đất đai là nền tảng vững chắc, nhưng chỉ khi người dân thực sự hiểu, tin tưởng và an toàn sử dụng các công cụ số, thì chuyển đổi số mới thực sự thành công và bền vững.
Những sản phẩm này thường được thiết kế giống như ổ cắm điện thông thường, nhưng đi kèm nhiều ổ cắm và khe cắm USB để sạc điện thoại di động hoặc tai nghe. Mặc dù những ổ cắm này được bán với giá hấp dẫn và mang đến sự tiện lợi, bên trong chúng lại tiềm ẩn nhiều vấn đề.
Khác với dây nối dài truyền thống, chỉ đơn thuần dẫn điện từ ổ cắm đến thiết bị mà không cần điều chỉnh, ổ cắm điện nối dài có cổng USB chứa một biến áp bên trong. Biến áp này chuyển đổi dòng điện xoay chiều từ nguồn điện lưới thành dòng điện một chiều với điện áp thấp, cần thiết cho các thiết bị điện tử. Quá trình chuyển đổi này tạo ra nhiệt liên tục, ngay cả khi không có thiết bị nào được cắm vào, dẫn đến việc tiêu thụ năng lượng dư thừa và làm nóng nhẹ mạch USB suốt 24 giờ.
Trong điều kiện bình thường, sự làm nóng nhẹ không gây ra vấn đề lớn, nhưng với những sản phẩm kém chất lượng, rủi ro có thể gia tăng. Trên thị trường hiện tràn ngập các mẫu ổ cắm điện nối dài có cổng USB giá rẻ từ những nhà sản xuất không có uy tín và thiếu chứng nhận an toàn cần thiết.
Để giảm giá thành, các thương hiệu giá rẻ thường cắt giảm chi phí ở những linh kiện quan trọng như tản nhiệt, chip bảo vệ quá tải và vật liệu chống cháy. Vỏ nhựa của chúng có thể bị nóng lên và không tản nhiệt hiệu quả, đặc biệt khi đặt ở những vị trí khuất như dưới thảm hoặc sau ghế sofa, từ đó dẫn đến nguy cơ cháy nổ.
Ngoài ra, một lỗi phổ biến là cắm quá nhiều thiết bị vào cùng một ổ cắm điện nối dài mà không kiểm tra giới hạn công suất. Hầu hết các mẫu giá rẻ chỉ hỗ trợ tổng công suất từ 2.500 W đến 3.500 W. Nếu người dùng cắm đồng thời máy sưởi, máy tính và nhiều bộ sạc, rất dễ vượt quá giới hạn này, đặc biệt nếu sản phẩm không có chức năng bảo vệ quá tải thực sự.
Vì vậy, khi lựa chọn ổ cắm nối dài có cổng USB, người dùng cần thận trọng và xem xét kỹ lưỡng chất lượng sản phẩm để đảm bảo an toàn cho gia đình.
Theo số liệu được hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint Research công bố ngày 5/5, iPhone 17 bản tiêu chuẩn là điện thoại thông minh đạt doanh số cao nhất thế giới trong ba tháng đầu năm, với 6% thị phần. Smartphone này ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số so với cùng kỳ năm trước tại một số thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Mỹ và tăng gấp ba lần tại Hàn Quốc trong quý vừa qua.
Theo nhà phân tích Harshit Rastogi của Counterpoint, iPhone 17 thu hút sự chú ý lớn, vượt trội so với bản tiền nhiệm nhờ loạt nâng cấp quan trọng như bộ nhớ khởi điểm, độ phân giải camera, tốc độ làm mới màn hình cao hơn. "Những yếu tố này giúp iPhone 17 không quá chênh lệch so với dòng Pro và mang lại giá trị tổng thể, mở ra thị trường rộng lớn hơn", Rastogi cho biết.
iPhone 17 Pro Max và 17 Pro xếp thứ hai và ba, trong khi mẫu iPhone 16 ra mắt năm 2024 đứng thứ sáu. iPhone Air, được giới thiệu cùng loạt iPhone 17 tháng 9/2025, không có mặt trong danh sách.
Cuối tháng 4, Kevan Parekh, Giám đốc tài chính Apple, nói với Financial Times rằng iPhone 17 là sản phẩm thành công nhất lịch sử công ty. CEO Tim Cook cũng khẳng định doanh số iPhone, nhất là dòng sản phẩm mới nhất, là động lực cho kết quả kinh doanh ấn tượng của hãng quý đầu năm, với doanh thu 111,2 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái, và lợi nhuận 29,6 tỷ USD.
Trong danh sách smartphone bán chạy nhất toàn cầu, Samsung có tới 5 đại diện, nhưng đều thuộc phân khúc tầm trung và giá rẻ, gồm Galaxy A07 4G, Galaxy A17 5G, Galaxy A56, Galaxy A36 và Galaxy A17 4G. Trung Quốc có đại diện duy nhất là Xiaomi với Redmi A5, xếp thứ 10.
Trước đó, trong bảng xếp hạng bán chạy quý IV/2025 của Counterpoint, Apple có 5 mẫu điện thoại gồm iPhone 17 Pro Max, 17, 17 Pro, 16 và 16e. Samsung có bốn đại diện trong danh sách.
Nhà phân tích Karn Chauhan của Counterpoint đánh giá trong quý II/2026, các smartphone trên có thể tiếp tục mở rộng thị phần, nhưng xu hướng sẽ ưu tiên sản phẩm cao cấp nhiều hơn. "Sự suy giảm thị trường dự kiến ảnh hưởng đáng kể đến phân khúc phổ thông", ông nói. "Trong khi đó, smartphone cao cấp sẽ tiếp tục tăng thị phần. Các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) đang chuyển trọng tâm sang danh mục cao cấp, ưu tiên giá trị hơn số lượng".
Trong nhiều năm, iPhone gần như luôn đứng đầu và thống trị bảng xếp hạng của Counterpoint. 9to5mac đánh giá, dù không có nhiều nâng cấp đột phá và giá cao, sản phẩm của Apple nhiều khả năng sẽ vẫn tiếp tục hút khách thời gian tới.
Theo Neowin, trong một động thái thuộc dự án 'Windows K2' nhằm cải thiện độ tin cậy và hiệu suất, gã khổng lồ xứ Redmond đã bổ sung một cơ chế cho phép CPU tạm thời đẩy xung nhịp lên mức tối đa ngay khi người dùng mở ứng dụng trên Windows 11, với tính năng mới mang tên 'Low Latency Profile'.
Với nỗ lực mới, mục tiêu của Microsoft rất rõ ràng, đó là triệt tiêu cảm giác phản hồi chậm chạp (lag) vốn bị phàn nàn bấy lâu nay trên Windows 11. Thế nhưng, đằng sau sự mượt mà nhất thời đó là một sự thật gây tranh cãi: Phải chăng hệ điều hành này đang ngày càng trở nên cồng kềnh đến mức không thể chạy bình thường nếu thiếu 'thuốc kích thích'?
Về mặt lý thuyết, việc ứng dụng mở nhanh hơn là một tin mừng. Tuy nhiên, giới chuyên gia tin rằng đây chỉ là một 'mẹo' để lấp liếm những phần mềm chưa được tối ưu hóa. Nếu một hệ điều hành cần phải vắt kiệt sức mạnh của bộ vi xử lý chỉ để thực hiện những tác vụ cơ bản, thì vấn đề nằm ở chính mã nguồn của nó, không phải do phần cứng yếu.
Cách tiếp cận này vô tình tạo ra một tiền lệ xấu là khuyến khích các lập trình viên viết code kém, thiếu hiệu quả và đẩy gánh nặng sang vai người dùng, buộc họ phải chi tiền nâng cấp những mẫu CPU đời mới nhất chỉ để duy trì trải nghiệm bình thường.
Đáng ngại hơn, ngay cả những thành phần cốt lõi của Microsoft như menu Start, File Explorer hay Outlook cũng đang phải 'dựa dẫm' vào tính năng tăng tốc này. Thay vì tìm cách sửa chữa tận gốc nguyên nhân khiến File Explorer chạy chậm hơn so với thời Windows 10, Microsoft lại chọn cách nạp sẵn ứng dụng vào bộ nhớ RAM hoặc kích xung CPU để đánh lừa cảm giác của người dùng.
Vậy, tại sao các nhà phát triển bên thứ ba phải nỗ lực tối ưu phần mềm, khi ngay cả công ty mẹ của hệ điều hành cũng không đụng tay vào?
Dù Low Latency Profile cho thấy Microsoft đã biết lắng nghe và thừa nhận vấn đề hiệu suất, nhưng cái giá phải trả là không nhỏ. Khi phần mềm không còn được ưu tiên tối ưu hóa, những chiếc máy tính cũ sẽ nhanh chóng bị bỏ lại phía sau.
Điều này gián tiếp ép người dùng vào một cuộc đua phần cứng không hồi kết để bù đắp cho những dòng code lãng phí tài nguyên. Càng nhiều tài nguyên được ném vào để giải quyết vấn đề bằng sức mạnh vật lý, các lỗi rò rỉ bộ nhớ và sự cồng kềnh của hệ thống càng có đất diễn.
Với Low Latency Profile, Microsoft dường như đang chọn cách điều trị triệu chứng thay vì chữa dứt điểm căn bệnh 'ngốn' tài nguyên của Windows 11.
