Nếu như trước đây, Cruise Control gần như chỉ xuất hiện trên ô tô, thì nay công nghệ này đang dần “phổ cập” trên xe hai bánh. Từ mô tô phân khối lớn phục vụ touring, Cruise Control hiện đã được tích hợp trên nhiều dòng xe máy điện phổ thông, chẳng hạn như trên xe Yadea hay Dat Bike.
Không thể phủ nhận, sự xuất hiện của tính năng này mở ra trải nghiệm lái mới mẻ và sự tiện lợi cho người dùng. Tuy nhiên, thực tế hiện nay không ít người vẫn chưa biết tới Cruise Control, tính năng này hoạt động ra sao và có thực sự cần thiết trong mọi tình huống?
Về bản chất, Cruise Control là tính năng hỗ trợ, cho phép xe duy trì một tốc độ ổn định mà không cần người lái giữ tay ga liên tục. Khi đạt đến vận tốc mong muốn, người dùng chỉ cần kích hoạt tính năng, hệ thống điều khiển sẽ “ghi nhớ” tốc độ này và tự động điều chỉnh công suất động cơ để giữ ổn định. Trên xe máy điện, việc này được thực hiện thông qua bộ điều khiển điện tử trung tâm, vốn có khả năng phản hồi nhanh và chính xác hơn so với cơ cấu cơ khí trên xe động cơ đốt trong.
Nguyên lý vận hành của Cruise Control nhìn chung cũng khá đơn giản nhưng hiệu quả. Sau khi được kích hoạt, hệ thống liên tục theo dõi tốc độ thực tế của xe thông qua cảm biến. Nếu xe có xu hướng chậm lại do lực cản hoặc độ dốc, bộ điều khiển sẽ tăng công suất để bù vào. Ngược lại, khi xe có dấu hiệu vượt quá tốc độ cài đặt, hệ thống sẽ giảm công suất. Nhờ đó, xe duy trì trạng thái vận hành ổn định mà không cần sự can thiệp liên tục từ người lái.
Nguyên lý hoạt động của hệ thống Cruise Control nhìn chung khá đơn giản, nhưng hiệu quả mang lại khó phủ nhận
ẢNH: YAMAHA, DAT BIKE
Điểm đáng chú ý, Cruise Control không phải tính năng “tự lái” như nhiều người lầm tưởng. Người điều khiển vẫn phải kiểm soát hoàn toàn tay lái, phanh và tình huống giao thông. Trên thực tế, hệ thống này được thiết kế để tự ngắt ngay khi người lái tác động vào phanh hoặc vặn lại tay ga. Điều này đảm bảo tính an toàn, đồng thời giúp người dùng nhanh chóng lấy lại quyền kiểm soát trong các tình huống bất ngờ.
Xét về lợi ích, Cruise Control mang lại trải nghiệm thoải mái hơn rõ rệt, đặc biệt khi di chuyển đường dài. Việc không phải giữ ga liên tục giúp giảm tình trạng mỏi cổ tay, nhất là với những hành trình kéo dài hàng chục km. Bên cạnh đó, khả năng duy trì tốc độ ổn định còn giúp xe vận hành mượt mà hơn, hạn chế tình trạng tăng – giảm ga đột ngột, từ đó góp phần tối ưu mức tiêu hao năng lượng trên xe điện.
Tuy nhiên, không phải lúc nào Cruise Control cũng phát huy hiệu quả. Thực tế cho thấy tính năng này phù hợp nhất khi di chuyển trên các tuyến đường thẳng, ít phương tiện, chẳng hạn như quốc lộ hoặc đường vành đai. Trong những điều kiện này, việc giữ tốc độ ổn định không chỉ giúp người lái thoải mái hơn mà còn nâng cao hiệu quả vận hành của xe.
Ngược lại, trong môi trường giao thông đô thị đông đúc, Cruise Control gần như không có nhiều “đất diễn”. Việc phải liên tục xử lý tình huống, tăng giảm tốc độ, tránh chướng ngại vật khiến người lái cần kiểm soát tay ga chủ động hơn. Nếu lạm dụng ga tự động trong bối cảnh này, phản xạ có thể bị chậm đi, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Một yếu tố khác cần lưu ý là Cruise Control thường chỉ hoạt động trong một dải tốc độ nhất định, tùy theo thiết kế của từng dòng xe. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng không thể kích hoạt tính năng ở tốc độ quá thấp hoặc trong những điều kiện vận hành không phù hợp. Nói cách khác, đây là một công cụ hỗ trợ tiện nghi, nhưng có giới hạn rõ ràng và cần được sử dụng đúng hoàn cảnh.
Ngày 15/6/2025, Allison Tsiumis gặp một va chạm nhỏ. Vụ việc đáng lẽ chỉ kết thúc bằng việc trao đổi thông tin, thì bà bị cảnh sát bắt giữ vì tội lái xe trong tình trạng say xỉn (DUI).
Theo Tsiumis, một cựu nhân viên FBI với 33 năm kinh nghiệm, sĩ quan cảnh sát Christian Ferraras đến hiện trường và lập tức tập trung nghi ngờ về tình trạng say xỉn, tuyên bố ngửi thấy mùi rượu. Tsiumis phủ nhận việc uống rượu. Xét nghiệm máu sau đó hoàn toàn chứng minh lời khai của bà là đúng. Tuy nhiên, bà vẫn bị bắt và trải qua thủ tục thông thường liên quan đến DUI.
Tsiumis mô tả với đài WVLT về việc bị lập biên bản, lấy dấu vân tay và giam giữ trong tù. Đây là một trải nghiệm đặc biệt gây sốc đối với bà, nhất là sau nhiều thập kỷ làm việc tại Cục Điều tra Liên bang. Ngay cả sau khi được thả, hậu quả vẫn tiếp tục chồng chất. Bà bị yêu cầu lắp đặt thiết bị khóa khởi động, thường chỉ dành cho những người phạm tội DUI đã bị kết án, mặc dù bà không bị kết tội.
Giờ đây, bà đang kiện thành phố và viên cảnh sát bắt giữ, cho rằng toàn bộ vụ việc được xây dựng trên cơ sở chứng cứ không vững chắc, nếu không muốn nói là hoàn toàn sai sự thật.
Vụ kiện của Tsiumis cho rằng lời khai của viên cảnh sát không khớp với những gì được ghi lại trên camera gắn trên người. Bà cáo buộc rằng những thông tin không chính xác và lời khai sai sự thật đã được sử dụng để biện minh cho việc bắt giữ, đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về cách xác định căn cứ có thể xảy ra trong các vụ án lái xe say rượu.
Đây là một tình huống không phải là hiếm ở Tennessee hay một số bang khác. Tennessee trở nên tai tiếng vì các vụ bắt giữ người lái xe say rượu trong khi thực tế họ hoàn toàn tỉnh táo. Vào tháng 8/2025, bang cho biết đã thực hiện 600 vụ bắt giữ như vậy. Đầu năm nay, họ tiết lộ rằng con số thực tế lên tới hơn 2.500 trong 8 năm qua.
Vừa mới đây, một nữ tài xế bị bắt oan giống Tsiumis cũng đệ đơn kiện sau khi bị cảnh sát bắt giữ khi đến Arizona tổ chức đám cưới vào tháng 12/2024. Kết quả kiểm tra nồng độ cồn bằng 0 nhưng người phụ nữ này vẫn bị còng tay và giam giữ. Vụ việc làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về áp lực và chỉ tiêu không chính thức trong việc bắt giữ DUI.
Cả hai người phụ nữ nói trên không chỉ tìm kiếm bồi thường thiệt hại. Tsiumis đang kêu gọi cải cách toàn diện hơn. Bà muốn có chương trình đào tạo tốt hơn, kiểm tra nồng độ cồn tại chỗ được cải thiện và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ hệ thống thực thi pháp luật của Tennessee.
Khi xe đã chườm một nửa thân vào đường to, lúc này tài xế đã có cơ hội quan sát rõ người đang nằm trên đường nếu quan sát qua vai, xuyên cửa sổ tài xế. Theo đường nối màu vàng trong hình, không gian từ mắt tài xế tới người nằm khá trống trải, không bị chắn trên/dưới, vì vậy các chuyên gia cho rằng, nếu chủ động quan sát, tài xế hoàn toàn có thể phát hiện người đang nằm.
Điểm mù cột A
Thời điểm tài xế quay mặt nhìn theo hướng người nằm, cũng là lúc cột A đã che mắt tài xế. Vùng điểm mù lúc này là rất lớn, đặc biệt khi trời tối, người nằm dưới đường mặc đồ tối màu. Theo các chuyên gia, hiện nay tùy từng dòng xe mà kích thước cột A có thể khác nhau, vùng điểm mù vì thế cũng lớn hoặc nhỏ hơn. Tuy vậy trong trường hợp vật thể thẳng hướng như trong ảnh trên, rất khó để quan sát dù cột A mỏng hay dày.
Lỗi mất tập trung khi lái xe
Cuối cùng, trong một khoảng khắc nhỏ trước khi chèn lên nạn nhân, tài xế cúi xuống nhìn thứ gì đó trong xe, thay vì mắt tập trung quan sát nhìn đường. Khi lái xe, chỉ một tích tắc mất tập trung có thể dẫn tới tai nạn vì các tình huống xảy ra rất nhanh.
Năm 2021, Lexus từng làm một bài thử nghiệm với nhiều tài xế, trong đó kính lái bị che mờ bất ngờ trong vài giây - mô phỏng việc tài xế mất tập trung không quan sát - dẫn tới các tai nạn.
Các chuyên gia của Car Awards khuyên, khi lái xe chuyển hướng, tài xế cần tập trung quan sát, đi đúng làn đường, mở rộng tầm quan sát bằng nguyên tắc quay đầu quan sát qua vai cả hai hướng trái - phải khi rẽ để đảm bảo vùng không gian mà xe đi tới hoàn toàn thông thoáng. Cuối cùng, tập trung quan sát là nguyên tắc không thể bỏ qua, dù chỉ một giây khi lái xe.
Sau bước chạy đà không mấy khả quan, sức mua ô tô bất ngờ tăng tốc trong tháng 3.2026, tạo động lực giúp thị trường ô tô khép lại quý 1/2026 với kết quả bán hàng khá tích cực. Chính sách ưu đãi từ các nhà sản xuất, phân phối cùng biến động nhanh chóng của giá xăng dầu từ sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán càng góp phần thúc đẩy xu hướng chuyển đổi từ xe động cơ đốt trong chạy bằng xăng, dầu sang ô tô điện, xe hybrid diễn ra mạnh mẽ hơn.
Trong bối cảnh cuộc đua giảm giá ô tô diễn ra rầm rộ giữa các nhà sản xuất, phân phối… nhu cầu mua sắm, lên đời ô tô mới của người Việt vẫn gia tăng bất chấp tác động từ cuộc xung đột Trung Đông khiến giá xăng, dầu liên tục biến động.
Theo số liệu bán hàng vừa được Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) công bố, trong tháng 3.2025, doanh số bán ô tô các loại của các thành viên thuộc VAMA đạt tổng cộng 38.704 xe ô tô các loại, tăng 19.426 xe tương đương khoảng 101% so với tháng 2.2025. Kết quả này đã chấm dứt bước sụt giảm doanh số vốn đã diễn ra liên tiếp trong hai tháng vừa qua, đồng thời nâng lượng xe bán ra trong quý 1/2026 lên 94.857 chiếc.
Trong đó, ô tô nhập khẩu nguyên chiếc của các thành viên VAMA đang cho thấy xu hướng tăng trưởng nhanh hơn so với xe lắp ráp trong nước. Cụ thể, tổng lượng ô tô nhập khẩu các thành viên VAMA đã bán ra trong quý 1/2026 đạt gần 52.000 xe, tăng 40% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi xe lắp ráp trong nước chỉ đạt gần 43.000 xe, tăng 22%.
Nếu tính cả doanh số bán ô tô Hyundai do Liên doanh Hyundai Thành Công (HTV) lắp ráp, phân phối tại Việt Nam (đạt 4.546 xe) và ô tô điện VinFast (đạt 27.609 xe), trong tháng 3.2025, người Việt đã mua sắm tổng cộng 70.859 xe ô tô mới các loại, tăng hơn 45% so với tháng 2.2026. Cộng dồn ba tháng của quý 1/2026, tổng lượng ô tô mới của VAMA, VinFast, Hyundai bán ra thị trường đạt 162.039 xe, tăng gần 44.000 xe tương đương khoảng 27% so với cùng kỳ năm ngoái.
Như vậy, có thể thấy kết quả tích cực của thị trường ô tô đạt được trong quý 1/2026 chủ yếu đến từ nhu cầu mua sắm ô tô của người dân gia tăng trong tháng 1.2026 - thời điểm trước Tết Nguyên đán 2026 và trong tháng 3.2026. Thị trường chững lại trong tháng 2.2026 nhưng không quá khó hiểu bởi đây là thời điểm hoạt động bán hàng bị gián đoạn do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài.
Lý giải về bước tăng trưởng của thị trường ô tô Việt Nam trong quý 1/2026, anh N.Q.T trưởng bộ phận bán hàng một đại lý Ford tại TP.HCM cho biết: "Sự đa dạng của thị trường ô tô với hàng loạt mẫu mã mới kết hợp với chương trình ưu đãi, giảm giá từ các nhà sản xuất, phân phối đã góp phần thúc đẩy nhu cầu mua sắm, sở hữu ô tô của người dân. Bên cạnh đó, sự linh hoạt trong việc áp dụng các gói cho vay mua xe từ các tổ chức tài chính, nhà sản xuất, phân phối cũng góp phần vực dậy sức mua".
Không chỉ sức mua hồi phục, thị trường ô tô Việt Nam trong quý 1/2026 cũng cho thấy sự thay đổi ngày càng rỏ rệt về xu hướng lựa chọn ô tô của người Việt. Ô tô động cơ đốt trong chạy bằng xăng, dầu vẫn chiếm phần lớn nhưng xu hướng khách hàng mua ô tô mới chuyển sang dùng ô tô điện, xe hybrid đang diễn ra đầy mạnh mẽ.
Số liệu được PV Thanh Niên tổng hợp từ các báo cáo bán hàng cho thấy, trong tổng số gàn 71.000 ô tô mới tiêu thụ tại Việt Nam trong quý 1/2026 có gần 54.000 ô tô điện. Trong đó, VinFast chiếm tới 53.684 xe, tương đương hơn 33,2% thị phần toàn thị trường ô tô Việt Nam. Hãng xe điện Việt Nam còn cho thấy sự áp đảo khi luôn có từ 4 - 7 mẫu xe góp mặt trong top 10 ô tô bán chạy nhất Việt Nam hàng tháng. Sự đa dạng về mẫu mã cung như linh hoạt trong chính sách bán hàng ưu đãi và đặc biệt miễn phí sach pin… là những yếu tố giúp ô tô điện VinFast tạo sức hút với khách hàng.
Không chỉ ô tô điện, ô tô hybrid cũng có sự tăng trưởng. Trong quý 1/2026 tổng doanh số bán ô tô hybrid của các thành viên VAMA đạt 5.125 xe, tăng 2.563 xe so với cùng kỳ năm ngoái, đồng thời chiếm gần 3,2% thị phần.
Theo giới kinh doanh ô tô, bên cạnh chi phí sử dụng, bảo dưỡng... tiết kiệm hơn so với xe động cơ đốt trong, việc giá xăng dầu liên tục biến động, leo thang do tác động từ tình hình chiến sự Trung Đông góp phần thúc đẩy người dân, đặc biệt những người mua xe chạy dịch vụ chuyển đổi.
