Doanh số xe điện tại châu Âu tăng mạnh

Mazda chính thức gia nhập danh sách ngày càng dài các nhà sản xuất ô tô đang rút bớt tham vọng điện hóa quá nhanh.

Tuy nhiên, điểm khác biệt là trong khi các đối thủ như Ford, GM hay Stellantis đang phải gánh những khoản lỗ khổng lồ sau khi đổi hướng, Mazda khẳng định việc điều chỉnh chiến lược của hãng không khiến công ty mất đồng nào. Lý do đơn giản là hãng còn chưa thực sự bắt đầu.

Nhà sản xuất ô tô Nhật Bản vừa xác nhận rằng mẫu xe chuyên điện đầu tiên của hãng (không có bản dùng động cơ đốt trong) sẽ bị lùi từ năm 2027 sang ít nhất năm 2029. Thay vào đó, Mazda sẽ chuyển hướng tập trung nhiều hơn vào xe hybrid và các mẫu sử dụng động cơ đốt trong, đồng thời tiếp tục cẩn trọng theo dõi nhu cầu xe điện toàn cầu.

Cách tiếp cận thận trọng này từng khiến Mazda bị xem là chậm chạp trong cuộc đua điện hóa, nhưng giờ lại cho thấy sự tỉnh táo, đúng thời điểm. Tăng trưởng xe điện đang chậm lại rõ rệt tại nhiều thị trường lớn, bao gồm Mỹ, nơi xe hybrid đang ngày càng thu hút người tiêu dùng.

Mazda cho biết các phiên bản hybrid của CX-50 hiện chiếm khoảng 35-40% doanh số của mẫu xe này, tạo thêm cơ sở để hãng ưu tiên phát triển các dòng xăng lai điện thay vì xe thuần điện.

“Chúng tôi đưa ra quyết định này trước cả khi bắt đầu. Với xe thuần điện, chúng tôi luôn rất thận trọng”, CEO Masahiro Moro của Mazda phát biểu trong buổi công bố kết quả kinh doanh.

Nhiều hãng xe lớn có lẽ ước rằng họ cũng thận trọng như vậy. Trong hai năm qua, hàng loạt nhà sản xuất ô tô lớn đã phải trì hoãn hoặc hủy bỏ các dự án xe điện sau khi đổ hàng tỷ USD vào nhà máy, cơ sở sản xuất pin và dây chuyền lắp ráp, dựa trên những dự báo nhu cầu quá lạc quan.

Ford, GM, Honda, Stellantis cùng nhiều hãng khác đều đã điều chỉnh kế hoạch khi xu hướng thị trường thay đổi, và điều đó khiến họ thiệt hại hàng tỷ USD.

Trong khi đó, Mazda gần như vẫn bảo vệ được túi tiền. Giờ đây, hãng dự kiến cắt giảm gần một nửa khoản đầu tư điện hóa đến năm 2030, từ khoảng 12,5 tỷ USD xuống còn khoảng 7,5 tỷ USD.

Ông Moro cho biết Mazda không phát sinh chi phí xóa sổ tài sản hay suy giảm giá trị đầu tư, bởi hãng chưa thực sự rót lượng lớn tài sản vào sản xuất xe điện.

Thay vào đó, Mazda sẽ dồn nguồn lực để phát triển các mẫu xe hybrid sử dụng thế hệ động cơ Skyactiv-Z sắp ra mắt. Một loạt sản phẩm mới được lên kế hoạch ra mắt từ nay đến năm 2030, trong đó có CX-5 thế hệ tiếp theo với hệ thống hybrid do Mazda tự phát triển, thay vì dùng công nghệ của Toyota như hiện nay.

Dù vậy, Mazda không hoàn toàn từ bỏ xe điện. Hãng vẫn sẽ tiếp tục bán các mẫu thuần điện như 6e và CX-6e, những sản phẩm được phát triển cùng đối tác Trung Quốc Changan.

Tin Gốc: Dân Trí

Cùng với các phân khúc khác trên thị trường ô tô Việt Nam, trong bối cảnh sức mua hồi phục, lượng tiêu thụ ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam (gồm Hyundai Grand i10, KIA Morning và Toyota Wigo) cũng tìm lại nhịp tăng trưởng doanh số nhưng không đáng kể. Cục diện cạnh tranh vẫn không thay đổi khi Hyundai Grand i10 vẫn là cái tên gồng gánh doanh số cho cả phân khúc trong bối cảnh KIA Morning không được công bố kết quả bán hàng, Toyota Wigo đang gặp khó khi rơi vào nhóm xe bán ế nhất.

Theo số liệu cập nhật từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) và Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) trong tháng 3.2026, doanh số bán ô tô máy xăng cỡ nhỏ tại Việt Nam chỉ đạt 257 xe, tăng 49 xe tương đương 19,1% so với tháng 2.2026. Kết quả này (chưa bao gồm doanh số KIA Morning) giúp ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam chấm dứt đà sụt giảm doanh số kéo dài từ cuối năm ngoái đến hai tháng đầu năm 2026. Dù vậy, vẫn cho thấy thực trạng đáng buồn của phân khúc này khi chỉ còn lại một vài cái tên góp mặt, sức hút sụt giảm đáng kể.

Không chỉ tăng trưởng chậm, doanh số ô tô máy xăng cỡ nhỏ tại Việt Nam trong tháng 3.2026 vẫn thấp hơn 306 xe, tương đương mức giảm 54,5% so với cũng kỳ năm ngoái. Cộng dồn ba tháng đầu năm 2026, tổng doanh số bán ô tô máy xăng cỡ nhỏ tại Việt Nam (chưa tính KIA Morning do THACO AUTO không công bố chi tiết) cũng chỉ đạt 992 xe, giảm 430 xe tương đương 30,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Áp lực cạnh tranh từ xe điện ngày càng gia tăng, cộng với việc giá xăng liên tục biến động trong thời gian qua… chính là những lý do khiến ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam giảm sức hút. Phân khúc này chủ yếu hướng đến nhóm khách hàng lần đầu mua xe hay cá nhân, doanh nghiệp mua xe chạy dịch vụ… vốn đề cao tính kinh tế, tiết kiệm. Tuy nhiên trong bối cảnh giá xăng, dầu biến động, chi phí sử dụng cao hơn nhiều so với xe điện, không ít khách hàng đã quay lưng với những lựa chọn như Hyundai Grand i10, KIA Morning hay Toyota Wigo.

Trong số 3 mẫu xe đang cạnh tranh ở phân khúc này, ngoài KIA Morning không được công bố kết quả bán hàng, doanh số hai mẫu xe còn lại cho thấy sự đối lập rõ rệt. Cụ thể, Hyundai Grand i10 với sức hút về thương hiệu, kiểu dáng thiết kế cùng giá bán khá cạnh tranh tiếp tục bán được nhiều xe nhất. Tuy nhiên, doanh số cũng chỉ đạt ở mức 255 xe, tăng 82 xe so với tháng trước đó, qua đó khép lại quý 1/2026 với 792 xe bán ra. Trong khi đó, mẫu xe nhập khẩu từ Indonesia - Toyota Wigo bán được 2 xe, giảm tới 33 xe so với tháng 2.2026. Kết quả này khiến Toyota Wigo rơi vào nhóm 10 ô tô bán ít nhất Việt Nam tháng 3.2026. Sau 3 tháng đầu năm 2026, doanh số Toyota Wigo cũng chỉ ở mức 200 xe.

Sau quý 1/2026, với chỉ 992 xe bán ra, giảm 30,3% so với cùng kỳ năm ngoái ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam là một trong những phân khúc có doanh số bán thấp nhất thị trường. Nếu không có sự cải tiến về mẫu mã, thiết kế cộng với chính sách ưu đãi từ nhà sản xuất, phân phối, ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam khó có thể cạnh tranh với xe điện vốn ngày càng phổ biến trên thị trường Việt Nam.

Tin Gốc: Thanh Niên

Vụ cháy xe ở cây xăng Đà Nẵng hôm 2/5 khiến hai học sinh thiệt mạng được cơ quan chức năng xác định xe chở 20 khối pin và nhiều ắc-quy trong cốp. Video ghi lại sự việc cho thấy đám cháy ở cốp bùng lên ngay tức thì, dữ dội. Những biện pháp cứu hỏa thông thường của người dân như bình khí, bột, nước đều gần như không hiệu quả. Đám cháy mất tới 15 phút mới có thể dập tắt, trong khi với đám cháy các chất liệu thông dụng, diện tích cháy vài m2, ngoài trời, không cháy lan, chỉ cần một vài phút với bình chữa cháy phổ thông.

Các chuyên gia năng lượng cho biết, đám cháy bùng lên ngay lập tức và lan rộng là kiểu phản ứng dây chuyền đặc trưng của pin chứ không từ từ giống như cháy vì chập điện hay đốt lửa thông thường. Pin lithium-ion có mật độ năng lượng cao và khả năng sạc lại nhiều lần, loại pin này giúp phương tiện vận hành hiệu quả, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu một cell bên trong gặp lỗi, quá nhiệt hoặc hư hỏng. Nguyên nhân chính nằm ở đặc tính hóa học của pin lithium-ion.

Pin lithium-ion hiện nay được dùng nhiều cho xe điện, cả xe máy lẫn ôtô, thường cấu tạo gồm nhiều cell lithium-ion xếp thành cụm lớn. Khi một cell bị hỏng hoặc quá nhiệt, nó có thể kích hoạt hiện tượng gọi là "phản ứng nhiệt dây chuyền" (thermal runaway). Nhiệt độ tăng nhanh khiến các cell lân cận cũng phát nổ hoặc cháy theo, tạo thành chuỗi phản ứng khó kiểm soát.

Không giống như cháy các nhiên liệu khác, vốn cần oxy để cháy, pin lithium-ion có thể tự sinh nhiệt và oxy bên trong. Điều này khiến việc dập lửa bằng nước hoặc bọt chữa cháy truyền thống kém hiệu quả, vì ngay cả khi lửa tạm tắt, phản ứng hóa học bên trong vẫn tiếp diễn và có thể bùng cháy trở lại.

Bên cạnh đó, vụ cháy xảy ra do pin có thể đạt nhiệt độ trên 1.000 độ C, quá trình cháy còn giải phóng nhiều khí độc như hydro fluoride (HF), gây nguy hiểm cho những người ở gần nguồn cháy. Ngoài ra, áp suất tích tụ trong các cell pin có thể dẫn đến nổ, khiến việc tiếp cận đám cháy trở nên rủi ro hơn cho lực lượng cứu hộ.

Các chuyên gia cho biết để dập cháy hoàn toàn một bộ pin xe điện cần lượng nước lớn hơn nhiều so với cháy xe chạy xăng, vì mục tiêu không chỉ là dập lửa, mà còn phải hạ nhiệt toàn bộ cụm pin để chặn phản ứng dây chuyền. Trong nhiều trường hợp, xe điện sau khi cháy còn phải được ngâm trong bể nước hàng giờ, nhằm đảm bảo pin không tái phát cháy.

Ngoài ra, thị trường cũng đã xuất hiện các loại bình chữa cháy gốc nước chuyên dụng cho pin xe điện. Những dung dịch này được thiết kế để vừa tạo lớp phủ cách ly oxy, vừa hấp thụ nhiệt và làm mát nhanh bề mặt cụm pin, qua đó giúp kiểm soát ngọn lửa và hạn chế cháy lan. Tuy nhiên, do phản ứng nhiệt của pin lithium-ion diễn ra từ bên trong, các loại bình chữa cháy này chủ yếu hỗ trợ dập lửa bên ngoài và giảm nhiệt, và thường vẫn cần kết hợp với việc làm mát sâu để ngăn nguy cơ tái cháy.

Hiện tại, ngành công nghiệp ôtô đang phát triển nhiều công nghệ để giảm rủi ro, như hệ thống quản lý pin thông minh, vật liệu cách nhiệt tốt hơn, và thiết kế pin ít lan truyền nhiệt. Đồng thời, lực lượng cứu hỏa cũng đang cập nhật quy trình xử lý riêng cho xe điện. Dù vậy, số liệu thống kê cho thấy cháy xe điện vẫn là hiện tượng hiếm so với tổng số phương tiện lưu hành. Điều quan trọng là hiểu đúng bản chất nguy cơ để có biện pháp phòng ngừa và ứng phó phù hợp.

Tin Gốc: Vnexpress