Chỉ số đại diện cho sàn chứng khoán TP HCM nối dài trạng thái hưng phấn, trái với dự đoán của nhiều nhóm phân tích về kịch bản điều chỉnh nhẹ sau nhịp tăng mạnh tuần trước. VN-Index có lúc giảm 15 điểm bởi áp lực xả hàng xuất hiện trong nhóm Vingroup, nhưng sau đó nhanh chóng lấy lại sắc xanh và liên tục nới rộng biên độ. Chỉ số đóng cửa tại 1.837 điểm, tăng hơn 1% so với tham chiếu, lên mức cao nhất một tháng rưỡi.
Sàn TP HCM có 154 mã chốt phiên trên tham chiếu, còn bên giảm xấp xỉ 150 mã. Rổ vốn hóa lớn ghi nhận sự phân hóa mạnh với 19 mã tăng, trong khi chỉ có 7 mã giảm.
Thị trường chịu sự chi phối mạnh của các cổ phiếu liên quan đến Tập đoàn Vingroup. Bốn mã thành phần đều tăng điểm, trong đó VHM chạm trần 145.100 đồng và chốt phiên trong tình trạng không có bên bán. Theo thống kê của Công ty Chứng khoán VnDirect, nhóm này đóng góp gần 15 điểm vào phiên tăng hôm nay.
Thép là nhóm ngành duy nhất có đà tăng đồng thuận. HPG hôm nay tích lũy 1,6% lên 28.450 đồng, còn HSG và NKG lần lượt đóng cửa trên tham chiếu 0,5%.
Các nhóm ngành khác đều phân hóa mạnh. Ở nhóm ngân hàng, VPB và MBB chốt phiên trong sắc đỏ, còn ngược lại có HDB, TCB và VCB tăng hơn 1%. Nhóm này cũng có đến 5 đại diện giữ nguyên tham chiếu, như SHB, LPB, KLB, OCB và NAB.
Cổ phiếu chứng khoán diễn biến tương tự khi bên tăng có các mã trụ như SSI, HCM, VND, VCK dù biên độ không quá lớn. Ngược lại, bên giảm gồm VIX, VPX và TCX với biên độ dưới 0,6%.
Dầu khí là nhóm ngành biến động tiêu cực nhất khi đồng loạt giảm sâu, bất chấp mỗi thùng dầu thế giới sáng nay tăng thêm 8%, lên gần 90 USD do căng thẳng Trung Đông có dấu hiệu leo thang trở lại. BSR, đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu Dung Quất, đứng đầu biên độ giảm với 2,1%. Các mã trụ khác như PLX, GAS, PVD lần lượt mất hơn 1%.
Thanh khoản sàn TP HCM đạt hơn 20.000 tỷ đồng, xuống mức thấp nhất hai tuần qua. Rổ vốn hóa lớn đóng góp gần 12.000 tỷ đồng trong số này. Dòng tiền tập trung cục bộ ở nhóm Vingroup. VIC và VHM chia nhau vị trí dẫn đầu, lần lượt đạt 1.000 tỷ đồng và 960 tỷ đồng.
Khối ngoại trở lại trạng thái xả hàng. Nhóm này giải ngân khoảng 2.600 tỷ đồng, trong khi bán ra chưa đến 3.200 tỷ đồng. VIC vào nhóm đóng góp nhiều nhất cho thị trường nhưng cũng chịu áp lực xả hàng quyết liệt từ nhà đầu tư nước ngoài với khối lượng bán ròng gần 5 triệu cổ phiếu.
Theo nhận định của nhóm phân tích Công ty Chứng khoán MB, thanh khoản và độ rộng không tăng trong giai đoạn VN-Index tiến về đỉnh cũ khiến thị trường đứng trước khả năng rung lắc trong tuần này. Chỉ số được dự đoán lùi về 1.770-1.780 điểm, tức giảm 60-70 điểm so với hiện tại. Tuy nhiên, đây được xem là cơ hội tốt để nhà đầu tư giải ngân hoặc cơ cấu danh mục.
Từ 9/3, thuế nhập khẩu với nhiều loại xăng dầu, nguyên liệu pha chế (naphtha, reformate, condensate...) giảm từ 7-10% xuống còn 0%. Nhưng quy định này sẽ hết hiệu lực vào ngày 30/4.
Tại Nghị quyết ngày 30/4, Chính phủ đồng ý gia hạn hiệu lực Nghị định 72 sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. MFN là mức thuế suất chỉ áp dụng cho các nước trong Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
Theo đó, thời hạn áp dụng Nghị định 72 được kéo dài đến hết ngày 30/6, tức thêm 2 tháng so với quy định hiện hành. Trong thời gian này, thuế nhập khẩu ưu đãi với một số mặt hàng xăng dầu tiếp tục duy trì ở mức thấp, có mặt hàng về 0% như hiện nay.
Việc tiếp tục duy trì thuế nhập khẩu thấp được đánh giá là công cụ ngắn hạn để ổn định thị trường xăng dầu trong nước trước diễn biến phức tạp từ xung đột Trung Đông. Trước đó, Bộ Tài chính cho biết khi thuế nhập khẩu ưu đãi với xăng dầu giảm về 0% từ đầu tháng 3, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận nguồn hàng thay thế khi chuỗi cung ứng tại những thị trường truyền thống như Hàn Quốc và ASEAN đứt gãy vì xung đột quân sự. Nguồn cung cho nhu cầu nội địa nhờ đó được đảm bảo, góp phần bình ổn thị trường xăng dầu và kinh tế vĩ mô.
Tuy nhiên, xung đột quân sự tại Trung Đông còn diễn biến phức tạp, khó lường. Theo nhận định của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), ngay cả khi xung đột quân sự chấm dứt, các cơ sở hạ tầng dầu khí ở Trung Đông cần ít nhất 5-7 tuần để phục hồi công suất. Trong trường hợp ngừng áp dụng mức thuế MFN 0% với các mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào từ cuối tháng 4, tình trạng khan hiếm nguồn cung có thể trở lại.
Bộ ước tính việc gia hạn chính sách thuế thêm hai tháng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 997 tỷ đồng, nâng tổng số giảm thu từ khi áp dụng lên 2.021 tỷ.
Từ cuối tháng 2, giá xăng dầu trong nước trải qua 19 kỳ điều hành, trong đó RON 95-III tăng 10 lần, giảm 7 lần và giữ nguyên 2 lần. Tương tự, dầu diesel tăng 9 lần, giảm 8 lần và 2 kỳ ổn định giá. Hiện, giá xăng RON 95-III ở mức 23.750 đồng một lít, dầu diesel và mazut lần lượt 28.170 đồng và 20.020 đồng.
Ngoài thuế nhập khẩu ưu đãi, các loại thuế như bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt và giá trị gia tăng (VAT) với xăng, dầu và nhiên liệu bay tiếp tục bằng 0 tới cuối tháng 6, theo Nghị quyết của Quốc hội.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 4 tháng đầu năm nay, Việt Nam nhập gần 4 triệu tấn lúa mì, trị giá hơn 1 tỷ USD, tăng lần lượt 66% về lượng và 60% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.
Ngô cũng được nhập khẩu với khối lượng lớn, đạt 4,4 triệu tấn, trị giá hơn 1,1 tỷ USD, tăng 49% về lượng và 43% về giá trị. Trong khi đó, nhập khẩu đậu tương đạt 1,1 triệu tấn, trị giá 542 triệu USD, tăng lần lượt 61% và 70%.
Dù lượng nhập khẩu tăng mạnh, giá nhiều loại ngũ cốc trên thị trường thế giới vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái. Giá nhập khẩu bình quân lúa mì 4 tháng đầu năm đạt khoảng 255,4 USD một tấn, giảm 3,7%, còn ngô giảm 3,6%, xuống 248,8 USD một tấn. Riêng đậu tương tăng 5,2%, lên 475,9 USD một tấn.
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), nguồn cung ngô và đậu tương toàn cầu niên vụ 2025-2026 vẫn ở mức cao nhờ sản lượng lớn từ Brazil và Mỹ. Điều này giúp giá ngũ cốc duy trì ở vùng thấp, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tăng nhập khẩu và dự trữ nguyên liệu.
Brazil và Argentina hiện là hai nguồn cung ngô lớn nhất cho Việt Nam, chiếm gần 80% thị phần. Với đậu tương, Mỹ và Brazil chiếm gần 90% giá trị nhập khẩu. Trong khi đó, Australia, Brazil và Canada là những thị trường cung cấp lúa mì chủ lực.
Theo các doanh nghiệp nhập khẩu, nhu cầu nguyên liệu cho ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản hiện lên gần 30 triệu tấn mỗi năm. Trong đó, ngô và lúa mì là nguồn cung năng lượng chính, còn đậu tương là nguyên liệu giàu đạm quan trọng trong sản xuất cám.
Ngoài ra, nhu cầu từ ngành chế biến thực phẩm như mì ăn liền, bánh kẹo, dầu ăn và sữa đậu nành cũng tăng nhanh, khiến lượng nhập khẩu các mặt hàng này tiếp tục đi lên.
Trong khi nhu cầu ngày càng lớn, nguồn cung trong nước lại hạn chế. Diện tích trồng ngô và đậu tương liên tục thu hẹp do nông dân chuyển sang cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Riêng lúa mì gần như không thể sản xuất thương mại tại Việt Nam do điều kiện khí hậu không phù hợp.
Theo Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, nguyên liệu nhập khẩu hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Lúa mì gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nhập khẩu, còn ngô và đậu tương nội địa chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu chế biến.
Sự phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu khiến ngành chăn nuôi dễ bị tác động khi giá nông sản hoặc chi phí logistics toàn cầu biến động. Từ cuối tháng 2, xung đột Trung Đông leo thang cũng khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại giá hàng hóa và cước vận chuyển có thể tăng mạnh trở lại. Vì vậy, không ít đơn vị đã đẩy mạnh nhập khẩu để dự trữ nguyên liệu cho các tháng cuối năm.
Giới phân tích cho rằng trong ngắn hạn, Việt Nam khó giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu do hạn chế về quỹ đất, năng suất và hiệu quả canh tác. Điều này đồng nghĩa ngành chăn nuôi trong nước sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ biến động của thị trường nông sản toàn cầu.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Tài chính ngày 9/4, ông Lê Long, Phó cục trưởng Cục Thuế, đề cập tới việc gần đây, cơ quan chức năng phát hiện một số vụ án lớn liên quan đến hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán để che giấu doanh thu.
Điển hình là vụ Công ty Hoàng Long gây thiệt hại thuế hơn 241 tỷ đồng hay Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu gây thất thu ngân sách khoảng 150 tỷ đồng.
Theo ông Long, việc doanh nghiệp sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán - một để theo dõi hoạt động thực tế và một để cung cấp cho cơ quan quản lý - là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Thủ đoạn này thường nhằm mục đích che giấu doanh thu, gian lận thuế hoặc làm sai lệch báo cáo tài chính để phục vụ các mục đích khác như tham gia đấu thầu, vay vốn ngân hàng. Hành vi này gây thất thu ngân sách, ảnh hưởng tới nền kinh tế, môi trường kinh doanh.
"Điểm đáng lo là hành vi này có thể diễn ra có hệ thống, tinh vi, dễ che giấu và khó phát hiện nếu không có kỹ năng thanh, kiểm tra chuyên sâu hoặc nghiệp vụ điều tra của cơ quan chức năng", ông nói.
Lãnh đạo Cục Thuế chỉ ra nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh của một số doanh nghiệp còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp tìm cách tối đa hóa lợi nhuận, giảm nghĩa vụ thuế, trong khi chưa nhận thức đầy đủ các rủi ro pháp lý, thậm chí chấp nhận đánh đổi để trốn thuế.
Trước thực trạng này, cơ quan thuế đã đề nghị các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn, dịch vụ giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế phối hợp ngăn chặn gian lận. Các đơn vị này được yêu cầu cung cấp thông tin khách hàng có sử dụng phần mềm kế toán, gồm tên người nộp thuế, mã số thuế, địa chỉ trụ sở và địa điểm kinh doanh. Họ cũng phải lập danh sách toàn bộ khách hàng sử dụng phần mềm kế toán đến hết ngày 31/3 và gửi về Cục Thuế trước ngày 8/4.
"Việc thu thập thông tin giúp cơ quan thuế nắm được quy mô doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh đang sử dụng các phần mềm kế toán, để có giải pháp hỗ trợ, kiểm soát việc kê khai, nộp thuế", ông Long cho biết.
Đến 7/4, Cục Thuế đã nhận được dữ liệu từ 42 tổ chức, với thông tin của 12.809 khách hàng đang sử dụng các phần mềm kế toán. Cơ quan này đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị để tổng hợp dữ liệu trên phạm vi cả nước.
Từ tháng 4, cơ quan thuế sẽ sử dụng các dữ liệu này để rà soát, đưa ra cảnh báo và khuyến nghị với các tổ chức, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh có dấu hiệu sử dụng song song nhiều hệ thống sổ kế toán.
Ngành thuế cũng sẽ tăng kiểm soát dòng tiền nhằm hạn chế gian lận, kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và ngân hàng, theo dõi các giao dịch có giá trị lớn qua tài khoản. Họ cũng tăng ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế, như sử dụng big data và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích rủi ro. Hệ thống có thể phát hiện dấu hiệu bất thường như doanh thu biến động mạnh, biên lợi nhuận thấp bất hợp lý hoặc chênh lệch dữ liệu giữa các hệ thống.
Ngoài ra, cơ quan thuế sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan điều tra. Các trường hợp có dấu hiệu gian lận hoặc trốn thuế sẽ được củng cố hồ sơ và chuyển sang cơ quan công an xử lý.
