Chính quyền Pháp yêu cầu tỷ phú Musk đến Paris vào ngày 20/4, nhưng chưa rõ ông có xuất hiện hay không. Paris cũng chưa cung cấp chi tiết về địa điểm hoặc thời gian cuộc thẩm vấn dự kiến diễn ra.
Tuy nhiên, văn phòng công tố Paris cuối tuần trước cho biết việc những người được mời đến để thẩm vấn tự nguyện có xuất hiện hay không sẽ “không gây trở ngại cho quá trình điều tra”.
Lệnh triệu tập này liên quan cuộc điều tra, được khởi xướng hồi tháng 1/2025, về các cáo buộc rằng thuật toán của mạng xã hội X đã được sử dụng để “can thiệp vào chính trị Pháp”.
Cuộc điều tra sau đó đã được mở rộng, bao gồm những cáo buộc cho rằng chatbot AI Grok của X phát tán những thông tin phủ nhận cuộc diệt chủng Holocaust và các video giả liên quan tình dục.
Các công tố viên Pháp hồi tháng 2 khám xét văn phòng của X tại Paris, điều mà gã khổng lồ mạng xã hội lên án là cuộc đột kích “mang tính chính trị” và “hành vi lạm dụng quyền lực tư pháp”.
Các công tố viên Paris cũng triệu tập cựu CEO của X Linda Yaccarino đến thẩm vấn với tư cách “người quản lý trên thực tế và trên pháp lý của nền tảng X khi xảy ra sự việc”. Yaccarino đã từ chức giám đốc điều hành của X vào tháng 7 năm ngoái sau hai năm lãnh đạo công ty.
Cuộc điều tra của Pháp diễn ra sau khi Grok vấp phải phản ứng dữ dội vì người dùng có thể tình dục hóa hình ảnh phụ nữ và trẻ em bằng các lệnh văn bản đơn giản như “cho cô ấy mặc bikini” hoặc “cởi quần áo của cô ấy”. Hồi tháng 1, Liên minh châu Âu (EU) cũng điều tra X về việc AI Grok tạo ra các hình ảnh deepfake bị tình dục hóa về phụ nữ và trẻ vị thành niên.
Tin Gốc: Vnexpress
Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã phải nhận thất bại nặng nề nhất trong cuộc bầu cử cuối tuần trước, khi đảng trung hữu đối lập Tisza của chính trị gia Peter Magyar giành được 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, trong khi đảng Fidesz của ông Orban chỉ giành khoảng 55 ghế.
Điều này đồng nghĩa Tisza sẽ tự thành lập chính phủ mới với Magyar, 45 tuổi, làm Thủ tướng, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Orban, chính trị gia nổi tiếng với tư tưởng cánh hữu dân túy.
"Đây là kết quả đau đớn nhưng không thể phủ nhận: Chúng tôi không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo", ông Orban hôm 12/4 phát biểu thừa nhận thất bại.
Tibor Dessewffy, giám đốc trung tâm nghiên cứu xã hội học kỹ thuật số tại Đại học Eotvos Lorand, Budapest, đồng thời là thành viên Hội đồng châu Âu về Quan hệ Đối ngoại, nhận định thất bại này cho thấy ông Orban đã trở thành nạn nhân của chính hệ thống do mình tạo ra.
Năm 2010, khi đảng Fidesz lần đầu lên nắm quyền, họ nhận được 53% phiếu bầu và giành được 2/3 số ghế tại quốc hội, giúp đảng này có thể thay đổi các quy định quan trọng về bầu cử.
Tận dụng lợi thế này, ông Orban đã thiết kế một hệ thống bầu cử giúp tối đa hóa số ghế tại quốc hội mà đảng Fidesz giành được. Fidesz đã chia lại các khu vực bầu cử theo hướng có lợi cho mình, mở rộng quyền bỏ phiếu cho những người Hungary sống ở nước ngoài vốn đa phần có tư tưởng bảo thủ.
Họ cũng thiết lập một hệ thống bỏ phiếu hỗn hợp nhằm phân bổ số ghế áp đảo cho đảng giành được tỷ lệ phiếu bầu cao nhất, ngay cả khi đảng đó chỉ đạt được đa số tương đối chứ không phải đa số tuyệt đối.
Nhờ những thay đổi này, đến cuộc bầu cử năm 2014, đảng Fidesz chỉ nhận được 45% số phiếu bầu, nhưng tỷ lệ đa số tuyệt đối tại quốc hội của họ về cơ bản vẫn không thay đổi.
Điều đó cho phép Fidesz tiếp tục thông qua các đạo luật, sửa đổi hiến pháp và bổ nhiệm những người trung thành với đảng vào các vị trí quan trọng mà không cần phải tham khảo ý kiến từ các đảng đối lập.
Ông Orban thời gian này cũng thành công trong nỗ lực tăng cường kiểm soát truyền thông. Đảng Fidesz đã phủ kín các kênh truyền thông bằng vô số thông điệp báo động về những thế lực "đang tấn công Hungary".
Họ cho rằng Hungary đang bị bao vây, công kích bởi người nhập cư trái phép, các nhóm thiểu số về giới, những chính trị gia quan liêu tại Liên minh châu Âu (EU) và cả chính phủ Ukraine.
Những thông điệp đó đã tạo nên cảm giác bất an trong công chúng và giúp Fidesz giữ vững thành trì của mình ở phe cánh hữu, thường xuyên lôi kéo được ủng hộ từ các đảng cực hữu khác. Khi phản hồi lại những thông tin này, các đảng đối lập bị buộc phải bảo vệ những quan điểm vốn không nhận được đồng thuận từ đại đa số người dân Hungary, như ủng hộ quyền LGBTQ+, thể hiện đồng cảm với người nhập cư Hồi giáo và lặp lại những lời chỉ trích chính phủ Hungary từ EU.
Trong hơn một thập kỷ, chiến thuật của Fidesz đã đem lại nhiều thành công về mặt bầu cử. Ông Orban tái đắc cử vào năm 2014, 2018 và 2022, trở thành thủ tướng tại vị lâu nhất ở châu Âu.
Trong suốt thời gian đó, ông lãnh đạo chính phủ với thế đa số tuyệt đối tại quốc hội, giúp ông xây dựng các thiết chế kinh tế, chính trị, tư pháp và thậm chí là văn hóa của Hungary mà không gặp phải bất kỳ kiểm soát hay đối trọng nào.
Trụ cột suy yếu
Hệ thống mà đảng Fidesz dày công xây dựng đã trở thành trụ cột đảm bảo rằng đảng lớn nhất đất nước có thể lãnh đạo với quyền lực gần như tuyệt đối, nhờ vào việc dễ dàng chiếm được đa số áp đảo tại quốc hội. Nó đã vận hành trơn tru qua ba cuộc bầu cử liên tiếp, cho đến khi một lực lượng mới là đảng Tisza xuất hiện và tỏ ra được lòng dân hơn cả Fidesz.
Là một chính trị gia trẻ tuổi, Magyar đã thích nghi nhanh chóng với môi trường truyền thông mới, nơi Fidesz bấy lâu nay dường như không có đối thủ. Ông đã nhanh chóng xây dựng Tisza thành một lực lượng chính trị lớn, kết hợp giữa việc kiện toàn tổ chức đảng, vận động không ngừng nghỉ và tạo tầm ảnh hưởng sâu rộng trên mạng xã hội để thu hút cử tri trẻ tuổi.
Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.
Trong chiến dịch tranh cử, trong khi Thủ tướng Orban chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới. Magyar lại chú trọng vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng.
Trong các cuộc bầu cử trước đây, Fidesz giành chiến thắng dựa trên việc phe đối lập bị phân mảnh, chia rẽ. Năm nay, Tisza là lực lượng chính trị đầu tiên hợp nhất được các đảng đối địch thành một phong trào duy nhất.
Điểm gây chú ý là tổng số phiếu bầu ngày 12/4 dành cho tất cả các đảng dân chủ ngoài Tisza chỉ chiếm chưa đầy 2%. Điều này có nghĩa bất kể những khác biệt về chính trị và tư tưởng, cử tri đã đoàn kết lại để ủng hộ ông Magyar.
Mối đoàn kết này là kết quả từ tình trạng phân cực sâu sắc trong xã hội Hungary. Chiến thuật của ông Orban khi xoáy sâu vào các vấn đề gây chia rẽ như nhập cư hay mối nguy từ cuộc xung đột Ukraine đã tạo ra một môi trường chính trị rạn nứt nghiêm trọng.
Nhưng khi những mối đe dọa thực tế mà ông Orban đưa ra không bao giờ thành hiện thực, niềm tin của cử tri với Fidesz cũng bắt đầu lung lay, theo Jorn Fleck, giám đốc điều hành Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương.
Chiến lược của ông Orban khi đổ lỗi cho EU và Ukraine về những vấn đề nội tại mà Hungary đối mặt đã không còn thuyết phục được đa số cử tri. Ông Magyar đã thành công khi chỉ ra mối liên hệ giữa chính quyền Orban với tình trạng bệnh viện xuống cấp, cơ sở hạ tầng rệu rã và lạm phát tăng cao, đồng thời vạch trần nạn tham nhũng trong giới lãnh đạo cấp cao của Fidesz.
Trong bối cảnh đó, ranh giới chia rẽ chính trong xã hội Hungary giờ đây chỉ xoay quanh câu hỏi người dân muốn ông Orban ở lại hay ra đi. Lựa chọn mang tính đối đầu trực diện này đã giúp ông Magyar dễ dàng tập hợp cử tri từ nhiều hệ tư tưởng khác nhau về phía mình. Ông đã trở thành gương mặt đại diện cho toàn bộ bộ phận xã hội phản đối Thủ tướng Orban.
Vì hệ thống bầu cử được Fidesz thiết kế để khuếch đại quyền lực ngay cả với thế đa số tương đối nhỏ, đảng Tisza giờ đây cũng được hưởng lợi với đa số 2/3 ghế tại quốc hội, trao cho họ công cụ để xóa bỏ những đạo luật mà ông Orban đã đưa ra trước đây, đảo ngược hoàn toàn di sản chính trị của Fidesz.
"Bộ máy bầu cử của Hungary, vốn được thiết kế để biến thế đa số tương đối thành sức mạnh áp đảo tuyệt đối tại quốc hội, đã vận hành hoàn hảo, nhưng không dành cho ông Orban", Dessewffy nói.
Theo chuyên gia này, Magyar giành chiến thắng bằng cách hiểu thấu luật chơi và tận dụng nó để đánh bại ông Orban.
"Những đạo luật bầu cử do chính ông Orban ký thông qua nhằm chia rẽ phe đối lập cuối cùng lại trở thành đòn chí mạng cho người tạo ra chúng, khi ông phải đối mặt với một đối thủ nắm rõ cơ chế và biến nó thành lợi thế riêng mình", Dessewffy cho hay.
Chuyên gia Fleck cho rằng thất bại của Thủ tướng Orban cùng đảng Fidesz đã báo hiệu những cơ hội mới quan trọng không chỉ cho Hungary mà cho toàn bộ châu Âu.
Emma Nix, phó giám đốc tại Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, kỳ vọng chính phủ do ông Magyar dẫn dắt sẽ rũ bỏ vai trò "kẻ ngoài lề" trên bàn nghị sự EU. Quan trọng nhất, điều này có thể chấm dứt việc Hungary phủ quyết gói hỗ trợ 90 tỷ USD của EU dành cho Ukraine.
"Dù Hungary vẫn giữ quan điểm bảo thủ trong các vấn đề từ nhập cư đến mở rộng liên minh, Budapest sẽ quay lại lập trường mang tính xây dựng hơn đối với các vấn đề châu Âu khác", Fleck nhận xét. "Người dân Hungary đã bác bỏ việc ông Orban công kích mối quan hệ với Brussels, cho thấy họ hy vọng nước này trở thành một thành viên bình thường của liên minh".
Tin Gốc: Vnexpress
"Các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của hải quân Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz và đang hoạt động tại vịnh Ba Tư để hỗ trợ cho Dự án Tự do", Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trên X ngày 4/5, nhắc đến tên chiến dịch "giải cứu" mà Tổng thống Donald Trump khởi động.
Đây là hai tàu chiến đầu tiên của hải quân Mỹ di chuyển thành công qua eo biển Hormuz kể từ khi ông Trump ngày 3/5 khởi động chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm "dẫn đường cho tàu thuyền di chuyển an toàn khỏi vùng biển bị phong tỏa, để họ có thể tiếp tục công việc một cách tự do".
"Bước đầu, hai tàu thương mại mang cờ Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz thành công và tiếp tục hành trình an toàn", CENTCOM cho biết, nhưng không nêu tên của hai phương tiện. "Lực lượng Mỹ đang tích cực hỗ trợ các nỗ lực nhằm khôi phục hoạt động đi lại qua eo biển cho các tàu thương mại".
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó ra tuyên bố bác bỏ thông tin có tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. "Không có bất kỳ tàu thương mại hay tàu chở dầu nào đi qua Hormuz trong vài giờ qua. Những tuyên bố từ giới chức Mỹ là vô căn cứ và hoàn toàn sai sự thật", IRGC cho biết.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố triển khai lực lượng quy mô lớn gồm khu trục hạm, khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch "Dự án Tự do".
Iran ngày 4/5 cảnh báo sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào Hormuz. Truyền thông Iran đưa tin lực lượng nước này đã bắn cảnh báo và buộc một tàu chiến Mỹ phải quay đầu, các nguồn tin địa phương nói hai quả tên lửa đã đánh trúng chiến hạm này gần đảo Jask. Tuy nhiên, CENTCOM bác bỏ thông tin, khẳng định không tàu chiến nào của Mỹ bị tấn công ở eo biển Hormuz.
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Chiến sự Ukraine ngày 1.508: Nga tạm dừng hoạt động quân sự dịp Lễ Phục sinh
Không quân Ukraine tuyên bố đã bắn hạ 133 trong số 160 máy bay không người lái (UAV) do Nga phóng trong đêm 10.4 và rạng sáng 11.4, theo trang tin The Kyiv Independent.
Không quân Ukraine khẳng định 20 chiếc UAV trong số đó đã tấn công 10 địa điểm khác nhau, và mảnh vỡ rơi xuống 11 khu vực khác.
Ngoài ra, chính quyền ở một số địa phương sáng 11.4 thông báo trong 24 giờ trước đó, các cuộc tấn công của Nga nhắm vào Ukraine đã khiến 4 người thiệt mạng và ít nhất 36 người bị thương.
Trong khi đó, theo Hãng tin TASS dẫn dữ liệu mới nhất về chiến dịch quân sự ở Ukraine do Bộ Quốc phòng Nga công bố ngày 11.4, quân đội Ukraine đã mất khoảng 1.200 binh sĩ trong các cuộc giao tranh với lực lượng Nga trên tất cả các khu vực tiền tuyến trong 24 giờ.
Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố lực lượng phòng không Nga đã đánh chặn và phá hủy 259 UAV và 12 quả bom thông minh của Ukraine trong 24 giờ, theo TASS.
Đến tối 11.4 chưa có thông tin phản ứng từ phía Nga cũng như Ukraine đối với cáo buộc hay tuyên bố của bên kia.
Xem thêm: Ukraine tố Nga tấn công nhà máy Mỹ ở Zakarpattia
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 11.4 cho hay Ukraine đã đưa 175 binh sĩ và 7 dân thường trở về từ Nga sau thời gian họ bị giam giữ, theo Reuters.
Ông Zelensky cho hay các binh sĩ Ukraine đã bảo vệ đất nước trên nhiều mặt trận khác nhau từ đông sang nam, và hầu hết trong số họ đã bị giam giữ ở Nga từ năm 2022.
Bộ Quốc phòng Nga cũng thông báo đã nhận lại 175 binh sĩ và 7 dân thường đến từ tỉnh Kursk của Nga. Bộ này thông báo thêm UAE đã làm trung gian cho cuộc trao đổi tù nhân lần này.
Xem thêm: Nga, Ukraine trao đổi tù binh quy mô lớn
Nga đã ngừng mọi hoạt động quân sự trong suốt thời gian thỏa thuận ngừng bắn dịp Lễ Phục sinh, có hiệu lực từ 16 giờ ngày 11.4 đến hết ngày 12.4 (giờ Moscow), theo Hãng tin TASS.
Quân đội Nga được lệnh ngừng giao tranh trên mọi hướng, nhưng phải sẵn sàng ngăn chặn hành động gây hấn của đối phương.
Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tuyên bố đình chiến dịp lễ Phục sinh của Chính thống giáo, diễn ra vào ngày 12.4.
Đại sứ lưu động của Bộ Ngoại giao Nga Rodion Miroshnik ngày 11.4 nhấn mạnh Moscow khó có thể cho Ukraine ngừng bắn trong thời gian dài hơn.
"Sẽ không có lợi cho Nga nếu cho phép Ukraine lợi dụng thời gian ngừng bắn dài hơn để tập hợp lại lực lượng, xây dựng công sự, tăng cường năng lực quân sự và phát động một cuộc leo thang mới. Giờ đây, trong một ngày rưỡi, họ sẽ không nhận được gì cả. Nhưng ít nhất chúng tôi sẽ cố gắng tạo điều kiện để người dân có thể đón mừng ngày lễ Kitô giáo quan trọng nhất một cách bình thường", ông Miroshnik nói với nhật báo Izvestia.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 11.4 thông báo Ukraine sẽ tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn dịp lễ Phục sinh và sẽ đáp trả bất kỳ hành vi vi phạm nào của Nga một cách "tương xứng", theo AFP.
"Ukraine sẽ tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và đáp trả tương xứng. Việc Nga không tấn công trên không, trên bộ và trên biển sẽ đồng nghĩa với việc chúng tôi không đáp trả", ông Zelensky viết trên mạng xã hội.
Xem thêm: Ông Putin tuyên bố ngừng bắn dịp lễ Phục sinh, Ukraine phản ứng sao?