Cô Ba chủ trọ hay càu nhàu về cái đồng hồ điện quay tít mù. Đám sinh viên, công nhân mướn phòng thì xót xa từng ngàn bạc lẻ.
Tháng 4 năm 2009, Sài Gòn – TP.HCM đón chuyến công tác xa nhà đầu tiên của tôi bằng cái nóng hầm hập.
Giữa chảo lửa ban trưa ấy, tiếng lách cách của móng trèo sắt va vào trụ bê tông vang lên. Anh thợ điện áo cam đu mình trên cột. Nắng 39 độ C táp thẳng vào gáy, dội xuống lớp mũ bảo hộ. Mồ hôi vạch thành dòng trên mặt, ướt sũng mảng lưng áo. Anh bám lấy bó dây, cặm cụi gỡ từng mối nối. Mùi mồ hôi chua nồng quyện mùi nhựa đường. Ngoài đầu hẻm, nhịp đô thị vẫn cuồn cuộn trôi. Mặc kệ người thợ điện vắt vẻo trên cao cùng mớ dây nhợ chằng chịt.
5 năm sau, tôi trở lại. Mùi cà phê sữa đá lanh canh góc vỉa hè. Ngước lên, khung trời bỗng nhẹ bẫng. Những búi tơ vò đen kịt bốc hơi đâu mất. Chú Tư xe ôm cười khà khà: “Mấy chả điện lực dạo này mần ăn ngọt xớt. Đứt chì, chớp tắt gì, a lô tiếng là xe trờ tới. Rẹt rẹt năm mười phút lại sáng trưng”.
Cuối năm 2022, tôi tham gia sự kiện trao giải cuộc thi của một tờ báo. Sài Gòn gượng dậy sau bạo bệnh. Mùi thuốc sát trùng vẫn lẩn khuất đâu đó dưới lớp khẩu trang. Đêm lạnh. Tô hủ tiếu gõ bốc khói. Chị bán hàng khơi bếp than. Ánh lửa hắt lên khuôn mặt chằng chịt nếp nhăn. Chị kể về những đêm thành phố nín thở. Tiếng còi cấp cứu xé tai. Màu áo cam bị nuốt chửng dưới lớp đồ bảo hộ trắng toát, kín bưng. Thợ điện ướt sũng. Mồ hôi ứ đầy trong ủng cao su. Họ kéo lê cuộn cáp nặng trịch, rạp người trên nền đất, cắn răng làm xuyên đêm để kéo điện vào bệnh viện dã chiến.
Cuối năm 2024. Phố xá rực rỡ. Đô thị thông minh cựa mình. Đi ngang xóm trọ năm xưa, tôi khựng lại. Cô Ba giờ lụ khụ. Tay run run rà ngón tay trên màn hình điện thoại, chìa ra cái biên lai điện tử. Tiền điện nay tính đúng giá nhà nước, rót thẳng vào app sinh viên mướn phòng.
Câu chuyện cái biên lai kéo tôi lách mình sâu hơn vào một xóm trọ ở Bình Tân. Gặp chị quét rác thâm quầng mắt. Gặp anh thợ hồ quê miền Tây, tay nứt nẻ cáu bẩn nhào vữa. Chút tiền còm cõi chắt bóp hằng tháng từng bị bóp nghẹt bởi một thứ ám ảnh vô hình: Đồng hồ điện. Bốn ngàn, năm ngàn một ký điện. Dân ngụ cư chỉ biết cắn răng chịu đựng.
Rồi màu áo cam xuất hiện. Không chỉ bám trụ trên cột cao, họ luồn lách vào từng con hẻm. Gõ cửa từng nhà trọ. Kiên nhẫn hướng dẫn chủ nhà làm thủ tục, yêu cầu thu đúng giá điện nhà nước cho người nghèo. Bằng cái lý, cái tình, họ dần gỡ bỏ đi thứ định mức bóc lột tồn tại bao năm ròng rã.
Sự tận tâm của những chiến sĩ áo cam không chỉ duy trì nguồn điện thắp sáng cho phố phường, mà còn nâng đỡ và chia sẻ với bao phận người nghèo khó. Từ những chuyến xe rong bán đồ ăn đêm, đến những công tơ điện được tính đúng giá của nhà nước trong những căn phòng trọ lợp mái tôn chật hẹp.
Rời Bình Tân, tôi tấp vô quán cà phê lề đường. Góc bàn xộc xệch, ba người thợ áo cam ùa vào. Tôi chủ động bắt chuyện. Sau dăm câu làm quen, biết tôi là người làm báo, một anh thợ trạc tứ tuần tâm sự: “Làm cái nghề này, tai phải điếc một nửa chú em à. Vừa xong, cúp điện đột xuất để cắt con diều xẹt lửa trên đường dây. Dưới xóm trọ, thiên hạ ùa ra. Đù má đù cha chửi văng miểng. Nóng mà. Trẻ con khóc óe óe. Mình lơ lửng trên cao, nghe réo tên ba đời nhà mình ra chửi, ruột gan xót xa!”.
Anh ngừng lại. Cầm ly đen đá tu cái ực. Yết hầu chạy lên chạy xuống.
“Rồi sao anh?” – tôi chồm người hỏi.
“Rồi điện sáng chớ sao!” – cậu trẻ tuổi ngồi cạnh cười phá lên. “Bụp một phát. Nguyên xóm sáng trưng. Tiếng quạt máy vù vù, tiếng tivi réo lên. Tiếng chửi tắt ngấm. Lúc đang thu đồ nghề, mồ hôi mẹ, mồ hôi con nhỏ ròng ròng ướt nhẹp cái lai quần. Cái bà hồi nãy chửi hăng nhất xóm bưng ra ba ly nước cam đá lạnh. Một sự bù trừ ngang phè, sòng phẳng, ngọt lịm của đất phương Nam”.
Tôi ngước nhìn về phía trạm biến áp chéo góc ngã tư. Rè rè… Tiếng cánh quạt xé gió. Hình ảnh người thợ điện lấm lem đu cột năm nào không còn. Thay vào đó là màu áo cam đứng dưới đất, dán mắt vào màn hình điều khiển. Chiếc flycam gắn camera ảnh nhiệt bay vút lên, dò từng điểm nóng trên lưới điện. Chính xác. Lạnh lùng. Ánh sáng xanh hắt lên khuôn mặt người kỹ sư. Nhưng ánh mắt thì vẫn rặt một vẻ chân chất. Bắt gặp cái nhìn của tôi, anh nhoẻn miệng cười. Cái cười sảng khoái, không lẫn đi đâu được của dân lục tỉnh.
“Lớp vỏ” thành phố thay màu. Công nghệ trùm lên những trụ điện vô tri. Mạng lưới ngầm chạy tít tắp dưới lớp bê tông rải nhựa. Nói về ngành điện TP.HCM, không phải nhắc đến những thuật toán với băng tần. Ánh sáng của TP.HCM không đo bằng kilowatt giờ. Cũng chẳng có máy móc tân tiến nào đọc được vệt mồ hôi rớt xuống hẻm sâu…
Bởi ánh sáng ấy vẫn thoảng mùi mồ hôi của những người thợ mặc áo cam. Mạch máu thắp sáng thành phố này vẫn chảy bằng một nhịp đập duy nhất: sự tận hiến vô hình.
Năm 2025, Công ty XSKT Đồng Tháp đạt doanh số phát hành 7.150 tỉ đồng, tiêu thụ vé đạt 100%, lợi nhuận trước thuế 850 tỉ đồng. Công ty đã đóng góp ngân sách nhà nước 2.316 tỉ đồng, vượt hơn 6% so với kế hoạch. Kết quả trên khẳng định vị thế của Công ty XSKT Đồng Tháp luôn trong tốp đầu khối các công ty xổ số kiến thiết miền Nam nhiều năm liền và là đơn vị có tỷ lệ đóng góp lớn vào nguồn thu ngân sách của tỉnh Đồng Tháp.
Không chỉ mạnh về kinh doanh, Công ty XSKT Đồng Tháp còn là điểm sáng về các hoạt động an sinh - xã hội. Từ hiệu quả kinh doanh, năm 2025, công ty đã dành gần 60 tỉ đồng cho các hoạt động vì cộng đồng, như: xây dựng và sửa chữa hàng trăm căn nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết cho gia đình chính sách, người dân có hoàn cảnh khó khăn; khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho hơn 2.000 người bán vé số lẻ; trao tặng hàng ngàn suất quà, suất học bổng cho học sinh nghèo vượt khó học giỏi… Các hoạt động trên góp phần cho tỉnh Đồng Tháp thực hiện tốt các chính sách an sinh, xã hội, giúp những người có hoàn cảnh khó khăn an tâm vươn lên trong cuộc sống.
Ông Lưu Hoàng Tân, Chủ tịch Công ty XSKT Đồng Tháp, cho biết với phương châm "Ích nước - Lợi nhà", ngay từ đầu năm 2026, công ty quyết tâm hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh và các chỉ tiêu do UBND tỉnh Đồng Tháp giao, phấn đấu tăng trưởng sản lượng hoặc doanh thu 10% trở lên so với năm 2025. Theo kế hoạch kinh doanh năm 2026 đã được công ty công bố, đây là năm bứt phá, với mục tiêu nộp ngân sách 2.608 tỉ đồng, lợi nhuận trước thuế 964 tỉ đồng; đồng thời cùng chính quyền các địa phương thực hiện tốt công tác an sinh xã hội.
Tiền thân của Công ty XSKT Đồng Tháp là Ban XSKT, được UBND tỉnh Đồng Tháp ra quyết định thành lập ngày 20.5.1980. Ban đầu thành lập, Ban XSKT tương đương một phòng trực thuộc Ty Tài chính (nay là Sở Tài chính) tỉnh Đồng Tháp. Đây là đơn vị sự nghiệp có thu, chỉ 11 nhân sự, đảm nhận việc kinh doanh vé số kiến thiết với mệnh giá vé 20 xu, 50 xu. Thị trường tiêu thụ vé lúc bấy giờ chủ yếu là trong tỉnh.
Ngày 3.11.1992, UBND tỉnh Đồng Tháp có quyết định đổi tên Ban XSKT thành Công ty XSKT Đồng Tháp, là doanh nghiệp nhà nước, nhân sự gồm 48 người và mạng lưới đại lý có 76 người, hoạt động tiêu thụ vé khắp các tỉnh, thành miền Nam. Đến ngày 28.8.2009, UBND tỉnh Đồng Tháp ban hành quyết định chuyển đổi tên Công ty Xổ số kiến thiết Đồng Tháp thành Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Đồng Tháp theo quy định cho đến nay.
Hơn 4 thập kỷ hình thành và phát triển, Công ty XSKT Đồng Tháp đã xây dựng đội ngũ cán bộ, công nhân, viên chức giàu kinh nghiệm, đoàn kết, tận tụy với nghề nghiệp và cùng nhau phấn đấu vươn lên suốt chặng đường dài.
Những ngày qua, câu chuyện về cuốc xe đặc biệt lan truyền trên mạng với nhiều lời khen dành cho hành động đẹp của nam tài xế. Người chia sẻ câu chuyện viết: "Nhìn nụ cười chân chất của bác tài, sự biết ơn của người bạn ngoại quốc, tự nhiên thấy ấm lòng. Sự tử tế của người Việt mình chính là vậy đó".
Nam tài xế trong câu chuyện là anh Nguyễn Khắc Ngọc (44 tuổi, ở Hà Tĩnh). Chia sẻ với PV Thanh Niên, anh cho biết khoảng 9 giờ ngày 10.4, khi đang chạy xe qua khu vực P.Nam Hồng Lĩnh, anh thấy một nữ du khách đứng bên đường, mang theo nhiều hành lý và cầm tấm biển "xin đi nhờ".
Ban đầu anh đi qua, nhưng khi thấy người phụ nữ nước ngoài đứng giữa trời nắng gắt, anh không khỏi ái ngại nên quay lại hỏi thăm. "Tôi định chở cô ấy ra Bến xe Hà Tĩnh để mua vé đi Quảng Trị. Nhưng đến nơi thì biết phải chờ đến tối mới có chuyến. Nghĩ cô ấy tiếp tục đứng chờ sẽ rất vất vả, hôm đó tôi lại rảnh nên quyết định chở luôn, dù biết đường xa", anh Ngọc kể.
Trước khi lên đường, nữ du khách ngỏ ý gửi anh khoảng 400.000 đồng, nhưng anh từ chối. "Khi đã xác định giúp thì tôi không nhận tiền", anh Ngọc nói.
Trong suốt hành trình dài gần 260 km, hai người dừng lại ăn trưa tại một quán ven đường. Do không quen sử dụng tiền Việt, nữ du khách được anh Ngọc hỗ trợ thanh toán. Vì hạn chế tiếng Anh, cả hai chủ yếu giao tiếp qua ứng dụng dịch trên điện thoại.
Qua trò chuyện, anh Ngọc biết nữ du khách đến từ Ba Lan, đang trong hành trình du lịch với chi phí tiết kiệm và muốn đến Quảng Trị để thăm bạn.
Anh Ngọc hiện là giáo viên dạy lái xe, gắn bó với công việc này khoảng 3 năm. Trước đây anh từng làm việc tại TP.HCM, sau đó trở về quê sinh sống và lập nghiệp.
Theo anh, công việc lái xe giúp gặp gỡ nhiều người nên thỉnh thoảng anh vẫn cho người đi nhờ, nhưng đây là lần đầu tiên anh hỗ trợ một du khách nước ngoài đi quãng đường dài như vậy.
Nữ du khách được giúp đỡ là chị Katarzyna Karolina Sciborska (quốc tịch Ba Lan). Chị cho biết đã du lịch hơn 4 tháng qua nhiều quốc gia Đông Nam Á trước khi quay lại VN. Trên hành trình, chị không giấu được sự xúc động trước sự nhiệt tình và chân thành của nam tài xế.
Anh Bùi Khánh Duy (22 tuổi, quê Quảng Trị), người bạn của nữ du khách, cho biết sau khi nghe kể lại câu chuyện, anh rất bất ngờ và cảm kích. "Tôi không nghĩ bạn mình lại may mắn gặp được một người tốt như vậy. Hành động giản dị nhưng đầy tử tế của anh Ngọc không chỉ giúp đỡ kịp thời một người xa lạ mà còn để lại ấn tượng đẹp về con người VN trong mắt bạn bè quốc tế", anh Duy chia sẻ.
Giữa nhịp sống vội vã, cuốc xe không lấy tiền ấy dù nhỏ nhưng trở thành một câu chuyện đủ để khiến nhiều người cảm thấy ấm lòng về sự tử tế vẫn hiện hữu trong đời sống thường ngày.
Mới đây, hình ảnh quầng sáng như cầu vồng bao quanh mặt trời hay còn gọi là quầng mặt trời được cho là xuất hiện ở Nghệ An vào trưa 5.5 được cư dân mạng chia sẻ ào ạt.
Theo các bài đăng, hiện tượng này được nhiều người dân địa phương nhìn thấy và ghi lại vào khoảng hơn 10 giờ cùng ngày tại khu vực H.Yên Thành cũ và kéo dài trong nhiều giờ.
Sau khi hình ảnh được chia sẻ rộng rãi, nhiều người tò mò về hiện tượng này, cho rằng đây là dự báo về thời tiết. Bên cạnh đó, một số dân mạng đã nhanh chóng chia sẻ thông tin thú vị, rằng nhiều năm qua, cứ đến tháng 5 hằng năm hiện tượng này thường xuất hiện. Sự thật thế nào?
Trên thực tế, hiện tượng quầng mặt trời được nhiều người Việt nhìn thấy vào tháng 5, tháng 6 sau khi tiết Lập hạ bắt đầu đã được ghi nhận suốt nhiều năm qua. Vào ngày 9.5.2017, đúng vào dịp lễ Phật đản, hiện tượng quầng mặt trời xuất hiện gần 2 giờ trên bầu trời ở Huế, Quảng Nam cũ từng gây xôn xao.
Trong gần 2 giờ, từ 9 giờ 30 phút đến 11 giờ 30 phút, "ánh hào quang" với vòng tròn là đường viền lấp lánh ánh sáng và nhiều sắc màu đậm nhạt tạo điều kiện cho người dân thỏa thích chụp hình, quay phim. Nhiều người đăng lên mạng xã hội hiện tượng này với những lời nguyện cầu an lành cho gia đình, bạn bè. Trước đó, vào ngày 7.5.2017 hiện tượng kỳ thú này cũng đã xuất hiện tại Nghệ An.
Trong những năm gần đây, từ năm 2023, 2024, 2025 và 2026, hiện tượng quầng mặt trời xuất hiện vào tháng 5, tháng 6 liên tục được ghi nhận. Đáng chú ý vào năm 2025, hiện tượng quầng mặt trời xuất hiện ở Nghệ An vào ngày 16.5 đánh dấu 6 ngày liên tục, hiện tượng này được chứng kiến ở Việt Nam trên cả 3 miền Bắc, Trung, Nam. Những ngày trước đó, hiện tượng xuất hiện ở Thái Nguyên, Lạng Sơn, Quảng Ngãi, TP.HCM… vào tháng 5.2025.
Theo chuyên trang EarthSky.com, các nhà khoa học còn gọi vòng tròn bao quanh mặt trời (quầng mặt trời) là quầng sáng 22 độ. Sở dĩ nó có tên như vậy là vì bán kính của vòng sáng này luôn xấp xỉ bằng 22 độ.
"Những bức ảnh chụp lại quầng sáng đều có bầu trời khá trong xanh và bạn có thể nhìn thấy mặt trời hay mặt trăng một cách dễ dàng. Tuy nhiên, nó thường xuất hiện trước cơn bão và là dấu hiệu của những đám mây ti tầng mỏng ở độ cao 6 km trở lên ở phía ngay trên chúng ta.
Những đám mây này chứa hàng triệu tinh thể băng nhỏ. Quầng sáng mà bạn nhìn thấy là sự kết hợp của hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng khi chúng đi qua các tinh thể băng này", EarthSky.com thông tin khoa học.
Chuyên gia cho biết quầng mặt trời là một hiện tượng thú vị, tuy nhiên hãy cẩn thận khi quan sát và chụp ảnh nó. Việc hướng tầm nhìn trực tiếp vào mặt trời mà không có thiết bị hỗ trợ đi kèm có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới mắt. Đừng bao giờ nhìn thẳng vào mặt trời, ngay cả khi nó ít sáng hơn qua mây hoặc sương mù.
Theo chuyên gia, quầng mặt trời còn có nhiều tên gọi khác nhau như quang mặt trời, halo sun, tán mặt trời… Quầng mặt trời chỉ là hiện tượng thiên văn vật lý bình thường. Đây là hiện tượng tán sắc ánh sáng qua bầu khí quyển, do thời tiết biến đổi nên lượng hơi nước lớn, độ ẩm cao, tương tự cầu vồng sau cơn mưa.
Đại diện CLB Thiên văn nghiệp dư TP.HCM (HAAC), hiện tượng này thường xảy ra khi tầng cao của khí quyển xuất hiện nhiều mây ti tầng. Những đám mây này là báo hiệu của nhiễu loạn khí quyển, thời tiết thay đổi đột ngột.
Việc quầng mặt trời xuất hiện xuất hiện ở các tỉnh thành Việt Nam trong tháng 5, tháng 6 hằng năm không phải là hiện tượng bất thường, bởi hiện tượng này thường xuất hiện khi thời tiết có sự thay đổi đột ngột trong giai đoạn chuyển mùa, khi đến mùa mưa bão.
