Nhiều doanh nghiệp đầu mối xăng dầu bị phạt do vi phạm dự trữ

Sáng 21-4, Quốc hội tiếp tục thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước.

Đặt ra câu hỏi chúng ta đang tăng trưởng nhưng trên nền tảng nào, đại biểu đoàn Gia Lai Lê Hoàng Anh, Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, nêu vấn đề là liệu nền tảng hiện nay có đủ vững chắc cho thực hiện mục tiêu hai con số hay không?

Nhìn vào thực trạng dòng vốn tín dụng đang chảy sai chỗ kéo dài, đầu tư tư nhân phụ thuộc 80% vào tín dụng ngân hàng, lãi suất cho vay cao, đại biểu Hoàng Anh cho rằng thực trạng này khiến cho chỉ những ngành lợi nhuận cao hoặc đầu cơ tài sản mới chịu được, mang tới nhiều hệ lụy.

Thực tế, phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu tư, giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM đạt 25-30 lần thu nhập bình quân năm, trong khi thông lệ quốc tế chỉ 4-6 lần. Dẫn tới người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi căn nhà, khiến cho niềm tin của sự công bằng bắt đầu lung lay. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề chính trị, xã hội dài hạn, theo đại biểu.

Dẫn ra thực tế các nước như Nhật Bản, Trung Quốc, tình trạng đầu cơ bất động sản xuất phát từ việc “nuôi béo” bằng tín dụng ngân hàng. Vì thế khi nhìn vào dư nợ tín dụng ngân hàng vừa qua, đại biểu “đặc biệt lo lắng”, khi tín dụng bất động sản tăng 132% trong 4 năm, từ 1,9 triệu tỉ đồng năm 2021 lên hơn 4,5 triệu tỉ đồng năm 2025, gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp.

Cùng đó, tín dụng bất động sản năm 2025 lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông, lâm, thủy sản trong khi bất động sản không tạo ra việc làm bền vững, giá trị sản xuất, xuất khẩu. Đáng lo ngại, năm 2024-2025 tín dụng bất động sản tăng đột biến với 37,6% trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%.

“Như vậy Việt Nam chúng ta đang chạy marathon với đôi chân bị trói, vốn bị giam trong tài sản đầu cơ thay vì chảy vào nơi tạo ra giá trị thực. Tôi đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh dùng mệnh lệnh hành chính" - đại biểu Hoàng Anh nói.

Từ thực tiễn, đại biểu cho rằng nên bắt buộc phân bổ tín dụng theo lĩnh vực, để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ. Thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng. Trước mắt đưa vào Luật Thủ đô thí điểm và sau đó quy định tại Luật Đô thị đặc biệt.

Trong đó, đại biểu đề nghị đối với đất tại dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần, nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp thuế lũy tiến phù hợp.

Toàn bộ nguồn thu này cần đưa vào quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu để đánh vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay vào giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế.

Đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) cũng cho rằng cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn của nền kinh tế, dòng vốn đi đúng địa chỉ và nhu cầu thực sự cần thiết, tạo ra động lực tăng trưởng. Thực tế không phải thiếu vốn, mà là cách phân bổ và sử dụng vốn.

"Hệ thống tài chính đang đối mặt với nghịch lý kép là tỉ lệ tín dụng/GDP lên tới 146% nhưng nền kinh tế vẫn thiếu vốn trung và dài hạn. Nguyên nhân cốt lõi là sự lệch pha kỳ hạn khi phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn của ngân hàng để tài trợ cho nhu cầu dài hạn" - ông So nói.

Theo đại biểu, việc lấy ngắn nuôi dài không chỉ tạo áp lực thanh khoản mà còn khiến dòng vốn không chảy vào khu vực tạo giá trị gia tăng cao, mà còn hút vào lĩnh vực an toàn hình thức nhưng hiệu quả thấp. Đây là căn nguyên khiến hệ số ICOR duy trì mức cao, khiến ta phải bỏ vốn cao hơn để đạt mức tăng trưởng.

Vì thế, đại biểu cho rằng chính sách tiền tệ cần nới lỏng tổng lượng sang dẫn dòng vốn có mục tiêu, ưu tiên dòng vốn cho sản xuất tạo ra giá trị thực. Giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng, phát triển thực chất thị trường vốn, cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, hình thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn, phát triển thị trường mua bán nợ minh bạch...

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại tờ trình Quốc hội về dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều các Luật Thuế, Chính phủ đề xuất ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho công ty nhỏ và siêu nhỏ. Ngưỡng này sẽ do Chính phủ quy định, dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Bộ Tài chính đang đề xuất ngưỡng doanh thu miễn thuế 1 tỷ đồng mỗi năm với doanh nghiệp nhỏ, theo dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 320 hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Hiện chưa có quy định nào về mức không phải nộp thuế với doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ. Vì thế, bà Lê Yến, Chủ tịch Công ty Tư vấn thuế Hà Nội (HanoiTax), cho rằng việc lần đầu nhà chức trách đưa ra chính sách này là hợp lý. Bởi theo bà, các doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt công ty mới thành lập, đang phải gánh chi phí tuân thủ (kế toán, hóa đơn, lao động, bảo hiểm...) cao hơn hộ kinh doanh, khiến nhiều hộ thiếu động lực chuyển đổi mô hình.

"Chính sách thuế cần tạo động lực thực sự, không thể để tình trạng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp mà chi phí tuân thủ tăng mạnh ngay từ đầu", bà nói.

Chủ tịch HanoiTax đề xuất phương án ngưỡng này cao hơn mức áp dụng cho hộ kinh doanh do doanh nghiệp có cấu trúc quản trị, mức độ minh bạch và chi phí vận hành hợp pháp cao hơn. "Mức chênh hợp lý, cao hơn khoảng 20-30%, so với hộ kinh doanh, sẽ tạo được tín hiệu chính sách đủ mạnh", bà Yến nói thêm.

Ông Mạc Quốc Anh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (Hanoisme) đề xuất ngưỡng miễn thuế nên dao động từ 1,5 đến 2 tỷ đồng. Theo chuyên gia, đây là mức hợp lý, tạo khoảng cách an toàn với bậc thuế 15% hiện hành dành cho doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng một năm.

Đồng thời, ông đề xuất thiết kế chính sách theo mô hình "hình thang" (thuế suất lũy tiến theo từng phần). Chẳng hạn, mức doanh thu dưới 2 tỷ đồng sẽ được miễn thuế. Phần doanh thu vượt ngưỡng này đến 3 tỷ đồng chịu thuế suất 15%, và từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng áp mức 17%. Cách làm này, theo ông Quốc Anh, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng và có động lực phát triển.

Theo quy định, doanh nghiệp được xếp vào nhóm "nhỏ" khi doanh thu một năm 50-100 tỷ đồng, hoặc vốn 20-50 tỷ đồng và có dưới 100 người lao động. Nhóm "siêu nhỏ" sử dụng tối đa 10 nhân sự, doanh thu 3-10 tỷ đồng hoặc vốn dưới 3 tỷ đồng.

Từ tiêu chí này, ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó chủ tịch Hội tư vấn và đại lý thuế TP HCM kiêm CEO Việt Tín, cho biết nhiều quan niệm rằng doanh nghiệp luôn lớn hơn hộ kinh doanh. Song thực tế, nhiều hộ ghi nhận doanh thu vượt trội dù số lượng nhân sự ít hơn.

Ông Sơn đề xuất đồng nhất ngưỡng doanh thu miễn thuế cho doanh nghiệp quy mô nhỏ và hộ kinh doanh, và nên ở mức 1,5-2 tỷ đồng một năm. Đây là yếu tố then chốt để tạo môi trường cạnh tranh công bằng, khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

"Nếu áp dụng ngưỡng miễn thuế khác nhau, ví dụ hộ kinh doanh 2 tỷ đồng, doanh nghiệp nhỏ 3 tỷ, sẽ gây ra tình trạng bất bình đẳng vì chi phí vận hành và quy mô giữa hai mô hình hiện nay khá tương đồng", ông Sơn nói.

Lý giải thêm về ngưỡng miễn thuế 2 tỷ đồng, ông cho rằng hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ có tỷ suất sinh lời phổ biến khoảng 7-10%. Với giả định doanh thu 2 tỷ đồng một năm, họ lãi khoảng 200 triệu đồng, tương ứng mỗi tháng 16,6 triệu. Con số này tương đương mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng với người làm công ăn lương.

Hiện cả nước có khoảng 900.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó gần 94% là công ty nhỏ và siêu nhỏ. Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), nhiều chính sách ưu đãi đang được áp dụng cho nhóm này, như miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm với công ty chuyển đổi từ hộ kinh doanh, hoặc thuế suất 15-17% với doanh nghiệp nhỏ.

Theo Chính phủ, bên cạnh hộ kinh doanh, khả năng chống chịu của nhóm doanh nghiệp nhỏ là không cao trước những biến động từ bên ngoài. Thời gian gần đây, gánh nặng chi phí nhiên liệu, logistics tăng cao khiến nhóm này càng thêm khó khăn, đòi hỏi Nhà nước sớm có chính sách hỗ trợ kịp thời.

Ngoài xác định ngưỡng miễn thuế, Chủ tịch HanoiTax Lê Yến cho rằng cơ quan quản lý cần làm rõ tiêu chí phân loại hộ kinh doanh theo quy mô, ngành nghề. Việc này nhằm áp dụng mức thuế, chế độ kế toán và quản lý phù hợp, tránh tình trạng "một khung cho tất cả".

Theo chuyên gia, chính sách mới phải đảm bảo công bằng về nghĩa vụ kê khai, đồng thời khuyến khích, tiến tới bắt buộc hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử để ghi nhận doanh thu đầy đủ, minh bạch.

"Nếu doanh nghiệp cần có đầy đủ hóa đơn, trong khi hộ kinh doanh không bắt buộc, chuỗi giao dịch sẽ bị đứt gãy, dẫn tới khó ghi nhận chi phí", bà nói.

Để chính sách hiệu quả, các chuyên gia cho rằng cần thiết kế chặt chẽ các điều kiện đi kèm. Ông Nguyễn Hoàng Sơn gợi ý nhà điều hành cân nhắc yếu tố ngành nghề kinh doanh, vùng miền khi thiết kế ngưỡng doanh thu chịu thuế, đảm bảo công bằng giữa các mô hình.

Còn ông Mạc Quốc Anh lưu ý cần quy định rõ cách xác định doanh thu làm căn cứ miễn thuế, tránh tình trạng "doanh thu hợp nhất một kiểu, tính thuế một kiểu". Bên cạnh đó, nhà điều hành phải có cơ chế chống trục lợi, né ngưỡng chịu thuế như chia tách doanh nghiệp, chuyển doanh thu giữa các công ty liên kết.

Ông cũng cho rằng việc miễn thuế phải gắn với đơn giản thủ tục kê khai, quyết toán và chế độ kế toán. Việc dự luật giao Chính phủ quy định ngưỡng miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ là hướng đi linh hoạt. Song, tiêu chí điều chỉnh cần được minh bạch, rà soát định kỳ theo lạm phát, "sức khỏe" nền kinh tế để doanh nghiệp yên tâm lập kế hoạch dài hạn.

Dự kiến hôm nay Quốc hội thảo luận ở hội trường dự thảo luật này, và thông qua vào ngày mai (24/4).

Tin Gốc: Vnexpress

Từ 9/3, thuế nhập khẩu với nhiều loại xăng dầu, nguyên liệu pha chế (naphtha, reformate, condensate...) giảm từ 7-10% xuống còn 0%. Nhưng quy định này sẽ hết hiệu lực vào ngày 30/4.

Tại Nghị quyết ngày 30/4, Chính phủ đồng ý gia hạn hiệu lực Nghị định 72 sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. MFN là mức thuế suất chỉ áp dụng cho các nước trong Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).

Theo đó, thời hạn áp dụng Nghị định 72 được kéo dài đến hết ngày 30/6, tức thêm 2 tháng so với quy định hiện hành. Trong thời gian này, thuế nhập khẩu ưu đãi với một số mặt hàng xăng dầu tiếp tục duy trì ở mức thấp, có mặt hàng về 0% như hiện nay.

Việc tiếp tục duy trì thuế nhập khẩu thấp được đánh giá là công cụ ngắn hạn để ổn định thị trường xăng dầu trong nước trước diễn biến phức tạp từ xung đột Trung Đông. Trước đó, Bộ Tài chính cho biết khi thuế nhập khẩu ưu đãi với xăng dầu giảm về 0% từ đầu tháng 3, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận nguồn hàng thay thế khi chuỗi cung ứng tại những thị trường truyền thống như Hàn Quốc và ASEAN đứt gãy vì xung đột quân sự. Nguồn cung cho nhu cầu nội địa nhờ đó được đảm bảo, góp phần bình ổn thị trường xăng dầu và kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, xung đột quân sự tại Trung Đông còn diễn biến phức tạp, khó lường. Theo nhận định của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), ngay cả khi xung đột quân sự chấm dứt, các cơ sở hạ tầng dầu khí ở Trung Đông cần ít nhất 5-7 tuần để phục hồi công suất. Trong trường hợp ngừng áp dụng mức thuế MFN 0% với các mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào từ cuối tháng 4, tình trạng khan hiếm nguồn cung có thể trở lại.

Bộ ước tính việc gia hạn chính sách thuế thêm hai tháng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 997 tỷ đồng, nâng tổng số giảm thu từ khi áp dụng lên 2.021 tỷ.

Từ cuối tháng 2, giá xăng dầu trong nước trải qua 19 kỳ điều hành, trong đó RON 95-III tăng 10 lần, giảm 7 lần và giữ nguyên 2 lần. Tương tự, dầu diesel tăng 9 lần, giảm 8 lần và 2 kỳ ổn định giá. Hiện, giá xăng RON 95-III ở mức 23.750 đồng một lít, dầu diesel và mazut lần lượt 28.170 đồng và 20.020 đồng.

Ngoài thuế nhập khẩu ưu đãi, các loại thuế như bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt và giá trị gia tăng (VAT) với xăng, dầu và nhiên liệu bay tiếp tục bằng 0 tới cuối tháng 6, theo Nghị quyết của Quốc hội.

Tin Gốc: Vnexpress