Ngô Anh Quân, nhà vô địch Jujitsu từng giành huy chương vàng tại giải vô địch các CLB Jujitsu quốc gia năm 2021, đã quyết định tạm dừng sự nghiệp thi đấu để chăm sóc mẹ toàn thời gian. Sự hy sinh này cho thấy lòng tận tụy và trách nhiệm của anh, một người con hiếu thảo. Dù không còn thi đấu, Ngô Anh Quân Jujitsu vẫn luôn là nguồn cảm hứng cho nhiều người trong cộng đồng Jujitsu. Hãy cùng theo dõi hành trình của anh trong vai trò mới này!
Những video đăng tải về cuộc sống thường ngày của Quân đã thu hút hàng trăm ngàn lượt tương tác trên mạng xã hội. Hiện nay Quân là thầy dạy võ cho trẻ em tại Trung tâm thể dục thể thao quân đội – Kudo Kids Quân Đội (P.Phương Liệt, TP.Hà Nội), đây cũng là nguồn thu nhập chính của gia đình anh.
Tháng 4.2024, biến cố sức khỏe của mẹ khiến cuộc sống của Quân rẽ sang hướng khác. Quân cho biết mẹ có tiền sử tăng huyết áp từ nhiều năm trước. Trong một lần nhập viện cấp cứu, tình trạng chuyển biến nhanh và được chẩn đoán bị đột quỵ, khiến bà gặp nhiều hạn chế trong sinh hoạt, cần người thân hỗ trợ trong cuộc sống hằng ngày. Sự việc xảy ra đột ngột khiến Quân phải tạm dừng con đường thi đấu để trở thành người chăm sóc mẹ toàn thời gian.
Những ngày đầu, mọi thứ không hề dễ dàng. Từ việc vệ sinh cá nhân, ăn uống, uống thuốc đến xoa bóp, vận động khớp… đều là những điều anh chưa từng trải qua. “Có những thời điểm mình không biết phải làm thế nào để giúp mẹ tốt hơn. Vừa lo cho gia đình, vừa lo cho tương lai của mình, lúc đó mình stress rất nhiều”, Quân bộc bạch.
Theo thời gian, những công việc tưởng chừng xa lạ dần trở thành một phần quen thuộc. “Mình chăm mẹ thuần thục như một kỹ năng. Ban đầu có rất nhiều thứ không biết phải làm thế nào, nhưng lâu dần mọi việc đều thành phản xạ”, Quân chia sẻ.
Bên cạnh việc chăm sóc mẹ, Quân vẫn duy trì công việc giảng dạy để đảm bảo thu nhập. Một ngày của anh bắt đầu bằng việc chăm sóc mẹ theo những khung giờ cố định, sau đó mới đến lớp dạy.
Buổi tối, sau khi kết thúc công việc, anh lại vội vã trở về nhà. “Mình đặt cho bản thân một deadline (hạn chót) là các công việc của mẹ phải xong trước 22 giờ. Có những hôm công việc phát sinh, mình phải làm nhanh hơn mọi thứ để kịp giờ cho mẹ”.
Điều đặc biệt là Quân không xem những áp lực đó như một gánh nặng. “Mình coi đó như một trò chơi, một deadline mà mình luôn muốn cố gắng hoàn thành và thấy vui với điều đó”.
Quân cho rằng sự trưởng thành bắt đầu từ những điều giản dị. Từ khi còn học THPT, khi đi làm thêm, anh đã nhận ra việc tự lo cho bản thân cũng là cách san sẻ gánh nặng với gia đình. “Hiếu thảo với mình đơn giản là để bố mẹ bớt lo cho mình, tin tưởng mình”, Quân nói.
Hành trình này giúp anh học được sự kiên nhẫn, thấu hiểu và kiểm soát cảm xúc tốt hơn. “Mình nhận ra mình thay đổi nhiều, kiên nhẫn hơn, biết suy nghĩ và đặt bản thân mình vào vị trí của cha mẹ nhiều hơn”.
Là con một, anh cũng ý thức rõ trách nhiệm của mình. “Trước mọi biến cố, mình sẽ là người cuối cùng đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm. Không ai có thể sống thay mình hay giúp mình thay đổi cuộc đời”.
Không ít người theo dõi hành trình của Quân cho rằng điều khiến câu chuyện của anh được quan tâm không chỉ nằm ở hoàn cảnh, mà còn ở cách anh đối diện với mọi việc bằng thái độ tích cực.
Đào Thị Ngọc Thảo, ở P.Thanh Xuân Bắc, TP.Hà Nội, chia sẻ: “Điều khiến mình ấn tượng là dù đối diện với nhiều áp lực, bạn vẫn giữ được sự vui vẻ, tích cực và trưởng thành hơn mỗi ngày”.
Trong khi đó, Thạch Hoàng Mỹ, ở xã Thành Công, tỉnh Thái Nguyên, cho biết cô ấn tượng với những chi tiết rất đời thường. “Cách Quân và bố trò chuyện với mẹ như những người bạn, thậm chí còn gọi mẹ là “công chúa”, khiến mình cảm nhận được sự yêu thương rất thật”. Theo Mỹ, chính năng lượng tích cực, không bi lụy đã giúp câu chuyện nhận được sự đồng cảm rộng rãi.
Với Quân, điều giúp anh giữ tinh thần không phải là điều lớn lao. “Nhiều người nhắn tin nói rằng sau khi xem video, họ muốn về nhà thăm bố mẹ ngay”, anh chia sẻ.
Ở tuổi 26, khi nhiều người trẻ theo đuổi mục tiêu cá nhân, Quân chọn một con đường khác, âm thầm nhưng bền bỉ. “Mình chỉ mong mẹ khỏe hơn để gia đình bình yên. Còn mình chỉ cần đủ sức khỏe và khả năng để lo cho gia đình”.
Với nhịp sống bận rộn, đặt đồ ăn qua ứng dụng trở thành thói quen của không ít người trẻ, nhưng cách họ chọn quán đã có nhiều thay đổi.
Leo Thị Ngọc Ánh (29 tuổi), ngụ tại Vinhome Grand Park (đường Nguyễn Xiển, P.Long Bình, TP.HCM) cho biết mỗi ngày đều đặt đồ ăn ít nhất một lần qua ứng dụng. Ánh chia sẻ: "Mình thường nhìn hình món ăn trước để xem có sạch sẽ, bắt mắt không, sau đó mới xem review của người mua trước. Gần như mình tin vào đánh giá trên app, nên quán nào điểm thấp hoặc bị chê nhiều là bỏ qua ngay".
Cô cũng có xu hướng quay lại những quán quen, một phần vì ngại thử cái mới, phần khác là nếu thấy ổn thì muốn tiếp tục ủng hộ. Tuy vậy, Ánh cho biết vẫn có những lần nhận món không như kỳ vọng do đánh giá ảo, nhưng cách xử lý của Ánh khá đơn giản: "Không đổi cách chọn, chỉ là né luôn quán đó về sau".
Văn Vũ Thùy Linh (22 tuổi), ngụ tại đường Lê Văn Chí, P.Linh Xuân, TP.HCM, cho biết cô chủ yếu ăn những quán quen vì đã chọn lọc từ trước, hợp khẩu vị, giá ổn và đảm bảo vệ sinh. "Với những quán mới, mình thường quan sát lượng khách và mức độ sạch sẽ rồi mới quyết định vào ăn, đồng thời đặt ra nguyên tắc không ăn nếu phải đợi quá lâu hoặc thấy không gian, khu vực chế biến không đảm bảo. Mình không muốn no bụng mà sau đó lại gặp vấn đề về tiêu hóa", Linh nói.
Một số người chọn cách hạn chế ăn ngoài, ưu tiên tự nấu để kiểm soát tốt hơn. Chị Trần Thị Đức Minh (31 tuổi), sống tại chung cư Hoàng Anh Gia Lai 3, đường Nguyễn Hữu Thọ, X.Nhà Bè, TP.HCM), cho biết hiện nay chủ yếu nấu ăn tại nhà, nếu có ăn ngoài thì chỉ chọn quán quen hoặc quán đông khách để yên tâm hơn. Theo chị, những quán này thường có chất lượng ổn định, giá hợp lý và phù hợp khẩu vị, ăn xong cũng không bị vấn đề gì. So với trước đây, chị Minh thừa nhận bản thân đã thay đổi, cẩn thận hơn để an toàn hơn.
Với sinh viên, chi phí vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng không còn là duy nhất. Phạm Thành Duy (sinh viên năm 4, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) cho biết trước đây tiêu chí đầu tiên vẫn là rẻ và hợp khẩu vị, thậm chí từng chọn giá rẻ thay vì cảm giác an toàn. Tuy nhiên, hiện nay Duy cho rằng nếu thấy quán không sạch sẽ, cách chuẩn bị món không gọn gàng thì "dù rẻ cũng không ăn".
"Em thường tham khảo trên TikTok và các nền tảng review khác, nhưng không tin hoàn toàn mà sẽ đọc thêm bình luận để lọc thông tin trước khi quyết định thử", Duy chia sẻ.
Với một số người, chỉ một trải nghiệm không tốt cũng đủ để thay đổi cách ăn uống. Nguyễn Ngọc Vân Uyên (23 tuổi, ngụ trên đường Phan Đình Phùng, P.Cầu Kiệu, TP.HCM) kể từng ăn một quán vỉa hè được review rầm rộ trên TikTok, lúc ăn thấy ngon nhưng sau đó lại bị đau bụng, tiêu chảy, mệt kéo dài đến hôm sau. "Từ sau lần đó, mình thay đổi luôn tiêu chí chọn nơi ăn uống, ưu tiên các quán trong nhà, sạch sẽ từ khu chế biến đến khu vực khách, đồng thời tránh những địa điểm gần khu vực kém vệ sinh. Với những quán từng có trải nghiệm không tốt, mình sẽ loại luôn và không thử lại", Uyên nói.
Dù mỗi người có cách lựa chọn khác nhau từ đọc review, chọn quán quen đến tự nấu ăn, điểm chung là họ không còn dễ dãi với chuyện ăn uống như trước. Việc ăn ngoài giờ đây không chỉ để no hay tiện, mà còn là một quyết định cần cân nhắc, khi cảm giác yên tâm trở thành yếu tố được đặt lên hàng đầu.
Võ Thị Yến Vy, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM năm 2024, thì cho rằng câu hỏi "Tại sao làm rất nhiều đề nhưng điểm vẫn không tăng?" là vướng mắc của phần đông thí sinh trong giai đoạn ôn thi.
"Chúng ta hay thường tự hỏi: tại sao mình giải rất nhiều đề, giải cả ngày cả đêm mà điểm số không tăng? Nhưng mình nghĩ ở giai đoạn này, các bạn khoan hãy nghi ngờ bản thân vì thật sự nó không nằm ở lỗi của chúng ta hoàn toàn, mà chúng ta đang mắc vào một cái bẫy, đó chính là học vẹt", Yến Vy chia sẻ.
Theo thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM năm 2024, có 3 lý do khiến cho nỗ lực của thí sinh đang bị lãng phí.
Đầu tiên là chạy theo số lượng. "Một ngày mình có thể giải từ 5 - 10 đề và mình cảm thấy rất tự hào về điều đó. Nhưng thật ra là chúng ta đang làm những câu mà bản thân đã học và đã biết rồi. Còn những câu chưa biết thì chúng ta lại bỏ qua", Vy nhìn nhận và khuyên thí sinh chỉ nên làm từ 1-2 đề nhưng cần xem kỹ đề đó để nắm chắc hơn.
Lý do thứ 2, theo Vy cũng quan trọng không kém, đó chính là quên phân tích lỗi sai. "Mình nghĩ giá trị tích lũy của một đề nằm ở những câu sai chứ không hẳn là những câu đúng. Ngày đó mình mắc một lỗi là kiểm tra đáp án xong biết điểm rồi thì bỏ qua không quan tâm tới đề đó nữa, cũng như không mở lại để xem. Đó là một thiếu sót lớn mà may mắn là mình nhận ra kịp để khắc phục. Đối với các lỗi sai, các bạn cần xem thật kỹ mình sai ở đâu, sai do kiến thức hay là do bị áp lực thời gian... Khi chúng ta đã tìm ra được "bệnh" rồi thì sẽ biết cách để chữa, cũng như không bao giờ vấp ngã ở chỗ đó nữa", Vy nói.
Lý do thứ 3 là lỗ hổng nền tảng. Yến Vy kể trong khoảng thời gian đầu cô nàng cũng bắt đầu ôn những dạng đề tổng hợp nhưng chưa nắm hết kiến thức. Sau đó Vy chợt nhận ra rằng mình giống như đang xây nhà trên nền cát chứ không có móng. Từ kinh nghiệm của mình, Vy khuyên: "Nếu có một dạng đề mà chúng ta sai rất nhiều lần thì nên mở sách giáo khoa ra và học lại kiến thức nền tảng. Khi có kiến thức nền tảng sẽ chắc chắn hơn lúc giải đề".
Khác với việc nghỉ ngang hay làm ra sai phạm rõ rệt, "quiet quitting" (nghỉ việc thầm lặng) thường diễn ra âm thầm và không dễ nhận diện ngay. Người trong trạng thái này vẫn có mặt đúng giờ, vẫn hoàn tất báo cáo, vẫn tham gia đầy đủ các cuộc họp, nhưng cắt giảm tối đa sự đầu tư, nỗ lực và ý tưởng. Vì không có biểu hiện "ầm ĩ" nào, đôi khi chính người trong cuộc cũng phải mất một thời gian mới nhận ra mình đang rơi vào trạng thái đó.
Lê Anh Duy (30 tuổi, ngụ ở đường Đặng Văn Ngữ, P.Phú Nhuận, TP.HCM) kể lại quãng thời gian vẫn đi làm đều đặn nhưng trong lòng đã... nghỉ việc thầm lặng. "Mất một thời gian tôi mới nhận ra mình chỉ làm ở mức tối thiểu để không bị khiển trách, trong đầu lúc nào cũng nghĩ rằng không muốn ở đây lâu nữa", Duy nói.
Duy thừa nhận có một mong muốn khá rõ ràng là chuyển sang bộ phận khác nhưng lại chưa từng đặt vấn đề này với quản lý. "Lúc đó công ty chưa có vị trí phù hợp, tôi cũng không thử hỏi xem có thể đề xuất hay đợi cơ hội nào không. Khi không thấy công việc khởi sắc, tôi mất động lực", Duy chia sẻ.
Trường hợp của Nguyễn Thanh Nhã (29 tuổi, ngụ ở đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long A, TP.HCM) cũng dần mất gắn bó với công việc và âm thầm ngưng cống hiến. Nhã kể lý do là cảm giác nỗ lực không được ghi nhận: "Những dự án hoàn thành tốt thì không được khen thưởng, trong khi chỉ lỗi nhỏ lại bị phê bình, thậm chí trừ vào lương".
Không riêng Duy và Nhã, những bạn trẻ rơi vào trạng thái "nghỉ việc thầm lặng" như vậy đều chung một tâm trạng: cảm thấy chán chường và không muốn tiếp tục công việc nhưng lại chưa thể nghỉ ngay, dẫn đến trạng thái làm việc cầm chừng, đối phó.
Trao đổi với người viết, ông Trần Thanh Tuyền, nhà sáng lập Công ty công nghệ MEU Solutions và Tổng giám đốc Công ty phần mềm VietProDev, cho rằng việc đi làm trong tâm thế đối phó kéo theo ba cái mất rất cụ thể: "Thứ nhất là mất thời gian, thứ hai là mất năng lượng vì làm việc trong tâm thế đối phó, và thứ ba là mất cơ hội học hỏi".
Theo ông Tuyền, điều đáng tiếc hơn cả khi rời đi trong âm thầm là mất đi mạng lưới quan hệ và niềm tin đã xây dựng. "Công việc có thể lúc khó lúc dễ, nhưng niềm tin một khi mất đi thì rất khó xây lại. Nếu bạn gắn bó với một tổ chức 3 - 5 năm rồi ra đi trong im lặng, thiếu tính xây dựng và chuyên nghiệp, mọi mối quan hệ bạn xây dựng ở đó gần như mất hết", ông nói.
Cùng chia sẻ góc nhìn, ông Phạm Đức Long, Tổng giám đốc Công ty Mstar Corp, cũng cho rằng khi nhận ra đang trượt dài vào trạng thái "nghỉ việc thầm lặng", việc người trẻ thụ động chờ đợi đến ngày nộp đơn nghỉ việc là một sự lãng phí rất lớn về thời gian và bào mòn thương hiệu cá nhân của chính họ. Hơn nữa, theo ông Long, một nhân sự "quiet quitting" kéo dài sẽ tạo ra hiệu ứng tiêu cực, làm ảnh hưởng đến tinh thần của những người đang nỗ lực xung quanh và kéo lùi hiệu suất của cả phòng ban.
Sau giai đoạn im lặng, Thanh Nhã quyết định thử trình bày với quản lý trực tiếp. "Cuộc nói chuyện đó không giải quyết hết mọi thứ, nhưng ít nhất mình cảm thấy đỡ bế tắc hơn", Nhã kể. Theo Nhã, khi nhận thấy rơi vào trạng thái "nghỉ việc thầm lặng", nên dành thời gian xem xét kỹ nguyên do từ đâu, vấn đề gì ở công việc hay ở chính bản thân, rồi sau đó đưa quyết định rõ ràng, tránh dây dưa. "Nếu không xác định rõ, qua công việc mới có thể vẫn gặp lại cảm giác đó", cô nhìn nhận.
Ở góc nhìn quản lý, ông Tuyền nhấn mạnh cả phía doanh nghiệp và phía người lao động cần nhìn nhận lại vấn đề, hơn nữa bạn trẻ khi gặp vấn đề nên chủ động trao đổi với quản lý thay vì lẳng lặng rời đi.
Ông Tuyền lưu ý người lao động nên chuẩn bị nội dung trao đổi và những nguyện vọng rõ ràng. "Có chuẩn bị thì quản lý mới có cơ sở để phản hồi. Đến lúc đó, nếu bản thân thực sự không còn thấy phù hợp, quyết định nghỉ việc cũng rõ ràng hơn, chứ không phải chỉ là phản ứng vì mệt", ông nói.
Chia sẻ thêm về vấn đề, ông Phạm Đức Long đưa ra 3 lời khuyên, đầu tiên là tự đối thoại và tìm nguyên nhân thay vì đổ lỗi, cần bóc tách xem sự chán nản này đến từ đâu. Tiếp theo, điều rất nên làm là chủ động trao đổi với quản lý. Cuối cùng là chọn hành động thay vì trì trệ. Nếu sau khi đối thoại vẫn cảm thấy môi trường thực sự không còn phù hợp, hãy dũng cảm tìm kiếm một cơ hội mới tốt hơn. Đó là sự sòng phẳng và chuyên nghiệp, thay vì chọn cách ở lại và quiet quitting.
