Tôi từng ngồi cùng bàn với một nhóm đồng nghiệp. Sau khi ăn xong món sườn nướng, một người vô thức mút từng ngón tay rồi tiếp tục cầm đũa gắp thức ăn chung. Sau đó người này lại dùng khăn giấy ướt lau qua loa, sau đó tỉnh bơ cầm ly bia đi mời khắp các bàn khác.
Đây là thói quen không hiếm, đặc biệt khi ăn những món cần dùng tay, giống như bóc vỏ tôm mà tác giả bài viết “Món tôm chưa bóc vỏ giết chết sự tinh tế trên bàn tiệc” đề cập.
Nhưng dùng tay ăn xong lại mút tay khác ở chỗ vấn đề nằm ở chỗ hành động này thường diễn ra một cách tự nhiên trong vô thức, đến mức người thực hiện không nhận ra nó gây phản cảm.
Tiện thể, tôi xin kể thêm hai trường hợp mà bản thân từng chứng kiến, và mỗi lần như vậy đều để lại cảm giác khó chịu, lấn cấn và không biết nói cùng ai:
Gắp đồ ăn cho người khác
Thoạt nghe, đây có vẻ là hành động thể hiện sự quan tâm. Nhưng trong nhiều tình huống, nó lại trở thành sự quan tâm áp đặt. Tôi từng dự một bữa tiệc, trong đó một người liên tục dùng đũa của mình gắp thức ăn vào bát người bên cạnh, bất chấp người kia đã khéo léo từ chối.
Có món họ không thích, có món họ dị ứng, nhưng cuối cùng vẫn phải nhận vì ngại. Thế rồi mọi người lại chuyền những món ăn được gắp sang một cái đĩa to. Tàn tiệc, chiếc đĩa đó không khác gì một món thập cẩm.
Sự tinh tế không phải là làm thay người khác, mà là để họ được lựa chọn. Tôi không bàn đến vấn đề vệ sinh, vì người gắp món ăn dùng đũa riêng.
Vừa ăn vừa nói
Không khó để bắt gặp cảnh nhiều người miệng còn đầy thức ăn nhưng câu chuyện vẫn không ngừng lại. Âm thanh nhai, mùi thức ăn, thậm chí là những mảnh vụn vô tình bắn ra tất cả đều khiến người đối diện không biết phải làm sao.
Không gian bàn tiệc cũng là không gian giao tiếp. Ông bà ta có câu: Học ăn, học nói, học gói, học mở. Vì thế “ăn và “nói” rất quan trọng.
Nhìn rộng ra, cả ba câu chuyện trên đều có một điểm chung: Sự thiếu ý thức về không gian chung. Trên bàn ăn, mỗi hành vi cá nhân đều có tác động đến người khác, dù lớn hay nhỏ. Nhưng nhiều người lại coi đó là “chuyện bình thường”.
Chúng ta thường nói về sự văn minh trong những điều lớn lao hơn như ứng xử nơi công cộng, văn hóa giao thông, hay cách tranh luận trên mạng xã hội.
Nhưng thực tế, văn minh bắt đầu từ những điều rất nhỏ như cách cầm đũa, cách ăn uống, cách giữ ý tứ khi ngồi chung bàn với người khác. Chỉ cần mỗi người tiết chế một chút, quan sát một chút, và nghĩ đến cảm nhận của người đối diện nhiều hơn một chút, thì bàn tiệc sẽ ngon hơn rất nhiều.
Tôi nghỉ hưu khi vừa bước qua tuổi 50 - thời điểm mà nhiều người nói tôi đang ở "đỉnh cao" của tiền bạc, vị trí và các mối quan hệ. Trước khi dừng lại, tôi là Trưởng phòng tại một công ty thương mại, thu nhập trung bình mỗi tháng khoảng 70 triệu đồng, chưa kể thưởng. Quyết định ấy khiến không ít người thân, bạn bè của tôi tiếc nuối. Có người bạn thân còn mắng tôi: "Ông có điên không khi buông bỏ tất cả lúc này?".
Thật ra, tôi không điên. Tôi chỉ mệt. Nhiều năm trước đó, cuộc sống của tôi gắn liền với những buổi tiếp khách kéo dài, những cuộc nhậu triền miên, những mối quan hệ xã giao mà đôi khi chính tôi cũng không còn phân biệt được đâu là thật lòng, đâu là nghĩa vụ? Lịch làm việc kín mít, điện thoại không lúc nào ngừng đổ chuông. Nhiều người nghĩ đó là thành đạt, nhưng cơ thể tôi thì không nghĩ vậy.
Sức khỏe của tôi bắt đầu lên tiếng. Tôi mất ngủ triền miên, viêm loét dạ dày, huyết áp cao... Đó là lúc tôi nhận ra mình không còn đủ sức để "đánh đu" với chính guồng quay công việc mà mình đã tạo ra nữa. Tôi bắt đầu tự hỏi: nếu cứ tiếp tục như vậy, mình sẽ giữ được gì và đánh mất những gì?
Tôi muốn dừng lại, để xem mình là ai nếu không còn danh xưng, chức vụ? Tôi muốn sống chậm hơn, cảm nhận rõ hơn những điều giản dị mà trước đây mình đã bỏ lỡ.
>> Tôi 'sợ' nghỉ hưu sớm dù có nhà, đất và 2,7 tỷ đồng tiết kiệm
Những ngày đầu nghỉ hưu quả thực không hề dễ chịu. Tôi có nhiều thời gian hơn, nhưng cũng có những khoảng trống khó lấp. Thỉnh thoảng, nghe bạn bè kể về những chuyến du lịch sang trọng, những bữa tiệc xa hoa, những món đồ hiệu đắt tiền, tôi cũng chạnh lòng. Nhưng rồi, tôi chợt nhận ra: chẳng phải chính vì những điều đó mà mình đã chọn rời đi hay sao?
Tôi không nghỉ hưu để tiếp tục chạy theo những cuộc vui khác. Tôi nghỉ để thoát khỏi vòng xoáy mà mình từng thấy mệt mỏi. Vậy thì có gì phải tiếc nuối khi người khác vẫn đang sống trong điều mà mình đã chủ động buông bỏ?
Dần dần, tôi học cách tận hưởng cuộc sống theo cách rất khác. Một buổi sáng dậy sớm đi bộ, một tách trà uống chậm, một buổi chiều ngồi đọc sách mà không bị làm phiền... Sức khỏe cải thiện, tinh thần nhẹ nhõm hơn, và quan trọng nhất, tôi cảm thấy mình "trở lại" với chính mình.
Ở tuổi này, tôi hiểu rằng con người ta cuối đời không hối tiếc vì đã từ bỏ một chức danh hay một khoản thu nhập. Điều khiến ta day dứt thường là những điều ta từng muốn làm nhưng không dám làm. Tôi đã chọn làm điều mà mình tin là đúng, dù nó đi ngược lại kỳ vọng của nhiều người. Và đến bây giờ, tôi không hối hận.
Khi bạn cảm thấy cần dừng lại, hãy lắng nghe chính mình. Cuộc đời này không dài như ta tưởng. Có những trải nghiệm, nếu không làm ngay, có thể sẽ không còn cơ hội. Vì vậy, nếu đã nghĩ đến, thì hãy dám làm để sau này, khi nhìn lại, ta không phải tiếc nuối vì mình đã không thử.
Do Minh HaiĐắn đo bỏ việc lương 40 triệu để nghỉ hưu sớm ở tuổi 47
Cuộc sống của tôi sau khi nghỉ hưu sớm tuổi 45
45 tuổi nghỉ hưu sớm, sống nhờ lãi tiết kiệm tháng 25 triệu đồng
Vỡ mộng nghỉ hưu sớm dù tháng kiếm 40 triệu từ dãy trọ cho thuê
Tôi đã tìm ra cách nghỉ hưu sớm tuổi 40 cho mình
Hai năm đáng giá nhất cuộc đời khi tôi nghỉ hưu sớm ở tuổi 50
Vợ chồng tôi có một con trai, năm nay 18 tuổi, chuẩn bị vào đại học. Nhiều người hay nói với tôi rằng "có con trai là yên tâm tuổi già", nhưng càng nghĩ, tôi càng thấy không thể đặt tương lai của mình hoàn toàn vào con cái. Từ khi con còn nhỏ, tôi luôn nghĩ đơn giản: làm cha mẹ thì phải lo cho con đến nơi đến chốn. Nhưng trách nhiệm của tôi là nuôi con trưởng thành, còn tuổi già của mình, vợ chồng tôi phải tự lo.
Tôi cho con ăn học tử tế, nhưng chỉ là đến hết những năm đại học. Sau cột mốc đó, con đã là một người trưởng thành, phải tự chịu trách nhiệm với cuộc đời mình. Tôi không có ý định gồng gánh mãi, càng không muốn tạo cho con tâm lý phụ thuộc vì có nhà thừa kế. Và ngược lại, tôi cũng không muốn đặt kỳ vọng rằng sau này con phải quay lại gánh vác cha mẹ.
Chính suy nghĩ đó khiến tôi nhìn tuổi già của mình thực tế hơn. Tôi và vợ vẫn đang đi làm, vẫn còn khả năng kiếm tiền, và đây là giai đoạn quan trọng nhất để tích lũy. Nếu không chuẩn bị từ bây giờ, vài chục năm nữa, khi sức khỏe giảm sút, thu nhập không còn, chúng tôi sẽ bấu víu vào đâu?
Tôi từng tìm hiểu về các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, từ thuê người giúp việc đến viện dưỡng lão. Chi phí không hề nhỏ. Nếu không có sẵn một khoản tích lũy, rất khó để có một tuổi già ổn định, chưa nói đến chuyện thoải mái hay chủ động. Trong khi đó, con tôi sau này còn phải lo cho sự nghiệp, gia đình riêng. Tôi không muốn con rơi vào tình thế vừa lo cho bố mẹ, vừa lo cho cuộc sống của chính nó.
>> Bài toán mua hai mảnh đất dưỡng già nhưng bị đánh thuế như dân đầu cơ
Nhiều người nói với tôi: "Chỉ có một đứa con, sau này nó phải có trách nhiệm chứ?". Tôi không phủ nhận chữ "trách nhiệm", nhưng tôi nghĩ trách nhiệm nên đến từ tình cảm, không phải từ áp lực. Nếu cha mẹ không chuẩn bị gì, mọi gánh nặng dồn lên vai con, thì đó không còn là trách nhiệm tự nhiên nữa.
Càng lớn tuổi, tôi càng thấy việc tích lũy không phải là chuyện "có thì tốt", mà là điều bắt buộc. Nếu không tích lũy sớm, rất dễ rơi vào thế bị động, phụ thuộc. Và sự phụ thuộc đó, đôi khi lại là điều khiến cả cha mẹ lẫn con cái đều mệt mỏi. Có người cho rằng lo xa như vậy là bi quan. Nhưng với tôi, đó là cách sống có trách nhiệm với chính mình và với con.
Khi còn đủ sức lao động mà không chuẩn bị, đến lúc không còn khả năng nữa thì mọi thứ đã muộn. Tích lũy không nhất thiết phải bắt đầu từ những khoản lớn. Quan trọng là sự đều đặn và ý thức rõ ràng về tương lai. Mỗi khoản tiết kiệm hôm nay, dù nhỏ, đều là một phần của sự an tâm sau này.
Vì vậy, tôi chọn cách tách bạch rõ ràng: nuôi con đến khi trưởng thành, còn tuổi già của mình thì tự chịu trách nhiệm. Khi có một khoản dự phòng, nếu con bận rộn hoặc không đủ điều kiện, vợ chồng tôi vẫn có thể thuê người chăm sóc, tự quyết định cuộc sống của mình mà không làm phiền đến con.
Tôi nghĩ đó mới là một cách yêu con thực tế. Khi mình không trở thành gánh nặng, con cũng sẽ nhẹ lòng hơn để sống cuộc đời của nó. Lo xa cho tương lai, với tôi, chưa bao giờ là thừa. Bởi đến một lúc nào đó, khi sức khỏe không còn và thu nhập thu hẹp lại, thứ giúp mình đứng vững không phải là kỳ vọng, mà là những gì đã chuẩn bị từ rất sớm.
"Chung cư vùng ven, diện tích 58 m2, đang đóng tiền theo tiến độ (chưa nhận nhà) mà giá bán tới 6,6 tỷ (tức gần 114 triệu một m2) là quá đắt. Cho dù có 'lướt sóng' hay làm gì đi nữa thì liệu có ai đủ can đảm xuống tiền không? Mức giá đó đắt một cách vô lý.
Hiện nay, cho thuê nhà có tỷ suất lợi nhuận đã thấp rồi (bằng 1/3 gửi ngân hàng), đã thế lại còn phải bỏ chi phí môi giới mỗi lần cho thuê khách mới (mà thời điểm này khách đổi nhà liên tục), thêm vào chi phí sửa nhà, bảo trì, chưa kể thuế níu đầu, níu đuôi. Thế nên, bỏ ra một đống tiền mà lợi nhuận bị bào mòn gần hết.
Ai có ý định mua chung cư rồi cho thuê, chờ giá lên bán chênh lệch kiếm lời thì nên cân nhắc kỹ. Bản thân tôi đang có hai căn nhà mặt phố cho thuê làm shop. Hiện tôi cũng đang muốn bán quách đi cho rảnh nợ để tập trung đầu tư chứng khoán cho rồi".
Đó là quan điểm của độc giả Vinaguy xung quanh thực trạng "Chật vật cắt lỗ chung cư vùng ven". Từ đầu năm đến nay, thị trường chung cư có dấu hiệu đảo chiều khi lãi suất vay mua nhà có xu hướng tăng. Lo ngại thị trường mất thanh khoản, nhiều nhà đầu tư từng mạo hiểm chi vài trăm triệu đến hơn tỷ đồng xuống tiền mua chung cư vùng ven với kỳ vọng "lướt sóng", giờ phải tìm cách cắt lỗ để sang tay. Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng ghi nhận số lượng sản phẩm cần thoát hàng trên thị trường gia tăng, nhất là nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính.
>> 'Ở thuê 9 triệu một tháng nên tôi cần gì mua nhà'
Cùng chung suy nghĩ về giá trị thực của chung cư hiện nay, bạn đọc Huythaopht cho rằng: "Với nguồn cung nhà ở rất lớn trong thời gian ba năm tới, cộng với giá chung cư vẫn ở mức quá cao như hiện nay, thì tôi tin chắc giá bán sẽ phải giảm dần. Lúc đó, mới chạm tới khả năng mua của những người có nhu cầu ở thực".
"Giá chung cư đang bị đẩy lên quá cao so với chất lượng và dịch vụ đi kèm. Dự án nào cũng tự quảng cáo là cao cấp, nhưng tiện ích không tương xứng. Theo tôi, tùy vào chất lượng và tiện ích nhưng giá chung cư được cho là hợp lý chỉ khoảng 30-40 triệu một m2 ở khu vực ngoại thành và 50-60 triệu một m2 ở khu vực nội thành. Còn khu vực trung tâm lõi (Hoàn Kiếm, Ba Đình...) thì có thể cao hơn một, nhưng cũng không thể đến 100 triệu một m2 được", độc giả Vũ Vim kết lại.
