Testosterone là một hormone steroid, được sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn và buồng trứng. Tuyến thượng thận cũng tạo ra một lượng nhỏ hormone này. Trong giai đoạn dậy thì, testosterone là một trong những yếu tố chính thúc đẩy các thay đổi về thể chất ở nam giới như phát triển cơ bắp, thay đổi giọng nói và mọc tóc.
Duy trì testosterone ở mức khỏe mạnh rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, chức năng tình dục và sức mạnh cơ bắp. Dưới đây là 7 cách giúp tăng testosterone tự nhiên.
Tập thể dục và nâng tạ
Tập thể dục là một trong những cách hiệu quả để phòng ngừa nhiều bệnh liên quan đến lối sống. Không chỉ vậy, nó còn có thể tăng cường mức testosterone.
Vận động tác động đến mức testosterone khác nhau tùy thuộc vào một số yếu tố, bao gồm loại bài tập và cường độ tập luyện. Tập luyện sức mạnh như nâng tạ làm tăng mức testosterone trong ngắn hạn. Tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT) cũng có thể mang đến hiệu quả ở mức độ nhất định.
Ăn thực phẩm giàu protein, chất béo và carbohydrate
Thực phẩm bạn ăn có thể ảnh hưởng đến mức testosterone cũng như các hormone khác. Ăn đủ protein có thể giúp duy trì mức testosterone khỏe mạnh đồng thời hỗ trợ giảm mỡ. Mặc khác, ăn kiêng liên tục hoặc ăn quá nhiều có thể làm rối loạn mức testosterone.
Nam giới nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ chất dinh dưỡng, chủ yếu dựa trên thực phẩm nguyên chất. Sự cân bằng lành mạnh giữa protein, chất béo và carbohydrate có thể giúp tối ưu hóa mức độ hormone, hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Một số nhóm thực phẩm có thể hỗ trợ duy trì mức testosterone tự nhiên, bao gồm trái cây và rau củ nhiều màu sắc, các loại hạt, hàu, cá béo, quả bơ… Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn vì chúng có thể làm tăng tích tụ mỡ và thúc đẩy sản xuất enzyme aromatase – loại enzyme chuyển testosterone thành estrogen.
Giảm căng thẳng và mức độ cortisol
Căng thẳng kéo dài có thể làm gia tăng hormone cortisol, từ đó giảm nồng độ testosterone trong cơ thể. Hai loại hormone này thường có mối quan hệ đối nghịch, nghĩa là khi cortisol tăng cao, testosterone có xu hướng giảm xuống.
Ngoài ra, mức cortisol cao còn có thể khiến bạn ăn nhiều hơn, dễ tăng cân và tích tụ mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến chuyển hóa mà còn tác động tiêu cực đến nồng độ testosterone. Để duy trì sức khỏe tổng thể, cân bằng hormone cần kiểm soát căng thẳng hiệu quả bằng cách vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và áp dụng các phương pháp thư giãn…
Ngủ đủ giấc, chất lượng
Chất lượng giấc ngủ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến nồng độ testosterone. Ngủ không đủ giấc có thể liên quan đến nồng độ testosterone thấp hơn. Người trưởng thành đặt mục tiêu ngủ 7-9 giờ mỗi đêm, ưu tiên thiền, hít thở sâu và tránh uống đồ uống chứa caffeine gần giờ đi ngủ.
Tránh các hóa chất giống estrogen
Một số yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ hormone trong cơ thể. Tiếp xúc nhiều với các hóa chất giống estrogen cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ testosterone như bisphenol-A (BPA), paraben và các hóa chất khác có trong một số loại nhựa.
Tăng lượng vitamin D
Vitamin D là một vi chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong nhiều khía cạnh của sức khỏe. Mức vitamin D thấp có thể liên quan đến mức testosterone thấp hơn. Ở người thiếu hụt, bổ sung vitamin D làm tăng mức testosterone đồng thời hỗ trợ cải thiện tình trạng rối loạn cương dương.
Để duy trì mức vitamin D khỏe mạnh, nam giới nên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng thường xuyên hoặc cân nhắc bổ sung vitamin D3 theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Hạn chế rượu
Uống quá nhiều rượu có thể làm giảm nồng độ testosterone. Nồng độ testosterone có thể giảm nhanh chóng chỉ sau 30 phút khi rượu vào cơ thể. Uống nhiều rượu còn có nguy cơ dẫn đến giảm chức năng tinh hoàn và teo tinh hoàn.
Ngày 4-4, thông tin từ UBND xã Mỹ An, tỉnh Tây Ninh cho biết ông P.V.H., 55 tuổi, ngụ ấp 7, xã Mỹ An nghi nhiễm bệnh dại đã qua đời.
Qua điều tra dịch tễ cho thấy khoảng tháng 6-2025, ông H. sang nhà anh trai ở ấp 6, xã Mỹ An thì bị chó nhà người anh cắn vào ngón tay trái gây nhiều vết thương rỉ máu.
Anh trai ông H. là chủ con chó vào can thiệp cũng bị con chó cắn. Sau đó khoảng 6 ngày, con chó đã chết. Lúc cắn người, con chó chưa được tiêm phòng bệnh dại.
Lúc bị chó cắn, ông H. chỉ lấy ớt và đất đắp lên vết thương. Sau đó ông có đi tiêm phòng bệnh dại nhưng chỉ tiêm được một mũi. Người anh trai không tiêm phòng.
Đến ngày 30-3, ông H. có dấu hiệu mệt mỏi không đi làm nổi, sốt, sợ gió, nuốt khó. Sau đó gia đình chuyển lên bệnh viện tại TP.HCM. Bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi bệnh dại, suy hô hấp.
Đến ngày 2-4, gia đình nhận thấy bệnh nhân có tiên lượng nặng nên đã xin đưa về.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết trong năm 2025 và từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn xã Mỹ An chưa ghi nhận tình trạng bệnh dại trên chó mèo.
Khi con chó cắn người và bị chết, gia đình người anh trai đã chôn sau vườn và không báo địa phương.
Trong ngày 2-4, người anh trai ông H. cũng đã xét nghiệm bệnh dại và kết quả âm tính. Hai con chó khác trong nhà này cũng đang khỏe mạnh, không có dấu hiệu bất thường.
Cơ quan chức năng đã hướng dẫn gia đình sử dụng các biện pháp phòng chống dịch, thực hiện phun xịt khử trùng, vận động các hộ chăn nuôi chó mèo trên địa bàn không thả rông ra đường, đồng thời tích cực thực hiện việc tiêm phòng bệnh dại chó mèo đúng định kỳ.
Cụ bà Đinh Quế Quyên, ở thành phố Từ Hy, trở thành hiện tượng mạng xã hội nhờ sức khỏe dẻo dai và tinh thần tỉnh táo ở tuổi xưa nay hiếm, theo SCMP ngày 30/4. Cụ Đinh được người dùng mạng ưu ái gọi "bà cụ trẻ mãi không già".
Bà Trần Hưng Siêu, 84 tuổi, con gái cụ Đinh, cho biết kết quả khám sức khỏe tổng quát của mẹ bà đều đạt chuẩn. Đặc biệt, cụ không mắc các bệnh "tam cao" gồm cao huyết áp, mỡ máu cao, đường huyết cao, nhóm bệnh vốn phổ biến ở người cao tuổi. "Mẹ tôi ăn được, ngủ được và có tâm lý thoải mái. Bà luôn vui vẻ mỗi ngày", bà Trần nói, cho biết trí nhớ của mẹ thậm chí còn tốt hơn cả mình.
Cụ Đinh có 4 người con. Kể từ khi bị suy giảm thị lực vào năm ngoái, cụ được con gái lớn là bà Trần chăm sóc.
Trong bài viết được tờ Love Cixi, cơ quan truyền thông địa phương, đăng vào giữa tháng 4, cụ bà chia sẻ bí quyết trường thọ "3 không". Ngày trẻ, cụ từng làm việc tại nhà ăn của một nhà máy điện, nhờ đó có thói quen chú trọng đến chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng dinh dưỡng. Bà Trần cho hay cụ Đinh thường ưu tiên các thực phẩm giàu dinh dưỡng và duy trì chế độ ăn chay trong thời gian dài, thỉnh thoảng mới bổ sung một lượng nhỏ thịt, tuyệt đối nói không với thức ăn thừa.
Nghiên cứu của Viện Kiểm nghiệm thực phẩm Ninh Ba, Trung Quốc, cho hay thức ăn thừa không chỉ là đồ ăn để qua đêm mà còn là món ăn được để lâu quá 8-10 tiếng. Những thực phẩm này, dù để trong tủ lạnh, vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo Mayo Clinic, thức ăn thừa có thể được bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh từ 3 đến 4 ngày. Sau khoảng thời gian đó, nguy cơ ngộ độc thực phẩm sẽ tăng lên. Ngoài ra, việc hâm đi hâm lại thức ăn cũng làm thất thoát đáng kể các vitamin quan trọng như vitamin C và axit folic.
Nhờ kinh nghiệm làm bếp, cụ Đinh luôn tự lên kế hoạch cho thực đơn mỗi ngày, từ cách kết hợp các loại thực phẩm đến phương pháp chế biến sao cho vừa ngon miệng lại đảm bảo dưỡng chất. Cụ cũng thường xuyên hướng dẫn con gái cách chuẩn bị thực phẩm và nấu nướng.
Bên cạnh đó, cụ bà duy trì nếp sinh hoạt điều độ khi không thức khuya, luôn đi ngủ đúng giờ và dậy sớm. Suốt nhiều thập kỷ, cụ Đinh có thói quen ngủ từ 19h hoặc 20h. Các nghiên cứu cho thấy chất lượng giấc ngủ phụ thuộc vào tính đều đặn và thời lượng, trong đó, khung giờ từ 23h đến 3h là thời điểm vàng để cơ thể thực hiện quá trình sửa chữa và tái tạo. Việc đi ngủ muộn không chỉ phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên mà còn gây ra những tổn thương âm thầm cho sức khỏe.
Bà Trần cho biết thêm cụ Đinh chưa từng sử dụng mỹ phẩm chăm sóc da mà chỉ làm sạch mặt bằng nước mỗi ngày nhưng làn da sáng khỏe và hầu như không có vết đồi mồi. Đây thực chất là cách bảo vệ hàng rào tự nhiên của da, tránh việc lạm dụng hóa chất gây tổn thương lớp sừng và làm mất cân bằng hệ vi sinh trên bề mặt da.
Câu chuyện của cụ Đinh đã tạo nên một làn sóng thảo luận sôi nổi trên mạng. Một người bình luận: "Tôi biết bà cụ này ở đường Đại Tân. Bà có làn da rất đẹp, gia đình cũng tốt bụng với mọi người". Người khác viết: "Chắc chắn gia đình họ có gene sống thọ, nhìn con gái cụ đã 84 tuổi mà vẫn còn rất trẻ".
Trường hợp của cụ Đinh không phải cá biệt. Hồi tháng 12 năm ngoái, một cụ bà 100 tuổi tại Thượng Hải cũng gây "sốt" khi trở thành blogger ẩm thực với niềm đam mê dành cho trà sữa, coca, cà phê và kem. Một cặp vợ chồng khác (chồng 102 tuổi, vợ 100 tuổi) cũng ở thành phố này từng nổi tiếng nhờ ngoại hình trẻ trung và khả năng tự chăm sóc bản thân dù tuổi đã cao.
Một cuộc khảo sát năm 2025 đối với hơn 400 cụ già trên trăm tuổi tại Hàng Châu cho thấy những điểm chung thú vị trong lối sống của họ. Đa số người sống thọ đều duy trì chế độ ăn thanh đạm, gần gũi với mô hình ăn uống kiểu Á Đông như ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm từ đậu nành, đồng thời hạn chế tối đa thực phẩm chiên rán, đồ muối chua và thịt đỏ. Ngoài ra, thói quen không hút thuốc, không uống rượu và duy trì vận động nhẹ nhàng mỗi ngày cũng đóng vai trò quyết định. Đặc biệt, tinh thần lạc quan, luôn cảm thấy hài lòng với cuộc sống chính là "liều thuốc bổ" giúp họ vượt qua bệnh tật để sống thọ hơn.
Theo ông Lôi Hải Triều, Giám đốc Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, tuổi thọ trung bình của người dân nước này đã đạt mức 79,25 tuổi, tăng 1,32 tuổi so với năm 2020, cho thấy những cải thiện đáng kể trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Ngày 13.5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) có công văn khẩn cập nhật về bệnh do virus Hanta.
Cục Phòng bệnh cho biết, đã có văn bản đề nghị các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, giám sát tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; vệ sinh, khử khuẩn phương tiện; xử lý véc tơ, diệt chuột và chủ động các biện pháp phòng, chống bệnh phù hợp.
Bộ Y tế nhận định, tại Việt Nam, bệnh do virus Hanta không phải là vấn đề hoàn toàn mới trong giám sát dịch tễ. Qua rà soát thông tin khoa học hiện có, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng virus Andes.
Một số nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu ghi nhận bằng chứng liên quan đến một số chủng virus Hanta khác, như virus Seoul hoặc các virus Hanta phát hiện trên động vật, khác với chủng gây bệnh được phát hiện gần đây liên quan chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius.
Vì vậy, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không hoang mang, lo lắng, cần theo dõi thông tin chính thống, không suy diễn chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế thành nguy cơ dịch lan rộng trong cộng đồng tại Việt Nam.
Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện vệ sinh môi trường, phòng chống chuột để phòng mắc các bệnh lây truyền từ chuột sang người.
Trường hợp sau khi tiếp xúc với chuột, chất thải của chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột mà xuất hiện các biểu hiện như sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, ho, tức ngực hoặc khó thở, người dân cần đến cơ sở y tế kịp thời và thông báo tiền sử tiếp xúc để được tư vấn, khám, chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Cục Phòng bệnh, tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để cập nhật diễn biến tình hình, đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp đáp ứng phù hợp, kịp thời thông tin cho người dân khi có diễn biến mới.
Cục Phòng bệnh dẫn nguồn thông báo mới nhất từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cho biết đến ngày 8.5.2026, chùm ca bệnh do virus Hanta trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 8 trường hợp, trong đó có 3 trường hợp tử vong; 6 trường hợp được xét nghiệm xác định nhiễm virus Hanta, đều được xác định là chủng virus Andes (ANDV).
WHO đánh giá mức độ nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu là ở mức trung bình; nguy cơ đối với dân số toàn cầu là ở mức thấp.
WHO cũng nhấn mạnh hình thức lây truyền của virus Hanta khác với Covid-19 và tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ và cập nhật đánh giá nguy cơ.
Về nguồn lây các ca bệnh trên tàu nên trên, các chuyên gia của WHO hướng đến giả thuyết, ca bệnh đầu tiên có thể đã nhiễm virus trong quá trình tiếp xúc với môi trường hoặc chuột nhiễm vi rút thông qua hoạt động du lịch ngoài trời, trước khi lên tàu. Sau đó việc lây truyền hạn chế từ người sang người có thể đã diễn ra trên tàu qua quá trình tiếp xúc gần và kéo dài. WHO hiện vẫn đang tiếp tục điều tra về nguồn lây.
Do chưa có kết luận điều tra cuối cùng, người dân không nên suy diễn nguồn lây từ tàu, thực phẩm, nước uống hoặc các yếu tố khác khi chưa có thông tin chính thức.
Theo WHO, trong bối cảnh chùm ca bệnh hiện nay, những người có mặt trên tàu và các chuyến bay liên quan được khuyến cáo theo dõi sức khỏe trong 42 ngày sau lần có nguy cơ phơi nhiễm cuối cùng. Cần theo dõi các triệu chứng ban đầu, bao gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ và các vấn đề về đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy và đau bụng, và thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người tiếp xúc nguy cơ cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày sau lần phơi nhiễm cuối cùng.
Không khuyến cáo cách ly đối với người tiếp xúc nguy cơ thấp, nhóm này cần tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi xuất hiện triệu chứng.
Đến nay, cơ quan chức năng chưa ghi nhận công dân Việt Nam có liên quan đến chùm ca bệnh nêu trên.
