“Những tuyến đường hàng không ở phía đông không phận Iran đã được mở cửa cho các chuyến bay quốc tế quá cảnh qua nước này”, Cơ quan Hàng không Dân dụng Iran cho biết, thêm rằng một số sân bay cũng đã mở cửa trở lại lúc 7h sáng hôm nay (10h30 giờ Hà Nội).
Cơ quan này cho biết hoạt động của các sân bay trên khắp Iran sẽ từng bước được khôi phục sau nhiều tuần đóng cửa vì xung đột. Việc mở cửa trở lại phụ thuộc vào tiến độ chuẩn bị về kỹ thuật cũng như năng lực vận hành của cả khối quân sự và dân dụng nhằm đảm bảo phục vụ hành khách.
Một điện văn thông báo hàng không (NOTAM) được ban hành vào sáng sớm 18/4 nhằm cập nhật lộ trình bay mới cho các hãng hàng không và đơn vị điều hành.
Tuy nhiên, hơn ba giờ sau thông báo mở cửa, các trang web theo dõi hoạt động hàng không vẫn không hiển thị bất kỳ chuyến bay quốc tế nào đi qua Iran. Một số chuyến bay vẫn tránh không phận nước này bằng cách đi đường vòng.
Ngày 17/4, Iran cũng đã thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho các tàu thương mại. Tehran cho hay động thái nhằm hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon, có hiệu lực cùng ngày.
“Eo biển Hormuz chỉ được mở cửa trong thời gian thực thi lệnh ngừng bắn, với điều kiện là không cho phép tàu quân sự và các tàu liên quan tới lực lượng thù địch đi qua”, Reza Talaei-Nik, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, nói.
Ông nói thêm rằng tình hình hiện tại chỉ là tạm thời và có thể đảo ngược nếu áp lực gia tăng đối với nhóm Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon.
Nhóm Hezbollah từ hôm 2/3 tập kích vào Israel để trả thù cho cố lãnh tụ tối cao Iran, khiến Israel tấn công đáp trả. Chiến sự đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng ở Lebanon và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được thúc đẩy sau các cuộc điện đàm của Tổng thống Donald Trump với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun. Ông Trump kỳ vọng các lãnh đạo sẽ sớm gặp nhau tại Nhà Trắng để hướng tới hòa bình giữa hai quốc gia.
Đảng đối lập trung hữu Tisza đã giành chiến thắng áp đảo trước đảng cầm quyền Fidesz của Thủ tướng Orban (63 tuổi) trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 12.4, theo AP.
Kết quả kiểm phiếu chính thức được công bố hôm qua cho thấy đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar (45 tuổi) làm lãnh đạo đã giành được thế siêu đa số khi thắng 138 trong tổng số 199 ghế, tức hơn 2/3 số ghế tại quốc hội. Đảng theo đường lối dân tộc túy Fidesz của ông Orban về nhì với 55 ghế, trở thành đảng đối lập lớn nhất khi nhiệm kỳ mới của quốc hội bắt đầu vào tháng sau. Còn đảng cực hữu Phong trào tổ quốc ta (MHM) thắng 6 ghế còn lại, theo DW.
Đến sáng qua (giờ VN), ông Orban đã thừa nhận thất bại và mô tả kết quả của cuộc bỏ phiếu hôm 12.4 là "đầy cay đắng nhưng rõ ràng". "Tôi đã gửi lời chúc mừng đến đảng chiến thắng", ông Orban nói, và cho biết thêm đảng của ông sẽ tiếp tục phụng sự Hungary trên vai trò đối lập. Sau đó, ông Magyar tuyên bố đã thành công "giải phóng" Hungary sau 16 năm dài dưới sự cầm quyền của Thủ tướng Orban.
Ông Magyar, luật sư kiêm nhà ngoại giao, kêu gọi một loạt các nhân vật đứng đầu dưới thời chính quyền ông Orban hãy từ chức, trong đó có chánh án Tòa Tối cao, Tổng công tố viên, lãnh đạo cơ quan truyền thông. Nhà lãnh đạo đảng Tisza cũng lên kế hoạch cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau chiến thắng, với điểm đến thứ nhất là Warsaw (Ba Lan), trước khi đến Vienna (Áo) và Brussels (Bỉ) nhằm tháo gỡ việc đóng băng các nguồn tài trợ từ Liên minh châu Âu (EU).
Kể từ khi cầm quyền năm 2010, ông Orban từng được phe bảo thủ tại châu Âu và Mỹ ca ngợi là kiến trúc sư của mô hình "dân chủ phi tự do". Thế nhưng, nhà lãnh đạo dần đánh mất sự ủng hộ trong nước khi cử tri ngày càng bất mãn với tình trạng kinh tế trì trệ, việc Hungary xa rời Liên minh châu Âu trong quá trình xích gần Nga…
Thất bại nặng nề của đảng cầm quyền đã mang lại cho ông Magyar thế đa số vững chắc tại quốc hội, mở ra khả năng cải cách sâu rộng tại Hungary thời gian tới. Với 138 ghế, đảng Tisza không chỉ nắm thế siêu đa số 2/3 mà còn đủ sức đảo ngược các sửa đổi hiến pháp của ông Orban. Bản thân ông Magyar gọi cuộc bầu cử là sự lựa chọn giữa "Đông và Tây", cảnh báo cử tri rằng lập trường đối đầu của ông Orban với Brussels sẽ đẩy Hungary vào tình thế "xa mặt cách lòng" với EU. Ngược lại, ông Orban cáo buộc đảng Tisza có thể kéo Hungary vào một cuộc chiến không mong muốn với Nga, điều mà ông Magyar bác bỏ.
Trước ngày bầu cử, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đến thăm Hungary ủng hộ ông Orban. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng hứa thúc đẩy kinh tế Hungary nếu ông Orban tái đắc cử. Thế nhưng, tất cả sự ủng hộ này đều không mang lại chiến thắng cuối cùng cho Thủ tướng Hungary. Còn Nga cũng mất đi đồng minh quan trọng trong EU.
Trang tin Axios ngày 2-5 cho biết theo các quan chức Lầu Năm Góc, kể từ ngày 13-4, quân đội Mỹ đã chặn hướng hoặc buộc hơn 40 tàu phải đổi lộ trình khi cố vận chuyển dầu và hàng hóa bị cấm qua vòng phong tỏa.
Hiện có 31 tàu chở khoảng 53 triệu thùng dầu của Iran bị "mắc kẹt" tại vùng Vịnh, với tổng giá trị ước tính ít nhất 4,8 tỉ USD. Trong số này, hai tàu đã bị Mỹ thu giữ.
Tình thế càng thêm bế tắc khi các kho chứa dầu trên bờ của Iran dần đạt công suất tối đa, buộc Tehran phải chuyển sang dùng các tàu cũ làm kho nổi trên biển.
Một số tàu khác buộc phải chọn những tuyến đường dài và tốn kém hơn để vận chuyển dầu sang Trung Quốc, nhằm tránh nguy cơ bị lực lượng Mỹ chặn bắt trên biển.
Một trong những tàu tìm được lối thoát là tàu chở dầu cỡ lớn mang tên "HUGE". Con tàu này đã đi men theo bờ biển Pakistan và Ấn Độ để tiến vào eo biển Malacca của Malaysia, nơi dầu thường được chuyển sang tàu khác trước khi đến Trung Quốc.
Tuy nhiên theo Samir Madani - nhà đồng sáng lập Công ty phân tích dữ liệu hàng hải TankerTrackers.com, đây chỉ là giải pháp tạm thời.
Ông dự đoán các tàu Iran bị dồn ứ có thể sẽ chờ thời cơ để thực hiện một cuộc "đào thoát tập thể" qua đêm, khi đã tích đủ lượng dầu dự trữ gần biên giới Pakistan.
Trong bối cảnh hiện nay, cả Mỹ và Iran đều sử dụng chiến thuật phong tỏa để gây áp lực kinh tế lẫn nhau.
Nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz khiến hoạt động vận tải hàng hải bị đình trệ, thì Mỹ đáp trả bằng cách kiểm soát lối vào phía tây của vịnh Oman, tạo thế siết chặt nguồn thu chủ lực của Tehran.
Giới phân tích cho rằng mục tiêu then chốt của chiến lược này là đẩy Iran đến giới hạn lưu trữ dầu, buộc nước này phải cắt giảm hoặc ngừng khai thác.
Ông Gregory Brew, chuyên gia Công ty tư vấn rủi ro chính trị Eurasia Group có trụ sở tại Mỹ, nhận định Iran có thể chỉ còn "vài tuần, hoặc tối đa một tháng" trước khi rơi vào tình trạng quá tải kho chứa.
Về phía Washington, quyền phát ngôn viên Lầu Năm Góc Joel Valdez khẳng định chiến dịch đang "phát huy toàn bộ hiệu lực và tạo ra tác động quyết định như dự kiến".
Ông nhấn mạnh Mỹ đang giáng "đòn nặng nề" vào khả năng tài chính của Iran, đồng thời cam kết duy trì sức ép quân sự liên tục trong khu vực.
Đài NPR ngày 15.5 đưa tin một bồi thẩm đoàn tại Chicago (bang Illinois, Mỹ) vừa phán quyết Boeing phải bồi thường 49,5 triệu USD cho gia đình một phụ nữ trẻ thiệt mạng trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX ở Ethiopia năm 2019.
Phán quyết này giải quyết một trong những vụ kiện cuối cùng liên quan hai vụ tai nạn chết người khiến tổng cộng 346 người thiệt mạng, xảy ra chỉ cách nhau vài tháng.
Cô Samya Stumo qua đời ở tuổi 24 trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX thứ hai.
"Con gái chúng tôi lên máy bay với lòng tin tuyệt đối. Cô ấy đang thực hiện nhiệm vụ đầu tiên ở Đông Phi cho một tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Cô ấy không bao giờ nghĩ rằng sẽ có bất kỳ vấn đề nào với chính chiếc máy bay, và rồi đã xảy ra một vấn đề nghiêm trọng", theo lời mẹ cô là bà Nadia Milleron.
Boeing đã thừa nhận trách nhiệm về vụ tai nạn, vì vậy phiên tòa chỉ xoay quanh việc hãng phải trả bao nhiêu tiền bồi thường thiệt hại.
"Chúng tôi vô cùng lấy làm tiếc cho tất cả những người đã mất người thân trên chuyến bay 610 của Lion Air và chuyến bay 302 của Ethiopian Airlines", Boeing cho biết trong thông cáo.
"Dù chúng tôi đã giải quyết gần như tất cả các vụ việc này thông qua các thỏa thuận dàn xếp, nhưng các gia đình vẫn có quyền theo đuổi vụ kiện thông qua thủ tục tòa án, và chúng tôi tôn trọng quyền đó của họ", theo thông cáo.
Boeing đã đạt được thỏa thuận với Bộ Tư pháp Mỹ để tránh bị truy tố hình sự. Hãng cũng đồng ý dàn xếp kín trong hàng chục vụ kiện của các thành viên gia đình các nạn nhân vụ tai nạn. Tuy nhiên, một vài vụ đã được đưa ra xét xử.
"Chúng tôi rất vui mừng vì có cơ hội được xét xử vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại", các luật sư Shanin Specter và Elizabeth Crawford của hãng luật Kline & Specter, đại diện cho gia đình cô Stumo, cho biết.
Theo các luật sư, bồi thẩm đoàn đã phán quyết gia đình nạn nhân được bồi thường 21 triệu USD cho những tổn thất mà cô Stumo phải gánh chịu trên chuyến bay định mệnh, 16,5 triệu USD cho những tổn thất mà gia đình cô phải gánh chịu và 12 triệu USD cho nỗi đau buồn của gia đình.
Vào tháng 11, một bồi thẩm đoàn khác đã phán quyết bồi thường hơn 28 triệu USD cho gia đình của cô Shikha Garg, một nhân viên môi trường của Liên Hiệp Quốc cũng thiệt mạng trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX năm 2019.
