Tận dụng lục bình mọc hoang, chị em Đồng Tháp thêm thu nhập từ nghề đan lát

Ali al-Khazali (Baghdad, Iraq) gần đây chi 2.000 USD mua các tấm pin mặt trời mái nhà cùng bộ pin lưu trữ điện từ Trung Quốc, nhằm tận dụng nguồn năng lượng này cả ngày lẫn đêm. "Chúng tôi đang cố gắng giải quyết vấn đề bằng năng lượng sạch", ông nói.

Là nước xuất khẩu dầu, Iraq vẫn phụ thuộc phần nào vào khí tự nhiên nhập khẩu để vận hành các nhà máy điện.

Khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông đang thôi thúc các nền kinh tế chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu Ember, điều này giúp Trung Quốc - nhà cung ứng công nghệ sạch lớn nhất thế giới - ghi nhận doanh thu xuất khẩu kỷ lục năng lượng sạch trong tháng 3, với 26 tỷ USD. Mức này tăng 30% so với tháng 2 và 52% cùng kỳ năm ngoái.

Trong đó, pin xe điện, hệ thống lưu trữ điện là hai mặt hàng xuất khẩu nhiều nhất của Trung Quốc, vượt 10 tỷ USD. Đơn đặt hàng sản phẩm này tăng vọt do các nước quan ngại về tác động chiến sự Iran lên nguồn cung nhiên liệu.

Nguồn thu từ xuất khẩu pin trên đà tăng từ 2019, đạt trung bình 7 tỷ USD trong hai tháng đầu năm 2025. Châu Âu là thị trường nhập khẩu pin lớn nhất, chiếm 43% trong tổng số nhà mua. Châu Á đứng thứ hai, với tỷ trọng 29%.

Xét theo quốc gia, Đức chi gần 1,3 tỷ USD, là bên mua lớn nhất từ Trung Quốc. Các quốc gia nhập khẩu lớn tiếp theo là Mỹ (823 triệu USD), Hà Lan (635 triệu USD), Việt Nam và Australia mỗi nước gần 600 triệu USD.

Với lĩnh vực xe điện, xuất khẩu gặp nhiều biến động do một số quốc gia thay đổi chính sách ưu đãi, ảnh hưởng tới nhu cầu người dùng. Bên cạnh đó, xung đột Trung Đông gây gián đoạn dòng chảy thương mại toàn cầu và xói mòn niềm tin người dùng. Dù vậy, tổng kim ngạch xuất khẩu xe điện quý I đạt mức kỷ lục 21 tỷ USD, tăng gần gấp đôi cùng kỳ, bất chấp sự sụt giảm mạnh từ thị trường Trung Đông trong tháng 3 do chiến sự.

Châu Âu là thị trường tiêu thụ xe Trung Quốc lớn nhất, chiếm 45% tổng doanh số, châu Á đứng thứ với 25% thị phần.

Các chuyên gia lưu ý rằng lượng nhập khẩu ôtô và linh kiện phục vụ lưới điện vào Trung Đông bị đình trệ do các cuộc không kích. Tức là, nhu cầu từ khu vực này sẽ phục hồi khi hòa bình lập lại và hàng hóa được thông thương.

Cũng theo Ember, hệ thống năng lượng mặt trời Trung Quốc đạt doanh thu tăng vọt trong tháng 3, ở mức 4,8 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 5/2023. Con số này gấp đôi mức trung bình hai tháng đầu năm 2025.

Trong đó, châu Á chi tới 2 tỷ USD nhập khẩu (chiếm 43% thị phần), còn châu Âu nhập 1,3 tỷ USD. Hà Lan là bên mua lớn nhất, với 400 triệu USD, tăng gấp đôi tháng trước.

Giới phân tích từ Ember lẫn Wood Mackenzie đều chung nhận định Trung Quốc là "người thắng tuyệt đối" trong cuộc khủng hoảng Iran. Bởi lẽ, họ có lợi thế chiến lược từ vị trí dẫn đầu trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, điện khí hóa, sản xuất cũng như đổi mới sáng tạo.

Euan Graham, nhà phân tích cấp cao tại Ember, cho biết điện mặt trời đã trở thành động lực của nền kinh tế toàn cầu. "Cú sốc nhiên liệu hóa thạch đang đẩy lĩnh vực này lên một tầm cao mới", ông nói.

Thực tế, năng lượng mặt trời cũng có nhược điểm, là không ổn định và phụ thuộc vào thời tiết, trong khi pin lưu trữ thường khó bù đắp hoàn toàn. Bên cạnh đó, một số nhà hoạch định chính sách ở châu Âu và Mỹ quan ngại các tấm quang năng và xe điện có kết nối không dây có thể bị vô hiệu hóa từ xa.

Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa năng lượng tái tạo và nhiên liệu hóa thạch là người mua chỉ phải trả tiền cho tấm quang năng hoặc turbine gió một lần, còn dầu và khí đốt thì phải liên tục nhập khẩu.

WSJ dẫn ví dụ thực tế tại Cuba - quốc gia thiếu điện do lệnh cấm vận từ Mỹ, các tấm pin mặt trời được lắp đặt trên khắp mái nhà dân, bệnh viện, và xe ba bánh điện của Trung Quốc được sử dụng rộng rãi.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại cho rằng các quốc gia nên ứng phó với tình hình bất ổn ở Trung Đông bằng cách mua thêm dầu và khí từ Mỹ. "Chúng tôi đang có rất nhiều", ông nói hồi đầu tháng 4.

Tin Gốc: Vnexpress

Cuối tháng 3, chị Nguyễn Thị Lan (quận Bình Tân cũ) nói cầm hóa đơn điện với cảm giác "không tin vào mắt mình" khi số tiền phải trả chỉ khoảng 780.000 đồng, giảm gần 300.000 đồng so với mức 1 - 1,1 triệu đồng so với tháng 3 năm ngoái. "Chỉ thay đổi cách dùng điện thôi", chị Lan nói.

Những thay đổi của gia đình chị bắt đầu từ các "điểm tiêu hao điện" ít ai để ý. Cụ thể, chị Lan cho biết từ ngày quyết tâm tiết kiệm điện, chị luôn tắt hẳn tivi, không để chế độ chờ như trước. Hiện chị cũng rút toàn bộ sạc điện thoại, laptop sau khi dùng thay vì cứ cắm sẵn vào ổ điện như trước.

Thậm chí nhiều ngày giữa tuần, chị tắt luôn modem wifi từ 23h đến sáng. Gia đình cũng đã chuyển sang dùng một số ổ cắm có công tắc để ngắt điện nhanh cả cụm thiết bị hoặc điều khiển thông minh trên ứng dụng điện thoại.

"Ban đầu thấy phiền, nhưng làm quen rồi thì thành phản xạ. Mỗi tháng giảm vài trăm nghìn là thấy đáng", chị nói.

Quyết tâm phải tiết kiệm điện hơn, anh Trần Minh Quân (trọ trên phường Tân Sơn, TP.HCM) cho biết điều hòa là thiết bị đầu tiên trong danh sách anh phải điều chỉnh. Trước đó anh thường để 23°C gần như cả đêm. Khi quyết tâm tiết kiệm điện, anh chuyển sang 27°C, bật quạt số 1 (số nhẹ nhất).

Quan trọng là không để chạy xuyên đêm nữa. Cách làm của anh bật điều hòa khi bắt đầu ngủ (khoảng 22 - 23h), hẹn giờ tắt sau 2 - 3 tiếng khi nhiệt độ phòng đã đủ mát.

Kết quả, hóa đơn điện gia đình anh giảm từ 1,6 triệu xuống còn khoảng 1,2 - 1,3 triệu đồng/tháng, dù số người trong nhà không thay đổi. "Giảm gần 300.000 - 400.000 đồng/tháng chỉ từ cái điều hòa", anh nói.

Nếu trước đây tiết kiệm điện thường gắn với việc "cắt giảm", thì hiện nay nhiều hộ gia đình đang chuyển sang "dùng thông minh".

Gia đình anh Lê Hoàng Nam (TP Thủ Đức cũ) cho biết chọn cách tối ưu thiết bị sử dụng thường xuyên. Máy giặt chỉ chạy khi đủ tải, giảm số lần giặt trong tuần ( trước từ 5 - 6 lần, giờ còn 2 -3 lần), chuyển sang giặt nước lạnh hoàn toàn. Tận dụng trời nắng, gia đình anh chọn phơi đồ thay vì dùng chế độ sấy.

Cùng đó, anh Nam cùng vợ "cải tổ" hoàn toàn với tủ lạnh gia đình. Trong đó tập trung trong việc không nhét quá đầy, để khí lạnh lưu thông. Gia đình cũng hạn chế mở, không mở cửa tủ quá lâu. Nhiệt độ trong tủ lạnh cũng được điều chỉnh nhiệt độ vừa phải (không để mức lạnh tối đa nếu không cần). Anh cũng thường vệ sinh gioăng cao su để tránh thất thoát hơi lạnh

"Trước tôi cứ nghĩ tủ lạnh thì không tiết kiệm được, nhưng hóa ra chỉnh một chút là khác liền, giảm hơn 200.000 đồng cũng đã quá tốt", anh Nam nói thêm.

Cùng đó, chị Phạm Thu Hương (ngụ tại một chung cư trên đường Nguyễn Thị Thập, phường Tân Phú) lại tập trung vào ánh sáng và không gian sống. Trước đợt nắng nóng cao điểm, gia đình chị đã thay toàn bộ bóng đèn bằng đèn LED.

Gia đình còn quyết định sơn lại tường màu sáng để tận dụng ánh sáng tự nhiên. Thường xuyên mở cửa sổ, dùng rèm sáng màu để giảm hấp thụ nhiệt. "Ở ban công xưa nắng lắm, nay tôi trồng thêm cây xanh, dàn leo nên nhà đã mát hẳn", chị Hương kể.

Theo ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty điện lực TP.HCM, chỉ từ một thao tác rất nhỏ là tắt hẳn công tắc, rút một thiết bị khỏi ổ điện hay điều chỉnh lại mức nhiệt… Nghĩa là thực hiện theo nguyên tắc "4 đúng" gồm: đúng lúc, đúng chổ, đúng cách và đúng nhu cầu. Từ đó hành trình tiết kiệm điện đã bắt đầu theo cách đơn giản nhất.

Điều đáng nói không nằm ở từng hành động riêng lẻ, mà ở việc chúng được lặp lại mỗi ngày. Khi đó, phần điện năng tiết kiệm được không còn là con số nhỏ. Một gia đình có thể tiết kiệm từ 5 – 10% hóa đơn tiền điện nếu rút tất cả các phích cắm của thiết bị khi không sử dụng điện.

Ít ai để ý rằng nhiều thiết bị trong nhà vẫn âm thầm tiêu thụ điện ngay cả khi không sử dụng. Một số nghiên cứu kỹ thuật của ngành điện đã cho thấy ở trạng thái chờ, mức tiêu thụ tuy thấp nhưng không phải bằng 0.

Một chiếc TV đời mới có thể vẫn "ăn" khoảng 1 - 2 watt khi tắt bằng remote. Bộ sạc điện thoại cắm sẵn trong ổ dù không kết nối thiết bị cũng tiêu hao một lượng điện nhỏ. Những thiết bị cần duy trì tín hiệu như router wifi, đầu thu truyền hình hay máy in thậm chí còn tiêu thụ cao hơn.

Đáng lưu ý, không phải trạng thái "tắt" nào cũng giống nhau. Nhiều thiết bị thực chất đang ở chế độ hoạt động nền (idle) chứ không phải chờ (standby) đúng nghĩa, khiến mức tiêu thụ có thể cao gấp nhiều lần. Chẳng hạn, laptop hay máy in khi "ngủ" vẫn tiêu tốn đáng kể điện năng để duy trì hệ thống sẵn sàng hoạt động trở lại.

Cùng đó, bộ sạc laptop luôn cắm sẵn, loa kéo để ở trạng thái chờ, hay lò vi sóng với màn hình LED sáng liên tục cũng được liệt vào danh sách những thiết bị tiêu hao điện. Từng thiết bị riêng lẻ có thể không đáng kể, nhưng khi cộng dồn trong thời gian dài, chúng tạo ra một mức tiêu thụ không hề nhỏ. Vì vậy, tiết kiệm điện đôi khi không cần đến những thay đổi lớn, mà bắt đầu từ việc nhận diện và cắt giảm những hao phí âm thầm như vậy.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán trong phiên giao dịch hôm nay (7-5), giúp chỉ số VN-Index bật tăng gần 18 điểm (+0,94%), tạm dừng ở mốc 1.909 điểm khi chốt phiên.

Đáng chú ý, chỉ tháng 4 qua, VN-Index đã tăng hơn 10%. Phản ánh tâm lý của nhà đầu tư trước tin vui về việc chứng khoán Việt Nam được Tổ chức FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21-9-2026, trở thành chất xúc tác thúc đẩy sự chuyển dịch của dòng tiền theo hướng chọn lọc và chuyên nghiệp hơn.

Tuy nhiên đà tăng này mang tính phân hóa rõ rệt, khi phần lớn đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, riêng nhóm Vingroup đã đóng góp hơn 186 điểm. Trong khi đó nhiều nhóm cổ phiếu khác diễn biến kém tích cực hơn, chủ yếu đi ngang hoặc điều chỉnh.

Thanh khoản thị trường không đồng thuận với đà tăng. Giá trị giao dịch bình quân trong tháng vừa qua chỉ đạt khoảng 26.300 tỉ đồng/phiên, giảm 22% so với tháng liền trước, phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền và xu hướng đầu tư có chọn lọc, thay vì lan tỏa rộng.

Diễn biến này khiến hiệu suất thực tế của nhà đầu tư có độ lệch đáng kể so với chỉ số. Có thể hiểu dù thị trường tăng mạnh về mặt điểm số, nhưng không nhiều nhà đầu tư thực sự hưởng lợi tương xứng.

Khi thị trường Việt Nam tiến tới thị trường mới nổi thứ cấp, dòng tiền bắt đầu dịch chuyển theo những tiêu chí khắt khe hơn, trạng thái chọn lọc cao hơn, thay vì vận động theo diện rộng. Với nhà đầu tư cá nhân tự quản lý danh mục, sân chơi mới không còn dễ, không phải vì thiếu thông tin, mà vì thiếu hệ thống để xử lý thông tin.

Trong bối cảnh đó, dữ liệu một năm của nhiều quỹ mở cổ phiếu trên Fmarket - nền tảng phân phối quỹ mở lớn nhất Việt Nam - vẫn đang ghi nhận mức sinh lời 30-49%, vượt đáng kể mức tăng thực tế của thị trường nếu loại trừ nhóm cổ phiếu dẫn dắt.

Đáng chú ý, 5 quỹ mở có hiệu suất tốt bậc nhất lần lượt gồm: VNDAF (49%), MAGEF (44%%), BVFED (39%), VDEF (38%) và DCDS (37%).

Kết quả này đến từ cách tiếp cận có hệ thống của quỹ khi phân bổ linh hoạt giữa các nhóm ngành, chủ động điều chỉnh tỉ trọng theo chu kỳ và tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt.

Bà Trần Thị Hồng Tươi, CFA - Trưởng Phòng Quản lý danh mục, Công ty Quản lý Quỹ Mirae Asset Việt Nam, cho biết bên cạnh việc nắm giữ dài hạn các cổ phiếu vốn hóa lớn, quỹ còn phân bổ một phần danh mục vào nhóm cổ phiếu có tính động lượng (Momentum Trading Portfolio), đó là những cổ phiếu vừa và nhỏ có những chuyển biến tích cực trong kết quả kinh doanh và được ủng hộ bởi điều kiện thị trường.

Nhiều quỹ mở ghi nhận lợi nhuận 1 năm trên 30% - Nguồn: Fmarket

Dòng vốn ngoại được kỳ vọng có thể sớm chảy mạnh vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi chỉ còn hơn bốn tháng nữa, cổ phiếu Việt sẽ chính thức được đưa vào các rổ chỉ số của FTSE.

Theo phía Chứng khoán VNDirect, lượng vốn hút về có thể đạt khoảng 1 - 1,5 tỉ USD từ các quỹ đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các quỹ ETF (dạng quỹ mô phỏng theo chỉ số chứng khoán).

Bà Nguyễn Hoài Thu, CFA - Phó tổng giám đốc Công ty Quản lý Quỹ VinaCapital, nhận định việc nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ là một cột mốc mang tính kỹ thuật, mà còn là bước chuyển quan trọng về cấu trúc dòng vốn và chất lượng.

"Giúp tăng chiều sâu cho thị trường chứng khoán, khắc phục tình trạng nhà đầu tư cá nhân chiếm khoảng 90% giao dịch như hiện nay. Sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức, với dòng vốn ổn định, sẽ góp phần làm giảm biến động thị trường, nâng cao tính bền vững và chất lượng giao dịch", bà Thu nhấn mạnh.

Theo chuyên gia, khi thị trường ngày càng vận hành theo chuẩn tổ chức, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về những nhà đầu tư có hệ thống phân tích và kỷ luật quản lý danh mục. Những người thiếu hành trang sẽ khó theo kịp nhịp vận động, dễ bị hụt hơi trong cuộc đua gay cấn về lợi nhuận.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ