Giải thưởng tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của T&T Group nói chung, doanh nhân Đỗ Quang Hiển nói riêng trong hành trình cống hiến và kiến tạo những giá trị bền vững cho thể thao nước nhà suốt nhiều thập kỷ qua.
Giải Thể thao Cống hiến nằm trong trong hệ thống giải “Cống hiến” do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức – một trong những giải thưởng uy tín bậc nhất trong lĩnh vực văn hóa – thể thao tại Việt Nam.
Với 4 hạng mục quan trọng gồm Gương mặt thể thao của năm, Chiến tích thể thao của năm, Gương mặt trẻ thể thao của năm và Khát vọng cống hiến, giải thưởng không chỉ ghi nhận thành tích thi đấu mà còn lan tỏa những giá trị nhân văn, truyền cảm hứng mạnh mẽ tới cộng đồng.
Việc T&T Group được trao thưởng tại hạng mục “Khát vọng cống hiến” trong mùa giải Cống hiến lần thứ 20 không chỉ là một danh hiệu, mà còn là sự ghi nhận cho hành trình bền bỉ, nhất quán với triết lý phát triển thể thao vì cộng đồng, quốc gia trong suốt nhiều năm qua.
Không phải ngẫu nhiên mà Hội đồng bầu chọn của giải Thể thao cống hiến lựa chọn T&T Group cho hạng mục mang ý nghĩa này. Trong bối cảnh thể thao Việt Nam đang chuyển mình theo hướng chuyên nghiệp hóa, xã hội hóa, vai trò của các doanh nghiệp như T&T Group trở nên ngày càng quan trọng.
Xuyên suốt quá trình hình thành và phát triển doanh nghiệp, rồi sau đó đầu tư cho bóng đá, thể thao, nhà sáng lập T&T Group Đỗ Quang Hiển đã xác định rõ: làm thể thao không phải vì lợi ích kinh tế, mà là một sứ mệnh xã hội; và phải luôn nghĩ tới Tổ quốc với tinh thần cống hiến không vụ lợi. Triết lý ấy cũng được thể hiện xuyên suốt trong mọi hoạt động, từ bóng đá nam, bóng đá nữ cho đến các môn thể thao khác.
Đặc biệt, sự hiện diện của doanh nhân Đỗ Vinh Quang, Phó chủ tịch T&T Group, Chủ tịch CLB Bóng đá Hà Nội – con trai thứ của doanh nhân Đỗ Quang Hiển – tại lễ trao giải, cùng các cầu thủ ngôi sao như Đỗ Duy Mạnh và Đỗ Hoàng Hên, không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn thể hiện sự tiếp nối giữa các thế hệ trong hành trình phụng sự thể thao Việt Nam.
“Giải thưởng Khát vọng cống hiến là nguồn động lực rất lớn để chúng tôi tiếp tục kiên định với chiến lược đầu tư cho bóng đá, thể thao một cách bài bản, bền vững, qua đó đóng góp nhiều hơn nữa cho các đội tuyển quốc gia và sự phát triển chung của thể thao Việt Nam”, Phó chủ tịch Tập đoàn T&T Group chia sẻ sau khi nhận giải.
T&T Group được vinh danh đúng vào dịp đặc biệt: Kỷ niệm 20 năm thành lập CLB Bóng đá Hà Nội và đội bóng thủ đô cũng chính là minh chứng rõ nét nhất cho hành trình bền bỉ của T&T Group với bóng đá, thể thao Việt Nam. Từ một đội bóng non trẻ, Hà Nội FC vươn lên trở thành CLB giàu thành tích bậc nhất bóng đá Việt Nam với 6 chức vô địch V-League, 3 Cúp quốc gia và 5 Siêu Cúp.
Nhưng giá trị lớn nhất mà CLB Bóng đá Hà Nội mang lại không chỉ nằm ở những chiếc cúp. Đó là một hệ thống đào tạo trẻ bài bản, liên tục sản sinh ra những thế hệ cầu thủ tài năng, đóng góp nòng cốt cho các đội tuyển quốc gia. Những cái tên trưởng thành từ Hà Nội FC nối tiếp nhau như Văn Quyết, Hùng Dũng, Duy Mạnh, Thành Chung, Hai Long… đã góp phần làm nên kỳ tích Á quân U.23 châu Á 2018, cũng như các chức vô địch SEA Games, AFF Cup và những dấu ấn tại đấu trường châu lục. Ở góc độ phát triển bền vững, đây chính là “di sản” quan trọng nhất, một hệ sinh thái bóng đá có khả năng tự vận hành, kế thừa và phát triển.
Nếu bóng đá nam là nền tảng, thì bóng đá nữ lại là nơi thể hiện rõ nhất “tính nhân văn” trong chiến lược của T&T Group. Khi tiếp quản CLB nữ Thái Nguyên – một đội bóng đứng trước nguy cơ giải thể vì thiếu kinh phí – T&T không chỉ “cứu” một đội bóng, mà còn góp phần thay đổi cả hệ sinh thái. Thu nhập cầu thủ tăng gấp 5 – 10 lần, chế độ đãi ngộ được cải thiện, thị trường chuyển nhượng lần đầu tiên hình thành trong bóng đá nữ Việt Nam. Ở một góc nhìn rộng hơn, đây là bước chuyển từ “nuôi dưỡng đam mê” sang “xây dựng nghề nghiệp” cho các nữ cầu thủ, một thay đổi mang tính cấu trúc của bóng đá nữ Việt Nam.
Không chỉ tập trung vào bóng đá, T&T Group còn kiên trì đầu tư vào những môn thể thao ít được chú ý hơn như bóng bàn – nơi thành công không đến từ hào quang truyền thông, mà từ sự bền bỉ và chiến lược dài hạn.
Từ CLB bóng bàn Hà Nội T&T đến mô hình hợp tác với Hiệp hội Thể thao Công an nhân dân Việt Nam, đội bóng bàn CAND – T&T nhanh chóng vươn lên trở thành thế lực hàng đầu quốc gia, cạnh tranh sòng phẳng với TP.HCM và Hà Nội. Tấm HCV SEA Games 2023 nội dung đôi nam nữ sau 26 năm chờ đợi của Đinh Anh Hoàng và Trần Mai Ngọc cũng chính là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của chiến lược đầu tư bài bản, chuyên nghiệp của T&T Group.
Bên cạnh công tác đào tạo và phát triển đội tuyển, T&T Group còn đóng vai trò tích cực trong việc tổ chức và đồng hành cùng các sự kiện thể thao lớn. Có thể kể đến việc phối hợp tổ chức các giải bóng đá Công an, Cảnh sát các nước ASEAN mở rộng – một sân chơi mang ý nghĩa không chỉ về thể thao mà còn về ngoại giao, hợp tác khu vực. Hay giải bóng đá nữ quốc tế Hà Nội Cup T&T – nơi tạo cơ hội cọ xát, nâng cao trình độ cho các cầu thủ nữ. Thông qua những hoạt động này, T&T Group đang góp phần đưa thể thao trở thành cầu nối văn hóa, tăng cường hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.
Đặc biệt, tinh thần “cống hiến” của T&T Group còn được thể hiện qua những hành động giàu tính nhân văn và lan tỏa mạnh mẽ. Tại trận chung kết lượt về ASEAN Cup 2024 trên sân Thái Lan, ông Đỗ Quang Hiển đã quyết định thuê chuyên cơ đưa gia đình các cầu thủ, người thân và đông đảo cổ động viên sang tiếp lửa cho ĐT Việt Nam.
Hình ảnh hàng trăm CĐV Việt Nam phủ đỏ khán đài sân Jalamangala (Thái Lan) không chỉ tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho các tuyển thủ Việt Nam, mà còn trở thành biểu tượng đẹp về sự đồng hành, sẻ chia và niềm tin vào đội tuyển quốc gia.
Điểm khác biệt lớn nhất của T&T Group không nằm ở quy mô đầu tư, mà ở triết lý phát triển. Trong khi nhiều mô hình thể thao còn phụ thuộc vào nguồn lực ngắn hạn, T&T Group lựa chọn con đường dài hơn: Đầu tư vào con người, hệ thống và giá trị bền vững.
Ngay cả những nỗ lực như hỗ trợ thủ tục cho cầu thủ nhập tịch – tiêu biểu là trường hợp của Đỗ Hoàng Hên – cũng cho thấy một tư duy mở, hướng tới việc nâng cao chất lượng đội tuyển quốc gia.
“Khát vọng cống hiến” vì thế không chỉ là một khẩu hiệu. Đó là kim chỉ nam xuyên suốt, được cụ thể hóa bằng những hành động thực tế, bền bỉ qua nhiều năm.
Giải thưởng “Khát vọng cống hiến” dành cho T&T Group không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh một doanh nghiệp, mà còn gửi đi một thông điệp rộng lớn hơn: Thể thao cần những người làm bằng tâm huyết, tầm nhìn và trách nhiệm xã hội.
Trong bối cảnh thể thao Việt Nam đang hướng tới những mục tiêu lớn hơn ở châu lục và thế giới, những mô hình như T&T Group chính là nền tảng quan trọng. Không chỉ tạo ra thành tích, họ còn góp phần nuôi dưỡng đam mê, truyền cảm hứng và xây dựng một nền thể thao phát triển bền vững.
Và ở đó, “Khát vọng cống hiến” không phải là đích đến, mà là một hành trình – hành trình mà T&T Group vẫn đang tiếp tục viết nên, từng ngày, bằng những đóng góp bền bỉ, đầy thiết thực cho thể thao và xã hội Việt Nam.
Từ vòng tứ kết trở đi, mọi cuộc đụng độ ở đấu trường đỉnh cao Champions League đều rất khó khăn, và sẽ thường xuyên xuất hiện tình trạng "kế hoạch A" rơi vào bế tắc do chiến thuật định sẵn bị đối phương vô hiệu hóa. Vấn đề thay người trở nên hết sức quan trọng trong hoàn cảnh như vậy. Arsenal vừa tiến được một bước dài đến đoạn kết huy hoàng của mùa bóng này nhờ sự ưu việt của họ trên ghế dự bị. Trên sân nhà, Sporting Lisbon đã thắng 17 trận liên tiếp tính chung mọi đấu trường. Họ thắng Bodo/Glimt để lật ngược tình thế sau khi đã thua đến 0-3 ở trận lượt đi của vòng đấu trước. Họ thắng ĐKVĐ Champions League PSG, hoặc thắng đội đang dẫn đầu giải vô địch Bồ Đào Nha Porto ở Cúp quốc gia. Vậy nên phải khẳng định chiến thắng 1-0 của Arsenal trên sân Sporting Lisbon là rất quan trọng và quý giá.
Trước mắt, Arsenal sẽ có cột mốc lịch sử cho riêng mình nếu bảo vệ được ưu thế ở trận lượt về tại sân nhà Emirates, đó là lần đầu tiên lọt vào bán kết Champions League trong 2 mùa bóng liên tiếp. Cần nhớ rằng Arsenal chỉ mới lọt vào chung kết 1 lần (cách đây đúng 20 năm) trong toàn bộ lịch sử tham dự Cúp C1/Champions League. Và "pháo thủ" sẽ đứng trước cơ hội lặp lại thành tích tốt nhất ấy nếu có mặt ở vòng bán kết. Mặt khác, đây là mùa bóng quá đặc biệt khi Arsenal là CLB duy nhất đang có mùa bóng thứ 100 liên tiếp ở giải VĐQG của mình. Họ đã tiến được rất gần đến danh hiệu vô địch Ngoại hạng Anh (hiện đã hơn đội nhì bảng Man.City 9 điểm) để làm cho kỷ lục "100 mùa bóng liên tiếp" trở nên huy hoàng. Tiến đi thật xa ở Champions League cũng là chi tiết quan trọng khác, liên quan mùa bóng thật sự đáng nhớ này.
Trở lại với sự ưu việt đã nêu của Arsenal: thành công từ ghế dự bị. Kai Havertz ghi bàn duy nhất ở phút 90+1 cho Arsenal, từ đường chuyền của Gabriel Martinelli. Cả hai đều là cầu thủ dự bị. Nhưng tất nhiên phải gọi họ là những siêu dự bị, do đẳng cấp cá nhân rất cao, chứ họ không hề lóe sáng một cách bất ngờ. Mùa này, các cầu thủ vào sân từ ghế dự bị đã đem về cho Arsenal 38 bàn thắng (ghi 24, kiến tạo 14). Không một CLB nào khác ở châu Âu sánh được với Arsenal về khả năng ghi bàn từ ghế dự bị. Người ta sẽ lại phải bàn về điểm mạnh rất riêng này, nếu Arsenal có một kết thúc huy hoàng vào cuối mùa bóng.
Ở cặp đấu còn lại thuộc lượt đi tứ kết Champions League rạng sáng qua 8.4, Bayern Munich thắng kình địch Real Madrid 2-1 ngay trên sân đối phương. Đấy là một sô diễn tuyệt vời, đôi bên tung ra tổng cộng đến 40 cú sút, và bên nào cũng có chỉ số xG (bàn thắng chờ đợi) rất cao. Ở tuổi 40, lão tướng Manuel Neuer vẫn tỏ ra xuất sắc với hàng loạt pha cứu thua quan trọng trước khung thành Bayern, xứng đáng lĩnh giải cầu thủ hay nhất trận. HLV Thomas Tuchel của đội tuyển Anh hẳn rất hài lòng khi đến xem trận này để kiểm tra phong độ các tuyển thủ Anh trước thềm World Cup. Harry Kane (Bayern) ghi bàn, Trent Alexander-Arnold (Real) kiến tạo, Jude Bellingham cũng đã trở lại đội hình Real dù chỉ trong 30 phút chót. Hai trận tứ kết lượt đi còn lại là Barcelona - Atletico Madrid và PSG - Liverpool diễn ra lúc rạng sáng nay. Lượt về sẽ diễn ra vào giữa tuần sau.
Bất chấp mọi kết quả từ nay đến cuối mùa bóng, giải Ngoại hạng Anh đã được bảo đảm có suất thứ 5 dự Champions League mùa tới, sau trận thắng của Arsenal trước Sporting Lisbon. Nước Anh không thể rớt xuống vị trí thứ 3 trong bảng điểm của UEFA về thành tích thi đấu của đại diện các nước ở 3 cúp châu Âu mùa này. Cần nói thêm, 5 suất dự Champions League mùa tới chỉ là con số ít nhất mà giải Ngoại hạng Anh có thể nhận được. Giả sử Nottingham Forest vô địch Europa League, còn Liverpool vô địch Champions League nhưng kết thúc mùa bóng ở giải Ngoại hạng bên ngoài tốp 5, thì Ngoại hạng Anh sẽ có đến 7 suất dự Champions League mùa tới - con số không thể tưởng tượng. Mùa này Ngoại hạng Anh vốn đã có đến 6 đại diện dự Champions League - một kỷ lục.
Đó cũng là những chia sẻ đáng chú ý của HLV Diego Giustozzi tại cuộc họp báo trước vòng bảng giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026, về quá trình xây dựng đội tuyển cũng như định hướng dài hạn của futsal Việt Nam, theo trang chủ Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) ngày 5.4.
Nhà cầm quân người Argentina cho biết, việc lần đầu làm việc tại châu Á mang đến không ít khó khăn trong giai đoạn đầu, nhưng mọi thứ đang dần đi vào quỹ đạo. "Đây là lần đầu tôi đến châu Á làm việc. Thời gian đầu khá khó khăn, nhưng đến hiện tại tôi đã hiểu các cầu thủ của mình nhiều hơn sau một thời gian làm việc cùng họ. Trong 1-2 năm qua, chúng tôi đã cải thiện về tâm lý, thay đổi cách vận hành lối chơi và đang đi đúng hướng trong kế hoạch tranh suất dự World Cup tại vòng chung kết (VCK) châu Á sắp tới", HLV Diego Giustozzi chia sẻ.
Theo chiến lược gia này, đội tuyển futsal Việt Nam hiện sở hữu lực lượng trẻ, giàu tiềm năng nhưng vẫn cần thêm thời gian để tích lũy kinh nghiệm thi đấu quốc tế. Ông nhấn mạnh: "Đội bóng của chúng tôi còn trẻ, cần nhiều trận đấu hơn để trưởng thành. Tôi hài lòng với sự tiến bộ của các cầu thủ cũng như sự hỗ trợ từ Liên đoàn Bóng đá Việt Nam. Bản thân tôi đang tập trung 100% cho mục tiêu tranh suất dự World Cup 2028".
Đánh giá về bức tranh chung của futsal châu Á, HLV Diego Giustozzi cho rằng mức độ cạnh tranh ngày càng cao khi có tới 10-12 đội tuyển đủ khả năng cạnh tranh vé dự World Cup.
Chính vì vậy, những giải đấu như giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026 sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các cầu thủ tích lũy kinh nghiệm thực chiến. "Chúng tôi cần tận dụng tối đa các giải đấu chính thức để các cầu thủ có thêm trải nghiệm. Tôi rất hạnh phúc khi làm việc với đội và chứng kiến họ tiến bộ từng ngày", ông nói thêm.
Để chuẩn bị cho giải đấu lần này, đội tuyển futsal Việt Nam đã hội quân từ ngày 16.3 tại TP.HCM trước khi lên đường sang Thái Lan tập huấn từ ngày 30.3. Trong giai đoạn tập huấn, đội đã có hai trận đấu tập với các CLB futsal hàng đầu của Thái Lan là Hong Yen Takam và Blackpearl, qua đó giúp ban huấn luyện rà soát lực lượng và hoàn thiện lối chơi.
Kết thúc quá trình tập huấn, HLV Diego Giustozzi đã chốt danh sách chính thức gồm 14 cầu thủ, trong đó thủ môn Trần Văn Lương là cái tên duy nhất không góp mặt. Đáng chú ý, phần lớn các cầu thủ trong danh sách đều đã từng tham dự các giải đấu quốc tế, ngoại trừ Nguyễn Thạc Hiếu - gương mặt trẻ cho thấy nhiều tiềm năng và đã được trao cơ hội góp mặt trong đội hình cuối cùng.
Tại giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026, đội tuyển futsal Việt Nam nằm ở bảng A cùng Myanmar, Timor Leste và chủ nhà Thái Lan. Trong đó, Thái Lan tiếp tục được đánh giá là đối thủ nặng ký nhất, đồng thời là ứng viên hàng đầu cho chức vô địch. Theo lịch thi đấu, đội tuyển futsal Việt Nam sẽ lần lượt gặp Myanmar (ngày 6.4), Timor Leste (7.4) và Thái Lan (8.4) tại vòng bảng.
Chiều nay (5.4), đội tuyển futsal Việt Nam sẽ có buổi tập chính thức tại Nhà thi đấu Nonthaburi - địa điểm quen thuộc với đội khi từng thi đấu tại SEA Games 33.
Đây cũng là bước chuẩn bị cuối cùng của thầy trò HLV Diego Giustozzi trước khi bước vào hành trình chinh phục giải đấu khu vực, hướng tới mục tiêu xa hơn là cạnh tranh suất dự World Cup trong tương lai.
Hiệu ứng từ sự thành công của Nguyễn Filip, Lê Giang Patrik, Pendant Quang Vinh… đã khiến thị trường chuyển nhượng cầu thủ Việt kiều ở V-League mùa này nhộn nhịp hơn hẳn. Tuy nhiên, giải đi càng sâu, bức tranh cầu thủ Việt kiều lại cho thấy một thực tế khắc nghiệt khác.
Tiền vệ trẻ Trần Thành Trung (21 tuổi, Việt kiều Bulgaria) đầu mùa giải được kỳ vọng sẽ là nhân tố nổi trội, giúp CLB Ninh Bình tỏa sáng. Chơi ở vị trí tiền vệ đánh chặn, anh được cho sẽ chơi cặp cùng Hoàng Đức ở tuyến giữa, tạo thành bộ đôi công - thủ lý tưởng cho CLB Ninh Bình. Tuy nhiên, ngay ở những trận đấu giao hữu khởi động mùa giải, Thành Trung đã cho thấy sự hụt hơi khi không thể đáp ứng về thể lực, yếu tố quan trọng cho vai trò tiền vệ đánh chặn. Đây cũng là lý do anh thường xuyên ngồi dự bị và chỉ được tung vào sân từ giữa hiệp 2. Sau 17 vòng đấu anh chỉ ra sân 10 trận và ghi 1 bàn thắng. Ít cơ hội ra sân ở V-League nên dù từng được HLV Kim Sang-sik triệu tập lên U.23 VN, nhưng anh đều bị loại khi đội gút danh sách dự SEA Games 33 và VCK U.23 châu Á.
Một cầu thủ Việt kiều trẻ khác là Brandon Ly từng được kỳ vọng nhiều, nhưng số phận cũng khá hẩm hiu khi chỉ có vỏn vẹn 2 lần ra sân tại V-League trước khi biến mất khỏi danh sách thi đấu. Anh từng được đào tạo tại CLB Burnley của Anh. Hậu vệ này từng được xem là "bom tấn" của CLB Công an Hà Nội (CAHN). Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn trái ngược khi anh không được HLV Mano Polking tin tưởng. Điều này cho thấy anh không đáp ứng được yêu cầu chuyên môn và không thể cạnh tranh trong đội hình quá nhiều ngôi sao ở CLB CAHN. Nhiều cầu thủ Việt kiều khác cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự Brandon Ly. Damian Vũ Thanh, Vadim Nguyễn hay Evan Abram đều không để lại dấu ấn đáng kể và dần bị đào thải. Những cái tên này từng được kỳ vọng sẽ tạo khác biệt, nhưng lại nhanh chóng bị lãng quên trong guồng quay khắc nghiệt của giải đấu.
Mặc dù vậy, vẫn có những cầu thủ Việt kiều thi đấu xuất sắc và khẳng định vị trí của mình ở V-League, thậm chí ngay mùa giải đầu tiên gia nhập. Trung vệ Kyle Colonna (Việt kiều Mỹ) là một điển hình. Mùa giải 2024 - 2025, Colonna lần đầu đến VN và ký hợp đồng với CLB Hà Nội. Dù thi đấu khá tốt nhưng do trong đội hình đội bóng thủ đô có quá nhiều trung vệ thuộc đội tuyển quốc gia như Thành Chung, Duy Mạnh, Xuân Mạnh…, nên anh không thể cạnh tranh vị trí chính thức và chỉ ra sân 17 trận trên tất cả mặt trận. Sang mùa giải mới, anh chuyển sang CLB Thể Công Viettel và dưới bàn tay nhào nặn của HLV Popov, Colonna "lột xác" hoàn toàn. Anh đã có 12 lần ra sân trên mọi mặt trận (thi đấu tổng cộng 1.080 phút) và ghi được 1 bàn thắng. Ở trận gặp SLNA diễn ra tối 5.4 ở vòng 17, Colonna thi đấu khá ấn tượng và thực hiện pha kiến tạo cho Pedro Henrique lập công ở phút 78, gỡ hòa 1-1 cho Thể Công Viettel.
Ngoài Colonna, trung vệ Adou Minh (Việt kiều Pháp) cũng chơi khá thành công ở CLB CAHN. Nhưng khác với Colonna, Adou Minh đã chơi xuất sắc trong màu áo CLB Hà Tĩnh ở mùa giải trước và được bầu là cầu thủ Việt kiều xuất sắc nhất giải. Mùa này, dù phải cạnh tranh quyết liệt với các trung vệ như Việt Anh, Đình Trọng, Văn Hậu… nhưng Adou Minh vẫn khẳng định vị trí của mình. Một cầu thủ trẻ khác là Ngô Đăng Khoa (20 tuổi, Việt kiều Úc) cũng đang dần chứng tỏ chỗ đứng trong màu áo CLB Công an TP.HCM. Dù mới gia nhập V-League ở giai đoạn 2 nhưng anh đã ghi đến 4 bàn thắng sau 7 trận. Anh hiện là gương mặt đáng xem nhất của CLB Công an TP.HCM thời điểm này.
Có thể thấy, đa phần cầu thủ Việt kiều chưa thể thích nghi với môi trường bóng đá VN ngay lập tức, từ ngôn ngữ, thời tiết, cho đến kỹ chiến thuật của từng đội bóng. Nếu không thể vượt qua các rào cản này, họ khó lòng chiếm được một suất ở CLB tại V-League, dù từng được đào tạo bài bản và thi đấu tại châu Âu, châu Mỹ.