Hiện việc chọn đơn vị cung ứng thực phẩm hoặc suất ăn bán trú trong trường học được thực hiện theo Nghị định 214/2025 ban hành ngày 4.8.2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
Trước khi Nghị định 214 ra đời, công tác lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm cho các bếp ăn bán trú, phần lớn các nhà trường dựa trên cơ chế “niềm tin” và “thực tiễn kiểm chứng”. Các trường học, thông qua sự giới thiệu của phụ huynh, uy tín của đơn vị tại địa phương, hoặc năng lực thực tế mà nhà cung cấp tự chứng minh, sẽ ký hợp đồng trực tiếp.
Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý nhà nước, mô hình này bộc lộ điểm yếu về tính thống nhất và cơ sở pháp lý về đấu thầu; tiềm ẩn rủi ro về tính minh bạch, về lợi ích nhóm và thực tế từng xảy ra các vụ việc khiến những người có quyền quyết định về bữa ăn bán trú vướng vòng lao lý.
Chính vì vậy, với việc ban hành Nghị định 214, việc cung cấp thực phẩm cho bữa ăn bán trú thường được áp dụng quy trình chỉ định thầu rút gọn (do tính chất mua sắm thường xuyên, giá trị gói thầu thường nằm trong hạn mức hoặc thuộc trường hợp cấp bách để đảm bảo việc học tập của học sinh – HS).
Năm học 2025 – 2026 là năm đầu tiên UBND TP.Hà Nội hỗ trợ một phần kinh phí suất ăn trưa cho HS tiểu học với hơn 3.000 tỉ đồng. Tháng 7.2025, HĐND TP mới ban hành nghị quyết nhưng nhờ cơ chế lựa chọn nhà thầu (LCNT) trong trường hợp đặc biệt của Nghị định 214, nhiều trường học cho biết đã rút ngắn được thời gian đấu thầu, kịp thời triển khai chủ trương nhân văn này ngay đầu năm học mới.
Theo nghị định, gói thầu cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường hoặc mua thực phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào để thực hiện việc cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường cho HS bán trú, nội trú tại cơ sở giáo dục công lập là 1 trong 20 nhóm gói thầu được áp dụng hình thức LCNT trong trường hợp đặc biệt. Dù quy trình rút gọn, nhà thầu vẫn phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc các giấy tờ tương đương theo quy định chuyên ngành.
Ghi nhận cho thấy, mỗi trường học ở Hà Nội có cách tiếp cận riêng. Một số trường LCNT cung cấp suất ăn cho cả năm học. Trong khi nhiều trường lại tách nhỏ gói thầu theo nhóm thực phẩm, nguyên liệu đầu vào để nấu ăn tại trường. Ví dụ, có trường chia thành 5 – 7 gói thầu để dễ kiểm soát hàng hóa, từ thực phẩm tươi sống, gạo, bún, mì đến sữa, bánh ngọt, dầu ăn, nước tinh khiết… Hoặc có trường không tổ chức LCNT thực hiện hợp đồng cho cả năm học, mà chia theo mốc thời gian. Theo chia sẻ của một số trường, việc LCNT dựa trên một danh mục các nhà thầu có uy tín, chọn lựa ra đơn vị có năng lực và đáp ứng yêu cầu của nhà trường.
Tuy nhiên, sau vụ lùm xùm 300 tấn thịt heo bệnh của Công ty Cường Phát tuồn ra thị trường và vào bếp ăn trường học, tìm hiểu của báo chí cho thấy Công ty CP dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội (nơi có nhập thịt của Cường Phát) cũng là đơn vị được rất nhiều trường tiểu học ở Hà Nội, Bắc Ninh lựa chọn là nhà thầu cung cấp suất ăn bán trú. Khi xảy ra vụ việc, dù công ty này khẳng định với một số tờ báo rằng công ty cũng chỉ là nạn nhân, nhưng rõ ràng nạn nhân thực sự cần được bảo vệ nhất trong câu chuyện này chính là HS.
Từ thực tế cho thấy dù đã có quy định đấu thầu nhưng việc quy định cho phép LCNT trong trường hợp đặc biệt cũng đã bộc lộ bất cập.
Chưa kể, nhiều hiệu trưởng than thở, họ vốn chỉ là nhà giáo, nay phải thực hiện quy trình LCNT theo các bước như: lập kế hoạch, thương thảo, phê duyệt kết quả và ký kết hợp đồng… là một thách thức. Nỗi lo thường trực là làm thế nào để biết nhà thầu “đủ năng lực, kinh nghiệm” khi chưa có quy định cụ thể, hay một khung hướng dẫn về “năng lực tối thiểu” cho loại hình nhà thầu này.
Trong khi đó, đặc thù của gói thầu cung cấp thực phẩm cho bữa ăn học đường không giống như thiết bị dạy học nào đó. Nó là mặt hàng có tính rủi ro cao, là một hoạt động diễn ra hằng ngày, nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao; đòi hỏi nhà thầu phải có năng lực vận hành ổn định mỗi ngày chứ không chỉ vận hành tốt khi có đoàn kiểm tra còn lại là “khuất mắt trông coi”.
Với những hiệu trưởng muốn làm đúng quy định, đảm bảo chất lượng bữa ăn bán trú của HS thì nỗi lo của họ là rủi ro khi vô tình LCNT không đúng. Tuy nhiên, với những người muốn LCNT vì mối quan hệ hoặc vì lợi ích cá nhân thì quy định này lại là kẽ hở cho những người cố tình trục lợi.
Hiệu trưởng một trường tiểu học có hơn 300 suất ăn bán trú mỗi ngày ở TP.HCM (dùng suất ăn bán trú từ một công ty cung cấp) cho biết các yêu cầu về đấu thầu đều phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật, có công khai kết quả chọn nhà thầu… Trước đó, từ những bên gửi hồ sơ dự thầu, ban giám hiệu nhà trường phải cùng với ban đại diện cha mẹ HS đến các công ty này xem quy mô, nguồn thực phẩm, ăn thử món ăn… Từ đó, mọi người biểu quyết chọn công ty. Dù vậy, hiệu trưởng này cho biết mỗi khi có vụ việc nghi ngộ độc thực phẩm ở trường nào là bản thân lại mất ăn mất ngủ.
“Chúng tôi phải làm việc liên tục với công ty cung cấp suất ăn mỗi ngày, một năm cũng mấy lần đi đột xuất kiểm tra, thế nhưng không thể ngày nào cũng có đủ người đến bếp ăn canh chừng. Chỉ biết trông chờ vào trách nhiệm, đạo đức của người làm kinh doanh, và sự nghiêm minh của các cơ quan quản lý an toàn thực phẩm”, vị này nói.
Hồi cuối tháng 1.2026, khi xảy ra lùm xùm ở công ty cung cấp suất ăn S.G cho nhiều trường tại TP.HCM, hiệu trưởng một trường tiểu học có hơn 1.100 HS ăn bán trú mỗi ngày, thời điểm đó cho biết đã ký hợp đồng với công ty được 2 năm rưỡi. Hằng năm, trường đều tổ chức mời thầu, thường có 2 công ty tham gia dự thầu. Suốt thời gian đó, phụ huynh đều tin tưởng công ty vì đầy đủ hồ sơ pháp lý, cơ sở sản xuất đạt yêu cầu… Thế nhưng sau đó công ty vẫn vướng lo ngại về thực phẩm, vụ việc đến nay đang chờ kết luận của cơ quan chức năng. Hiệu trưởng và các phụ huynh đều bức xúc khi niềm tin bị đổ vỡ.
Do đó, bữa ăn học đường dù cần nhất là sự tận tâm của nhà trường, trách nhiệm của nhà thầu, nhưng vẫn phải có hành lang pháp lý khả thi, minh bạch và dễ vận hành.
Từ ngày 6 đến 8-5, tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (TP.HCM), Triển lãm Giáo dục Việt Nam 2026 diễn ra trong khuôn khổ chuỗi sự kiện quốc tế gồm Triển lãm Giáo dục Việt Nam (Education Vietnam 2026), Chiếu sáng công nghệ cao (LEDTEC ASIA 2026) và Đô thị thông minh (SMART CITY ASIA 2026).
Chuỗi sự kiện dự kiến quy tụ hơn 450 doanh nghiệp với gần 600 gian hàng đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trong đó triển lãm tập trung vào các xu hướng công nghệ giáo dục như AI, dữ liệu học tập, lớp học thông minh, học liệu số, giáo dục STEM/STEAM và các mô hình đào tạo gắn với chuyển đổi số.
Nhiều đơn vị, doanh nghiệp công nghệ, giáo dục trong và ngoài nước mang đến các giải pháp phục vụ trường học, từ phần mềm quản lý, nền tảng học tập đến các không gian thực hành công nghệ.
Tại gian trưng bày của Sao Mai Education, bà Đặng Thị Ngọc Loan - phụ trách đào tạo và nghiên cứu sản phẩm - giới thiệu ba nhóm giải pháp nổi bật gồm phòng học thông minh, thư viện thông minh và nền tảng học ngoại ngữ thông minh.
Với phòng học thông minh, người xem có thể hình dung một lớp học được kết nối đồng bộ giữa màn hình tương tác, camera, âm thanh, máy tính bảng, phần mềm quản lý lớp học, hệ thống ghi hình - phát trực tuyến và các thiết bị hỗ trợ điều khiển ánh sáng, máy lạnh, rèm cửa.
Trong không gian này, giáo viên có thể tổ chức bài giảng trực quan hơn, chia nhóm, giao nhiệm vụ, khảo sát nhanh và lưu lại bài học thành học liệu số.
Ở khu vực thư viện thông minh, hệ thống ứng dụng công nghệ nhận diện bằng sóng vô tuyến (RFID), phần mềm quản lý, thiết bị tra cứu, máy chủ và các giải pháp số hóa tài liệu, cho phép thư viện hỗ trợ mượn trả tự động, kiểm kê nhanh và mở rộng kho học liệu số cho học sinh, sinh viên.
Riêng trên hệ thống học thiết bị ngoại ngữ thông minh, giáo viên có thể chia cặp, chia nhóm, giao bài luyện nghe - nói, ghi âm, theo dõi màn hình và phản hồi trực tiếp trên cùng một hệ thống, giúp học sinh có thêm thời gian thực hành trong mỗi tiết học ngoại ngữ.
Trong khi đó tại gian của Viện Khoa học thiết bị và Giáo dục, thuộc Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam, nhiều mô hình STEM, STEAM theo hướng thực hành thiết kế - chế tạo.
Tại đây, người xem có thể bắt gặp máy in 3D, máy điều khiển gia công tự động mini (CNC mini), máy tiện mini, máy khoan mini và hệ thống bàn STEM tích hợp máy công cụ.
Ông Lê Văn Dũng - kỹ thuật viên của viện - cho biết nhiều thiết bị được phát triển theo hướng đưa công nghệ chế tạo và tự động hóa vào trường phổ thông. Học sinh có thể trực tiếp thiết kế mô hình 3D, gia công vật liệu, khoan, tiện, lắp ráp và tạo ra sản phẩm thật ngay trong quá trình học.
Theo ông, thiết bị dạy học hiện nay cũng đang chuyển dần từ mô hình minh họa thí nghiệm sang hướng khuyến khích học sinh tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề.
"Ví dụ như máy khoan hay máy CNC mini, học sinh có thể khoan thật, gia công thật, từ đó hiểu cách vận hành của thiết bị và quy trình tạo ra sản phẩm", ông Dũng chia sẻ.
Ngày 6.5, Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị thành phố Đà Nẵng đã có buổi tiếp xúc cử tri tại các xã Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà và phường Ngũ Hành Sơn nhằm thông tin kết quả Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đồng thời ghi nhận ý kiến người dân về phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng và tổ chức bộ máy.
Tại đây, ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, đã trực tiếp phản hồi về thông tin gây chú ý liên quan đến quy hoạch Làng đại học Đà Nẵng.
Theo ông Quang, việc cho rằng thành phố có chủ trương di dời Làng đại học từ phường Ngũ Hành Sơn vào phía nam (khu vực TP.Tam Kỳ cũ) là cách hiểu "chưa chính xác".
Thành phố không có kế hoạch quy hoạch lại theo hướng đưa toàn bộ các trường đại học về một khu vực duy nhất. Thay vào đó, việc sắp xếp các cơ sở giáo dục sẽ được nghiên cứu kỹ, căn cứ vào điều kiện thực tế và đặc thù từng trường.
Dự án Làng đại học tại khu vực phường Ngũ Hành Sơn và phường Điện Bàn Đông đã được quy hoạch từ gần 30 năm trước với diện tích khoảng 300 ha. Đến nay, khoảng một nửa diện tích đã được phê duyệt, đồng thời có đề xuất mở rộng quy mô lên khoảng 600 ha.
Hiện quy hoạch này vẫn còn nguyên giá trị. Thành phố đã đưa vào danh mục nhiều dự án hạ tầng phục vụ khu vực, trong khi Đại học Đà Nẵng cũng đã triển khai giai đoạn đầu với tổng vốn gần 2.800 tỉ đồng để xây dựng cơ sở đào tạo và ký túc xá.
Trong quá trình hoàn thiện quy hoạch chung, Đà Nẵng sẽ nghiên cứu thêm các phương án phù hợp. Một trong những định hướng là cho phép một số trường mở rộng cơ sở tại khu vực phía nam thành phố và vùng phụ cận.
Những cơ sở đào tạo không còn phù hợp với điều kiện hiện tại có thể được di dời từng bước, nhằm giảm tải cho khu vực nội đô.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng cho rằng, hiện nay Đà Nẵng có 15 trường đại học, viện nghiên cứu cùng nhiều cơ sở đào tạo nghề. Việc tập trung dày đặc trong trung tâm đang tạo áp lực lớn lên quỹ đất và hạ tầng giao thông, khiến việc phân bổ lại không gian đào tạo trở thành yêu cầu cấp thiết.
Liên quan đến giáo dục, đại diện Sở GD-ĐT cho biết thành phố đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ học phí và chi phí học tập cho học sinh, sinh viên theo học trung cấp, cao đẳng.
Toàn thành phố hiện có 68 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, với quy mô tuyển sinh khoảng 87.000 người/năm, đáp ứng nhu cầu học tập và định hướng nghề nghiệp.
Đối với tuyển sinh lớp 10, những năm gần đây trường công lập chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu. Dự kiến năm học 2026 - 2027, Đà Nẵng sẽ nâng tỷ lệ này lên khoảng 86% bằng cách mở rộng cơ sở vật chất, phần còn lại sẽ học tại các trường tư thục và cơ sở nghề.
Cũng tại buổi tiếp xúc, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang nhấn mạnh, vấn đề được cử tri rất là quan tâm hiện nay là cái việc sử dụng có hiệu quả các nhân công, các tài sản công, cụ thể là các trụ sở sau sáp nhập đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Quan điểm của thành phố đã rất rõ là không để tài sản công bị dôi dư, bị lãng phí và không để những khu đất, những nhà công sản trở thành tài sản bỏ hoang, mà phải chuyển hóa những nguồn lực này thành trường học, công viên, không gian công cộng, bãi đỗ xe và các thiết chế phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân.
Bí thư Thành ủy cho hay, thành phố đang khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chung và quy hoạch chuyên ngành, trong đó quy hoạch đô thị là nhiệm vụ trọng tâm. Một số quỹ đất, trong đó có trụ sở không còn nhu cầu sử dụng sau sắp xếp thì sẽ được rà soát để thu hồi, ưu tiên chuyển đổi cái mục đích sử dụng để ưu tiên phát triển trường học, công viên.
Ngày 11/5, thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị, các trường có học sinh liên quan đến vụ một nữ sinh lớp 7 bị đánh hội đồng phải nhập viện điều trị đã có báo cáo cụ thể. Theo báo cáo, vụ việc diễn ra vào khoảng 18h ngày 9/5, tại khu vực vắng người ở xã Vĩnh Định, Quảng Trị.
Tham gia vào vụ xô xát có 3 nữ sinh lớp 8 Trường Tiểu học và THCS Hải Thọ, một nữ sinh lớp 8 Trường Tiểu học và THCS Bùi Dục Tài (xã Diên Sanh, Quảng Trị) và một em học lớp 7 Trường Tiểu học và THCS Hải Ba (xã Vĩnh Định).
Nguyên nhân xuất phát từ mâu thuẫn, nhóm nữ sinh đã hẹn gặp nhau ra một đoạn đường vắng để giải quyết. Tại đây, em H. học lớp 7, Trường Tiểu học và THCS Hải Ba bị 4 nữ sinh khác dùng tay đánh liên tiếp vào đầu và mặt, phải nhập viện điều trị.
Các trường có học sinh liên quan cũng đã thông báo đến phụ huynh và phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý, giáo dục các em theo quy định.
“Vụ việc xảy ra ngoài nhà trường và xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân giữa các học sinh. Tuy nhiên, nhà trường nhận thấy đây là sự việc ảnh hưởng đến môi trường giáo dục, hình ảnh học sinh, cần được phối hợp xử lý và giáo dục kịp thời”, ông Hoàng Anh Chung, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Bùi Dục Tài, chia sẻ.
Trước đó, ông Hoàng Dũng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Hải Ba, cũng xác nhận nữ sinh lớp 7 của trường phải nhập viện điều trị do bị đánh hội đồng. Lãnh đạo nhà trường cũng đã làm việc với gia đình nữ sinh nêu trên để nắm bắt tình hình sức khỏe, tâm lý.
Lãnh đạo các trường có học sinh liên quan cũng đã đến bệnh viện tại thành phố Huế thăm hỏi sức khỏe, động viên tinh thần nữ sinh bị đánh.
Nội dung liên quan đến vụ nữ sinh bị đánh hội đồng phát tán trên mạng xã hội cũng thu hút sự chú ý của cộng đồng. Nhiều người tỏ ra bức xúc, lên án hành vi bạo lực học đường.
Không ít ý kiến đề nghị cơ quan chức năng sớm vào cuộc làm rõ nguyên nhân, có biện pháp giáo dục, xử lý các trường hợp liên quan nhằm răn đe, tránh những vụ việc tương tự.
