Bộ tư lệnh An toàn của hải quân Mỹ ngày 14/4 công bố báo cáo tóm tắt về loạt sự cố hàng không cấp độ A trong vòng 6 tháng qua, trong đó cho thấy “một máy bay không người lái (UAV) MQ-4C bị rơi ngày 9/4, không có thương vong”. Sự cố được xếp vào nhóm xảy ra khi bay, vị trí được giữ bí mật để bảo đảm bí mật tác chiến và nguyên nhân chưa được công bố.
Theo phân loại của quân đội Mỹ, sự cố hàng không cấp độ A là những tai nạn gây thiệt hại hơn hai triệu USD, làm chết hoặc gây thương tật vĩnh viễn cho một hay nhiều người, hoặc kết hợp các thiệt hại này.
Báo cáo của hải quân Mỹ cũng liệt kê các sự cố cấp độ A trong khi bay, gồm một tiêm kích F/A-18F cháy động cơ khi cất cánh tại căn cứ Lemoore ngày 25/3, một chiếc F-16D bị hư hại khi hủy cất cánh ở căn cứ Fallon ngày 23/1, nhiều máy bay liên quan đến sự cố trên biển ngày 26/10/2025.
Ngoài ra, ba phi cơ gặp sự cố trên mặt đất, gồm một máy bay tuần thám P-8A bị phi cơ nước ngoài đâm trúng trên đường lăn ngày 18/3, một máy bay huấn luyện T-6B gặp sự cố tại căn cứ Corpus Christi và một UAV MQ-4C hư hại trong quá trình bảo dưỡng tháng 12/2025. Vị trí xảy ra sự cố của chiếc P-8A và MQ-4C cũng được giữ kín.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin liên quan chiếc MQ-4C bị rơi ngày 9/4, hải quân Mỹ chuyển câu hỏi cho Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông. Tuy nhiên, CENTCOM từ chối bình luận.
Dữ liệu theo dõi chuyến bay của Flightradar24 ngày 9/4 cho thấy UAV trinh sát MQ-4C của hải quân Mỹ xuất phát từ căn cứ Sigonella tại Italy, bay qua vịnh Ba Tư, quần thảo ở eo biển Hormuz rồi quay đầu trở về điểm xuất phát.
Tuy nhiên, sau khi tiến vào không phận Arab Saudi, UAV Mỹ bật mã phát đáp “7400”, cho thấy nó đã mất kết nối với đài điều khiển. Máy bay sau đó chuyển hướng về phía Iran và liên tục hạ độ cao, từ 15.850 m xuống 2.900 m.
Phi cơ chuyển sang mã phát đáp “7700”, được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, không lâu trước khi tín hiệu định vị biến mất hoàn toàn trên vịnh Ba Tư. Chưa rõ vị trí rơi của chiếc MQ-4C và không có bằng chứng cho thấy UAV đã lao xuống Iran.
Joseph Trevithick, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định sự việc không chỉ gây tổn thất về tài chính, mà còn khiến quân đội Mỹ đối mặt nguy cơ rò rỉ thông tin nếu đối phương thu được những hệ thống trinh sát còn nguyên vẹn trên máy bay.
MQ-4C Triton là UAV dành cho hải quân Mỹ, được phát triển từ mẫu RQ-4 Global Hawk của không quân. Hệ thống Triton có nhiệm vụ cung cấp dữ liệu tình báo, trinh sát và do thám theo thời gian thực tại các vùng đại dương rộng lớn và duyên hải gần bờ, cũng như tham gia hoạt động tuần thám biển, tìm kiếm cứu hộ và hỗ trợ trinh sát cơ P-8A Poseidon.
Mỗi máy bay MQ-4C có giá xuất xưởng 180-230 triệu USD, tùy lô sản xuất. Hải quân Mỹ ban đầu dự định đặt mua 70 chiếc, nhưng sau đó cắt giảm đơn hàng còn 27 máy bay. Theo trang tin chuyên ngành Inside Defense, toàn bộ dự án Triton đã tiêu tốn khoảng 13 tỷ USD, khiến giá mỗi phi cơ MQ-4C có thể lên tới hơn 600 triệu USD nếu tính cả chi phí nghiên cứu và phát triển.
Cảm biến chính của Triton là radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/ZPY-3, có khả năng quan sát khu vực rộng 5.200 km2 chỉ trong một lần quét ở độ cao 17 km. Khi hoạt động ở tầm thấp, Triton có thể triển khai tổ hợp quang điện – hồng ngoại MTS-B tương tự mẫu MQ-9 Reaper, kèm theo đó là thiết bị chỉ thị và đo xa laser.
Máy bay cũng được lắp hệ thống hỗ trợ điện tử (ESM) dạng module, cho phép phát hiện và nhận dạng tín hiệu radar từ xa, giúp xác định vị trí của lực lượng đối phương.
Tổng thống Trump không đưa ra nhiều chi tiết về kế hoạch hỗ trợ các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz và đang cạn kiệt nhu yếu phẩm hơn hai tháng kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28.2, theo Reuters.
"Chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này một cách an toàn, để các tàu tự do và tiếp tục công việc của mình", ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social hôm 3.5.
Bộ chỉ huy thống nhất của lực lượng vũ trang Iran đã đáp trả bằng cách cảnh báo lực lượng Mỹ không được tiến vào eo biển Hormuz. Bộ chỉ huy này nhấn mạnh lực lượng Iran sẽ "đáp trả mạnh tay" đối với bất kỳ mối đe dọa nào, đồng thời yêu cầu các tàu thương mại và tàu chở dầu không được di chuyển nếu không có sự phối hợp với quân đội Iran.
"Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định an ninh của eo biển Hormuz nằm trong tay chúng tôi và việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi lại cần được phối hợp với lực lượng vũ trang", thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, tuyên bố.
Ông Abdollahi còn nhấn mạnh: "Chúng tôi cảnh báo rằng bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ bị tấn công nếu họ có ý định tiếp cận và tiến vào eo biển Hormuz".
Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo họ sẽ điều động 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay, cùng với nhiều tàu chiến và máy bay không người lái để hỗ trợ nỗ lực đưa những tàu bị mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz.
Hàng trăm tàu thuyền và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột, theo Reuters dẫn số liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).
Có báo cáo rằng một số tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz đã bị bắn, và Iran đã bắt giữ một số tàu khác. Trong tháng trước, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với các tàu đi và đến các cảng của Iran.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tìm kiếm sự giúp đỡ từ các quốc gia khác để thành lập một liên minh quốc tế nhằm đảm bảo an ninh vận chuyển hàng hóa trong eo biển Hormuz. CENTCOM cho hay nỗ lực mới nhất sẽ kết hợp "hành động ngoại giao với sự phối hợp quân sự".
Hiện vẫn chưa rõ chiến dịch của Mỹ sẽ hỗ trợ những quốc gia nào hay chiến dịch sẽ hoạt động như thế nào. Chiến dịch này không nhất thiết bao gồm các tàu hải quân Mỹ hộ tống những tàu thương mại, theo phóng viên Barak Ravid của trang tin Axios viết trên mạng xã hội X.
Tờ Bangkok Post ngày 9.4 đưa tin Không quân Hoàng gia Thái Lan (RTAF) vừa bác bỏ những lo ngại trong nước sau khi nhiều máy bay quân sự Mỹ sử dụng Sân bay quốc tế Krabi tại tỉnh Krabi phía nam Thái Lan.
Nhấn mạnh mối quan hệ an ninh giữa Thái Lan và Mỹ, RTAF cho biết các chuyến bay này là thường lệ và không liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông hay khả năng Mỹ lập căn cứ quân sự.
Lời giải thích được đưa ra sau khi người dân bày tỏ nghi ngờ về nhiều vụ cất cánh và hạ cánh của máy bay Mỹ, bao gồm máy bay vận tải C-130, máy bay MV-22 Osprey và trực thăng H-60 Seahawk, diễn ra hằng ngày, cả ngày lẫn đêm.
Một số người suy đoán rằng Mỹ đang khảo sát các địa điểm tiềm năng để xây dựng một căn cứ quân sự trên bờ biển Andaman của Thái Lan hoặc thiết lập một địa điểm nghỉ ngơi cho binh lính trở về từ các chiến dịch ở Trung Đông.
Ông Chakkrit Thammavichai, phát ngôn viên RTAF, cho biết hoạt động này không có gì bất thường và chỉ thu hút sự chú ý vì đây là lần đầu tiên các máy bay này sử dụng sân bay Krabi.
Các hoạt động tương tự trước đây đã diễn ra tại sân bay U-Tapao và Phuket. Ông Chakkrit cho biết RTAF đã đưa ra lời giải thích chính thức về việc này.
Theo ông, các chuyến bay này là một phần của các hoạt động quân sự của Mỹ liên quan việc luân chuyển quân và sơ tán y tế, bao gồm việc chuyển những người cần điều trị từ các tàu trên biển đến các bệnh viện trên đất liền.
Ông khẳng định các nhiệm vụ này nằm trong sự hợp tác an ninh lâu dài giữa Thái Lan và Mỹ, không liên quan đến cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
Người phát ngôn cho biết tất cả các đề nghị đều tuân theo quy trình, bao gồm việc cấp phép ngoại giao thông qua các kênh thích hợp, mà không có bất kỳ điều khoản đặc biệt nào.
Sân bay Krabi được các quan chức Mỹ lựa chọn lần này do tình trạng quá tải tại các sân bay khác thường được sử dụng cho các hoạt động tương tự.
"Việc hạ cánh của máy bay nước ngoài tại Thái Lan đều phải thông qua quy trình của Bộ Ngoại giao trong mọi trường hợp, được xem xét cẩn thận về tính phù hợp. Không vi phạm bất kỳ quy định hoặc thỏa thuận nào. Mọi việc đều được thực hiện theo đúng thủ tục", ông Chakkrit cho biết.
Trong thông cáo chính thức, RTAF nhắc lại rằng việc cho phép máy bay quân sự Mỹ hoạt động tại đây được thực hiện với các điều kiện tương tự áp dụng cho tất cả các quốc gia. RTAF cho biết các hoạt động này không liên quan đến các xung đột khu vực và sẽ không dẫn đến việc Thái Lan can thiệp vào bất kỳ tranh chấp nào.
Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick ngày 23/4 cho biết tại một phiên điều trần trước Hạ viện Mỹ rằng chương trình visa "thẻ vàng" mới chấp thuận một hồ sơ gần đây, trong khi "có hàng trăm hồ sơ đang xếp hàng chờ xử lý". Ông giải thích chính phủ muốn đảm bảo quy trình được triển khai hoàn hảo trước khi mở rộng chương trình bán thẻ vàng định cư.
"Thẻ vàng định cư" thực chất là một loại thẻ xanh, cho phép người sở hữu cư trú hợp pháp vĩnh viễn kèm theo cơ hội nhập tịch Mỹ. Chương trình được công bố năm ngoái như một phương án tiết kiệm thời gian cho người nước ngoài giàu có được cư trú hợp pháp và làm việc tại Mỹ, tiến tới nhập quốc tịch.
Người nộp đơn phải đóng phí xử lý 15.000 USD và nếu hồ sơ được chấp thuận thì cần quyên góp thêm một triệu USD cho chính phủ Mỹ. Ngoài ra, chương trình cho phép doanh nghiệp chi hai triệu USD để bảo lãnh nhân sự nước ngoài, kèm phụ phí duy trì hàng năm.
Chương trình được thiết kế để thay thế visa EB-5, vốn yêu cầu đầu tư khoảng một triệu USD vào những doanh nghiệp có năng lực tạo ra ít nhất 10 việc làm. Theo sắc lệnh hành pháp được Tổng thống Donald Trump ký duyệt năm ngoái, "thẻ vàng" có thể được cấp cho hai nhóm chính, gồm những người có năng lực đặc biệt và những người "có khả năng vượt trội".
Bộ trưởng Lutnick từng nói chương trình thu hút lượng đăng ký tương đương 1,3 tỷ USD chỉ trong vài ngày sau khi ra mắt hồi tháng 12/2025. Tại phiên điều trần vừa qua ở Hạ viện, ông không giải thích sự chênh lệch giữa con số đăng ký ban đầu và số hồ sơ được phê duyệt hiện tại.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ cho hay quy trình thẩm định hồ sơ của loại visa này thuộc hàng "nghiêm ngặt nhất trong lịch sử chính phủ". Bộ An ninh Nội địa gần đây mới hoàn tất quy trình xét duyệt. Việc sử dụng nguồn tiền từ chương trình bán visa thẻ vàng sẽ do chính phủ quyết định với mục tiêu "phục vụ lợi ích tốt nhất của nước Mỹ".
Danh tính người đầu tiên được cấp visa thẻ vàng không được công bố. Một số nguồn tin cho biết một số doanh nhân trong lĩnh vực công nghệ đang chờ được xét duyệt hồ sơ.
Chính quyền Trump từng kỳ vọng chương trình có thể tạo nguồn thu lớn cho ngân sách liên bang. Bộ trưởng Lutnick từng đánh giá sáng kiến "thẻ vàng" có thể mang về cho chính phủ 1.000 tỷ USD và giúp cân bằng ngân sách liên bang. Nợ công Mỹ hiện ở mức hơn 31.000 tỷ USD và thâm hụt ngân sách hàng năm được dự báo khoảng 2.000 tỷ USD.
Website chính thức của chương trình vẫn quảng bá khẩu hiệu "Mở khóa cuộc sống tại Mỹ", kèm hình ảnh thẻ màu vàng với chân dung ông Trump, đại bàng và Tượng Nữ thần Tự do. Trang này cũng giới thiệu kế hoạch phát hành "Thẻ Bạch kim Trump" trị giá 5 triệu USD, cho phép lưu trú tối đa 270 ngày mà không bị đánh thuế thu nhập bên ngoài nước Mỹ.
