Vanessa Doan, 38 tuổi, sống tại Ottawa từ năm 2019, duy trì thói quen đi siêu thị mỗi tuần một lần và cảm nhận rất rõ áp lực với giá thực phẩm, khi hầu hết nguyên liệu quen thuộc trong bữa cơm gia đình đều tăng.
Chị cho biết giá cà chua tại siêu thị đã tăng gần như gấp đôi, từ 1,99 đô-la Canada (CAD) mỗi pound (khoảng 0,45 kg) lên 3,99 CAD, còn giá bánh mì từ tăng 1,99 CAD lên khoảng 2,5 CAD. Tại siêu thị Costco, một khay trứng 30 quả tăng từ 9 CAD lên 12 CAD.
"Nhà tôi ngày nấu hai bữa chính như ở Việt Nam, bữa sáng cũng ăn ở nhà nên trứng, rau hay thịt tăng giá là cảm nhận thấy ngay. Trước đây mỗi tuần đi siêu thị tốn khoảng 260 CAD, giờ lần nào cũng vượt mức đó", chị nói.
Theo dữ liệu từ cơ quan thống kê quốc gia Canada (Statistics Canada), giá thực phẩm tại nước này đã tăng hơn 30% kể từ năm 2021 và tiếp tục duy trì xu hướng tăng trong đầu năm 2026. Ngân hàng Trung ương Canada cho biết lạm phát vẫn xoay quanh ngưỡng mục tiêu 2%, trong khi chi phí nhà ở và sinh hoạt duy trì ở mức cao.
Trong bối cảnh đó, việc một số nhà cung cấp thực phẩm gần đây áp thêm phụ phí nhiên liệu do giá năng lượng tăng cao vì ảnh hưởng từ chiến sự Iran được xem là yếu tố mới làm gia tăng áp lực chi tiêu cho từng hộ gia đình.
Maple Leaf Foods cuối tháng 3 gửi thư tới các nhà bán lẻ thông báo sẽ áp phụ phí nhiên liệu từ ngày 6/4, với mức 0,11 CAD/kg đối với thịt chế biến và gia cầm tươi, theo CBC News. Trước đó, Tree of Life cũng thông báo áp phụ phí 10 USD cho mỗi đơn giao hàng từ ngày 22/4, trong khi một số nhà cung cấp khác bắt đầu điều chỉnh chi phí vận chuyển hoặc nâng mức đặt hàng tối thiểu.
Các doanh nghiệp cho biết phụ phí nhiên liệu là biện pháp nhằm bù đắp chi phí vận chuyển tăng cao do giá năng lượng biến động kể từ khi chiến sự Iran bùng phát và eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu khí toàn cầu đi qua, bị phong tỏa.
Giá dầu diesel tại Canada hiện khoảng 2,11 CAD/lít, theo GlobalPetrolPrices, trong khi các nhà cung cấp thực phẩm cho biết chỉ bỏ phụ phí nhiên liệu khi mức này giảm về khoảng 1,2 CAD/lít.
Vanessa Doan cho biết siêu thị gần nhất cách nhà khoảng 10 km, trong khi một số nơi khác có thể xa tới 18-20 km, nên chi phí xăng xe mỗi lần đi chợ cũng tốn kém thêm. Trước khi chiến sự Iran nổ ra, giá xăng tại Canada là 1,61 CAD/lít, nhưng đến cuối tháng 4 đã tăng lên 1,96 CAD/lít.
Những thay đổi này buộc gia đình chị điều chỉnh cách chi tiêu. Nếu trước đây chị mua thực phẩm theo thói quen, giờ mỗi lần đi chợ đều phải cân nhắc, so sánh giá cả và săn khuyến mãi. Chị sử dụng ứng dụng Flipp để kiểm tra siêu thị nào đang giảm giá thịt hoặc rau củ rồi mới quyết định mua.
"Giờ thấy món nào đang khuyến mãi thì mình chọn món đó để nấu, như hôm nào bí đỏ giảm thì mua bí đỏ, có hôm bông cải hay cà rốt rẻ hơn thì mình đổi món theo, chứ không còn mua theo sở thích như trước", chị nói.
Việc ăn ngoài cũng thưa dần. Từ chỗ hai tuần một lần, gia đình chị hiện chỉ đi ăn ngoài một đến hai tháng một lần, chủ yếu trong những dịp đặc biệt.
Trần Minh Long, 25 tuổi, sang Canada du học từ năm 2019, cũng có chung cảm nhận về áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng gần đây. Long sống chung với bạn gái, chia sẻ chi phí và phần lớn thu nhập từ việc đi làm thêm của hai người được dành cho các khoản cố định như tiền thuê nhà, hóa đơn và đi lại.
Khoản chi cho thực phẩm chiếm khoảng 25-30% ngân sách của hai người. "Trước đây mỗi tháng chúng tôi chi khoảng 500 CAD cho thực phẩm, giờ lên 600-700 CAD", Long, người đang làm pha chế tại một cửa hàng đồ uống tại thành phố Regina, tỉnh Saskatchewan, nói.
Do không nhận hỗ trợ từ gia đình, Long và bạn gái phải thay đổi cách mua sắm để đối phó với tình trạng vật giá tăng cao, như tận dụng chương trình tích điểm từ ngân hàng để đổi phiếu giảm giá 10-20 CAD.
Các siêu thị cũng thường bán một số mặt hàng với giá ưu đãi, thấp hơn khoảng 2-3 CAD so với giá niêm yết, cho những người đăng ký thẻ thành viên, hoặc đi kèm chương trình tích điểm để trừ trực tiếp vào hóa đơn sau.
Theo Long, những cách xoay xở này chủ yếu giúp giảm áp lực tài chính ngắn hạn. Gần đây, bạn gái Long phải tạm ngừng làm thêm để tập trung học, khiến phần lớn chi phí sinh hoạt hiện do anh đảm nhận.
"Có những lúc tôi cảm thấy khá chới với vì chi phí tăng mà thu nhập không thể tăng tương ứng. Tôi cũng muốn nhận thêm việc hoặc tăng ca để bù đắp, nhưng du học sinh bị giới hạn số giờ làm mỗi tuần nên không thể cải thiện thu nhập như mong muốn", Long nói.
Nhiều hộ gia đình tại Canada cũng đang phải điều chỉnh chi tiêu trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng kéo dài và áp lực tài chính lan rộng. Khảo sát Chỉ số nợ tiêu dùng do MNP, công ty tư vấn tài chính tại Canada công bố đầu năm 2026, cho thấy 61% người dân Canada gặp khó khăn về tài chính, trong khi 73% đã phải cắt giảm chi tiêu.
Nhà kinh tế học thực phẩm Mike von Massow, Đại học Guelph, nhận định phụ phí nhiên liệu có thể "chỉ là tạm thời", song vẫn góp phần làm gia tăng áp lực chi tiêu với người dân Canada, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt vốn đã ở mức cao.
Tin Gốc: Vnexpress
