Với đặc thù của thời tiết nhiệt đới, mùa mưa kéo dài, cùng với một số khu vực có nguy cơ úng ngập cục bộ, CDC Hà Nội cho biết, thành phố từng ghi nhận ca bệnh rải rác trong những năm gần đây.
Theo CDC Hà Nội, Whitmore là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn này tồn tại phổ biến trong đất, bùn và nguồn nước ô nhiễm. Người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn qua vết thương hở; hít phải bụi hoặc giọt nước chứa vi khuẩn hay sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm.
Bệnh hiếm khi lây từ người sang người, vì vậy không có nguy cơ bùng phát thành dịch lớn, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy hiểm nếu không phát hiện sớm.
Đáng lưu ý, bệnh có các triệu chứng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác. Các triệu chứng ban đầu tương tự như với các bệnh thường gặp: sốt cao kéo dài, mệt mỏi; ho, đau ngực, khó thở; sau đó, diễn tiến nặng hơn: nhiễm trùng da, sưng đau, áp xe; đau đầu, đau cơ, chán ăn và tiến triển nặng gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng.
Whitmore là bệnh nhiễm khuẩn nặng, có thể gây viêm phổi, nhiễm trùng máu, tổn thương nhiều cơ quan như gan, thận, não. Nếu không điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong dao động từ 10 - 50%, thậm chí cao hơn trong trường hợp nặng. Hiện bệnh chưa có vắc xin phòng ngừa, việc điều trị chủ yếu bằng kháng sinh kéo dài và cần tuân thủ chặt chẽ theo chỉ định của bác sĩ.
Cũng theo CDC Hà Nội, thách thức trong kiểm soát bệnh Whitmore là việc chẩn đoán sớm gặp khó khăn do triệu chứng không đặc hiệu. Do đó, người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ. Trong đó, lưu ý yếu tố nguy cơ: triệu chứng có thể xuất hiện sau 1 - 3 tuần tiếp xúc với vi khuẩn, nhưng cũng có trường hợp tiềm ẩn lâu hơn hoặc tái phát sau nhiều tháng.
Mặc dù ai cũng có thể mắc bệnh, nhưng nguy cơ cao hơn ở người mắc bệnh mạn tính: đái tháo đường, gan, thận, phổi hay người suy giảm miễn dịch; người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.
Đặc biệt, bệnh có nguy cơ tăng cao sau mưa bão, ngập lụt, vì là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển và lan rộng trong môi trường.
Phản ánh về thực tế điều trị bệnh Whitmore, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư dẫn lại ca bệnh nhân nam 35 tuổi ở Nghệ An, sinh sống và làm việc tại Thái Lan.
Khoảng 5 tuần trước khi về Việt Nam điều trị, bệnh nhân sốt cao liên tục, khó thở, phải cấp cứu tại một cơ sở y tế ở Thái Lan. Tại đây, bệnh nhân được đặt nội khí quản thở máy; kết quả cấy máu xác định nhiễm Burkholderia pseudomallei, tác nhân gây bệnh Whitmore. Do bệnh vẫn diễn tiến nặng nên gia đình xin chuyển về Việt Nam để tiếp tục điều trị. Sau đó, bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, sốt cao liên tục, rối loạn ý thức, được chuyển gấp ra Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư.
Về ca bệnh này, bác sĩ nội trú Kim Anh (Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư) đánh giá, đây là một trong những thể tối cấp của Whitmore, là tình trạng nhiễm khuẩn huyết nặng, suy đa tạng, rối loạn chuyển hóa sâu và nguy cơ tử vong rất lớn trong thời gian rất ngắn nếu không được hồi sức tích cực ngay lập tức.
Bệnh nhân đã được áp dụng các biện pháp điều trị: an thần sâu để kiểm soát kích thích và bảo vệ não; hạ thân nhiệt chủ động nhằm khống chế tình trạng tăng thân nhiệt ác tính; thiết lập đường truyền trung tâm, theo dõi huyết động liên tục; phối hợp kháng sinh theo phác đồ điều trị và lọc máu liên tục nhiều ngày để hỗ trợ chức năng thận, loại bỏ độc chất và giảm gánh nặng viêm. Bệnh nhân được ra viện sau 3 tuần điều trị tích cực.
Bác sĩ Kim Anh chia sẻ thêm, Whitmore là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây suy đa tạng và tử vong nhanh, đặc biệt ở những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan mạn hoặc những người làm việc lâu năm trong môi trường đất, nước ẩm.
Bệnh có thể khởi phát không điển hình với các triệu chứng như sốt kéo dài, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ho, sụt cân hoặc rối loạn tri giác, rất dễ bị bỏ sót. Người dân có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng sốt kéo dài không rõ nguyên nhân cần đến các cơ sở chuyên khoa truyền nhiễm để được xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị kịp thời, đồng thời tuân thủ đầy đủ phác đồ kháng sinh kéo dài để tránh tái phát. Cộng đồng không nên chủ quan với những cơn sốt kéo dài, đặc biệt ở người có bệnh nền và sinh sống, làm việc trong vùng dịch tễ của Whitmore.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ cũng từng tiếp cận ca bệnh Whitmore bị vi khuẩn "ăn" cánh mũi. Bệnh nhân là nữ, trước khi được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân được chẩn đoán bị nhiễm trùng huyết do tụ cầu. Thực hiện cấy máu và mủ ở vết thương đã cho kết quả dương tính với vi khuẩn Whitmore.
Một chuyên gia bệnh truyền nhiễm của Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ, do bệnh cảnh lâm sàng đa dạng nên đã có một số bệnh nhân Whitmore bị chẩn đoán nhầm với các bệnh khác như viêm phổi, lao phổi, áp xe cơ, nhiễm trùng huyết do các vi khuẩn khác như tụ cầu, liên cầu…, được điều trị các chuyên khoa hô hấp hoặc nội tiết, da liễu trước khi được chẩn đoán bệnh Whitmore.
Tin Gốc: Thanh Niên
