Ngày 13-4, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học “Dạy và học toán trong kỷ nguyên công nghệ” quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước cùng mổ xẻ câu hỏi “Học toán để làm gì?”.
“AI có thể giải bài trong vài giây, thậm chí tốt hơn con người, vậy học toán còn cần thiết?” là câu hỏi được bàn luận sôi nổi tại hội thảo.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai – Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM – đặt ra 3 vấn đề: Học toán để làm gì? Làm thế nào để toán học trở thành động lực phát triển của các ngành? Cần đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy ra sao để đón đầu xu hướng toàn cầu?
Bà Mai nhấn mạnh trong bối cảnh khoa học – công nghệ tăng tốc chưa từng có và trở thành động lực cốt lõi của nền kinh tế tri thức, năng lực cạnh tranh quốc gia không còn nằm ở tài nguyên hay lao động, mà phụ thuộc vào khả năng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ.
Trong bức tranh đó, toán học không chỉ là nền tảng mà còn là “hạ tầng vô hình” nâng đỡ toàn bộ hệ sinh thái công nghệ.
Sáu nhóm công nghệ chiến lược như mô hình ngôn ngữ lớn, AI, robot tự hành đến blockchain, 5G hay thiết bị bay không người lái đều dựa trên các cấu trúc toán học.
Ngay cả những lĩnh vực mũi nhọn như bán dẫn, y sinh, vật liệu mới hay năng lượng cũng không thể tách rời toán học.
“Điều này cho thấy nếu không phát triển toán học một cách đúng mức và đúng hướng sẽ rất khó để tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế vẫn còn rõ rệt.
Việt Nam có nhiều học sinh giỏi toán nhưng việc kết nối toán học với công nghệ và ứng dụng thực tiễn trong đào tạo vẫn hạn chế. Trong khi đó, xu hướng quốc tế đang chuyển mạnh sang tích hợp liên ngành và đề cao khả năng vận dụng”, bà Mai cho biết.
Từ thực tế này, GS Thanh Mai cho rằng vấn đề đặt ra không còn là chỉnh sửa từng học phần riêng lẻ mà là “thiết kế lại con đường học toán”. Làm sao có một lộ trình xuyên suốt từ phổ thông đến sau đại học, giúp người học hình thành các năng lực cốt lõi như mô hình hóa, xác suất – thống kê, tối ưu, thuật toán, khoa học dữ liệu và tư duy liên ngành.
Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM cho rằng cần một sự chuyển dịch đồng bộ trên ba phương diện: từ dạy toán như một hệ thống tri thức khép kín sang dạy như một năng lực giải quyết vấn đề mở; từ đào tạo phân tách giữa các bậc học sang một lộ trình liên thông phát hiện – bồi dưỡng – phát triển nhân tài; từ tư duy cung cấp chương trình theo năng lực sẵn có sang đào tạo gắn với nhu cầu của các bài toán công nghệ chiến lược.
Các chuyên gia cho rằng toán học đang chuyển đổi vai trò từ một ngành khoa học nền tảng trở thành “ngôn ngữ thiết kế của công nghệ” và “hạ tầng tri thức của đổi mới sáng tạo”. Vấn đề không nằm ở việc có nên học toán hay không, mà là học như thế nào trong kỷ nguyên công nghệ.
Nếu toán học vẫn chỉ được dạy như một hệ thống công thức khép kín, Việt Nam sẽ khó đi nhanh trong cuộc đua công nghệ. Nhưng nếu được “thiết kế lại” đúng hướng, toán học có thể trở thành nền móng cho cả một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
GS Vũ Hà Văn – Đại học Hong Kong, Giám đốc khoa học VinIF – nhấn mạnh rằng trong kỷ nguyên AI và dữ liệu lớn, toán học hiện diện trong mọi đột phá, từ mô hình học sâu, phân tích dữ liệu đến tối ưu hệ thống.
Tuy nhiên nhiều chương trình đào tạo vẫn nặng lý thuyết, chậm cập nhật dẫn đến việc sinh viên phải “học lại” khi bước vào các lĩnh vực công nghệ cao. “Đổi mới cách dạy và học toán không còn là câu chuyện riêng của giáo dục mà trở thành một bài toán mang tầm quốc gia”, GS Văn nói.
Nhà trường phối hợp Trung tâm Khảo thí ủy quyền Cambridge VN290 tổ chức lễ trao chứng nhận CEEP, đồng thời triển khai hội thảo chuyên môn về giảng dạy tiếng Anh. Sự kiện thu hút đại diện các đơn vị giáo dục, trung tâm ngoại ngữ và giáo viên tại khu vực ven biển Phan Thiết (thành phố Phan Thiết, Bình Thuận cũ).
Chứng nhận CEEP do Cambridge University Press & Assessment cấp, ghi nhận Trường tiểu học, THCS và THPT Lê Quý Đôn đáp ứng các tiêu chuẩn giảng dạy và đánh giá tiếng Anh theo hệ thống Cambridge (Anh).
Theo ông Lưu Thăng Long, Hiệu trưởng nhà trường, việc được công nhận chứng nhận CEEP cho thấy đơn vị đã bước đầu hoàn thiện mô hình đào tạo theo chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, ông Long cũng nhấn mạnh, chứng nhận Cambridge đồng thời đặt ra yêu cầu khắt khe về chất lượng thực chất trong quá trình giảng dạy.
Đại diện nhà trường cho biết định hướng hiện nay là xây dựng chương trình tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ, thay vì học lệch về ngữ pháp hoặc chỉ chú trọng thi cử.
Những năm gần đây, nhà trường đã từng bước áp dụng các khung chương trình Cambridge, kết hợp đánh giá chuẩn hóa và tăng cường kỹ năng nghe - nói cho học sinh, qua đó đạt được những kết quả tích cực.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc chuyển đổi sang chuẩn Cambridge không chỉ dừng lại ở giáo trình hay chứng chỉ. Thách thức lớn nằm ở đội ngũ giáo viên, phương pháp giảng dạy và khả năng duy trì môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên trong nhà trường.
Nếu không triển khai đồng bộ, chứng nhận Cambridge dễ trở thành hình thức. Điều này cho thấy, việc đạt chứng nhận mới chỉ là bước khởi đầu, đòi hỏi quá trình duy trì chất lượng giảng dạy lâu dài.
Trong khuôn khổ sự kiện, hội thảo do Cambridge VN290 tổ chức tập trung vào các xu hướng mới như tích hợp giảng dạy với đánh giá, phát triển tư duy ngôn ngữ và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong lớp học. Đây là những nội dung thiết thực trong bối cảnh nhiều cơ sở giáo dục vẫn đang tìm hướng nâng cao hiệu quả dạy và học tiếng Anh.
Việc trở thành đối tác Cambridge cũng mở ra khả năng tổ chức các kỳ thi chứng chỉ quốc tế ngay tại địa phương, giúp học sinh giảm chi phí và tiếp cận chuẩn đánh giá toàn cầu sớm hơn.
Ở góc nhìn rộng hơn, một giáo viên chuyên Anh tại Phan Thiết cho rằng xu hướng chuẩn hóa tiếng Anh theo Cambridge đang lan rộng tại các trường phổ thông. Điều này phản ánh nhu cầu hội nhập ngày càng rõ, song cũng đặt ra yêu cầu về chất lượng thực chất trong giảng dạy; việc theo đuổi chuẩn quốc tế cần đi kèm hiệu quả đào tạo thực tế.
PGS. TS Vũ Văn Yêm, Phó giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết thông tin trên tại lễ tốt nghiệp ngày 9/5.
Hàng năm, Đại học Bách khoa Hà Nội có hai đợt trao bằng tốt nghiệp, thường vào tháng 5 và tháng 10. Ở đợt này, trường có hơn 3.000 tân cử nhân, kỹ sư, tương đương cùng kỳ năm ngoái.
Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và giỏi xấp xỉ 19%, giảm khoảng 2%. Còn lại, khoảng 68% xếp loại khá, 11% trung bình.
"Nhìn chung, tỷ lệ tốt nghiệp giỏi và xuất sắc của Đại học Bách khoa Hà Nội trước giờ không cao. Số tốt nghiệp xuất sắc mỗi đợt chỉ 3-5% và giỏi khoảng 10-15%", ông Yêm nói.
So với các trường top đầu khác, tỷ lệ trên ở mức thấp. Ví dụ tại Đại học Ngoại thương, số tốt nghiệp giỏi, xuất sắc năm 2025 là gần 80%, ở Kinh tế Quốc dân là hơn 86%.
Lãnh đạo Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng chương trình đào tạo ở mỗi đại học có tính đặc thù riêng, chuẩn đầu ra khác nhau. Ngoài ra, chiến lược của mỗi trường cũng khác.
Với hơn 20 năm tại HUST, ông Yêm nhận thấy sinh viên tốt nghiệp đáp ứng đúng định hướng phát triển của trường. Số có việc làm trong vòng 12 tháng đạt 93-95%. Có những sinh viên bằng khá vẫn học tốt khi theo chương trình thạc sĩ, tiến sĩ ở nước ngoài.
Hiện mỗi năm, Đại học Bách khoa Hà Nội có khoảng 3-4% sinh viên tốt nghiệp du học bậc học cao hơn. Nhóm xuất sắc có nhiều cơ hội quay lại trường theo đề án đào tạo giảng viên nguồn, nếu đáp ứng các tiêu chí về năng lực ngoại ngữ, khả năng nghiên cứu.
Thành lập năm 1956, Đại học Bách khoa Hà Nội là trường dẫn đầu cả nước về đào tạo lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ. Mỗi năm, trường tuyển mới khoảng 8.000-9.500 sinh viên bậc đại học, số tốt nghiệp đúng hạn là gần 7.000.
Chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 môn toán được phát tại địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=ollxJ1Xr-5M
Chuyên đề đầu tiên của môn toán do giáo viên Trần Văn Toàn, nguyên tổ trưởng tổ toán Trường THPT Marie Curie (P.Xuân Hòa, TP.HCM), thực hiện.
Chuyên đề 1 với chủ đề kiến thức về xác suất có điều kiện. Trong chuyên đề này, thầy Toàn hướng dẫn học sinh cách chuyển bài toán xác suất có điều kiện thành bài toán xác suất cổ điển (năm lớp 10 và 11) đồng thời hướng dẫn cách sử dụng sơ đồ cây một cách linh hoạt để giải bài toán xác suất có điều kiện.
Giáo viên Trần Văn Toàn cho hay, 10 chuyên đề ôn thi sẽ hệ thống hóa kiến thức môn toán đồng thời qua từng chuyên đề giúp học sinh rèn luyện khả năng tính toán, kỹ năng tìm đáp án, trả lời câu hỏi dạng thức trắc nghiệm mới lần đầu tiên áp dụng vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Bắt đầu từ hôm nay, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) từ thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, Quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 20 đến 25.4 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
