Bộ Giáo dục yêu cầu giảng viên ‘liêm chính khoa học’

Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 19 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29 quy định về hoạt động dạy thêm, học thêm (DTHT) trong và ngoài nhà trường. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15.4.

Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh (HS) mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.

Điều này khiến không ít phụ huynh cảm thấy băn khoăn. Nhiều năm gần đây, các hoạt động nói trên được đưa vào nhà trường thường được gọi là hoạt động giáo dục "liên kết", bổ trợ nhưng thực chất không khác gì dạy thêm trong nhà trường, ví dụ như môn tiếng Anh. Trong chương trình chính khóa có môn học này (thời lượng chương trình 4 tiết/tuần) nhưng rất nhiều trường đưa vào thời khóa biểu môn "tiếng Anh liên kết" hoặc "tăng cường tiếng Anh", "tiếng Anh với người nước ngoài"… có thu học phí, thậm chí là học phí rất cao. Các môn như toán bằng tiếng Anh, STEM, kỹ năng sống… cũng tương tự.

Những giờ học liên kết có thu tiền được chèn vào giờ học chính khóa khiến dư luận bức xúc nhiều năm qua. Hoạt động này không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định dạy thêm, học thêm theo Thông tư 19 sửa đổi mới ban hành

ẢNH: PHHSCC

Việc phụ huynh dù không muốn nhưng vẫn phải đóng tiền cho con học vì cách xếp lớp, xếp thời khóa biểu của các nhà trường đã khiến dư luận rất bức xúc.

Tiếp xúc cử tri Hà Nội vào tháng 12.2025 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (thời điểm đó đang giữ cương vị Tổng Bí thư) cũng chỉ đạo "không thể biến trường học thành nơi dịch vụ" khi Nhà nước miễn học phí, nhưng trường lại "bày ra nhiều thứ khác thu tiền nhiều hơn".

Từ khi Bộ GD-ĐT dự kiến sửa quy định DTHT, cũng có ý kiến đề nghị làm rõ định nghĩa và cơ chế giám sát tài chính đối với "hoạt động giáo dục tăng cường". Có ý kiến bày tỏ lo ngại về nguy cơ biến tướng hoạt động "tăng cường" khi dự thảo loại trừ các "hoạt động giáo dục tăng cường, theo sở thích" ra khỏi phạm vi điều chỉnh của dạy thêm. Nếu không có ranh giới rõ ràng, các cơ sở giáo dục có thể lợi dụng điều này để tổ chức dạy thêm dưới danh nghĩa "hoạt động tăng cường".

Đại diện Bộ GD-ĐT lý giải: Thông tư mới đã làm rõ hơn về khái niệm DTHT, phân định ranh giới giữa DTHT và các hoạt động giáo dục tăng cường, bổ trợ được phép tổ chức để phát triển toàn diện HS theo tinh thần Nghị quyết 71 về đột phá phát triển GD-ĐT và Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo Bộ GD-ĐT, các hoạt động nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của HS được thực hiện theo các quy định khác của pháp luật.

Trước đó, Bộ GD-ĐT cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể hoạt động giáo dục tăng cường, bảo đảm không bị lợi dụng để thu tiền hoặc tổ chức dạy thêm trái quy định.

Thông tư mới tiếp tục quy định mỗi môn học được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần. Tuy nhiên, hiệu trưởng được trao quyền chủ động hơn trong tổ chức dạy thêm tại nhà trường khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT cho phép tăng thời lượng dạy thêm đối với một số đối tượng HS theo quy định và nhu cầu, đi kèm trách nhiệm giải trình.

Dù cho phép tăng tiết nhưng quy định về việc không được thu học phí của người học tại Thông tư 29 vẫn tiếp tục được giữ nguyên.

Hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn P.Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết việc cho phép các nhà trường đề xuất tăng tiết là cần thiết, đặc biệt với HS lớp 9 chuẩn bị thi vào lớp 10. Khi còn là dự thảo, Bộ GD-ĐT dự kiến chỉ cho phép tăng tiết DTHT với "trường hợp đặc biệt". Tuy nhiên, ban hành chính thức, quy định đã có xu hướng "nới lỏng" hơn khi cho phép tăng tiết dạy thêm với HS có nhu cầu, dù vẫn giữ quy định phải được giám đốc sở GD-ĐT cho phép. "Lúc trước chúng tôi cũng băn khoăn không biết thế nào là "trường hợp đặc biệt" để minh chứng khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT. Tuy nhiên, quy định chính thức đã giải tỏa điều này khi không còn cụm từ đó", vị này nói.

Dù vậy, một số hiệu trưởng lại vấp phải một nỗi lo khác, đó là tăng tiết nhưng không cho thu học phí của người học thì kinh phí trả cho giáo viên (GV) lấy từ nguồn nào.

Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (Hà Nội) cho hay hiện kinh phí trả cho GV dạy thêm (tối đa 2 tiết/tuần) để phụ đạo HS yếu, bồi dưỡng HS giỏi và HS ôn thi lớp 10 được trả cho GV dạy vượt số giờ theo quy định. Tuy nhiên, quy định về thời gian làm việc của GV do chính Bộ GD-ĐT ban hành cũng chỉ cho phép nhà trường phân công GV dạy vượt định mức một số giờ nhất định để đảm bảo GV được nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và không vượt quá khả năng chi trả dạy thêm giờ của ngân sách.

Do vậy, các trường cho biết sẽ phải tính toán cân đối giữa nhu cầu của HS và khả năng của GV. Không thể yêu cầu GV dạy miễn phí quá nhiều nhưng vẫn phải đáp ứng nhu cầu ôn thi của HS. Tránh tình trạng HS vừa phải học thêm ở trường nhưng vẫn phải học thêm bên ngoài dẫn đến quá tải.

Một số sở GD-ĐT cũng nêu khó khăn khi không thu phí dạy thêm trong nhà trường nhưng vẫn phải trả kinh phí cho GV và đề nghị Bộ GD-ĐT khi sửa quy định DTHT cần làm rõ về kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường; hướng dẫn nội dung chi và mức chi phục vụ việc tổ chức DTHT trong nhà trường. Theo các sở GD-ĐT, hiện nội dung chi và mức chi cho việc tổ chức DTHT trong nhà trường chưa được cơ quan có thẩm quyền ban hành, các đơn vị đang gặp khó khăn trong việc xây dựng định mức chi khi lập dự toán. Lý do, cơ quan tài chính trả lời là chưa có căn cứ pháp lý để duyệt định mức chi.

Dù vậy, Bộ GD-ĐT vẫn giữ quy định tại Thông tư 29 với nội dung khá chung chung: "Kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường sử dụng nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật".

Bộ GD-ĐT một lần nữa khẳng định: "Thông tư 19 tiếp tục không cấm DTHT chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của GV. Mục tiêu trọng tâm của thông tư là siết chặt kỷ cương, ngăn chặn dạy thêm trái phép, ép buộc hoặc trục lợi, bảo vệ môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng trong tiếp cận giáo dục đối với mọi đối tượng liên quan".

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/lo-ngai-cac-mon-tang-cuong-khong-phai-la-day-them-185260409213453008.htm

Thí sinh muốn đăng ký vào các trường thành viên ĐH Quốc gia TP.HCM cần lưu ý các thành phần điểm bắt buộc trong công thức tính điểm xét tuyển.

Năm nay các trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM không còn tuyển sinh theo các phương thức tách biệt mà chuyển sang xét tuyển tổng hợp. Phương thức này sử dụng đồng thời nhiều nguồn dữ liệu đầu vào gồm điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM 2026 và kết quả học tập THPT (học bạ).

Bên cạnh đó, nhiều trường bổ sung tiêu chí khác như chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, giải thưởng học sinh giỏi hoặc hoạt động ngoại khóa để tăng khả năng phân loại thí sinh.

Điểm đáng chú ý là các thành phần này không còn tách thành các phương thức độc lập mà được tích hợp trong một công thức chung, đòi hỏi thí sinh duy trì kết quả đồng đều thay vì chỉ tập trung vào một kỳ thi.

Công thức tính điểm xét tuyển tổng hợp năm 2026 được ĐH Quốc gia TP.HCM xác định: Điểm xét tuyển tổng hợp = w₁ × điểm thi tốt nghiệp THPT + w₂ × điểm thi đánh giá năng lực + w₃ × điểm học bạ + điểm cộng/điểm thưởng (nếu có).

Trong đó w₁, w₂, w₃ là hệ số của từng tiêu chí và đều lớn hơn 0. Điều này đồng nghĩa cả ba yếu tố: điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực và học bạ THPT đều có vai trò trong cấu thành điểm xét tuyển.

Tuy nhiên tùy từng trường ĐH thành viên, các hệ số có thể khác nhau. Việc xác định trọng số được căn cứ vào tỉ lệ nhập học theo các phương thức trong ba năm gần nhất hoặc dựa trên phân tích hồi quy giữa kết quả học tập ĐH của sinh viên và các tiêu chí xét tuyển những năm trước.

Theo Ban đào tạo ĐH Quốc gia TP.HCM, toàn bộ điểm xét tuyển sẽ được quy đổi về thang điểm 100 nhằm bảo đảm tính minh bạch, thuận lợi trong so sánh và xét tuyển.

PGS.TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng đào tạo Trường ĐH Bách khoa, cho biết trường tiếp tục sử dụng điểm đánh giá năng lực như một căn cứ quan trọng trong xét tuyển, đồng thời kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT và học bạ.

Thí sinh được đánh giá theo thang điểm 100: Điểm xét tuyển = Điểm học lực + Điểm cộng + Điểm ưu tiên. Điểm học lực chiếm tỉ trọng lớn, được tính theo công thức: [Điểm học lực] = [Điểm năng lực] x 70% + [Điểm tốt nghiệp THPT quy đổi] x 20% + [Điểm học THPT quy đổi] x 10%. Trong đó, [Điểm năng lực] là điểm thi đánh giá năng lực (thang 1.500, quy đổi về 100), trong đó môn toán nhân hệ số 2.

"Phương thức xét tuyển tổng hợp của trường năm 2026 không thay đổi về nguyên tắc nhưng có một số điều chỉnh mới phù hợp với quy chế chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo và theo lộ trình cải tiến tuyển sinh của trường.

Điểm mới đáng chú ý nhất là năm nay trường nhân hệ số 2 điểm môn toán trong toàn bộ các thành phần dùng để tính điểm học lực. Nếu năm 2025, toán chỉ được nhân đôi trong bài thi đánh giá năng lực thì năm nay mở rộng sang cả điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học THPT. Đây được xem là bước tiếp theo trong lộ trình lấy toán làm trọng tâm đánh giá đầu vào của trường khối kỹ thuật", ông Thắng giải thích.

Trường ĐH Khoa học Tự nhiên xét tuyển tổng hợp kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 hay kết quả kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM 2026 với điểm học bạ ba năm lớp 10, 11, 12. Đáng chú ý là toàn bộ các loại điểm, gồm điểm thi THPT, điểm học bạ và điểm thi đánh giá năng lực đều được quy đổi về thang điểm 30 trước khi đưa vào công thức xét tuyển.

Về cách tính điểm phương thức tổng hợp, ThS Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng thông tin - truyền thông nhà trường, cho biết: "Điểm xét tuyển được cấu thành từ ba thành phần chính gồm điểm học lực, điểm cộng và điểm ưu tiên.

Trong đó điểm học lực được xác định bằng cách lấy giá trị cao nhất giữa hai phương án: kết hợp điểm thi THPT với học bạ hoặc kết hợp điểm đánh giá năng lực với học bạ. Nhà trường cũng quy định rõ cách tính điểm học bạ theo tổ hợp môn có lợi nhất cho thí sinh, đồng thời đưa ra nguyên tắc xử lý trong trường hợp thiếu dữ liệu điểm ở một số năm học".

Trường ĐH Công nghệ thông tin cũng xét tuyển tổng hợp. Công thức xét tuyển: Điểm xét tuyển = Hs1 × THPT + Hs2 × ĐGNL + Hs3 × HB + Điểm cộng (nếu có) + Điểm ưu tiên (nếu có). Xét tuyển tổng hợp được tính theo thang điểm 100, trong đó điểm xét tuyển được xác định bằng 47,5% điểm tốt nghiệp THPT, 47,5% điểm đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM và 5% điểm học bạ, kèm theo điểm cộng và điểm ưu tiên (nếu có)…

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Buổi phát biểu có thời lượng khoảng 25 phút đã diễn ra tại hội trường Ngụy Như Kon Tum, Trường ĐH Khoa học tự nhiên, VNU - không gian học thuật giàu truyền thống gắn với lịch sử 120 năm hình thành, phát triển của nền giáo dục ĐH Việt Nam. Chương trình có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Ngoại giao và VNU cùng giảng viên, sinh viên nhà trường. Đây là lần đầu tiên một Thủ tướng Nhật Bản phát biểu chính sách tại Việt Nam kể từ năm 2020.

Mở đầu bài phát biểu, bà Takaichi dẫn lại hình ảnh tai nghe AirPods của Mỹ và máy chơi game Nintendo Switch 2 của Nhật - hai sản phẩm quen thuộc với giới trẻ đang được sản xuất ngay tại Việt Nam - để nhấn mạnh sự chuyển mình của Việt Nam từ "công xưởng" gia công quần áo, hàng dệt may nay đã vươn lên thành một mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt ở khía cạnh công nghệ.

Sự hiện diện của Nhật Bản trong tiến trình này cũng vô cùng rõ nét, khi chỉ tính riêng ở 3 khu công nghiệp gần Hà Nội đã có 205 công ty Nhật Bản đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 100.000 người. Hợp tác giữa hai nước hiện cũng không dừng ở ngành công nghiệp sản xuất mà vươn ra cả lĩnh vực công nghệ cao, trong đó có không gian vũ trụ, nữ thủ tướng cho hay.

Một trong những động thái giúp làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác là việc triển khai chương trình đào tạo công nghệ kỹ thuật chip bán dẫn từ năm 2025 tại Trường ĐH Việt Nhật (VJU) - một trong những trường thành viên của VNU. "Tôi hy vọng VJU, với vai trò là biểu tượng hợp tác Nhật- Việt, sẽ tiếp tục phát triển trở thành một trung tâm đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao", Thủ tướng Takaichi Sanae chia sẻ.

Vai trò của giới trẻ hai nước trong việc thúc đẩy quan hệ Việt-Nhật cũng nhiều lần được bà Takaichi chia sẻ trong bài phát biểu của mình. Biết rằng manga và anime Nhật Bản rất được ưa chuộng tại Việt Nam, bà đã dẫn lại lời của tiến sĩ Sharon trong loạt truyện Space Brothers rằng: "Khi bạn cảm thấy lạc lối, hãy chọn điều mang lại cho mình nhiều niềm vui hơn".

"Tôi chân thành mong thế hệ trẻ Nhật Bản, Việt Nam sẽ cùng theo đuổi tương lai đầy niềm vui và hứng khởi như thế", bà nói.

Trong bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae cũng chia sẻ về sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, còn gọi là FOIP - đề xuất lần đầu được cố Thủ tướng Abe Shinzo nêu tròn một thập kỷ trước. Ngoài chia sẻ nét tương đồng giữa sáng kiến này với động thái liên quan của ASEAN, bà còn đề cập đến các "cập nhật FOIP" trong bối cảnh mới của thế giới.

Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nêu rõ, bất kỳ quốc gia nào cũng có "Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" của riêng mình. Tầm nhìn này được nuôi dưỡng và hoàn thiện từ chính những tiếng nói của thế hệ trẻ.

"Tôi chân thành hy vọng cuộc gặp gỡ hôm nay sẽ trở thành cơ hội để tất cả các bạn - những bạn trẻ của thế hệ tương lai - suy ngẫm về tương lai của Nhật Bản, Việt Nam cũng như khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời hình dung tương lai của mình trong bức tranh ấy", Thủ tướng Takaichi đúc kết.

VNU có tiền thân là ĐH Đông Dương, thành lập năm 1906 và được coi là một trong những thiết chế ĐH hiện đại đầu tiên tổ chức theo mô hình đa ngành, đa lĩnh vực tại Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung. Trường là cái nôi đào tạo nhiều lãnh đạo và nhà khoa học nổi tiếng của Việt Nam, năm nay sẽ chính thức kỷ niệm 120 năm truyền thống và 32 năm thành lập theo Nghị định số 97 của Chính phủ.

Theo tin từ VNU, thời gian qua trường ngày càng khẳng định vai trò là trung tâm học thuật uy tín và còn là đối tác chiến lược trong quan hệ hợp tác giáo dục-khoa học giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Việc liên tục đón tiếp các nguyên thủ, lãnh đạo cấp cao Nhật Bản là minh chứng rõ nét, từ chuyến thăm của Thủ tướng Shinzo Abe vào năm 2017; Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko trong cùng năm; tới hoạt động của Trưởng ban Nghiên cứu chính sách LDP Fumio Kishida vào 2018; Thủ tướng Yoshihide Suga (2020 và 2023); Hoàng thái tử Akishino cùng Công nương Kiko (2023); và gần đây là Thủ tướng Shigeru Ishiba (2025).

"VNU luôn được lựa chọn là điểm đến quan trọng trong các chuyến thăm cấp cao - nơi hội tụ các thông điệp chiến lược về hợp tác giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối tri thức toàn cầu", bản tin của ĐH này cho hay.

Ở Việt Nam, tiếng Nhật ngày càng khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục quốc dân khi được triển khai từ bậc phổ thông đến ĐH, phản ánh nhu cầu hợp tác sâu rộng với Nhật Bản. VNU cũng giữ vai trò hạt nhân trong tiến trình này khi từ năm 1992, trường thành viên của ĐH này là Trường ĐH Ngoại ngữ đã sớm đưa tiếng Nhật vào đào tạo. Hiện đơn vị này vẫn là nơi duy nhất giảng dạy ngành sư phạm tiếng Nhật tại Việt Nam.

Không chỉ dừng ở mảng đào tạo, VNU còn góp sức xây dựng chương trình, biên soạn giáo trình, bồi dưỡng giáo viên và thúc đẩy phổ cập tiếng Nhật. Song song đó, trường cũng phát triển hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu Nhật Bản học liên ngành đồng thời có quan hệ hợp tác với các đơn vị uy tín như ĐH Tokyo, Osaka, Meiji, Kyoto, Nữ sinh Fukuoka, Viện Khoa học và công nghệ Nhật Bản (JAIST), Toshiba, Quỹ Nippon...

Hằng năm, trường cũng cử sinh viên tham gia những chương trình giao lưu văn hóa và trao đổi sinh viên ngắn hạn, dài hạn với phía Nhật Bản theo các thỏa thuận song phương.

Một dấu ấn chiến lược trong mối quan hệ hợp tác Việt Nam-Nhật Bản là việc thành lập Trường ĐH Việt Nhật (VJU) vào năm 2014 với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ Nhật Bản và các đối tác học thuật, doanh nghiệp hàng đầu.

Đến nay, VJU không ngừng mở rộng mạng lưới liên kết với các ĐH, tổ chức và viện nghiên cứu uy tín trong và ngoài nước đặc biệt là các đối tác ở Nhật Bản nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu. VJU-VNU đặt mục tiêu đạt quy mô cỡ 6.000 người học vào năm 2030, với khoảng 30 chương trình đào tạo chính quy và đa dạng các hình thức giáo dục, đào tạo khác.

Mới đây nhất, GS-TS Furuta Motoo, nguyên Hiệu trưởng VJU và cũng là hiệu trưởng người Nhật đầu tiên của trường này, đã vinh dự được Nhà nước và Chính phủ Nhật Bản trao Huân chương Thụy Bảo có tia vàng và ruy băng cổ vì các "đóng góp vào hoạt động giao lưu học thuật Nhật-Việt".

"Sự hiện diện và bài phát biểu chính sách đối ngoại của Thủ tướng Takaichi Sanae tại VNU không chỉ để lại dấu ấn sâu sắc trong cộng đồng học thuật, mà còn tiếp tục khẳng định niềm tin cũng như kỳ vọng của Chính phủ Nhật Bản với vai trò của VNU trong quan hệ hợp tác song phương", bản tin của VNU có đoạn.

Tin Gốc: Thanh Niên