Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Sáng 14.5, thông tin từ người thân bé trai N.H.T (12 tuổi, ngụ xã Vân Du, Nghệ An) cho biết, gia đình đã đưa T. nhập viện để điều trị sau khi bé bị nhiều vết bầm tím do bị bạo hành.
Trước đó, T. được người thân đưa đến Trạm Y tế xã Vân Du để thăm khám. Bác sĩ xác định T. bị tổn thương phần mềm với các vết bầm tím ở vùng mặt, đùi, chân tay. Ngoài ra, có nhiều vết thương cũ đã hình thành sẹo. Tâm lý T. vẫn còn hoảng sợ khi nhắc đến chuyện bị đánh.
Sau khi biết con đẻ mình bị mẹ kế và cha đẻ bạo hành, chị N.T.H (31 tuổi), mẹ đẻ của T. đã đưa T. về để chăm sóc và đã đưa con đến bệnh viện để điều trị.
Chia sẻ với phóng viên, chị H. cho biết sau khi vợ chồng chị ly hôn cách đây 8 năm, cháu T. ở với bố còn chị nuôi người con thứ 2.
"Hai ngày qua, cháu kể với tôi đã nhiều lần bị bố dùng thanh gỗ đánh đập, mẹ kế đánh và tát vào mặt vì rửa bát, quét nhà không sạch. Mấy hôm trước mắt cháu sưng húp nên nhìn bị mờ, hôm nay có đỡ hơn nhưng vẫn còn kêu đau nhức, tâm lý cháu vẫn đang sợ", chị H. nói.
Lãnh đạo xã Vân Du cũng cho biết, sau khi nắm được thông tin sự việc, lãnh đạo xã cùng các tổ chức đoàn thể đã đến thăm hỏi, động viên tinh thần cháu để ổn định tâm lý. Hiện vụ việc đang được cơ quan công an điều tra làm rõ.
Như Báo Thanh Niên đã thông tin, sáng 13.5, đoạn video dài 4 phút lan truyền trên mạng xã hội do một người cô họ của bé T. ghi lại và đăng tải hình ảnh cậu bé T. với nhiều vết thương ở mắt, tay, chân và vùng mông. Cậu bé T. cho biết các vết bầm tím này do mẹ kế và bố đẻ đánh.
Ông Nguyễn Văn Khương, xóm trưởng xóm 7 kiểm Tổ trưởng Tổ an ninh xóm 7, xã Vân Du, cho biết, trước đó, ban cán sự xóm đã nhận được thông tin bé T. bị bố mẹ bạo hành và đã đến nhà kiểm tra, yêu cầu 2 người này chấm dứt việc bạo hành con. Cách đây khoảng 1 tháng, gia đình này chuyển đến xóm 8 xã Vân Du thuê nhà để ở và sự việc bạo hành tiếp tục xảy ra ở đó.
Bộ Tư pháp vừa có báo cáo tiếp thu, giải trình bước đầu ý kiến của đại biểu Quốc hội về luật Thủ đô (sửa đổi).
Đối với việc ban hành các văn bản điều chỉnh về trình tự, thủ tục hành chính, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính (được quy định tại điều 8), đại biểu đề nghị xem xét, bổ sung cơ chế đánh giá nếu sau 1 năm thực hiện mà chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp không giảm như cam kết thì văn bản đó phải được tạm đình chỉ để xem xét sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp.
Tiếp thu ý kiến của đại biểu, Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung vào khoản 3 điều 33 dự thảo luật về trách nhiệm của chính quyền TP.Hà Nội theo hướng: "Tổ chức đánh giá hiệu quả đối với văn bản quy phạm pháp luật quy định tại điều 8 của luật này sau một năm thi hành".
Nghiên cứu để bổ sung vào điểm e khoản 3: "Hằng năm báo cáo HĐND thành phố, Chính phủ về việc thi hành luật Thủ đô".
Nghiên cứu để bổ sung vào điểm b khoản 2 điều 33 về trách nhiệm của HĐND TP.Hà Nội: "Định kỳ hằng năm báo cáo Quốc hội về việc thi hành luật Thủ đô".
Để bảo đảm tính thống nhất, Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu, bổ sung tương ứng vào điểm c khoản 7 điều 9 về thí điểm cơ chế, chính sách về trách nhiệm của UBND TP.Hà Nội "báo cáo đánh giá định kỳ hằng năm" hoặc theo yêu cầu của HĐND và cơ quan có thẩm quyền về tình hình, kết quả thí điểm.
Về thí điểm cơ chế, chính sách, có ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định về cơ chế tự chấm dứt hoặc rà soát lại (sunset clause). Theo đó, nghị quyết thí điểm chính sách chỉ có hiệu lực thi hành tối đa 5 năm, sau thời gian này văn bản tự động hết hiệu lực.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu, chỉnh lý các quy định tại khoản 2 điều 9 theo hướng việc thí điểm cơ chế, chính sách phải bảo đảm các nguyên tắc: thời gian thí điểm không quá 5 năm.
Nghiên cứu, bổ sung vào khoản 4 điều 9 về việc HĐND TP.Hà Nội phải dự kiến kết quả, tác động của thí điểm.
Nghiên cứu, bổ sung vào khoản 7 điều 9 theo hướng UBND TP.Hà Nội có trách nhiệm: "Xử lý hoặc kiến nghị xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện; tạm dừng thực hiện thí điểm và báo cáo HĐND thành phố xem xét, quyết định trong trường hợp việc thí điểm có ảnh hưởng tiêu cực vượt quá mức độ đã được dự báo".
Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến được xem xét, biểu quyết thông qua tại đợt 2, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vào sáng 23.4 tới đây.
Dự báo thời tiết hôm nay 7.4, miền Bắc nắng nóng diện rộng và sẽ kéo dài trong nhiều ngày tới. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày hôm qua 6.4, khu vực Tây Bắc bộ, từ Thanh Hóa đến TP.Đà Nẵng đã xảy ra nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37 - 39 độ C.
Trong đó, một số khu vực có nắng nóng trên 40 độ C như các trạm: Tây Hiếu (Nghệ An) là 40,3 độ C; tại Hương Sơn (Hà Tĩnh) là 40,1 độ C; tại Đồng Hới (Quảng Trị) là 40,2 độ C.
Bà Trần Thị Thúy Nga, Dự báo viên, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết bắt đầu từ hôm nay 7.4, nắng nóng mở rộng ra toàn miền Bắc, riêng 2 tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng chưa xuất hiện nắng nóng.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định, đợt nắng nóng này ở các tỉnh miền Bắc, Trung bộ sẽ có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.
Trong đó, khu vực Tây Bắc bộ, từ Thanh Hóa đến TP.Đà Nẵng, phía đông Quảng Ngãi đến Đắk Lắk sẽ là những nơi có cường độ nắng nóng gay gắt nhất với nền nhiệt độ cao nhất phổ biến trong khoảng 37 - 39 độ C, có nơi trên 40 độ C như tại: Sông Mã , Yên Châu (Sơn La); Tương Dương, Quỳ Hợp, Tây Hiếu, Con Cuông (Nghệ An)...
Dự báo hôm nay, nhiệt độ nắng nóng cao nhất từ Thanh Hóa đến TP.Huế hôm nay phổ biến từ 37 - 39 độ C, có nơi trên 40 độ C.
Dự báo thời tiết ở đông Bắc bộ, cao nguyên Trung bộ, Nam bộ có cường độ nắng nóng ít gay gắt hơn, nhiệt độ cao nhất trong khoảng 35 - 36 độ C.
Dự báo thời tiết Hà Nội hôm nay có nắng nóng, đêm không mưa. Nhiệt độ thấp nhất tại Hà Nội từ 26 - 28 độ C, cao nhất từ 34 - 36 độ C.
Bà Trần Thị Thúy Nga cũng cảnh báo, nắng nóng và nắng nóng gay gắt kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm trong đợt này có gây ra ảnh hưởng không tốt đến tình hình sức khỏe. Người dân ở khu vực được cảnh báo có nắng nóng gay gắt nên hạn chế ra ngoài trong khung giờ cao điểm từ 11 giờ đến 16 giờ hàng ngày, bởi đây là thời điểm nắng nóng đạt cường độ mạnh nhất.
Ngoài ra, người dân cần chủ động phòng ngừa cháy nổ, hỏa hoạn do nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
