Một bác sĩ khuyến khích mọi người nên thực hiện thói quen sau đây vì nó có thể giúp giảm thiểu rủi ro tim mạch, đột quỵ mà mọi người phải đối mặt ngay khi vừa thức dậy.
Hầu hết mọi người đều bắt tay ngay vào các hoạt động hằng ngày khi ngủ dậy, nhưng đây chính là thời điểm quy trình sinh học nguy hiểm bắt đầu vận hành. Sau nhiều giờ ngủ, cơ thể trải qua sự chuyển đổi đột ngột làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim.
Bác sĩ Alberto Sanagustín, đang làm việc tại Tây Ban Nha, giải thích tại sao vào sáng sớm, đặc biệt là từ 6 đến 10 giờ sáng, lại ghi nhận số lượng lớn các biến cố tim mạch. Nguyên nhân là do một chuỗi các phản ứng nội bộ được kích hoạt khi thức dậy.
Chính vì vậy, bác sĩ khuyên hãy đặt 1 ly nước hoặc một chai nước ngay cạnh giường, điều này sẽ giúp ích rất nhiều cho bạn, theo tờ Express (Anh).
Bác sĩ Sanagustín giải thích: Có thể giúp ngăn ngừa mối nguy hiểm này bằng cách uống một ly nước ở nhiệt độ phòng ngay khi thức dậy, thậm chí trước cả khi ra khỏi giường. Bước đơn giản này có tác dụng tích cực ngay lập tức đối với hệ tuần hoàn. Nước hỗ trợ bù nước cho cơ thể và khuyến khích máu lưu thông được thông suốt hơn. Quan trọng hơn, theo bác sĩ, điều này “gửi tín hiệu ngay lập tức” đến cơ thể để điều chỉnh các mạch máu và tăng huyết áp vừa đủ để chống lại việc mất thăng bằng. Ông mô tả đây là cách không chỉ giúp lưu thông máu an toàn mà còn tăng cường quá trình hydrat hóa tổng thể cho các cơ quan, theo Express.
Khi vừa thức dậy, não bộ giải phóng một lượng lớn cortisol và adrenaline để “đánh thức” cơ thể và chuẩn bị cho ngày mới. Tuy nhiên, đây cũng là các hormone gây căng thẳng. Theo bác sĩ Sanagustín, sự gia tăng đột ngột này có thể khiến động mạch trở nên cứng hơn, co lại, làm tim phải chịu áp lực tăng lên. Chính sự tăng huyết áp vào buổi sáng này được xem là một trong những yếu tố nguy cơ đầu tiên trong ngày.
Cùng lúc đó, cơ thể còn giải phóng một chất gọi là PAI-1. Theo bác sĩ Sanagustín, chất này làm suy giảm cơ chế “tự làm sạch” của cơ thể – vốn có nhiệm vụ phá vỡ các cục máu đông nhỏ có thể hình thành khi dòng máu đang ở trạng thái nhạy cảm nhất. Vì vậy, uống một cốc nước ngay sau khi thức dậy được xem là bước khởi đầu đơn giản nhưng quan trọng, giúp bảo vệ hệ tim mạch trước những biến đổi sinh học bất lợi này.
Sức Khỏe
Tin tức sáng 14-5: 80% trẻ tại TP.HCM sẽ được sàng lọc tự kỷ; 3 tỉnh, thành dẫn đầu chỉ số hài lòng

Sở Y tế TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện công tác trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người tâm thần, trẻ tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí dựa vào cộng đồng trên địa bàn TP.
Mục đích nhằm đảm bảo người tâm thần, trẻ tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí được phát hiện sớm, điều trị kịp thời, phục hồi chức năng và nâng cao sức khỏe tâm thần cộng đồng, đặc biệt trong nhóm trẻ nhỏ và người có nguy cơ cao.
TP.HCM đặt chỉ tiêu khoảng 80% người tâm thần, trẻ tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí tiếp cận các dịch vụ y tế dưới các hình thức khác nhau.
80% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc phát hiện sớm dạng khuyết tật phổ tự kỷ và được can thiệp sớm; trẻ tự kỷ nặng được điều trị, giáo dục, phục hồi chức năng và trợ giúp xã hội phù hợp tại cơ sở phục hồi chức năng và trợ giúp xã hội.
TP.HCM sẽ phát triển, nhân rộng mô hình cơ sở trợ giúp xã hội chăm sóc, giáo dục trị liệu cho người tâm thần và trẻ tự kỷ.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký quyết định ban hành kế hoạch hành động thực hiện Chỉ thị số 52 của Ban Bí thư về bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn mới.
Theo đó, các nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện hiệu quả chính sách bảo hiểm y tế trong giai đoạn mới, hướng tới bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2030.
Bộ Y tế phối hợp với các bộ ngành xây dựng nghị quyết về thí điểm đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế, bảo hiểm y tế bổ sung theo nhu cầu của người dân.
Tăng mức đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027 theo lộ trình phù hợp với việc mở rộng phạm vi quyền lợi. Nâng mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách, người thuộc hộ cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế.
Từ tháng 5-2026, cơ sở khám, chữa bệnh trình cấp có thẩm quyền triển khai xây dựng giá dịch vụ y tế mới có cấu phần chi phí quản lý.
Tập đoàn Vingroup (VIC) vừa công bố nghị quyết HĐQT về việc tham gia góp vốn thành lập Công ty cổ phần VinSurgical.
VinSurgical mới thành lập có vốn điều lệ 300 tỉ đồng. Tỉ lệ góp vốn của tập đoàn tại doanh nghiệp này là 51% vốn điều lệ.
Doanh nghiệp này hoạt động trong lĩnh vực công nghệ y tế, với trọng tâm là robot phẫu thuật và thiết bị hỗ trợ y khoa tiên tiến.
Hiện mảng y tế của tập đoàn tỉ phú Phạm Nhật Vượng chủ yếu liên quan tới hệ sinh thái Vinmec. Mảng này đang được phát triển theo hướng y tế học thuật, tức kết hợp giữa điều trị, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực và công nghệ y tế.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, mặt bằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng phiên vừa qua ghi nhận diễn biến tăng nhẹ ở các kỳ hạn ngắn đối với đồng Việt Nam.
Cụ thể, lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng VND tăng từ 0,05 - 0,2 điểm phần trăm ở các kỳ hạn ngắn so với phiên cuối tuần trước. Trong đó, lãi suất qua đêm ở mức 5,2%/năm, kỳ hạn 1 tuần là 5,6%/năm và 2 tuần lên 6,05%/năm. Riêng kỳ hạn 1 tháng giảm 0,25 điểm phần trăm, xuống còn 6,5%/năm.
Về hoạt động thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản thông qua kênh cầm cố với tổng khối lượng chào thầu 6.000 tỉ đồng, gồm 1.000 tỉ đồng kỳ hạn 7 ngày, 3.000 tỉ đồng kỳ hạn 35 ngày và 2.000 tỉ đồng kỳ hạn 56 ngày. Lãi suất áp dụng cho toàn bộ các kỳ hạn đều ở mức 4,5%/năm và toàn bộ khối lượng đã được trúng thầu.
Hiện tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố đạt 305.578 tỉ đồng.
Bộ Nội vụ vừa công bố kết quả chỉ số hài lòng của người dân với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2025 (chỉ số SIPAS 2025).
Việc đo lường sự hài lòng của người dân với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2025 được triển khai trên quy mô toàn quốc với 36.000 phiếu khảo sát tại 720 xã, phường thuộc 34 tỉnh, thành.
Theo số liệu công bố mức độ hài lòng chung của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2025 đạt 83,09%, giảm 0,78% so với năm 2024.
Bộ Nội vụ cho biết mức độ hài lòng của người dân nói chung của 34 tỉnh, thành phố dao động trong khoảng 77,92 - 91,12%, với sự chênh lệch giữa tỉnh, thành phố cao nhất và tỉnh, thành phố thấp nhất lên tới 13,2%.
Cơ quan này ghi nhận Hải Phòng, Quảng Ninh, Đồng Nai là 3 tỉnh, thành phố có chỉ số hài lòng cao nhất. Ngược lại các tỉnh có chỉ số hài lòng thấp nhất là Lai Châu, Lạng Sơn, Cao Bằng.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Sức Khỏe
Tin tức sáng 5-4: Sáng nay, người dân TP.HCM có thể đến 58 điểm khám sức khỏe miễn phí

Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7-4), sáng nay 5-4, đồng loạt 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP.HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã của thành phố.
Tổng cộng có hơn 50 bệnh viện công lập bao gồm cả bệnh viện thuộc bộ, ngành như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Thống Nhất, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Quân y 175 và tất cả các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa của TP đăng ký tham gia.
Nội dung tầm soát cho người dân được triển khai đa dạng, bao gồm: tầm soát các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch; tầm soát ung thư (vú, cổ tử cung, tuyến giáp); tầm soát các bệnh lý chuyên khoa như mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, tâm thần, cơ xương khớp…
Riêng trong lĩnh vực nhi khoa, các Bệnh viện Nhi đồng 1, Nhi đồng 2 và Nhi đồng thành phố sẽ tầm soát bệnh tim bẩm sinh, béo phì ở trẻ em.
Bên cạnh đó, người dân được tư vấn chế độ dinh dưỡng, lối sống và hướng dẫn theo dõi sức khỏe phù hợp với từng độ tuổi.
Sở Y tế TP.HCM kêu gọi người dân tích cực đến các điểm khám tầm soát tại địa phương, chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt với trẻ em, người cao tuổi và người có yếu tố nguy cơ.
Mời xem danh sách các địa điểm khám cụ thể TẠI ĐÂY.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ban hành thông tư 03/2026 hướng dẫn một số nội dung của nghị định 171/2025 về đào tạo, bồi dưỡng công chức, có hiệu lực thi hành từ 15-5.
Thông tư quy định thống nhất việc quản lý, sử dụng chứng chỉ chương trình bồi dưỡng công chức theo hướng đồng bộ giữa chứng chỉ giấy và chứng chỉ số.
Đáng chú ý, thông tư bổ sung quy định về thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ của công chức trong các trường hợp vi phạm.
Những trường hợp vi phạm gồm: Có hành vi gian lận trong việc chiêu sinh, học tập hoặc gian lận trong việc làm hồ sơ để được cấp chứng chỉ, cấp cho người không đủ điều kiện, người cấp không đúng thẩm quyền.
Chứng chỉ bị tẩy xóa, sửa chữa, để cho người khác sử dụng, do lỗi của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng; chứng chỉ số không được ký số của người có thẩm quyền cấp cũng thuộc trường hợp bị thu hồi.
Theo thông tư, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng có thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ do đơn vị mình cấp.
Trường hợp cơ sở đào tạo bồi dưỡng đã tổ chức lại thì cơ sở đào tạo, bồi dưỡng mới có thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ. Trường hợp cơ sở đào tạo, bồi dưỡng đã giải thể thì cơ quan cấp trên trực tiếp quản lý các đơn vị này có thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ.
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong quý 1-2026, thu nhập bình quân của người lao động tiếp tục được cải thiện, đạt 9 triệu đồng/tháng, tăng 329.000 đồng (tương ứng 3,8%) so với quý trước và tăng 706.000 đồng (tương ứng 8,5%) so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, thu nhập bình quân của lao động nam là 10,1 triệu đồng/tháng, lao động nữ là 7,7 triệu đồng/tháng, lao động khu vực thành thị là 10,7 triệu đồng/tháng, lao động khu vực nông thôn là 7,9 triệu đồng/tháng.
Mức tăng thu nhập của người lao động cùng với lạm phát được kiểm soát góp phần cải thiện thu nhập thực và nâng cao đời sống của người lao động.
Thu nhập bình quân của lao động làm công hưởng lương quý 1-2026 là 10 triệu đồng/tháng, tăng 6,6%, tương ứng tăng 622.000 đồng so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, thu nhập của lao động nam là 10,5 triệu đồng/tháng, lao động nữ là 9,5 triệu đồng/tháng, lao động ở khu vực thành thị là 11,2 triệu đồng/tháng, lao động ở khu vực nông thôn là 9,1 triệu đồng/tháng.
Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - Sacombank (STB) vừa phát đi thông báo về việc thu giữ tài sản đảm bảo đối với khoản nợ xấu liên quan đến Công ty cổ phần sản xuất thương mại thép Đại Tân (bên vay vốn) và Công ty cổ phần sản xuất thương mại đầu tư inox Nguyễn Minh (bên bảo đảm).
Theo thông tin từ Sacombank, ngân hàng đã gửi văn bản yêu cầu các bên liên quan thực hiện nghĩa vụ trả nợ, đồng thời đề nghị tự nguyện bàn giao tài sản đảm bảo cùng hồ sơ pháp lý để xử lý nợ trước ngày 17-3.
Tuy nhiên hết thời hạn trên, các bên không thực hiện nghĩa vụ, buộc ngân hàng phải thu giữ tài sản đảm bảo theo quy định.
Trong danh mục tài sản bị thu giữ, đáng chú ý có nhiều bất động sản quy mô lớn. Cụ thể, một khu đất tại Long An (thửa số 3650, tờ bản đồ số 3) thuộc loại đất khu công nghiệp, có thời hạn thuê đến tháng 3-2066, với diện tích hơn 13,78ha.
Ngoài ra, Sacombank cũng thu giữ một khu đất thương mại dịch vụ tại TP Thủ Đức (TP.HCM, theo địa chỉ cũ), thuộc thửa đất số 14, tờ bản đồ số 11. Khu đất này có thời hạn sử dụng 50 năm kể từ tháng 12-2004, diện tích hơn 1.538m².
Một tài sản khác nằm tại Bà Rịa - Vũng Tàu, có diện tích 6.168m², bao gồm 4.820m² đất ở và phần còn lại là đất trồng cây lâu năm. Đây là tài sản doanh nghiệp trúng đấu giá trước đó.

Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa, chỉ định thuốc nhắm trúng đích, phác đồ duy nhất còn có thể kéo dài sự sống cho chị. Chi phí điều trị là 100 triệu đồng mỗi tháng, không được bảo hiểm y tế chi trả. Chị lắc đầu.
"Thêm một ngày là thêm hàng chục triệu đồng. Sức cùng lực kiệt, tôi không thể tiếp tục", chị nói với bác sĩ Nam trước khi rời bệnh viện.
Ba năm trước đó, con trai chị mất vì ung thư xương. Hôn nhân tan vỡ ngay sau đó. "Tiên lượng bệnh rất nặng, lại sống một mình. Bài toán kinh tế là tảng đá đè nặng lên ý chí điều trị của chị ấy", bác sĩ Nam chia sẻ.
Tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm, gặp một bệnh nhân 38 tuổi ở Hà Nội vừa nhận kết quả ung thư phổi di căn xương và gan. Liệu pháp miễn dịch có thể kéo dài sự sống thêm nhiều năm, nhưng chi phí dao động 50 đến 70 triệu đồng mỗi tháng. Để duy trì điều trị lâu dài, gia đình cần chuẩn bị vài tỷ đồng, trong khi "gom được chục triệu đi khám đã là chật vật". Họ từ chối.
"Người bệnh nói với tôi rằng căn bệnh này như một lời nguyền. Họ từ bỏ không phải vì không muốn sống, mà vì không đủ tiền", bác sĩ Phương nhớ lại.
Việt Nam hiện có khoảng 180.000 ca ung thư mới mỗi năm, theo số liệu của GLOBOCAN 2022. Chi phí điều trị trung bình tại Bệnh viện K vượt 176 triệu đồng mỗi năm cho một bệnh nhân, trong đó bảo hiểm y tế chỉ chi trả khoảng 52 triệu đồng. Phần còn lại, hơn 124 triệu đồng, tức gần 70% tổng chi phí, người bệnh phải tự bỏ túi. Con số này gần gấp đôi ngưỡng 30 đến 40% mà Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo để tránh rơi vào "thảm họa tài chính". Bộ Y tế đặt mục tiêu đưa tỷ lệ này xuống dưới 30% vào năm 2030, song khoảng cách vẫn còn rất xa.
Gánh nặng đó không chỉ đè lên người bệnh. Một nghiên cứu năm 2017 của nhóm tác giả Đại học Y tế Công cộng, khảo sát gần 2.000 bệnh nhân tại ba trung tâm ung thư lớn nhất cả nước, chỉ ra rằng các gia đình có người thân mắc ung thư đối mặt nguy cơ nghèo hóa cao gấp 2,3 lần so với các hộ khác. Sau một năm phát hiện bệnh, 22% trong số này rơi vào khó khăn kinh tế nghiêm trọng: 34% không đủ tiền mua thuốc, 15% không có tiền mua thức ăn, gần 80% phải đi vay mượn để tiếp tục điều trị.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở khoảng trống giữa tốc độ đổi mới của y học và tốc độ cập nhật danh mục bảo hiểm. Các liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch thế hệ mới có thể kéo dài sự sống thêm nhiều năm, nhưng phần lớn vẫn nằm ngoài danh mục chi trả của bảo hiểm y tế. Quỹ BHYT vốn chịu áp lực cân đối thu chi, trong khi chi phí để đưa một loại thuốc ung thư mới vào danh mục đòi hỏi quy trình đánh giá công nghệ y tế kéo dài và chặt chẽ. Kết quả là bệnh nhân phải tự xoay xở với những hóa đơn vượt xa khả năng chi trả.
Bác sĩ Ngô Văn Tỵ, khoa Ung bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nói nhiều bệnh nhân từ bỏ điều trị không phải vì hết hy vọng, mà vì không muốn tiêu nốt đồng tiền cuối cùng của gia đình. "Đi tiếp hay dừng lại trở thành một trong những quyết định khó khăn nhất mà chúng tôi phải cùng bệnh nhân đối mặt", ông nói.
Trước thực tế đó, PGS.TS. Vũ Anh Hải, Giám đốc Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Quân y 103, nhấn mạnh một nguyên tắc mà ông cho là bị hiểu sai phổ biến: trong điều trị ung thư, "đúng" quan trọng hơn "đắt". Các liệu pháp miễn dịch thường chỉ được xem xét khi phác đồ chuẩn thất bại. Nếu chọn ngay con đường tốn kém nhất từ đầu mà không tính đến lộ trình dài hạn, bệnh nhân có thể kiệt sức tài chính trước khi kịp đi hết liệu trình. "Bác sĩ luôn phải cân nhắc giải pháp tối ưu cho từng người. Không bao giờ là hết đường, bởi y học hiện đại có rất nhiều lựa chọn dự phòng", ông nói.
Một tín hiệu tích cực đang xuất hiện ở phía cung ứng thuốc. Năm 2024, Việt Nam cấp phép nhập khẩu Pembrolia, thuốc miễn dịch có hoạt chất pembrolizumab sản xuất tại Nga, với giá khoảng 18 triệu đồng mỗi lọ, thấp hơn đáng kể so với mức 60 triệu đồng của biệt dược gốc Keytruda cùng hàm lượng. Bệnh viện K đang xúc tiến kế hoạch đấu thầu mua sắm loại thuốc này. Việt Nam hiện lưu hành 99 loại thuốc trị ung thư, Bộ Y tế đang trong quá trình sửa đổi danh mục thuốc được bảo hiểm chi trả, dù chưa có mốc thời gian cụ thể cho các loại thuốc thế hệ mới.
Song, PGS Hải cho rằng giải pháp căn bản nhất không nằm ở chỗ chạy theo chi phí điều trị giai đoạn muộn, mà ở việc phát hiện bệnh sớm. Ung thư phổi tìm thấy ở giai đoạn đầu có thể xử lý bằng một ca phẫu thuật triệt căn, hoặc xạ trị định vị thân (SBRT) với kết quả tương đương cho bệnh nhân không thể phẫu thuật. Ung thư vú giai đoạn sớm chỉ cần phẫu thuật bảo tồn một phần. Nhiều ca ung thư đại trực tràng phát hiện sớm chỉ cần cắt bỏ khối u, không cần hóa chất. "Ở giai đoạn đầu, điều trị có thể coi là khỏi hẳn. Bệnh nhân không phải lo lắng gì trong vòng năm năm hoặc lâu hơn", ông khẳng định.
Bác sĩ Tỵ bổ sung thêm một cảnh báo không ít người vì sợ chi phí y tế mà tìm đến thuốc Nam, thảo dược được quảng cáo là rẻ và ít độc hại hơn hóa trị, dù hiệu quả chưa được chứng minh lâm sàng. Sự chần chừ đó có thể đánh mất khoảng thời gian can thiệp hiệu quả nhất.
Bác sĩ Nam vẫn nhớ ánh mắt người phụ nữ 32 tuổi hôm rời phòng khám. Chị không khóc, chỉ nói bằng giọng bình thản rằng "cần sống đến cuối năm để làm đám giỗ cho con trai". "Đó là tất cả những gì chị còn đủ sức mong", ông Nam nói.
Tin Gốc: Vnexpress

