Ngày 11-4, ông Nguyễn Đức Tuy – Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi – cho biết UBND tỉnh có tờ trình hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe tiền hôn nhân và Thường trực HĐND tỉnh thống nhất chủ trương.
Trên cơ sở đó UBND tỉnh sẽ xây dựng dự thảo quy định cụ thể về mức hỗ trợ cho từng nhóm đối tượng để trình HĐND tỉnh xem xét, ban hành trong thời gian tới.
Theo ông Tuy, chính sách trên được xây dựng đồng bộ cùng hai nghị quyết khác, gồm hỗ trợ phương tiện tránh thai và chi phí kế hoạch hóa gia đình. Đây là các nội dung cụ thể hóa Luật Dân số 2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-7 tới.
Điểm đáng chú ý của chính sách là khuyến khích nam, nữ chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn. Việc hỗ trợ kinh phí sẽ căn cứ vào điều kiện ngân sách và thực tế của địa phương, đồng thời bám sát các quy định chung của Trung ương.
Luật Dân số 2025 cũng đặt ra định hướng mở rộng các hoạt động sàng lọc trước sinh và sơ sinh, nhằm phát hiện sớm các bệnh bẩm sinh và di truyền.
Kinh phí thực hiện được huy động từ nhiều nguồn như ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế… Trong đó chính quyền địa phương có quyền chủ động bổ sung chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế.
Việc Quảng Ngãi sớm thống nhất chủ trương hỗ trợ khám sức khỏe tiền hôn nhân được xem là bước đi chủ động trong bối cảnh luật mới sắp có hiệu lực.
Với quy mô dân số khoảng 2,1 triệu người, xếp thứ 22 cả nước, nhu cầu nâng cao chất lượng dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản tại địa phương là rất lớn.
Theo ngành y tế, khám sức khỏe tiền hôn nhân thường được thực hiện trước khi cưới từ 1 đến 6 tháng, bao gồm kiểm tra sức khỏe tổng quát và sức khỏe sinh sản cho cả nam và nữ.
Nội dung khám tập trung vào phát hiện các bệnh di truyền, bệnh truyền nhiễm, đánh giá khả năng sinh sản, đồng thời tư vấn tâm lý và kiến thức về đời sống hôn nhân.
Việc triển khai chính sách hỗ trợ không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí cho người dân, mà còn góp phần thay đổi nhận thức, hướng tới việc khám sức khỏe tiền hôn nhân trở thành thói quen phổ biến.
Đây được xem là giải pháp căn cơ để phòng ngừa rủi ro sức khỏe cho thế hệ tương lai, giảm áp lực cho hệ thống y tế và an sinh xã hội về lâu dài.
Ngày 7-5, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội chính thức đưa vào hoạt động Phòng khám Đa khoa cơ sở Vĩnh Hưng tại Trung tâm Y tế phường Vĩnh Hưng, Hà Nội. Hướng tới mục tiêu tăng cường năng lực y tế cơ sở, đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần người dân theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.
Đây cũng là mô hình phối hợp thường xuyên đầu tiên giữa bệnh viện đại học tuyến trung ương với trạm y tế phường tại Hà Nội, hướng tới xây dựng mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu thực chất, hiệu quả và bền vững.
Mô hình phối hợp này giúp phân tầng hợp lý trong khám chữa bệnh, tăng cường khả năng sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật, điều trị kịp thời và chuyển tuyến hiệu quả. Người dân có thể tiếp cận nhiều dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương mà không phải lên tuyến trên.
Phòng khám được đầu tư đầy đủ các chuyên khoa lâm sàng và cận lâm sàng, có khả năng tiếp nhận khoảng 500 lượt bệnh nhân mỗi ngày.
Cơ sở đã được Bộ Y tế phê duyệt danh mục 1.103 kỹ thuật khám chữa bệnh, cho phép triển khai từ các kỹ thuật cơ bản đến nhiều kỹ thuật chuyên sâu ngay tại tuyến cơ sở.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho hay đây là mô hình đầu tiên kết hợp giữa trạm y tế phường và bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Mô hình này giúp phân luồng người bệnh rõ ràng giữa tuyến cơ sở và tuyến chuyên sâu.
Các trường hợp bệnh mạn tính thông thường sẽ được quản lý, theo dõi ngay tại phòng khám và trạm y tế phường.
Những bệnh nhân cần điều trị nội trú khi chuyển lên Bệnh viện Đại học Y Hà Nội vẫn được hưởng chính sách bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
"Một trong những lợi thế lớn nhất của mô hình là việc hội chẩn giữa tuyến cơ sở và tuyến trên trở nên nhanh chóng, thuận tiện hơn. Nếu trước đây gặp ca khó phải chuyển bệnh nhân lên tuyến trên thì nay các bác sĩ chỉ cách nhau vài mét, có thể trực tiếp hội chẩn ngay", ông Hiếu cho hay.
Đặc biệt, đây cũng sẽ là cơ sở cấp cứu ban đầu của bệnh viện tại khu vực, duy trì trực cấp cứu 24/24 giờ với đầy đủ phương tiện cần thiết phục vụ người dân.
Ngoài ra, phòng khám được trang bị nhiều phương tiện cận lâm sàng hiện đại như X-quang, CT Scanner (máy chụp cắt lớp vi tính), siêu âm, xét nghiệm… vốn rất khó triển khai đầy đủ tại một trạm y tế phường thông thường.
Theo ông Hiếu, một trong những khó khăn lớn hiện nay là thiếu bác sĩ về làm việc tại trạm y tế phường do môi trường làm việc hạn chế, ít cơ hội phát triển chuyên môn. Vì vậy, bệnh viện sẽ hỗ trợ bằng cách ký hợp đồng chuyên gia với các bác sĩ làm việc tại cơ sở, tạo điều kiện để họ vừa tham gia khám chữa bệnh, vừa được đào tạo chuyên môn cùng bệnh viện.
"Chỉ khi có đội ngũ chuyên môn tốt thì y tế cơ sở mới thực hiện được đúng vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu, không chỉ dừng ở công tác phòng bệnh", ông Hiếu nhấn mạnh.
Lãnh đạo Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho rằng mô hình hợp tác thường xuyên giữa bệnh viện và trạm y tế phường nếu vận hành hiệu quả trong 6 tháng đến 1 năm tới có thể được nhân rộng tại nhiều địa phương khác.
Trong ngày khai trương, bệnh viện phối hợp với Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng tổ chức khám bệnh thiện nguyện cho 150 người dân.
Chuối là loại trái cây giàu dinh dưỡng, đặc biệt chứa nhiều kali có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng Aviv Joshua (Mỹ), chuối cũng chứa lượng đường tự nhiên nên có thể làm tăng đường huyết. Mức độ tăng này phụ thuộc nhiều vào khẩu phần ăn và độ chín của chuối.
Một quả chuối chín cỡ trung bình có chỉ số đường huyết GI khoảng 51 (thấp), nhưng chỉ số tải lượng đường huyết là 13 (ở mức trung bình). Khi chuối chín, tinh bột chuyển hóa thành đường, làm tăng chỉ số GI. Theo đó, chuối xanh (chưa chín) có GI thấp nhất (30 - 40), giúp đường huyết ổn định hơn. Ngược lại, chuối quá chín có GI cao nhất (65-70), khiến đường huyết tăng nhanh hơn.
Để thưởng thức chuối mà không gây tăng đột biến đường huyết, chuyên gia Joshua đưa ra lời khuyên đơn giản sau đây:
Chọn chuối xanh hoặc chưa chín: Hàm lượng tinh bột kháng cao trong chuối xanh giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, giữ chỉ số GI thấp.
Lưu ý khẩu phần: Chọn quả nhỏ hơn hoặc chia nhỏ quả lớn để ăn rải rác trong ngày.
Kết hợp thực phẩm: Ăn chuối cùng protein, chất xơ hoặc chất béo lành mạnh (như các loại hạt, sữa chua, yến mạch) để trì hoãn sự tăng đường huyết.
Bảo quản lạnh: Giữ chuối trong tủ lạnh giúp làm chậm quá trình chín, trì hoãn việc chuyển hóa tinh bột thành đường và duy trì chỉ số GI thấp.
Đối với người tập thể dục, chuối là lựa chọn phổ biến vì carbohydrate cung cấp nguồn năng lượng nhanh chóng, còn kali hỗ trợ chức năng cơ bắp.
Hiệp hội Tiểu đường Mỹ khẳng định: Đối với hầu hết mọi người (kể cả người bệnh tiểu đường), chuối hoàn toàn có thể là một phần trong chế độ ăn uống cân bằng nếu bạn chú ý đến độ chín, khẩu phần và cách kết hợp thực phẩm đi kèm, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
ThS.BS Trần Minh Tuấn, Chủ nhiệm Khoa Nội soi, Bệnh viện Quân y 175, cho biết xu hướng lựa chọn nội soi gây mê, thường gọi là "nội soi không đau", đang tăng lên trong thời gian gần đây, chủ yếu do giúp người bệnh dễ chịu hơn so với nội soi thông thường.
Trong quá trình này, người bệnh được dùng thuốc an thần qua đường tĩnh mạch để ngủ ngắn, nhờ đó giảm cảm giác buồn nôn, khó chịu và lo lắng khi đưa ống soi vào cơ thể. Khi cơ thể thư giãn, dạ dày không bị co thắt do phản xạ nôn ói, giúp bác sĩ quan sát niêm mạc thuận lợi, có thể phát hiện các tổn thương dù là rất nhỏ và đánh giá các tổn thương nghi ung thư sớm.
Việc thực hiện các thủ thuật như cắt polyp trong lúc nội soi cũng thuận lợi hơn. Sau khi tỉnh, đa số người bệnh cảm thấy tương đối thoải mái, xóa bỏ được nỗi ám ảnh về việc đi khám tiêu hóa.
Theo bác sĩ Tuấn, phần lớn trường hợp cắt polyp qua nội soi có thể về trong ngày, không cần nằm viện, nhưng vẫn cần theo dõi theo hướng dẫn. Nhiều người cũng lo lắng việc đưa ống soi vào cơ thể sẽ làm "hỏng" đường ruột. Thực tế, nội soi là phương pháp an toàn, sử dụng ống soi mềm có gắn camera siêu nhỏ, giúp bác sĩ quan sát trực tiếp và xử trí can thiệp kịp thời mà không gây tổn thương hệ tiêu hóa.
Về nguy cơ lây nhiễm chéo, bác sĩ Tuấn cho biết điều này sẽ không xảy ra tại các cơ sở y tế tuân thủ quy trình chuẩn. Chẳng hạn tại Bệnh viện Quân y 175, quy trình khử khuẩn được thực hiện nghiêm ngặt với hệ thống 8 máy rửa ống soi tự động, đảm bảo an toàn tuyệt đối. Các dụng cụ can thiệp trong thủ thuật đều chỉ được sử dụng một lần cho một người bệnh.
Gây mê nội soi không phải "mê sâu" như khi phẫu thuật. Thời gian nội soi dạ dày thường khoảng 5-7 phút, nội soi đại tràng khoảng 10-15 phút nếu không cần can thiệp thêm. Sau thủ thuật, người bệnh được theo dõi thêm một thời gian ngắn cho đến khi tỉnh táo hoàn toàn.
Trước khi thực hiện, bệnh nhân sẽ được bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe để hạn chế rủi ro. Nội soi gây mê thường được cân nhắc với người dễ nôn ói, lo lắng nhiều hoặc cần can thiệp như cắt polyp. Ngược lại, phương pháp này có thể không phù hợp với người mắc bệnh tim mạch nặng, suy hô hấp, hen chưa kiểm soát, tiền sử dị ứng thuốc mê, phụ nữ mang thai hoặc không tuân thủ hướng dẫn trước thủ thuật.
Để ca nội soi diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác, người bệnh nhịn ăn ít nhất 8 tiếng và ngừng uống nước 2 tiếng trước khi soi. Riêng với nội soi đại tràng, bệnh nhân phải uống thuốc làm sạch ruột theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế. Trước khi gây mê, cần thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cận lâm sàng như đo điện tim, siêu âm tim... theo chỉ định.
Sau nội soi gây mê, bệnh nhân nên có người đi cùng và tránh lái xe, ký giấy tờ quan trọng trong vài giờ do thuốc an thần có thể còn tác dụng.
