Chuyên gia du lịch kiêm nhà văn người Mỹ, Rick Steves, cho hay khi đi du lịch và tìm hiểu phong tục mới, những cử chỉ nhỏ như để lại tiền lẻ trên bàn có thể bị hiểu sai.
“Du khách đang vô tình khiến nhân viên kỳ vọng nhiều vào tiền boa và phá vỡ sự cân bằng thu nhập địa phương. Đó là một cách hành xử thiếu tinh tế. Ngoài ra, ở những nơi đông đúc, những người không liên quan có thể nẫng tay trên số tiền lẻ đó”, Steves viết trên blog.
Tại châu Âu, nơi nhân viên phục vụ được trả mức lương đủ sống, tiền boa không phải một nghĩa vụ bắt buộc. Tại các quốc gia như Đức, Áo, Bỉ hay Luxembourg, cùng với một số vùng ở Thụy Sĩ và Liechtenstein, việc dùng tiền xu để boa thậm chí còn bị coi là khiếm nhã, thiếu tôn trọng nhân viên.
Steve Schwab, CEO của Casago, công ty quản lý tài sản và cho thuê nghỉ dưỡng có trụ sở tại Arizona (Mỹ), nhấn mạnh điều quan trọng cần nhớ là tại châu Âu, không có một công thức chung nào áp dụng được cho tất cả các quốc gia.
“Mỗi quốc gia khác nhau, vì vậy chúng ta không thể đánh đồng tất cả là văn hóa tiền boa của châu Âu. Các quốc gia Bắc Âu là nơi ít kỳ vọng tiền boa nhất, phần lớn là vì họ nổi tiếng với việc trả lương cao cho nhân viên hoặc đã tính sẵn phí dịch vụ vào hóa đơn”, ông Schwab cho hay.
Tuy nhiên điều này không có nghĩa du khách bỏ hẳn việc boa. Steves khuyên nên áp dụng cách tiếp cận trực tiếp, điều này phù hợp tại các quốc gia nói tiếng Đức, nơi việc để lại tiền xu trên bàn không được thiện cảm.
“Khi thanh toán hóa đơn 10 euro bằng tờ 20 euro, bạn có thể nói ‘Lấy tôi 11 euro nhé (Eleven, please)’. Đây là tín hiệu để nhân viên giữ lại 1 euro làm tiền tip và trả phần tiền thừa còn lại”, Steves cho hay.
Nhưng tại Mỹ, nhân viên phục vụ thường phải dựa vào tiền boa để bù đắp cho mức lương cơ bản thấp. Ở Mỹ, mức boa cũng khá cao. Khoảng 5% được xem là thỏa đáng, 10% là hào phóng, nhiều nơi có thể lên tới 15% đến 20%, theo Steves.
Chính thực trạng này, cùng với sự xuất hiện dày đặc của các yêu cầu boa trên ứng dụng điện tử, đã làm gia tăng sự bức bối. Gần 90% người Mỹ cho rằng văn hóa tiền boa “đang vượt tầm kiểm soát”. Tại châu Âu, những mức boa thế này bị coi là quá mức cần thiết. “Hãy kiềm chế ý muốn boa theo kiểu Mỹ”, ông Steves nói thêm.
LaDell Carter, đối tác sáng lập của Royal Expression Travels tại Maryland (Mỹ), cho biết: “Không phải lúc nào số lượng tiền boa cũng là yếu tố quyết định. Quan trọng là cách đưa và ý định đằng sau đó”. Bà Carter nói thêm rằng, đặc biệt trong các không gian sang trọng, những đồng xu nằm rải rác trên bàn mang lại cảm giác giống như một sự bố thí hoặc hành động tùy tiện.
Steves cũng khuyến nghị rằng du khách có thể bỏ qua tiền boa tại các quầy phục vụ tự chọn, chỉ cần làm tròn tiền cước taxi và đưa những khoản boa nhỏ cho hướng dẫn viên hoặc nhân viên khách sạn.
Phương thức thanh toán cũng là một yếu tố quan trọng. Thanh toán bằng thẻ rất phổ biến, nhưng boa tốt nhất nên đưa tiền mặt để đảm bảo số tiền đó đến thẳng tay người phục vụ, bởi một số cơ sở kinh doanh có thể sẽ không chuyển lại đầy đủ khoản tiền thưởng này nếu khách hàng thanh toán thẻ.
Các chuyên gia cũng khuyên du khách kiểm tra kỹ hóa đơn đã bao gồm phí dịch vụ hay chưa, đồng thời quan sát thói quen của người bản địa trước khi quyết định boa. Nếu còn phân vân, đừng ngại hỏi người dân địa phương về những quy chuẩn riêng biệt tại quốc gia đó.
VUI-Fest Ha Long là tổ hợp giải trí - ẩm thực - nghệ thuật tích hợp được Sun Group đầu tư nhằm kiến tạo không gian trải nghiệm về đêm hoàn toàn khác biệt tại Quảng Ninh.
Với cảm hứng từ hình ảnh “thương cảng phồn vinh”, VUI-Fest Ha Long tổ hợp tái hiện tinh thần giao thương sầm uất của vùng đất di sản trong diện mạo đương đại, nơi văn hóa bản địa giao thoa cùng nhịp sống hiện đại.
Ông Nguyễn Xuân Chiến, Phó chủ tịch, Tổng giám đốc Sun Group vùng miền Bắc, cho biết VUI-Fest Ha Long là sản phẩm du lịch chiến lược trong hệ sinh thái du lịch của tập đoàn tại Quảng Ninh.
Mục tiêu là kiến tạo một không gian lễ hội giải trí sôi động suốt bốn mùa, giúp gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.
Cũng theo Tổng giám đốc Sun Group vùng miền Bắc, VUI-Fest Ha Long sẽ liên tục làm mới trải nghiệm với chuỗi hoạt động bổ sung, nổi bật là show 3D Mapping “Long Vân Khánh Hội” trình diễn nghệ thuật ánh sáng tại khu vực ngọn Hải Đăng - nơi câu chuyện về vùng đất di sản được kể bằng công nghệ hiện đại, tạo thêm một điểm nhấn văn hóa độc đáo trong không gian lễ hội bên vịnh di sản.
Khu vực này cũng sẽ trở thành điểm dừng chân thu hút du khách với quầy “mini bar” được thiết kế theo phong cách thùng gỗ, để du khách thưởng thức những ly bia thủ công chuẩn vị Đức Sun KraftBeer, giúp du khách tận hưởng cuộc sống về đêm tại Hạ Long một cách trọn vẹn, đầy dư vị.
Theo ông Nguyễn Xuân Chiến, trong bối cảnh các địa phương đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới cho ngành du lịch, sự ra đời của VUI-Fest Ha Long được xem là cú hích quan trọng, giúp gia tăng sức cạnh tranh điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và từng bước đưa Bãi Cháy, Hạ Long trở thành biểu tượng giải trí - nghệ thuật mới bên bờ vịnh di sản.
Tại đêm khai trương, màn thủy diễn thuyền buồm đỏ đã gây ấn tượng mạnh với du khách. Sự xuất hiện của 6 chiếc thuyền buồm đỏ, cùng hiệu ứng âm thanh, ánh sáng đã tạo nên hình tượng “con rồng ánh sáng” vươn mình trên mặt vịnh, biểu trưng cho huyền thoại kiến tạo kỳ quan Hạ Long. Đó cũng là biểu tượng du lịch của vùng di sản một thời.
Ngay sau đó là màn pháo hoa tầm cao bùng nổ cảm xúc tại VUI-Fest Ha Long. Hàng nghìn quả pháo với hơn 50 hiệu ứng đa tầng được trình diễn trên nền trời vịnh di sản, kết hợp âm nhạc và hệ thống ánh sáng hiện đại, tạo nên tổng thể thị giác ấn tượng.
Hàng ngàn du khách thích thú check-in, nhảy nhót theo từng điệu nhạc.
VUI-Fest Port - sân khấu nghệ thuật mang cảm hứng bến cảng là điểm hẹn thu hút của các ban nhạc indie, DJ và nghệ sĩ trình diễn đường phố.
Những chiếc buggy được “hô biến” thành sân khấu di động với hệ thống âm thanh và LED rực rỡ, lan tỏa năng lượng lễ hội dọc tuyến phố.
Song song với các hoạt động trình diễn, VUI Fest còn tái hiện tinh thần giao thương qua các trạm trải nghiệm sáng tạo và khu đấu giá, nơi du khách khám phá sản phẩm thủ công, quà tặng thiết kế độc lạ và tham gia các hoạt động tương tác...
Đặc biệt hệ thống 100 ki ốt ẩm thực đa dạng, kết hợp đặc sản địa phương với phong vị quốc tế đã góp phần hoàn thiện hệ sinh thái giải trí - ẩm thực về đêm tại Quảng Ninh...
Sự kiện năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 100 năm hệ thống sao Michelin ra đời. Từ năm 1926, Sao Michelin đã trở thành một trong những hệ thống đánh giá ẩm thực danh giá và có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới.
Theo ban tổ chức, lễ công bố sẽ quy tụ các đầu bếp, chủ nhà hàng, chuyên gia ngành ẩm thực, đối tác và truyền thông trong nước lẫn quốc tế nhằm tôn vinh những cơ sở ăn uống xuất sắc tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.
Danh sách tuyển chọn năm 2026 tiếp tục được đánh giá bởi đội ngũ thẩm định viên ẩn danh theo 5 tiêu chí toàn cầu gồm chất lượng nguyên liệu, kỹ thuật nấu ăn, sự hài hòa hương vị, cá tính đầu bếp thể hiện qua món ăn và tính nhất quán của thực đơn theo thời gian.
Sự kiện năm nay còn có sự tham gia của nhiều đầu bếp nổi tiếng trong khu vực như Stefan Stiller từ nhà hàng Taian Table đạt 3 sao Michelin; Garima Arora từ nhà hàng Gaa 2 sao Michelin; Rodrigo Andres Osorio từ nhà hàng Asador Alfonso 1 sao Michelin.
Bên cạnh đó là sự góp mặt của nhiều đầu bếp đang hoạt động tại Việt Nam như Việt Hồng Lê của nhà hàng CieL, Sam Trần của Gia, Yamaguchi Hiroshi của Hibana by Koki, Francis Thuận Trần từ Nephele và Alessio Rasom của Si Dining.
Sau ba năm xuất hiện tại Việt Nam, Michelin Guide đang ngày càng tạo sức hút với cộng đồng yêu ẩm thực và du lịch, góp phần đưa hình ảnh ẩm thực Việt Nam đến gần hơn với du khách quốc tế. Trước đó, Michelin Guide cũng lần đầu công bố danh sách khách sạn đạt chuẩn Michelin Key toàn cầu vào năm 2025, mở rộng phạm vi đánh giá sang lĩnh vực lưu trú cao cấp.
Chuyến hải trình của tàu MV Hondius thuộc hãng Oceanwide Expeditions, Hà Lan, từng được quảng bá "như một cuộc phiêu lưu vượt Đại Tây Dương tới những hòn đảo hẻo lánh nhất thế giới". Nhưng giờ đây du thuyền bị mắc kẹt ngoài khơi bờ biển Cape Verde (Cabo Verde) do nghi là ổ dịch virus Hanta.
Một số hành khách ở trên tàu từ ngày 20/3 cho biết tâm trạng liên tục thay đổi, dao động giữa lo sợ và buồn chán. Trên tàu, các phòng chờ và sinh hoạt chung đều vắng lặng. Thay vào đó, mọi người quen dần với việc uống nước ấm, dùng khẩu trang cùng các đợt kiểm tra y tế cũng như sự bất định về thời gian khi nào chuyến đi kết thúc.
Tính đến ngày 7/5, trên tàu có ba người thiệt mạng và 8 ca mắc bệnh vì nghi nhiễm virus Hanta (trong đó có hai ca khẳng định). Gần 150 hành khách và thủy thủ đoàn được yêu cầu ở yên trong cabin, các nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ ghé thăm chăm sóc người bệnh, trong khi đơn vị vận hành tàu đang cố gắng tìm kiếm một cảng an toàn để cập bến.
Ngày 6/5, các đội chuyên trách sơ tán 3 người khi con tàu tiếp tục hành trình tới đảo Tenerife, Tây Ban Nha và được giới chức địa phương cấp phép cho cập cảng. Tối cùng ngày, tàu rời đi sau 4 ngày neo đậu ngoài khơi Cape Verde. Hiện vẫn chưa rõ các hành khách trên tàu có cần cách ly khi đến cảng mới hay không.
Martin Kriz, bác sĩ người Thụy Điển từng làm việc trên tàu MV Hondius, cho biết việc phải ở yên trong cabin đồng nghĩa các hành khách phải dùng bữa trong không gian chật hẹp dành cho 4 người. "Không gian khá nhỏ", ông nói.
Các hành khách cho biết điều kiện trên tàu không quá tệ. Kasem Hato mô tả mọi người "khá bình tĩnh", nghiêm túc và tuân thủ mọi quy định trước tình hình dịch bệnh nhưng không hoảng loạn. Mọi người đều cố gắng giữ khoảng cách, đeo khẩu trang để đảm bảo an toàn.
"Cuộc sống diễn ra bình thường, chỉ khác mọi khi là chúng tôi ngồi chờ giới chức tìm ra giải pháp", Hato nói. Tinh thần các du khách trên tàu vẫn "khá tốt", theo mô tả của Hato. Mọi người giết thời gian bằng cách đọc sách, xem phim, uống đồ nóng, nghỉ ngơi.
Trong video hành khách trên tàu đăng tải, nhiều người có thể thấy khu phòng chờ ốp gỗ trên tàu trông sạch sẽ, sang trọng. Những chiếc ghế bành, sofa được xếp san sát trên các tấm thảm nhiều màu sắc nhưng không có người ngồi.
Các hình ảnh đăng tải trên mạng xã hội đã được Reuters kiểm chứng cho thấy những túi hàng tiếp tế lớn đã được các nhân viên mặc đồng phục y tế, đeo khẩu trang vận chuyển lên tàu.
Jake Rosmarin, người Mỹ, được nhiều người biết đến sau khi đăng video quay toàn cảnh trên tàu và các chia sẻ cá nhân, bày tỏ lo lắng trước tương lai bất định mà các hành khách phải đối mặt.
"Tôi vẫn khỏe, được hít thở không khí trong lành và được thủy thủ đoàn chăm sóc chu đáo, cung cấp đầy đủ thức ăn", anh nói trong video thứ hai.
Trong khi đó, du khách Thổ Nhĩ Kỳ Ruhi Cenet, người rời tàu khi MV Hondius cập cảng St Helena hôm 24/4, lại có quan điểm ít ôn hòa hơn. Anh cho biết sau khi hành khách đầu tiên tử vong vào ngày 11/4, mọi người được thông báo rằng người này không mang mầm bệnh lây nhiễm. Do đó, các khách trên tàu vẫn tiếp tục giao lưu, ăn uống cùng nhau.
"Nếu các biện pháp cách ly được triển khai nhanh hơn, tôi nghĩ có thể kiểm soát được vấn đề trước khi lan rộng quá mức", anh nói.
Trong tuyên bố hôm 6/5, hãng điều hành Oceanwide cho biết những thông tin thuyền trưởng truyền đạt tại thời điểm đó "hoàn toàn chính xác" và "tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn y tế, an toàn sau khi xảy ra ca tử vong đầu tiên trên biển".
Du khách Bỉ Helene Goesaert nói rằng bầu không khí trên tàu "tương đối ổn", trái cây và rau củ tươi vẫn tiếp tục được chuyển lên tàu. Bà cũng dành lời khen cho thủy thủ đoàn.
"Chúng tôi đúng nghĩa là cùng ở trên một con thuyền", bà nói. Sau khi trải qua các đợt biển động dữ dội trong chuyến đi, các hành khách giờ đây đã vững vàng về tinh thần hơn, khó có điều gì khiến họ lay động.
"Tôi nghĩ những người trên tàu có thể chịu đựng thêm vài cú va đập nữa", Helene nói.
