Chiều 9-4, tại họp báo thường kỳ quý 1 của Bộ Tài chính, ông Lưu Đức Huy – Phó cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) – cho biết cơ quan này đang lấy ý kiến dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Điểm mới đáng chú ý là đề xuất mức giảm trừ chi phí y tế và giáo dục – đào tạo người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công, trước khi tính thuế.
Theo đó ngoài mức giảm trừ gia cảnh hiện hành 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, người nộp thuế sẽ được trừ thêm các khoản chi y tế, giáo dục phát sinh cho cả bản thân và người phụ thuộc.
Dự thảo đưa ra hai phương án. Phương án 1 quy định mức giảm trừ tối đa 20 triệu đồng/năm với chi y tế và 21 triệu đồng/năm với giáo dục – đào tạo. Phương án 2 nâng mức này lên lần lượt 23 triệu đồng/năm và 24 triệu đồng/năm, tương ứng tổng mức giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm.
Dự kiến nếu được thông qua, quy định này sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, bao gồm cả các khoản chi phát sinh từ đầu năm nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Lý giải cơ sở đề xuất, ông Huy cho biết mức này được xây dựng dựa trên chi tiêu thực tế của người dân. Năm 2024, chi tiêu y tế bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người, riêng điều trị nội trú khoảng 10,2 triệu đồng/người. Chi tiêu giáo dục – đào tạo bình quân đạt 9,6 triệu đồng/người.
Với tỉ lệ người nộp thuế/người phụ thuộc là 0,8, tổng chi cho hai nhóm dịch vụ này ước khoảng 20,4 triệu đồng/năm cho y tế và 19,2 triệu đồng/năm cho giáo dục. Đây là cơ sở để cơ quan soạn thảo xây dựng các mức giảm trừ.
Trả lời câu hỏi của báo chí về việc mức giảm trừ nêu trên còn thấp, ông Huy cho biết Bộ Tài chính đang tiếp tục tổng hợp góp ý, trên cơ sở đó sẽ tiếp thu, chỉnh lý và báo cáo cấp có thẩm quyền.
Theo tính toán, nếu áp dụng phương án 2, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 7.700 tỉ đồng/năm.
Đáng chú ý, với một người lao động có một người phụ thuộc, sau khi được giảm trừ thêm chi phí y tế, giáo dục, thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng vẫn chưa phải nộp thuế; từ khoảng 28,63 triệu đồng/tháng trở lên mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế.
Để được giảm trừ, các khoản chi phải phát sinh trong nước, có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và không được thanh toán từ các nguồn khác như bảo hiểm, ngân sách hay hỗ trợ của tổ chức, cá nhân.
Theo ông Huy, y tế và giáo dục là các lĩnh vực kinh doanh có điều kiện nên bắt buộc phải xuất đầy đủ hóa đơn, chứng từ cho người sử dụng dịch vụ.
“Trước đây bán hàng hóa, dịch vụ dưới 200.000 đồng có thể không cần hóa đơn, nhưng từ khi áp dụng hóa đơn điện tử (từ 1-7-2022), dù giá trị nhỏ vẫn phải xuất hóa đơn. Không có lý do gì người dân nộp học phí, viện phí mà không nhận được hóa đơn”, ông Huy nhấn mạnh.
Ngay khi mở cửa, chứng khoán đã tăng hơn 10 điểm và giữ sắc xanh liên tục. Chỉ số của sàn HoSE nhìn chung dao động quanh vùng 1.750-1.760 điểm trong suốt cả ngày hôm nay.
Buổi sáng, thị trường có lúc cao hơn tham chiếu khoảng 26 điểm, với đà dẫn dắt của nhóm ngân hàng. Ngành này có lực mua chủ động chiếm ưu thế và cũng ghi nhận xu hướng gom hàng từ khối ngoại.
Đến cuối buổi sáng, cổ phiếu dầu khí và phân bón cũng xuất hiện diễn biến trên. Dòng tiền ở hai nhóm này duy trì tốt sang buổi chiều, trở thành một trong những động lực hỗ trợ cho chỉ số chung. Trong đó, BSR chạm giá trần.
Nhờ hỗ trợ của các nhóm ngành này, VN-Index tăng hơn 13 điểm, đóng cửa ở 1.750 điểm.
Tuy nhiên, toàn sàn HoSE chỉ có 164 cổ phiếu tăng, không quá chênh lệch so với số lượng 144 cổ phiếu giảm. Điều này cho thấy mức độ đồng thuận trên thị trường chưa cao.
Ngoài nhóm ngân hàng, dầu khí hay phân bón, chỉ số chung còn được hỗ trợ bởi VIC. Mã chứng khoán của Vingroup tăng 1,7% lên 151.700 đồng một đơn vị và đóng góp hơn 4 điểm cho VN-Index.
Thị trường tăng điểm nhưng thanh khoản sàn HoSE hôm nay giảm hơn 4.200 tỷ, về còn gần 24.700 tỷ đồng. Trong buổi sáng, các lệnh mua chủ động chiếm ưu thế nhiều hơn. Thị trường dần cân bằng trở lại ở phiên chiều.
Điểm sáng là diễn biến của dòng tiền khối ngoại khi họ trở lại mua ròng khoảng 841 tỷ đồng, dứt chuỗi bán ròng 5 phiên liên tiếp trước đó. Lực cầu tập trung mạnh ở TCB, HPG, MBB và VNM.
Trong bản tin trước giờ giao dịch sáng nay, Chứng khoán VPBank (VPX) dự báo nếu vùng 1.700-1.730 điểm được giữ vững trong 1-2 phiên, VN-Index nhiều khả năng sẽ tích lũy thêm trước khi hướng lên kiểm định lại 1.740-1.750 điểm, xa hơn là 1.780 điểm.
Theo đó, chiến lược được khuyến nghị là tiếp tục nắm giữ các vị thế đang có, hạn chế mua đuổi ở các nhịp hồi mạnh. Nhà đầu tư có thể ưu tiên canh mua ngắn hạn khi chỉ số rung lắc về vùng 1.700 điểm với các nhóm đang thu hút dòng tiền.
Chúng tôi khuyến nghị nhà đầu tư duy trì vị thế đối với cổ phiếu đang trong đà tăng mạnh mẽ, bên cạnh đó, nhà đầu tư có thể cân nhắc gia tăng tỷ trọng hoặc giải ngân từng phần ở những mã có sự gia tăng đáng chú ý ở thanh khoản mua chủ động và chưa tăng nhiều từ vùng hỗ trợ.
Sáng 12/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo đó, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được giảm về 0%. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào.
Cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp nhập khẩu xăng, các mặt hàng dầu (diesel, dầu hỏa, mazut) và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế VAT khi bán ra và ở khâu nhập khẩu.
Trong trường hợp khẩn cấp, Chính phủ được điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian áp dụng chính sách này, và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4%; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả các loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Hiện thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt với các loại thuế với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0, theo Quyết định 482 của Thủ tướng áp dụng đến hết 15/4. Quyết định này đưa ra theo Luật Tổ chức Chính phủ, áp dụng trong trường hợp cấp bách. Trong khi đó, dầu hỏa, mazut vẫn chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng và 1.000 đồng một lít, kg; còn thuế VAT là 10%.
Theo báo cáo của Chính phủ, việc thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng dự kiến làm giảm thu ngân sách bình quân 7.300 tỷ đồng một tháng.
Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng đây là "biện pháp tài khóa đặc biệt được áp dụng trong bối cảnh đặc biệt", để hạn chế tác động của biến động giá năng lượng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh xã hội.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá xăng dầu trong nước trải qua 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Chính phủ đã ban hành một số giải pháp để điều hành giá xăng, dầu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp như sử dụng Quỹ bình ổn giá, bổ sung 8.000 tỷ đồng từ ngân sách để tạm ứng cho quỹ này...
Thị trường trái phiếu đang trong giai đoạn trầm lắng, minh chứng qua việc chỉ có 5 đợt phát hành thành công trong tháng 3 với tổng giá trị khoảng 16.200 tỷ đồng. Lũy kế ba tháng đầu năm, các doanh nghiệp huy động 24.800 tỷ đồng qua kênh trái phiếu. Con số này tăng 33% so với cùng kỳ, nhưng chưa bằng một nửa tháng cuối năm ngoái.
Ngân hàng và bất động sản vẫn áp đảo về giá trị phát hành, chiếm tổng cộng 90%. Phần còn lại đến từ doanh nghiệp tiêu dùng, công nghiệp và chứng khoán.
Lý giải về sự trầm lắng của thị trường, nhóm phân tích VIS Rating cho rằng nguyên nhân chính đến từ yếu tố mùa vụ, do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài. Bên cạnh đó, nhiều tổ chức phát hành có tâm lý thận trọng trong giai đoạn chờ đại hội đồng cổ đông phê duyệt kế hoạch kinh doanh.
VIS Rating dự báo khối lượng trái phiếu phát hành mới trong năm nay có thể bị tác động bởi xung đột ở khu vực Trung Đông. Theo nhóm này, giá năng lượng leo thang gây sức ép lên lạm phát, hạn chế dư địa nới lỏng tiền tệ và đẩy mặt bằng lãi suất lên cao, kéo theo chi phí huy động vốn của ngân hàng và doanh nghiệp đều tăng.
"Niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể suy giảm trong kịch bản xung đột kéo dài. Điều này khiến doanh nghiệp trì hoãn các kế hoạch đầu tư, hạn chế nhu cầu phát hành và ảnh hưởng đến khả năng tái cấp vốn thông qua thị trường trái phiếu doanh nghiệp", nhóm phân tích nhận định.
Các ngân hàng và doanh nghiệp năm ngoái huy động gần 590.000 tỷ đồng qua kênh trái phiếu doanh nghiệp. FiinRatings kỳ vọng năm nay con số này chạm mốc 800.000 tỷ đồng, vượt qua giai đoạn đỉnh cao hồi 2021.
Ông Lê Hồng Khang, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phân tích của FiinRatings, cho rằng có 3 động lực thúc đẩy đà tăng trưởng thị trường trái phiếu doanh nghiệp sơ cấp. Đầu tiên là hàng loạt cải cách tạo sự rõ ràng về pháp lý, củng cố niềm tin cho nhà đầu tư. Thứ hai, các ngân hàng cần huy động vốn cấp hai để đáp ứng yêu cầu về an toàn vốn. Cuối cùng là nhu cầu tài trợ vốn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn chuyển dịch từ ngân hàng sang trái phiếu doanh nghiệp do giới hạn tăng trưởng tín dụng.
Tuy nhiên, theo ông Khang, ngoài tập trung mở rộng quy mô phát hành, thị trường này cần phát triển theo chiều sâu. Các khía cạnh để đánh giá độ sâu gồm sự đa dạng của doanh nghiệp phát hành, cấu trúc sản phẩm, đường cong lãi suất và mức độ minh bạch thông tin. Điều này giúp nhà đầu tư trái phiếu tăng khả năng định giá rủi ro, đồng thời cải thiện năng lực đáp ứng nhu cầu vốn trung dài hạn của nền kinh tế.
Hiện nay, có đến 91% khối lượng phát hành bằng hình thức chào bán riêng lẻ và hơn 70% trái phiếu do các ngân hàng phát hành. Gần 60% trái phiếu doanh nghiệp lưu hành tại Việt Nam có lãi suất thả nổi - tỷ lệ rất cao so với các thị trường trong khu vực như Malaysia 7,6%, Singapore 0,6% hay Thái Lan dưới 0,1%.
Thực tế này xuất phát từ thông lệ xác định lãi suất trên thị trường vốn Việt Nam được neo theo lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng lớn. Theo chuyên gia, đây là nghịch lý của thị trường trái phiếu hiện nay: trái phiếu về bản chất là công cụ thu nhập cố định, nhưng trên thực tế chi phí vốn và lợi suất đầu tư biến động đáng kể theo lãi suất tiền gửi.
