Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất nâng chuẩn đội ngũ giảng viên, tăng số lượng tiến sĩ, cơ sở vật chất và học liệu, chuyển sang quản lý chất lượng chương trình đào tạo giáo dục đại học thay vì chỉ kiểm soát thủ tục mở ngành.
Dự thảo thông tư cũng quy định rõ các yêu cầu về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, học liệu và hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ. Đồng thời thiết lập cơ chế công khai, minh bạch và cải tiến liên tục nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và tăng khả năng hội nhập quốc tế của giáo dục đại học.
Theo dự thảo, một chương trình đào tạo trình độ đại học thông thường muốn triển khai phải có ít nhất 7 giảng viên trình độ tiến sĩ tham gia chủ trì, trong đó có 2 giảng viên chịu trách nhiệm chính về xây dựng và tổ chức thực hiện.
Đối với các ngành đặc thù như sức khỏe, pháp luật, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược, yêu cầu còn được thiết kế chặt chẽ hơn theo từng lĩnh vực.
Giảng viên chủ trì không chỉ cần đúng chuyên môn mà còn phải đáp ứng tiêu chuẩn về nghiên cứu khoa học, công bố quốc tế hoặc thành tựu học thuật tương đương.
Trong thời gian tối thiểu ba năm tính đến ngày 31-12 của năm liền kề trước năm tổ chức thực hiện chương trình đào tạo, bình quân một năm của một giảng viên chủ trì có ít nhất 1 bài báo khoa học thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus, hoặc sách xuất bản hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích…
Đối với chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ, trừ các chương trình đào tạo đặc thù, mỗi chương trình đào tạo phải có ít nhất 5 giảng viên toàn thời gian trình độ tiến sĩ, 2 phó giáo sư và 1 giáo sư có chuyên môn phù hợp chủ trì. Trong đó có 2 giảng viên và trong 2 giảng viên đó phải ít nhất 1 giảng viên có chuyên môn ngành gần chịu trách nhiệm chính về việc xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình…
Bình quân một năm của một giảng viên chủ trì có ít nhất 3 bài báo khoa học thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus hoặc sách xuất bản hoặc bằng độc quyền sáng chế.
Dự thảo đồng thời giới hạn tỉ lệ giảng viên thỉnh giảng, yêu cầu giảng viên cơ hữu giữ vai trò nòng cốt trong tổ chức đào tạo nhằm bảo đảm tính ổn định và chất lượng học thuật của chương trình.
Bên cạnh chuẩn về nhân lực, dự thảo siết đồng bộ điều kiện bảo đảm chất lượng đối với cơ sở vật chất và học liệu.
Theo đó, cơ sở đào tạo phải có đầy đủ phòng học, phòng thí nghiệm, trang thiết bị thực hành, cơ sở thực tập, hệ thống công nghệ thông tin và hạ tầng số phù hợp với từng chương trình đào tạo.
Với các ngành có yêu cầu thực hành cao, trường phải có cơ sở thực hành riêng hoặc ký kết hợp tác với đơn vị đủ điều kiện.
Đối với học liệu, giáo trình phải được cung cấp đầy đủ dưới dạng in hoặc số, phù hợp chuẩn đầu ra, cập nhật kiến thức mới và được rà soát định kỳ tối đa 6 năm/lần.
Điểm mới quan trọng là các điều kiện này không chỉ cần có tại thời điểm mở chương trình mà phải được duy trì trong suốt quá trình đào tạo, thể hiện sự chuyển đổi từ cơ chế tiền kiểm sang quản lý chất lượng xuyên suốt vòng đời chương trình.
Một trong những điểm mới nổi bật của dự thảo thông tư là chuyển đổi căn bản cách tiếp cận quản lý từ “mở ngành đào tạo”, sang quản lý chương trình đào tạo dựa trên chuẩn và điều kiện bảo đảm chất lượng.
Theo đó, giảm mạnh cơ chế tiền kiểm, tăng cường hậu kiểm và giám sát theo vòng đời chương trình đào tạo. Đồng thời gắn quyền tự chủ học thuật của cơ sở đào tạo với trách nhiệm giải trình và công khai thông tin.
Bên cạnh đó, thông tư thiết kế hệ thống chuẩn chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận chuẩn đầu ra, bảo đảm sự liên kết giữa mục tiêu, nội dung đào tạo và phương thức đánh giá.
Tăng tính linh hoạt trong xây dựng chương trình, cho phép phát triển các mô hình đào tạo đa dạng như liên ngành, xuyên ngành, tích hợp, song ngành… phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đáng chú ý, thông tư được xây dựng để thay thế và hợp nhất nhiều văn bản hiện hành, qua đó tạo sự thống nhất trong hệ thống quy định, phù hợp với mô hình quản lý mới của giáo dục đại học, chuyển từ quản lý hành chính sang quản lý chất lượng dựa trên chuẩn và kết quả.
Bộ yêu cầu các trường thực hiện quy đổi điểm tương đương giữa các phương thức, tổ hợp xét tuyển nhằm bảo đảm công bằng, minh bạch và khắc phục những bất cập trong tuyển sinh ĐH thời gian qua.
Theo hướng dẫn mới của Bộ GD-ĐT, các cơ sở đào tạo sử dụng đồng thời nhiều phương thức, tổ hợp xét tuyển cho cùng một chương trình đào tạo hoặc nhóm ngành bắt buộc phải xây dựng và công bố công khai quy tắc quy đổi tương đương điểm trúng tuyển, ngưỡng đầu vào và điểm trúng tuyển, điều kiện nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển.
Ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH - cho biết quy định quy đổi tương đương giữa các phương thức xét tuyển đã được đưa vào quy chế tuyển sinh từ năm 2025, tiếp tục được hoàn thiện trong mùa tuyển sinh 2026.
"Mục tiêu cốt lõi của việc quy đổi điểm là bảo đảm công bằng, công khai và minh bạch trong tuyển sinh. Một thí sinh có thể lựa chọn nhiều phương thức khác nhau để xét tuyển vào cùng một ngành đào tạo. Tuy nhiên giữa các thí sinh vẫn phải bảo đảm nguyên tắc công bằng tương đương dù sử dụng phương thức xét tuyển khác nhau", ông Thảo nhấn mạnh.
Đó là lý do quy chế yêu cầu các trường công bố phương thức xét tuyển nhưng không phân chia chỉ tiêu riêng cho từng phương thức như trước đây mà phải bảo đảm sự đối xử bình đẳng giữa các tổ hợp và phương thức xét tuyển.
Từ yêu cầu này, nếu một trường sử dụng nhiều tổ hợp hoặc nhiều phương thức khác nhau bắt buộc phải xây dựng mức quy đổi tương đương.
Về mức độ sẵn sàng của các trường ĐH khi phải xây dựng quy tắc quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển, ông Thảo cho biết hiện nay các cơ sở đào tạo đang thống kê dữ liệu tuyển sinh và kết quả học tập của sinh viên các năm trước để làm cơ sở xây dựng quy tắc quy đổi.
Bộ GD-ĐT cũng sẽ cung cấp thêm nhiều dữ liệu của kỳ thi tốt nghiệp THPT như phổ điểm, phân bố điểm hay phân vị của các tổ hợp xét tuyển để các trường có thêm cơ sở phân tích và xây dựng mức quy đổi phù hợp.
Đối với các kỳ thi riêng như đánh giá năng lực hay đánh giá tư duy, bộ cũng hỗ trợ dữ liệu đối sánh với kết quả thi tốt nghiệp THPT để các trường xây dựng mức quy đổi phù hợp, hạn chế tối đa sai số trong quá trình quy đổi điểm tuyển sinh.
Ông Thảo nói năm 2025 là năm đầu tiên triển khai quy đổi điểm tương đương nên các trường đã có thêm kinh nghiệm thực tế. Từ năm 2026, việc áp dụng khoa học dữ liệu trong tuyển sinh sẽ tiếp tục được hoàn thiện.
Ngoài ra quy đổi điểm từ chứng chỉ ngoại ngữ sẽ được định lượng rõ hơn. Các trường ĐH phải xây dựng tối thiểu năm mức quy đổi khác nhau đối với chứng chỉ ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, để tạo độ phân hóa tốt hơn.
"Khi đó các trường sẽ có thêm cơ sở để xây dựng mức điểm phù hợp hơn giữa các phương thức xét tuyển, giữa các trường và cả giữa những nhóm ngành có sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để quy đổi điểm", ông Thảo nói.
Theo yêu cầu của bộ, các cơ sở đào tạo khi xây dựng quy tắc quy đổi phải bảo đảm các nguyên tắc: tương đương về yêu cầu đầu vào, gắn với yêu cầu cụ thể của ngành; công bằng, minh bạch, công khai và thống nhất, bảo đảm tất cả thí sinh được xét chọn bình đẳng dựa trên điểm trúng tuyển tương đương không phụ thuộc vào thứ tự ưu tiên của nguyện vọng đăng ký; có căn cứ khoa học và thực tiễn; đơn giản và dễ hiểu.
Bộ cũng đưa ra khung quy đổi giữa các loại điểm thi như đánh giá năng lực ĐH Quốc gia Hà Nội (HSA), đánh giá tư duy ĐH Bách khoa Hà Nội (TSA), đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM (APT nay là V-ACT)... và khoảng điểm các tổ hợp môn thi tốt nghiệp THPT phù hợp theo phương pháp bách phân vị 9 trên cơ sở phân tích kết quả thi của những thí sinh có cả điểm bài thi riêng và điểm tổ hợp môn thi tốt nghiệp tương ứng của năm 2026.
Các đơn vị tổ chức kỳ thi tuyển sinh, kỳ thi độc lập có trách nhiệm công bố các tổ hợp môn thi tốt nghiệp phù hợp với đặc điểm của bài thi, trong đó làm rõ tổ hợp nào phù hợp nhất nếu có nhiều tổ hợp phù hợp.
Công bố bách phân vị của kết quả bài thi năm 2026 (X0, X1...) trước ngày 10-5, phối hợp với Bộ GD-ĐT để phân tích kết quả thi tốt nghiệp THPT của các thí sinh đã có kết quả bài thi, công bố các khoảng điểm của các tổ hợp môn thi phù hợp (A0, A1...) chậm nhất ba ngày sau khi công bố kết quả thi tốt nghiệp THPT 2026.
Trên cơ sở các số liệu này, điểm trúng tuyển và ngưỡng đầu vào của từng ngành, nhóm ngành cụ thể sẽ được quy đổi tuyến tính trong từng khoảng điểm. Việc xác định mức chênh lệch điểm trúng tuyển giữa các tổ hợp thông dụng sẽ dựa trên đối sánh phổ điểm do Bộ GD-ĐT công bố sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 theo từng khoảng điểm trúng tuyển.
Tuổi thơ của cậu bé Nguyễn Gia Định không gắn với những lớp học vẽ bài bản mà bắt đầu từ xưởng mộc của ba (tại Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị) trong không gian tràn ngập mùi gỗ và âm thanh của tiếng bào, tiếng đục.
"Xưởng mộc đã gắn liền với tuổi thơ của em. Sau những buổi học trên lớp, em lại đến xưởng mộc để nhìn ba làm việc và thích thú với việc quan sát từng thanh gỗ thô ráp dần được bào mịn với nhiều hình thù đẹp mắt.
Công việc chính của ba là làm nhà rường, đòi hỏi độ chính xác cao nên ba thực sự rất kiên nhẫn. Có những chi tiết bị hỏng, lỗi phải làm đi làm lại nhiều lần, ba vẫn luôn bình tĩnh tìm cách giải quyết. Điều em học được từ ba không chỉ là sự khéo léo mà còn là cách đối diện với khó khăn và kiên trì đến cùng trong mọi việc.", Gia Định chia sẻ.
Cũng chính sự bền bỉ và đôi bàn tay khéo léo của ba đã âm thầm hun đúc nên ở Nguyễn Gia Định một tinh thần làm nghề nghiêm túc, khả năng tập trung cao độ và thái độ không ngại thử thách. Đây là một trong những yếu tố then chốt giúp Gia Định kiên định theo đuổi học ngành kiến trúc công trình tại ĐH Duy Tân để rồi tỏa sáng trên các sân chơi.
Từ những nét vẽ non nớt thời tiểu học, Gia Định bắt đầu quan sát nhiều hơn về hình khối, không gian, ánh sáng. Những điều tưởng chừng rất tự nhiên trong xưởng mộc lại trở thành "bài học nền" cho tư duy kiến trúc và thiết kế sau này. Khi đứng trước lựa chọn nghề nghiệp, Gia Định đã chủ động tìm hiểu và quyết định theo đuổi ngành kến trúc công trình của ĐH Duy Tân.
"Khi tìm hiểu về đào tạo kiến trúc tại ĐH Duy Tân, em đã rất ấn tượng với chương trình đào tạo bài bản, môi trường học tập năng động cùng nhiều cơ hội trải nghiệm thực tế. Bên cạnh đó, nhà trường không chỉ chú trọng truyền dạy kiến thức chuyên môn mà còn tạo điều kiện để sinh viên tham gia các cuộc thi, triển lãm và dự án thực tế ngay từ sớm", Gia Định khẳng định.
Là sân chơi uy tín mang tầm quốc gia, Liên hoan Sinh viên kiến trúc toàn quốc 2026 thu hút hơn 800 sinh viên, giảng viên cùng gần 150 khách mời trên toàn quốc tham dự. Sinh viên đã được tham gia vào đa dạng các phần thi từ Thiết kế nhanh A, Thiếu kế nhanh B, Thiết kế đồ họa đến Ký họa, Nghệ thuật sắp đặt, Thiết kế logo…
Festival sinh viên kiến trúc 2026 đã để lại một dấu ấn đáng nhớ trên chặng đường theo học ngành kiến trúc công trình tại ĐH Duy Tân của Nguyễn Gia Định. Gây ấn tượng mạnh tại liên hoan, dự án "Trạm" của Gia Định cùng các thành viên trong nhóm đã được trao giải nhất ở phần thi Thiết kế nhanh A.
Dự án "Trạm" - một mô hình không gian chung cho đại học tương lai do Gia Định và nhóm bạn thực hiện - đã thể hiện rõ tư duy linh hoạt trong bối cảnh công nghệ đang phát triển mạnh mẽ, khi kiến trúc không chỉ là không gian vật lý mà còn đóng vai trò kết nối con người cũng như người và máy.
Công trình được đánh giá cao nhờ ý tưởng linh hoạt, sử dụng hệ module hình tròn kết hợp không gian xanh hướng tới một môi trường thân thiện và bền vững. Không gian bên trong "Trạm" được tổ chức đa chức năng, vừa đáp ứng nhu cầu học tập, nghỉ ngơi, vừa khuyến khích sự tương tác và trao đổi tri thức giữa người học cũng như trong việc sử dụng các công nghệ mới.
"Yếu tố quan trọng nhất giúp 'Trạm' thuyết phục hội đồng giám khảo chính là ý tưởng thiết kế rõ ràng, cách thể hiện ý tưởng mạch lạc và khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề thực tiễn.
Không chỉ dừng lại ở hình thức, dự án "Trạm" còn hướng đến tính khả thi trong vận hành, khả năng kết nối với các khu vực lân cận và tiềm năng phát triển linh hoạt trong tương lai, phù hợp với định hướng xây dựng không gian học tập và cộng đồng trong kỷ nguyên công nghệ", Gia Định khẳng định.
Ngay tại liên hoan, Gia Định được trao giải Toàn năng - hạng mục cao nhất của Festival kiến trúc, vinh danh nhóm sinh viên đạt tổng điểm cao nhất ở tất cả các nội dung thi, bao gồm Thiết kế nhanh A và B, Vẽ k họa và đồ họa. Trong số 20 sinh viên được xướng tên ở giải thưởng danh giá này, Nguyễn Gia Định - sinh viên năm 3 ngành kiến trúc công trình của ĐH Duy Tân - đã xuất sắc được ghi nhận.
Tại Liên hoan snh viên kiến trúc toàn quốc 2026, SV ĐH Duy Tân đã ghi dấu ấn nổi bật với loạt thành tích ở đa dạng các nội dung thi:
· SV Nguyễn Gia Định đạt giải Toàn năng,
· SV Nguyễn Gia Định đạt giải nhất Thiết kế nhanh A,
· SV Nguyễn Hoàng Diệu Hiền đạt giải Nhất Thiết kế nhanh B,
· SV Nguyễn Thị Diễm Quyên đạt giải ba Thiết kế nhanh B.
Ghi nhận ở Trường ĐH Nha Trang, nhiều thí sinh đã có mặt từ 6 giờ 30 để chuẩn bị dự thi. Trần Thị Thùy An, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi (Nha Trang), thông tin rằng em đặt nhiều hy vọng ở đợt 1 thi V-ACT, bởi đợt 2 tổ chức vào cuối tháng này quá sát với lịch thi học kỳ 2 trên trường. "Em chỉ bắt đầu chú trọng V-ACT từ đầu năm vì trước đó phải tập trung thi lấy chứng chỉ IELTS", An nói.
Theo An, phần thi em thấy khó nhất trong đề V-ACT là toán, nhất là nội dung phân tích số liệu và toán phổ thông bởi đề không chỉ hỏi kiến thức của lớp 12 mà còn hỏi cả lớp 10, 11. "Do đó những bạn nào bị 'mất gốc' kiến thức hai khối trước sẽ đặc biệt khó khăn, trong đó có cả em", An bộc bạch. Ngược lại, nữ sinh không hề thấy thử thách ở phần thi tư duy khoa học, dù nội dung này có môn giáo dục kinh tế và pháp luật mà em chưa từng học qua.
"Em có đăng ký học thêm trực tuyến ở một trung tâm, ngoài ra còn tìm đề thêm trên TikTok và những trang mạng khác. Nếu kết quả thi lần này chưa tốt, em nghĩ mình sẽ dốc toàn lực vào kỳ thi tốt nghiệp THPT", nữ sinh đặt mục tiêu đạt từ 750-900 điểm chia sẻ.
Đứng cạnh bên, Hoàng Ngọc Khánh Trang, học sinh lớp 12 Trường THPT Hoàng Văn Thụ (Nha Trang), thẳng thắn: "Em chỉ mới được ôn được 3 ngày là đi thi luôn nên xác định lần này nhường hết 1.200 điểm cho đối thủ. Thực tế, lần này em chỉ muốn trải nghiệm là chính, sau đó chú trọng nhiều hơn vào đợt 2. Do xét tuyển vào ngành y nên em cũng coi trọng kỳ thi tốt nghiệp THPT hơn, xem đây chỉ là phương án dự phòng".
Nguyễn Anh Quân, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng, đã bắt đầu ôn tập từ hè năm trước, với mục tiêu đạt từ 900-1.000 điểm thi V-ACT. Dù có sự chuẩn bị dài hạn, Quân vẫn cảm thấy khó nhằn ở nội dung toán phổ thông ở phần thi toán, trong khi câu hỏi tư duy logic và phân tích số liệu "chỉ cần suy luận là ra nên rất dễ". Logarit và hàm số mũ là những điểm kiến thức được cho là thử thách nhất.
"Nội dung khó thứ hai là tiếng Việt, vốn bao hàm rất nhiều lý thuyết và khó phân biệt khiến em dễ bị nhầm không biết đâu là câu đúng, câu sai. Đặc biệt khó là câu phân tích biện pháp nghệ thuật và ý nghĩa trong ngữ liệu đã cho", nam sinh bộc bạch.
"Điểm V-ACT rất quan trọng và em dự kiến sẽ thi tiếp đợt 2 vì ĐH Kinh tế TP.HCM sẽ xét cả điểm này cộng với điểm thi tốt nghiệp THPT và những yếu tố khác", Quân nói thêm.
Lê Nguyễn An Thuyên, học sinh lớp 12 Trường THPT Hà Huy Tập (Nha Trang), cùng với Lê Nguyễn Thanh Tuyền, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng cũng đồng tình rằng toán là môn thi khiến các em "cảm thấy ám ảnh nhất". "Đề hỏi kiến thức rộng quá, nhất là những kiến thức cũ ở năm lớp 10, 11. Tiếng Anh cũng là một thử thách vì dù trường có dạy nhưng tụi em đều không quá chú tâm vào môn này", cả hai chia sẻ.
